صفحه 1 از 4 123 ... آخرينآخرين
نمايش نتايج 1 تا 10 از 33

تاپیک: [ابنیه سنتی ایران] حمام

  1. #1
    اخراجی موقت
    رشته
    مهندسی مکانیک
    تاريخ عضويت
    2007/12
    محل سكونت
    تهران
    امتیاز
    1948
    پست ها
    844

    Thumbs up [ابنیه سنتی ایران] حمام


    سلام و درود بر دوستان ِ عزیز معماری ..

    این تاپیک را برای
    "حمام ها" افتتاح می کنیم ، و از این پس مطالب مرتبط را در اینجا قرار می دهیم .

    موفق باشید...
    .
    .
    .

    قوانین این تاپیک :
    1- لطفا ،در عنوان پست ِ خود ، نام ِ مکانی را که می خواهید ارائه و بررسی کنید ، بنویسید .
    2- به خاطر احترام به قانون ِ نشر ، ذکر ِ منبع را فراموش نفرمایید .
    3- عکسها را از سایتهای معتبر آپلود کنید، تا پست ها بعد از گذشت ِ زمان ، دچار مشکل نشوند .

    4- لطفا جهت ِ حفظ ِ انسجام و تسلسل ، از دادن ِ پست های بی ارتباط با موضوع (اسپم) اکیدا خودداری نمائید .


    فهرست مطالب:

    آداب و سنن حمام ها در ايران[مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    حمام در فرهنگ ايران زمين [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    رفتن به گرمابه هاى صفوى[مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    تاریخچه حمام های عمومی در ایران [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    حمام ها در اردبيل [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    معرفی حمام های استان کرمانشاه [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    معرفی حمام های تاريخی استان كردستان [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    حمام های معروف و تاريخی استان تهران [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    اصول ساخت حمام ها ی قديمی [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    حمام عبدالخالق سنندج[مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    حمام علی قلی آقا [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]-[مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    حمام های آذری [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    معماری حمام ها [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    حمام معیرالممالک [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    حمام دزاشیب [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    عکس از حمام های کرمان [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    حمام شیخ بهایی-اصفهان [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    حمام وکیل شیراز [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]-[مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]-[مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    حمام نوبر تبريز [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    حمام حاج آقا تراب (نهاوند) [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    بازشناسی ویژگی های کالبدی گرمابه های ایران در دوره صفوی [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    بررسي عملکرد سامانه هاي حرارتي گرمابه هاي تاريخي ايران [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    مطالعه گرمابه های تاریخ اقلیم سرد و نقش مصالح و تکنیک ساخت آنها در کاهش مصرف سوخت و ... [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    حمام ایرانی[مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    حمام گلشن لاهيجان [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    حمام سنتی [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    حمام کرناسیون [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    حمام‌ [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    حمام گلشن یزد [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]


    آداب و سنن حمامها در ايران



    سابقاً در همه جاي ايران حمام عمومي وجود داشت و اهالي محل اقلاً هفته اي يک بار به منظور نظافت به حمام مي رفتند. با اين تفاوت که مردان قبل از طلوع آفتاب تا ساعت هشت صبح حمام مي گرفتند و از آن ساعت تا ظهر و حتي چند ساعت بعد از ظهر حمام در اختيار زنان بود. امروز هم حمام عمومي در غالب نقاط ايران وجود دارد، منتها فرقش با حمامهاي قديم اين است که در حمامهاي قديم از خزينه استفاده مي شد؛ ولي در حمامهاي عمومي جديد دوشتهاي متعدد جاي خزينه را که به هيچ وجه منطبق با اصول بهداشتي نبود گرفته است. در حمامهاي عمومي خزينه دار که امروزه در ايران کمتر وجود دارد سنن و آدابي را از قديم رعايت مي کردند که بعضاً جنبه ضرب المثل پيدا کرده است.
    يکي از آن آداب اين بود که هر کس وارد حمام مي شد، براي اظهار ادب و تواضع نسبت به افراد بزرگتر که در صحن حمام نشسته، مشغول کيسه کشي و صابون زدن بودند، يک سطل يا طاس بزرگ آب گرم از خزينه حمام بر ميداشت و بر سر آن بزرگتر مي ريخت. البته اين عمل به تعداد افراد بزرگ و قابل احترام که در صحن حمام نشسته بودند تکرار مي شد. و تازه وارد وظيفه خود مي دانست که بر سر يکايک آنان با رعايت تقدم و تأخر آب گرم بريزد. بسا اتفاق مي افتاد که يک يا چند نفر از آن اشخاص مورد احترام در حال کيسه کشيدن و يا صابون زدن بودند و احتياجي نبود که آب گرم به سر و بدن آنها ريخته شود، مع ذالک اين عوامل مانع از اداي احترام نمي شد و کوچکترها به محض ورود به صحن حمام خود را موظف مي دانستند که يک طاس آب گرم بر سر و بدن آنها بريزند و بدن وسيله عرض خلوص و ادب کنند.
    از آداب ديگر در حمام عمومي خزينه دار قديم اين بود که اگر تازه وارد کسي از آشنايان و بستگان نزديک و بزرگتر از خود را در صحن حمام مي ديد، فوراً به خدمتش مي رفت و به منظور اظهار ادب و احترام او را مشت و مال مي داد يا اينکه ليف صابون را به زور و اصرار از دستش مي گرفت و پشتش را صابون مي زد.
    سنت ديگر اين بود که هر کس وارد خزينه حمام مي شد به افرادي که شست و شو مي کردند سلام مي کرد و ضمناً در همان پله اول خزينه دو دست را زير آب کرده، کمي از آب خزينه بر مي داشت و به يکايک افراد حاضر از آن آب حمام تعارف مي کرد. براي تازه وارد مهم و مطرح نبود که افراد داخل خزينه از آشنايان هستند يا بيگانه، به همه از آب مفت و مجاني تعارف مي کرد و مخصوصاً نسبت به افراد بيگانه بيشتر اظهار علاقه و محبت مي کرد زيرا آشنا در هر حال آشناست، و دوست و آشنا احتياج به تعارف ندارند. در هر صورت اين رسم از قديمترين ايام يعني از زماني که حمام خزينه به جاي آب چشمه و رودخانه در امر نظافت و پاکيزگي مورد استفاده قرار گرفت، معمول گرديد.
    بي فايده نيست که اطلاعات زير درباره حمامهاي قديم و آداب حمام رفتن، از نوشته شادروان علي جواهر کلام نقل شود:
    «در عهد قاجاريه حمام رفتن در فصل زمستان کار دشواري بود و غالب مردم اواخر پاييز حمام مي رفتند و تا شب عيد رنگ حمام را نمي ديدند. اين وضع منحصر به ايران نبود، فرنگيها هم تا پيش از جنگهاي صليبي اصلاً اطلاعي از حمام نداشتند و همين که ايام جنگهاي صليبي به شرق آمدند با حمام آشنا شدند. مع ذالک باز هم تا مدتي بعد از آن حمام نرفتن در فرنگستان مد بود و مشهور است که يکي از ملکه هاي فرانسه هميشه افتخار مي کرد که پنجسال است به حمام نرفته است.

    حمامهاي قديم معمولاً چند متر از سطح کوچه و بازار پايينتر بود؛ چون اگر غير از اين مي بود آب به خزانه سوار نميشد. سر در حمام شکل ديو و رستم و يا شيطان و مالک دوزخ را نقاشي مي کردند و هنوز هم بنده فلسفه آن را نفهميده ام که نقش شيطان و ديو و رستم، با سر در حمام، چه مناسبت دارد. در هر صورت چندين پله پايين مي رفتيم تا به سر بنه يا رختکن مي رسيديم. "بينه" يک حياط سرپوشيده اي بود که وسط آن حوض بزرگي قرار داشت. اطراف بينه سکوهاي بلندي ديده مي شد که در آنجا رخت مي کندند. استاد حمامي در کنار يکي از آن سکوها يا بالاي يکي از سکوها مي نشست و جعبه دخل را هم بغل دستش مي گذاشت. از سقف بينه چراغ بزرگ گرد سوز و گاهي هم چهلچراغ تا بالاي حوض آويخته بود. دور تا دور سکوهاي رختکن تير مي گذاشتند و به آن تيرها گويهاي شيشه اي رنگارنگ مي آويختند. يک تغار (کاسه بزرگ سفالين) محتوي آلو و آب آلو روي چهارپايه نزديک حوض بود و چندين کاسه کوچک با قاشقهاي چوبي پهلوي تغار مي گذاشتند. در ايام زمستان به جاي آب آلو، لبو و آب لبو را با کمي سرکه توي تغار مي ريختند. علاوه بر استاد حمامي يک نفر به نام "جامه دار" يک نفر به اسم "مشت و مالچي" و يک نفر هم به عنوان "پادو" در سر بينه حضور داشتند و تا مشتري وارد مي شد، پادو کفش مشتري را زير سکو مي گذاشت و يک لنگ خشک روي سکو پهن مي کرد. مشتري که لخت مي شد، پادو يک لنگ ديگر به او مي داد. مشتري آن لنگ دوم را به کمر مي بست. لباسهايش را توي آن لنگ اول مي پيچيد و از سکو پايين مي آمد. از دالان تاريکي مي گذشت، و در صحن حمام را مي گشود و توي حمام مي رفت. در اينجا چند شاه نشين و چند ايوان و چند طاق نما و يک حوض کوچک آب سرد بود و کارگران داخل حمام عبارت بودند از چند دلاک و يک پادو، آبگير و دو سه پادو....»
    اين نکته جالب هم ناگفته نماند که ايرانيان تا عصر قاجاريه توي خزانه حمام نمي رفتند، زيرا به گفته مورخ معاصر شادوران رحيم زاده صفوي همه حمامهاي ايران، درهايش بسته بود و يک روزنه به نام آخور مي ساختند که به خزانه متصل بود و از آنجا آب برداشته خود را مي شستند. در آن زمان مردم توي خزانه نمي رفتند و درهاي خزانه ها فقط قرن گذشته باز شد و موجب کثافت گرمابه ها گشت.
    ويرايش شده توسط mpb در 2014/3/07 در ساعت 02:42 PM دليل: تکمیل فهرست1392/12/16

  2. تشكر از اين پست


  3. #2
    عضو آواتار mehdiezz
    رشته
    مهندسی معماری
    تاريخ عضويت
    2008/7
    امتیاز
    102
    پست ها
    49

    Flower حمام در فرهنگ ايران زمين

    حمام در فرهنگ ايران زمين
    کاشيهاي معرق ، هفت رنگ و کاشيهاي خشتي ، با تصوير انساني از زيباييهاي از ويژگي حمامها مي باشد. از ديگر نکات فني و هنري حمام مي توان از چگونگي شبکه آبرساني به خزينه ، گرمخانه ، سربينه ، حوضها ، حوضچه ها و فواره هاي متعدد آنها ، نحوه گرم کردن هواي داخل حمام ،چگونگي آب بندي مخازن آب و گرم کردن آب ، ارتفاع کم و باريک و طولاني بودن راهروها ، هشتي هاي مياني و سردرها ، تناسبات فضايي وروديها و خروجيها ، ارتفاع زياد رختکن ، گود بودن حمام ، بهره گيري از آب قنات ، نگهداشتن حرارت ، ضدزلزله بودن و کاهش ارتعاشات لرزشي در اثر قرارگيري در درون زمين ، که بدون آنها کارکرد حمام ممکن نمي شد ، نام برد.
    زمان استفاده از حمامها در قديم
    سابقاً در همه جاي ايران حمام عمومي وجود داشت و اهالي محل اقلاً هفته اي يک بار به منظور نظافت به حمام مي رفتند. با اين تفاوت که مردان قبل از طلوع آفتاب تا ساعت هشت صبح حمام مي گرفتند و از آن ساعت تا ظهر و حتي چند ساعت بعد از ظهر حمام در اختيار زنان بود. امروز هم حمام عمومي در غالب نقاط ايران وجود دارد، منتها فرقش با حمامهاي قديم اين است که در حمامهاي قديم از خزينه استفاده مي شد؛ ولي در حمامهاي عمومي جديد دوشهاي متعدد جاي خزينه را که به هيچ وجه منطبق با اصول بهداشتي نبود گرفته است. در حمامهاي عمومي خزينه دار که امروزه در ايران کمتر وجود دارد سنن و آدابي را از قديم رعايت مي کردند که بعضاً جنبه ضرب المثل پيدا کرده است.
    مصالح حمام
    سنگ مرمر: ستون هاي حمام و کفبوش و لبه حوضها
    کاشي : ازاره ها ,حوضها وسکوها
    اجر : ديواره حمام و سقف
    سنگ لاشه : بايه هاي حمام
    تنبوشه : لوله هاي سفالي مخصوص سيستم آبرساني حمام
    ساروج : خزينه ,تزيئنات سقف حمام , بوشش داخلي حوضها (ترکيب ساروج : آهک ,خاک رس ,خاکستر ,لوئي ني مرداب ,
    سفيده تخم مرغ يا شير که اين دو ماده بروتئيني باعث چسبندگي
    بيشترساروج مي شده است. تفاوت ساروج با سيمان:هرچه قدمت ساروج بيشترباشد محکم تروسخت ترمي شود)
    معماري حمام
    حمامهاي قديم معمولاً چند متر از سطح کوچه و بازار پايينتر بود؛ چون اگر غير از اين مي بود آب به خزانه سوار نميشد. سر در حمام شکل ديو و رستم و يا شيطان و مالک دوزخ را نقاشي مي کردند و هنوز هم بنده فلسفه آن را نفهميده ام که نقش شيطان و ديو و رستم، با سر در حمام، چه مناسبت دارد. در هر صورت چندين پله پايين مي رفتيم تا به سر بينه يا رختکن مي رسيديم.
    علتهاي ساخت حمام در دل خاک
    1- مهمترين عامل در حمام انتقال آب به داخل حمام بود زماني که حمام را از سطح معابر بايين تر مي ساختن به راحتي آب وارد حمام مي شد .
    2 – خود خاک عايق خوبي براي جلوگيري از به هدر رفتن گرماي حمام بوده است .
    3- از خاکي که برداشت مي کردند به عنوان مصالح استفاده مينمودند .

    افراد شاغل در حمام
    تونتاب : شخصي که وظيفه اش نگهداري از حمام , گرم نمودن آب و همچنين تميز نمودن حمام بوده است را تونتاب مي گفتند.
    دلاک : فردي که با کيسه کشي و شستشوي افراد در حمام امرار معاش مي نموده است .
    مشتمالچي : شخصي که در حمام به اشخاص مشت مال مي داده وجهت صدا زدن او در سربينه فرد بلند ميگفته ”خش ”
    حمامي : مالک حمام خصوصي که درحمام عمومي نقش مديريت
    حمام رابعهده داشته است .
    بادو : اين فرد وظيفه اش جفت کردن کفش اشخاص و گاهي اوقات جابجايي اسباب حمام مابين حمام تا خانه اشخاص .
    افرادي که در سربينه حضور داشتند
    علاوه بر استاد حمامي يک نفر به نام "جامه دار" يک نفر به اسم "مشت و مالچي" و يک نفر هم به عنوان "پادو" در سر بينه حضور داشتند و تا مشتري وارد مي شد، پادو کفش مشتري را زير سکو مي گذاشت و يک لنگ خشک روي سکو پهن مي کرد. مشتري که لخت مي شد، پادو يک لنگ ديگر به او مي داد. مشتري آن لنگ دوم را به کمر مي بست. لباسهايش را توي آن لنگ اول مي پيچيد و از سکو پايين مي آمد

    قسمتهاي مختلف حمام
    1- سربينه
    ” سربينه" يک فضاي سرپوشيده اي بود که وسط آن حوض بزرگي قرار داشت . اطراف سربينه سکوهاي بلندي ديده مي شد که در آنجا رخت مي کندند. استاد حمامي در کنار يکي از آن سکوها يا بالاي يکي از سکوها مي نشست و جعبه دخل را هم بغل دستش مي گذاشت. از سقف سربينه چراغ بزرگ گرد سوز و گاهي هم چهلچراغ تا بالاي حوض آويخته بود. دور تا دور سکوهاي رختکن تير مي گذاشتند و به آن تيرها گويهاي شيشه اي رنگارنگ مي آويختند. يک تغار (کاسه بزرگ سفالين) محتوي آلو و آب آلو روي چهارپايه نزديک حوض بود و چندين کاسه کوچک با قاشقهاي چوبي پهلوي تغار مي گذاشتند. در ايام زمستان به جاي آب آلو، لبو و آب لبو را با کمي سرکه توي تغار مي ريختند.
    نورگير
    در اين حمام ، همه فضاها به بلوري تراش خورده مي مانند و همچون جواهري نفيس ، جلوه مي کنند. اين خلوص و کمال نه تنها در شکل قاعدة فضاها بلکه در حجم کلي آنها و نيز در طرح سقفها ، که از هندسه اي ناب پيروي مي کند ، نمودار مي گردد. سقفها اغلب کاربنديهاي متنوع و جالبي دارند که اين خود نظم دروني مجموعه را دوچندان مي نمايد و نشاني از «درونگرا بودن معماري سنتي ايران» مي باشد.
    نور فضاهاي حمام ، به طريقي استادانه از سقف تامين شده ، به نحويکه نورگيرها معمولاً در مرکز ويا دورادور سقفهاي پرکار جواهرگونه ، جاي گرفته اند و کاملاً با هندسه سقف ، هماهنگي پيدا کرده ، جواهر سقف را نوراني تر نشان مي دهد و سايه - روشن زيبايي بر روي آن ايجاد مي کند. حوض آب زير اين نورگيرها نيز بر جلوة نورپردازي آن مي افزايد. در نورگيرهاي سقف ، براي ممانعت از اشراف و ديد و تنظيم حرارت گرمخانه ، از «گل جام» يا «معلقي» استفاده شده است تا نور خورشيد را به داخل فضاها هدايت کند. بازي نور در داخل فضاها و بازتاب نور برگشته از سطح حوضها و تابيده بر سقفها ، فضاها را ، در هر لحظه با لحظه ديگر ، از هم متمايز مي سازد.
    وسائل استحمام در قديم الايام

    کيسه Kise مشربه Mashrabe
    ليف Lif تاس Tas
    شانه Shan طشت Tasht
    صابون Sabun لگن Lagan
    سفيدآب Sefid Ab آينه Ayne
    کتيراKatira جام حنا Jame Hana
    سدر Sedr جام وسمه Jame Vasme
    مورد Murd لنگ Long
    حنا Hana چراغ بيه سوز Pisuz Cheragh
    وسمهVasme
    سنگ با Sange pa
    گل سرشور Gele Sarshur
    بقچه مسند Bighche Masnad
    صحن حمام

    از دالان تاريکي مي گذشت، و در صحن حمام را مي گشود و توي حمام مي رفت. در اينجا چند شاه نشين و چند ايوان که يکي از آنها مخصوص خواندن نمازدر حمام بود چون مردها قبل از طلوع آفتاب وارد حمام مي شدند وبعد از طلوع آفتاب از حمام خارج مي شدند و چند طاق نما و يک حوض کوچک آب سرد بودو در دوسوي خزينه دو خلوت بصورت قرينه قرار داشت ونظافت خانه و توالت در گوشه اي قرارداشتند و کارگران داخل حمام عبارت بودند از چند دلاک و يک پادو، آبگير و دو سه پادو......
    احترام به افراد بزرگتر در حمام

    يکي از آن آداب اين بود که هر کس وارد حمام مي شد، براي اظهار ادب و تواضع نسبت به افراد بزرگتر که در صحن حمام نشسته، مشغول کيسه کشي و صابون زدن بودند، يک سطل يا طاس بزرگ آب گرم از خزينه حمام بر ميداشت و بر سر آن بزرگترمي ريخت. البته اين عمل به تعداد افراد بزرگ و قابل احترام که در صحن حمام نشسته بودند تکرار مي شد. و تازه وارد وظيفه خود مي دانست که بر سر يکايک آنان با رعايت تقدم و تأخر آب گرم بريزد. بسا اتفاق مي افتاد که يک يا چند نفر از آن اشخاص مورد احترام در حال کيسه کشيدن و يا صابون زدن بودند و احتياجي نبود که آب گرم به سر و بدن آنها ريخته شود، مع ذالک اين عوامل مانع از اداي احترام نمي شد و کوچکترها به محض ورود به صحن حمام خود
    را موظف مي دانستند که يک طاس آب گرم بر سر و بدن آنها بريزند
    و بدن وسيله عرض خلوص و ادب کنند.

    ورود حمام به خانه
    از اواسط دوران قاحاريه در ميان ثروتمنان رسم بر اين بود که در منزل حمام مي ساختند و مهماني حمام به يکديگر مي دادند
    که اين بيشتر ميان شاهزاده خانم ها رسم بوده است. نمونه بارز اين خانه ها خانه تاريخي عامريهاي کاشان مي باشد
    وليکن دراواخر دوران بهلوي حمام وارد خانه ايرانيان شد ومي توان گفت از آن زمان کم کم رسم ورسومات گذشته از يادمان رفت
    مراسم هاي که در حمام برگزارمي شد

    ديدن عروس قبل از خواستگاري
    حنابندان عروس و داماد
    جشن بدنيا آمدن نوزاد

    مراسم حنا بندان عروسصبح روز حنابندان خانواده داماد حنا وصابون وکيسه را با نواختن مطربها و باشيدن نقل به خانه عروس مي بردند .
    شب قبل روز عروسي تمام ميهمانان دعوت شده به خانه عروس مي رفتند وبر دست وبايشان حنا مي گذاشتند وبه حمام مي رفتند
    البته مزد حمام تمام شرکت کنندگان به عهده خانواده داماد بود.
    رسم بوده تا دختران در مراسم حنابندان دعوت شوند تا بختشان باز شود.
    حنا بندان داماد
    اين مراسم در ساعت 10 صبح روز عروسي برگزار مي شد اما تمام اين مراسم در حمام بوده وهمراهان داماد عبارت بودند از برادران ,عمو دايي ودوستان داماد .
    دلاک در حمام وظيفه اش اصلاح سر و صورت داماد و همچنين او بر دست و باي داماد حنا مي گذاشت .
    لازم به ذکر است که درطول زماني که داماد و همراهانش در حمام بودند مطربها خارج از حمام به نوازندگي مشغول بودند.
    خوراکي هاي مورد استفاده درحمام
    انار
    آب انار
    ليموناد
    لبو
    کوفته
    ترشي
    کله پاچه

  4. تشكرها از اين پست


  5. #3
    عضو آواتار mehdiezz
    رشته
    مهندسی معماری
    تاريخ عضويت
    2008/7
    امتیاز
    102
    پست ها
    49

    Flower رفتن به گرمابه هاى صفوى

    رفتن به گرمابه هاى صفوى



    ژان شاردن سياح فرانسوى كه زمان شاه عباس به اصفهان سفر كرده شمارگرمابه ها ى شهراصفهان را بيش از
    ۶۰ باب ذكر مى كند.اگرچه امروزه همه آن گرمابه ها باقى نيست اما كارشناسان اعتقاد دارند بازهم بيشترين شمار حمام هاى قديمى با معمارى سنتى در اين شهر به چشم مى خورد.به گزارش اداره شناسايى و ثبت سازمان ميراث فرهنگى گردشگرى و صنايع دستى استان اصفهان، هم اكنون نزديك به ۱۸ حمام تنها در شهر اصفهان و نزديك به ۵۵ حمام در استان اصفهان درفهرست آثار تاريخى به ثبت رسيده است. اين در حالى است كه شمار حمام هاى موجود و شناسايى شده كه هنوز به ثبت نرسيده اند بسيار بيش از اين تعداد است .گرمابه على قلى آقا، دردشت، شازده ها، رهنان، وزير، شيخ بهايى، شاه على، شاه، شيخ على خان و....نمونه اى از شناخته شده ترين حمام هاى اصفهان است كه برخى مانند على قلى آقا و وزير مرمت شده و كاربرى هايى چون موزه مردم شناسى يا فرهنگى آموزشى (حمام وزيربه يكى از زيرمجموعه هاى كانون پرورش فكرى كودكان و نوجوانان بدل شده است ) يافته اند.برخى نيز در دست مرمت اند و باقى نيز مانند حمام شيخ بهايى با مشكلات حاشيه اى دست به گريبان بوده و به حال خود رها شده است. در اين ميان اما متأسفانه حمام هايى بوده اند كه طى دوره گذار توسعه شهر تخريب شده اند. يكى از مهمترين اين حمام ها كه متأسفانه باوجود ثبت در فهرست ميراث فرهنگى ويافتن كاربرى مناسب قربانى توسعه شهر و منافع عده اى شد، حمام خسرو آقا درابتداى خيابان حكيم اصفهان بود كه نزديك به ۱۲ سال پيش تخريب شد. جالب است بدانيد على قلى آقا و خسرو آقا دو برادرى بودند كه حمام هايى به نام خود برپا كردند.در بافت شهرهاى اسلامى از قديم حمام ها از اهميت خاصى برخوردار بوده و بيشتر بانيان آنها حاكمان، اعيان و افراد خيرى بوده اند كه به قصد ثواب و نفع عموم اقدام به ساخت حمام مى كرده اند.
    جاذبه هاى كهن
    على قلى آقا در زمان خود (عصر صفوى) مجموعه اى در يكى از محلات اصفهان برپا كرد كه شامل بازارچه، مسجد، گرمابه، كاروانسرا، سقا خانه و ....است
    اين گرمابه در گذشته و در زبان مردم محل به حمام دوقلو معروف بوده است.چون مانند بسيارى از حمام هاى قديم از دو بخش مختص زنان و مردان ساخته شده بود و دو در جداگانه نيز داشت.سربينه يا بخش زنانه كوچك تر با معمارى زنانه تر و بخش مردانه بزرگ تر بوده است كه به تناوب و همزمان مورد استفاده قرار مى گرفته است.حمام هاى بزرگ و كوچك على قلى آقا كه به ثبت آثار ملى رسيده است جداى از ويژگى هاى حمام هاى ايرانى از ارزش خاص تاريخى و هنرى برخوردار است.تزيينات كاشى هفت رنگ معرق با نقوش اسليمى و ختايى، انسانى، نقش گل و مرغ و آهك برى زمان صفويه و نقاشى هاى دوره قاجار كه بعدها به آن اضافه شده است ازاين جمله است.جالب اينكه نقاشى هاى مربوط به حمام بزرگ يا مردانه بيشتر صحنه شكار است و نقاشى هاى حمام كوچك تر ظروف ميوه و... ساختمان چهارحوض اين حمام كه در ضلع جنوبى گرمخانه با پوشش طاق و چشمه بر روى هشتى ستون سنگى و در دو طرف، نيم هشتى هاى زيبا يى قد برافراشته فضاى معمارى شكوهمندى را به وجود آورده است. اين حمام كه نزديك به دو سال ازمرمت و تغيير كاربرى آن مى گذرد براى مردم اصفهان و گردشگران كمتر شناخته شده. اكنون با مجسمه هايى از موم كه در هر يك از غرفه هاى آن قرار گرفته ( به نشانه يك طيف - طبقه يا قشرى از جامعه آن روز اصفهان ) به همراه انواع ابزار و وسايل حمام، آن را به يكى از جاذبه هاى زيباى مردم شناسى در اصفهان بدل نموده است
    حمامى كه كانون پرورش فكرى شد
    اين حمام درمنتهى اليه محله تاريخى دردشت وكوچه حاج محمد جعفر آباده اى واقع شده و جزيى از يك مجموعه معمارى است كه به موجب سنگ نوشته موجود در حمام به وسيله يكى از وزيران شاه عباس دوم ساخته شده است.اين بنا نيز كه به شيوه حمام هاى آن دوره ساخته شده از سطح كوچه پائين تر است و شامل سربينه، گرمخانه و خزينه و گاورو چاه و منبع آب است.
    پوشش طاق گنبدى آن داراى روزنه هايى براى تأمين روشنايى است.بنا در اصل داراى تزئينات زيباى كاشى كارى مزين به نقوش مينياتور بوده كه هم اكنون تنها بخش كمى از آن باقى مانده است.
    حمام دردشت
    حمام دردشت معروف به حمام بازارچه از جمله ساخته هاى آقا مؤمن برادر آقا نوراست كه در زمان شاه عباس و شاه صفى بنا گرديده. اين حمام نيز داراى كاشيكارى هفت رنگ بانقوش گل و بوته واسليمى است كه با گذشت زمان در معرض زوال قرار گرفته است. سربينه آن هشت ضلعى است با پوشش طاق و گنبد كه در رأس گنبدها نورگيرهاى شيشه دار تعبيه شده است.اين حمام در كنار بازارچه و كاروانسرايى به همين نام تشكيل يك مجموعه را مى دهد كه هم اكنون از سوى سازمان نوسازى و بهسازى شهردارى اصفهان در دست مرمت است. مرمت اين حمام تا كنون
    ۳۱۰
    ميليون تومان هزينه داشته وهنوز كاربرى خاصى براى آن تعريف نشده است.
    حمام رهنان با بزرگ ترين بينه
    اين حمام نيز همانند حمام على قلى آقا دو قلو است و برخلاف ديگر حمام ها مربوط به دوره زنديه است. حمام رهنان در محله اى به همين نام واقع شده است.از جمله ويژگى منحصر به فرد اين حمام بينه بزرگ با پوشش گنبدى آن است كه
    ۱۶ ستون بار پوشش طاق آن را تحمل مى كند.برخلاف ديگر گرمابه ها سكوى ويژه تعويض لباس در بينه بزرگ حمام رهنان در مركز آن قرار دارد. پيشرفت فيزيكى مرمت اين حمام تاكنون ۴۰
    درصد بوده است.گفته مى شود حمام رهنان داراى بزرگ ترين بينه در ميان حمام هاى قديمى است.
    حمام شازده ها
    حمام شازده ها در تقاطع بازارچه رنگرزها و بازارچه نو اصفهان واقع شده و يكى از شاهزادگان صفوى بانى آن بوده به همين علت به اين نام معروف شده. از جمله ويژگى هاى معمارى و تزيينات اين حمام نقاشى علائم بروج دوازده گانه است كه بر روى گچ نقاشى شده و امروزه بخشهايى از آن باقى مانده است. دركل تزيينات اين حمام به نسبت حمام هاى ديگر ساده مى نمايد.اين حمام نيز هم اكنون در دست مرمت است .هزينه مرمت آن تا اين لحظه
    ۲۰۰
    ميليون تومان برآورد شده است.
    حمام شيخ بهايى در انتظار
    شايد گفتن و نوشتن از حمام شيخ بهايى و اعجاز علم ومعمارى اين دانشمند ايرانى بيش از اندازه تكرارى باشد.همين بس كه اين حمام كه امروزه به مخروبه اى بدل شده ودر كش و قوس مشكلات حاشيه اى گرفتار ، براى خلاصى به اعتبارى نياز دارد كه ظاهراً نه شهردارى و نه سازمان ميراث فرهنگى امكان پرداخت آن را ندارند.بر همين اساس مقرر شده بود در ميان مصوبات سفر استانى رئيس جمهور اعتبارى نيز در رديف تفاهمنامه هاى سازمان ميراث فرهنگى براى اين بنا اختصاص يابد.

  6. تشكرها از اين پست


  7. #4
    عضو آواتار mehdiezz
    رشته
    مهندسی معماری
    تاريخ عضويت
    2008/7
    امتیاز
    102
    پست ها
    49

    Flower تاریخچه حمام های عمومی در ایران

    [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]
    . امروز هم حمام عمومي در غالب نقاط ايران وجود دارد، منتها فرقش با حمامهاي قديم اين است که در حمامهاي قديم از خزينه استفاده مي شد؛ ولي در حمامهاي عمومي جديد دوشتهاي متعدد جاي خزينه را که به هيچ وجه منطبق با اصول بهداشتي نبود گرفته است. در حمامهاي عمومي خزينه دار که امروزه در ايران کمتر وجود دارد سنن و آدابي را از قديم رعايت مي کردند که بعضاً جنبه ضرب المثل پيدا کرده است.

    يکي از آن آداب اين بود که هر کس وارد حمام مي شد، براي اظهار ادب و تواضع نسبت به افراد بزرگتر که در صحن حمام نشسته، مشغول کيسه کشي و صابون زدن بودند، يک سطل يا طاس بزرگ آب گرم از خزينه حمام بر ميداشت و بر سر آن بزرگتر مي ريخت. البته اين عمل به تعداد افراد بزرگ و قابل احترام که در صحن حمام نشسته بودند تکرار مي شد. و تازه وارد وظيفه خود مي دانست که بر سر يکايک آنان با رعايت تقدم و تأخر آب گرم بريزد. بسا اتفاق مي افتاد که يک يا چند نفر از آن اشخاص مورد احترام در حال کيسه کشيدن و يا صابون زدن بودند و احتياجي نبود که آب گرم به سر و بدن آنها ريخته شود، مع ذالک اين عوامل مانع از اداي احترام نمي شد و کوچکترها به محض ورود به صحن حمام خود را موظف مي دانستند که يک طاس آب گرم بر سر و بدن آنها بريزند و بدن وسيله عرض خلوص و ادب کنند.

    از آداب ديگر در حمام عمومي خزينه دار قديم اين بود که اگر تازه وارد کسي از آشنايان و بستگان نزديک و بزرگتر از خود را در صحن حمام مي ديد، فوراً به خدمتش مي رفت و به منظور اظهار ادب و احترام او را مشت و مال مي داد يا اينکه ليف صابون را به زور و اصرار از دستش مي گرفت و پشتش را صابون مي زد.

    سنت ديگر اين بود که هر کس وارد خزينه حمام مي شد به افرادي که شست و شو مي کردند سلام مي کرد و ضمناً در همان پله اول خزينه دو دست را زير آب کرده، کمي از آب خزينه بر مي داشت و به يکايک افراد حاضر از آن آب حمام تعارف مي کرد. براي تازه وارد مهم و مطرح نبود که افراد داخل خزينه از آشنايان هستند يا بيگانه، به همه از آب مفت و مجاني تعارف مي کرد و مخصوصاً نسبت به افراد بيگانه بيشتر اظهار علاقه و محبت مي کرد زيرا آشنا در هر حال آشناست، و دوست و آشنا احتياج به تعارف ندارند. در هر صورت اين رسم از قديمترين ايام يعني از زماني که حمام خزينه به جاي آب چشمه و رودخانه در امر نظافت و پاکيزگي مورد استفاده قرار گرفت، معمول گرديد.

    بي فايده نيست که اطلاعات زير درباره حمامهاي قديم و آداب حمام رفتن، از نوشته شادروان علي جواهر کلام نقل شود:

    «در عهد قاجاريه حمام رفتن در فصل زمستان کار دشواري بود و غالب مردم اواخر پاييز حمام مي رفتند و تا شب عيد رنگ حمام را نمي ديدند. اين وضع منحصر به ايران نبود، فرنگيها هم تا پيش از جنگهاي صليبي اصلاً اطلاعي از حمام نداشتند و همين که ايام جنگهاي صليبي به شرق آمدند با حمام آشنا شدند. مع ذالک باز هم تا مدتي بعد از آن حمام نرفتن در فرنگستان مد بود و مشهور است که يکي از ملکه هاي فرانسه هميشه افتخار مي کرد که پنجسال است به حمام نرفته است.

    حمامهاي قديم معمولاً چند متر از سطح کوچه و بازار پايينتر بود؛ چون اگر غير از اين مي بود آب به خزانه سوار نميشد. سر در حمام شکل ديو و رستم و يا شيطان و مالک دوزخ را نقاشي مي کردند و هنوز هم بنده فلسفه آن را نفهميده ام که نقش شيطان و ديو و رستم، با سر در حمام، چه مناسبت دارد. در هر صورت چندين پله پايين مي رفتيم تا به سر بنه يا رختکن مي رسيديم. ''بينه'' يک حياط سرپوشيده اي بود که وسط آن حوض بزرگي قرار داشت. اطراف بينه سکوهاي بلندي ديده مي شد که در آنجا رخت مي کندند. استاد حمامي در کنار يکي از آن سکوها يا بالاي يکي از سکوها مي نشست و جعبه دخل را هم بغل دستش مي گذاشت. از سقف بينه چراغ بزرگ گرد سوز و گاهي هم چهلچراغ تا بالاي حوض آويخته بود. دور تا دور سکوهاي رختکن تير مي گذاشتند و به آن تيرها گويهاي شيشه اي رنگارنگ مي آويختند. يک تغار (کاسه بزرگ سفالين) محتوي آلو و آب آلو روي چهارپايه نزديک حوض بود و چندين کاسه کوچک با قاشقهاي چوبي پهلوي تغار مي گذاشتند. در ايام زمستان به جاي آب آلو، لبو و آب لبو را با کمي سرکه توي تغار مي ريختند. علاوه بر استاد حمامي يک نفر به نام ''جامه دار'' يک نفر به اسم ''مشت و مالچي'' و يک نفر هم به عنوان ''پادو'' در سر بينه حضور داشتند و تا مشتري وارد مي شد، پادو کفش مشتري را زير سکو مي گذاشت و يک لنگ خشک روي سکو پهن مي کرد. مشتري که لخت مي شد، پادو يک لنگ ديگر به او مي داد. مشتري آن لنگ دوم را به کمر مي بست. لباسهايش را توي آن لنگ اول مي پيچيد و از سکو پايين مي آمد. از دالان تاريکي مي گذشت، و در صحن حمام را مي گشود و توي حمام مي رفت. در اينجا چند شاه نشين و چند ايوان و چند طاق نما و يک حوض کوچک آب سرد بود و کارگران داخل حمام عبارت بودند از چند دلاک و يک پادو، آبگير و دو سه پادو....»

    اين نکته جالب هم ناگفته نماند که ايرانيان تا عصر قاجاريه توي خزانه حمام نمي رفتند، زيرا به گفته مورخ معاصر شادوران رحيم زاده صفوي همه حمامهاي ايران، درهايش بسته بود و يک روزنه به نام آخور مي ساختند که به خزانه متصل بود و از آنجا آب برداشته خود را مي شستند. در آن زمان مردم توي خزانه نمي رفتند و درهاي خزانه ها فقط قرن گذشته باز شد و موجب کثافت گرمابه ها گشت

  8. تشكرها از اين پست


  9. #5
    عضو آواتار mehdiezz
    رشته
    مهندسی معماری
    تاريخ عضويت
    2008/7
    امتیاز
    102
    پست ها
    49

    Flower حمامها و آب انبارها در اردبيل

    [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]

    حمام پير زرگر اردبيل
    اين حمام درورودي و راهرويي ساده دارد، اما رخت كن آن که با سكوهاي قديمي، شاه نشين ها، كف سنگفرش و حوض سنگي هشت ضلعي با چهار بازوي سنگي كه با يك پله كوچك به سكوي رخت كنمنتهي مي شود، شكل قديمي خود را حفظ كرده است
    سقف رخت كن با نواري كه با گل هايتكراري نقاشي شده، قاب گرفته شده است و اين نوار از پايين به آويزها و از بالا بهعرقچين گنبد محدود مي شود. رويه گنبد با عدد «بته ترمه» بزرگ به چهار قسمت تقسيمشده و بين آن ها، تصاويري از ملايك و گل و بوته هاي اسليمي نقاشي شده است. اما درزير عرقچين، كنگره اي مركب از 16 آويز به صورت گردنبندي قرار گرفته كه در متن آن هاگل و بوته هاي اسليمي نقاشي شده است. يك رديف پايين تر در رويه دوازده آويز، صحنههاي مجلسي نقاشي شده است. بقيه آويز و چهار فيل گوش ميان آن ها سفيد كاري شده وآثار نقاشي آن از بين رفته است. نقاشي هاي ديوار شاه نشين ها هم در نتيجه سفيد كارياز بين رفته است ولي نمونه نقاشي هاي شاه نشين ها را مي توان در شاه نشين سمت راستدر ورودي حمام ديد. اين شاه نشين با يك ديوار جديد از رخت كن جدا شده و به صورتانبار خرده ريز در آمده است. در يكايك ديوارهاي آن، نقاشي هاي قديمي ديده مي شود. داخل حمام، به صورت چهار طاقي بلند با آويزهاي متعدد و يك گنبد كوچك نسبت به وسعتحمام است و ابعاد آن 5× 4 متر مي باشد. ديوار خزينه آب گرم و در ورودي، با طاق نمايكم عمق ساخته شده است
    حمام اوچ د كان اردبيل
    اين حمام در محله اوچ دكاناردبيل واقع است و نسبت به ديگر حمام هاي قديمي شهر، از اصالت بيش تري برخورداراست. بر مبناي ماده تاريخي كه در سنگ نبشته بالاي طاق نماي سر در ساخته شده، بنايحمام يک سال به طول انجاميده است(سال هاي 1285 و 1259 هجري قمري(دهليز حمام،محوطه اي شش ضلعي با شش طاقچه مي باشد، كه بين طاق نماهاي هر طاقچه گوشواره اي كوچکساخته شده و روي گنبد كروي كنگره داري قرار داده شده است. رختكن حمام چهار طاق عريضو كم عمق دارد. تمام سطوح داخلي آن به جز قسمتي از نبش ديوار ها با نقاشي هاي روغنيپوشيده شده است.
    تقسيم بندي شاه نشين هاي اين حمام، منطقي و چشمگير است و در هرجاي آن، نسبت به وسعتش نقاشي هايي شده است. ديگر قسمت هاي حمام، سطح ديوارها،آويزها و سطح رختكن نيز متناسب با فضا و وسعت موجود با اسليمي هاي گل و برگ ساده يااسليمي توريقي ساده، صحنه هاي تشريفاتي مربوط به خادم ها، ترنج، گل هاي شاه عباسي وگلبرگ هاي ريز و… با نقاشي هاي مختلف مزين شده است و همين تزيين نقاشي از ويژگي هايبارز اين حمام قديمي مي باشد كه ستايش هر بيننده اي را بر مي انگيزد
    حمام پيرعبدالملک(ميرزا حبيب) اردبيل
    اين حمام در محله پير عبدالملک اردبيل واقع شدهاست. در ورودي و هشتي جالب توجهي ندارد، اما رخت كن آن شكل و سبكي ديگر دارد و بهصورت چهار طاقي است. بالاي طاق نماها، طاق نمايي تزييني ساخته شده و پايه آن ها بايک فيل گوش ساده و آويز هاي باريک گسترده تزيين شده است. رختكن حمام، گنبدي كروي وسفيد كاري مي باشد و بين رختكن و داخل حمام، محوطه كوچک سكوداري وجود دارد كه برايحفظ تعادل هوا، بين دو نقطه ساخته شده است. يكي از ديوارهاي اين محوطه ساده ومعمولي مي باشد و سه ديوار ديگر آن داراي طاق نما و آويز بندي است كه در سقف به يکستاره منتظم هشت پر منتهي مي شود. در داخل حمام، يک صحن بزرگ به ابعاد 5× 5 مترقرار دارد كه دو ديوار آن (ورودي و خزينه آب گرم) طاق نما و آويز بندي شده است. ديوارهاي طرفين آن به دو شاه نشين بزرگ و عميق اختصاص يافته است. ديوارهاي شاه نشينها به سه طاق نما، گوشواره هاي حد فاصل طاق ها و آويزهاي متعددي كه به رواق هايبسيار زيبا و بزرگ منتهي مي شوند، تزيين يافته اند

    حمام حاج شيخاردبيل
    حمام «حاج شيخ» اردبيل، در كوي عالي قاپوي اين شهر واقع شده است و مورداستفاده قرار مي گيرد. در ورودي آن ساده، ولي داراي هشتي بسيار زيبا با گنبد و 16عدد آويز ساخته شده كه در حد فاصل گنبد و هشت طاق نماي سكودار است
    رختكن حمامداراي چهار رواق است و به همين اندازه ستون هشت ضلعي دارد كه طاق هاي جناغي مختلفبلند و كوتاه روي آن ها قرار دارد. نيم گنبد رواق ها بر طاق نماها استقرار يافتهاست. همه ديوارها و سقف پوشيده از نقاشي هاي تزييني مختلف بوده كه در حال حاضر بهعلت سفيد كاري از بين رفته است. از اين تزيينات، فقط در گوشه جنوبي، زير گنبد كوچکكنج رختكن، نقاشي هايي از گل و بوته و برگ اسليمي ساده باقي مانده است. داخل حمام،دو شاه نشين بزرگ متقابل و دو نيم گنبد كوچک وجود دارد. گنبد اصلي بلند و باآويزهاي گسترده بر طاق نماها و نيم ستون هاي مربع تكيه دارد. راه حمام كاشي كاريمعمولي شده است. قدمت بناي حمام معلوم نيست، ولي تعمير كنندگان عمر آن را در حدود 300 سال ذكر مي كنند
    حمام ملا هادي اردبيل
    حمام «ملا هادي» يا «حاج محسن» دركوچه ملا هادي اردبيل واقع شده است. اين حمام يک در ورودي ستون دار با آجر قرمز وگنبد معمولي دارد. رختكن آن هشت ضلعي است و روي آن، گنبدي مدور قرار دارد. حمام بهدو بخش زنانه و مردانه تقسيم شده است. از تزيينات اوليه آن تنها نقاشي هاي آن باقيمانده اند كه در قسمت زنانه مشهود است. پا طاق گنبد حمام با آويزهاي منظم تزيين شدهاست

    حمام پير (حاج رحيم) اردبيل
    اين گرمابه در محله سرچشمه اردبيل واقع شدهو به جز هشتي و در ورودي آن بقيه ساختمان تا حدودي شكل اصلي خود را حفظ كرده است. رختكن به صورت چهار طاقي كامل ساخته شده و چهار ستون دارد كه به فاصله شش متري ازيكديگر قرار گرفته اند. رختكن و فضاهاي داخل حمام شبيه به يكديگرهستند و تعداد ستونها، نوع طاق نما و گنبد كروي شكل آن ها مشترک است. در رختكن و داخل حمام آن، بهترتيب دو و سه رديف آويز در زير عرقچين گنبد وجود دارد
    حمام صفويهاردبيل
    حمام صفويه در خيابان نايبي سابق اردبيل واقع شده و داراي ستون هاي مربعدر رختكن و گنبد ضربي معمولي است. ديوارها و سقف اين حمام سفيد كاري شده اند.

  10. تشكرها از اين پست


  11. #6
    عضو آواتار mehdiezz
    رشته
    مهندسی معماری
    تاريخ عضويت
    2008/7
    امتیاز
    102
    پست ها
    49

    Flower معرفی حمام های استان کرمانشاه

    معرفی حمام های استان کرمانشاه




    حمام حاج شهبازخان

    حمام شهباز خان در بافت قدیمی شهر کرمانشاه، در خیابان مدرس قرار دارد. این حمام نیز مانند بسیاری از حمام های دوره قاجاریه شامل سربینه یا رخت کن، گرم خانه و خزینه های آب سرد و گرم است. سطوح داخل گنبدهای آن به وسیله آهک بری مقرنس کاری شده است و قسمت سربینه نیز به وسیله نقاشی های دیواری تزیین شده است.
    این حمام به دستور «حاج شهباز خان» پسر «منوچهر خان بیگلربیگی» یکی از رجال سیاسی و اجتماعی دوره قاجار در کرمانشاه. به سال 1232 ه.ق ساخته شد.

    حام حسن خان

    این حمام در کنار تکیه معاون الملک شهر کرمانشاه قرار دارد و در حقیقت با این تکیه یک مجموعه را تشکیل داده است. این حمام نیز دارای سربینه، گرم خانه و فضاهای متعدد دیگری است. در سربینه و گرم خانه حمام، گنبدها بر روی ستون های سنگی که به شیوه مارپیچ تزیین شده اند، قرار دارند. این حمام در اواسط دوره قاجاریه ساخته شد و به مرور زمان متحمل خسارات فراوانی گشت. در سال جاری، میراث فرهنگی کرمانشاه اقدام به مرمت و بازسازی آن نموده است.




    این حمام در محله «شرآباد» کنگاور قرار دارد. ورودی حمام در جبهه شمالی است. این ورودی از طریق هشتی کوچک گنبدداری به سربینه راه می یابد. سربینه یا رخت کن فضای مستطیل شکلی به ابعاد 50/7×35/3 متر است. در چهار کنج سربینه، صفه های کوچکی با طاق جناغی تعبیه شده است. پوشش اصلی سربینه شامل یک طاق گنبدی در میانه و دو نیم گنبد در طرفین، بر روی این طاق ها قرار دارد. در دو صفه، درگاه گرم خانه و هشتی ورودی قرار دارد و صفه های دیگر به رخت کن اختصاص داده شده است.
    سربینه از طریق راهرویی به طول چهار متر به گرم خانه منتهی می شود. گرم خانه به ابعاد 50/7×60/4 متر است و نقشه آن به سربینه شباهت دارد. در اضلاع شرقی و غربی گرم خانه، صفه هایی تعبیه شده است. در پشت صفه شرقی، خزینه آب گرم قرار دارد. در اضلاع شمالی و جنوبی آن نیز صفه های طاق دار کوچک تری ساخته شده است. در ضلع شمال شرقی گرم خانه، محوط وسیع مستطیل شکلی به طول 30/5 متر و عرض سه متر وجود دارد . پوشش سقف گرم خانه یک گنبد در میانه و دو نیم گنبد در طرفین است. این حمام در اواخر دوره قاجاریه ساخته شد و در سال های اخیر تغییراتی در آن صورت گرفته است.

    حمام قلعه

    این حمام در ضلع جنوبی قلعه «ساری اصلان» کنگاور قرار دراد. سربینه حمام، محوط هشت ضلعی است که در هر ضلع آن صفه ای ایجاد شده است. در دو صفه، درگاه ورودی و در پنج صفه دیگر، رخت کن دیده می شود. طاق تمام صفه ها هلالی است و بر روی آنها پوشش گنبدی سربینه قرار گرفته است. در مرکز سربینه، حوض هشت ضلعی سنگی قرار دارد. سربینه با آهک بری های زیبایی تزیین شده است.
    گرم خانه حمام محوطه چهار ضلعی به ابعاد 67/6×3 متر است و در داخل آن دو ستون هشت ضلعی دیده می شود. بر روی این ستون ها و دیوارهای کناری، پوشش طاق و گنبد گرم خانه قرار دارد. در ضلع شرقی و غربی گرم خانه، خزینه آب گرم و سرد و در ضلع جنوبی و شمالی، چند سکوی طاق دار به چشم می خورد. این حمام ظاهراً هم زمان با ساخت قلعه سازی اصلان در دوره قاجاریه بر پا شده است.



    حمام حاج اصغر خان

    این حمام در خیابان شهدا، بین دو محله گچ کن و گرگون کنگاور قرار دارد. سربینه حمام، فضایی هشت ضلعی است و اضلاع آن دو به دو با هم برابرند. در هر ضلع سربینه، صفه ای به عرض دو متر و عمق 75/2 متر قرار دارد. در دو صفه آن درگاه هایی برای دسترسی به گرم خانه و بیرون از بنا تعبیه شده است. صفه های دیگر به رخت کن اختصاص دارد. در وسط صفه شرقی، ورودی به سربینه و در وسط صفه شمال شرقی، راهروی ورودی به گرم خانه قرار دارد. در وسط سربینه، حوضی هشت ضلعی از سنگ تراشیده شده، ساخته اند. گرم خانه حمام فضایی چهار ضلعی به ابعاد 04/8×54/8 متر با پوشش سقف گنبدی است. بام گرم خانه از دو قسمت تشکیل شده است.
    در ضلع شمالی بنا، خزینه آب گرم و خزینه آب سرد دیده می شود. خزینه آب گرم و سرد گرم خانه در دوره اخیر به دوش و خلوتی تبدیل شده است. این حمام نیز در اواخر دوره قاجاریه ساخته شده و بارها مورد مرمت قرار گرفته است.
    حمام سيد نور : واقع در محله چنانی
    حمام بی بِی‌ : واقع در خيابان نواب
    حمام بيگلر بيگی: واقع در خيابان مدرس
    حمام سرتيپ : واقع در خيابان مدرس ( پاركينگ شهرداری)

    منبع : سازمان ميراث فرهنگي كرمانشاه
    ويرايش شده توسط mehdiezz در 2008/9/24 در ساعت 12:21 PM دليل: اصلاح مطلب

  12. تشكرها از اين پست


  13. #7
    عضو آواتار mehdiezz
    رشته
    مهندسی معماری
    تاريخ عضويت
    2008/7
    امتیاز
    102
    پست ها
    49

    Flower معرفی حمام های تاريخی استان كردستان

    معرفی حمام های تاریخی استان كردستان

    حمام پاشاخان

    این حمام در محله " قطارچیان" شهر سنندج قرار دارد و یكی از قدیمی ترین حمام های شهر سنندج است. حمام " پاشاخان" دارای هشتی، رخت كن، گرم خانه، خزینه، خلوتی، سرویس های بهداشتی و ... است. این بنا متأثر از سبك معماری اصفهانی و با مصالح محلی ساخته شده و در دوره های متعدد مورد استفاده قرار گرفته است.
    حمام حسن آباد

    در داخل شهر حسن آباد یاسوكند، حمامی قدیمی وجود دارد كه از لحاظ معماری حائز اهمیت است. این حمام دارای ورودی، هشتی، حمام گرم و سرد، تون ( گرمخانه ) ، خزینه، اتاق تقسیم آب و... است. تمام فضاها با روش طاق و گنبد با سنگ لاشه ای مسقف شده كه از ویژگی های بارز بنا است.
    در این بنا از ملات آبی به خوبی استفاده شده است و نشان می دهد با وجود این كه معمارِ حمام محلی بوده ، از اصول معماری و طرح ها و عناصر مكمل آن آگاهی كامل داشته است. این حمام احتمالاً در دوره زندیه ساخته شده است.
    حمامِ خان ( ظهیری)

    این حمام در ضلع شمالی بازار سرپوشیده سنندج، پایین تر از مسجد داروغه واقع است. حمام دارای بخش های مختلفی از جمله سردر ورودی، سربینه ( رختكن ) ، حمام گرم، خزینه و... است. بر طبق كتیبه سنگی موجود در سردر ورودی ، حمام در سال 1220هـ.ق به دستور " امان الله خان اردلان" ساخته شد و بعدها به سبب تملك آن توسط " امین التجار" در سال 1296 هـ.ق ( دوران حكومت فرهاد میرزای معتمدالدوله، عموی ناصرالدین شاه) مورد مرمت و باز سازی عمده قرارگرفت. كتیبه موجود نیز گویای این امر است. تزیینات معماری مسجد شامل آهك بری های پركار با نقوش گل و گیاه و حیوانی ، كاشی كاری های هفت رنگ با نقش مایه های بومی و محلی و نیز سنگ فرش مرمرین است .
    این حمام قابل مقایسه با حمام " قصلان " در روستای قصلان شهرستان قروه است و یكی از بزرگترین حمام های كردستان به شمار می آید. احتمالاً این حمام به پیش از دوره ی قاجار تعلق دارد و شاید در دوره ی صفویه ، هم زمان با قلعه و بازار ساخته شده باشد . تاریخ موجود در كتیبه نیز احتمالاً مربوط به زمان مرمت آن است.
    حمام خدری

    در كنار پاساژهای متعدد شهر بانه كه با نام " خدری " معروف است ، حمامی قدیمی وجود دارد كه دارای فضاهای مختلفی است و مشابه آن در بیشتر حمام های قدیمی استان كردستان دیده می شود . این حمام فاقد تزیینات است ، ولی فعلاً قدیمی ترین اثر معماری موجود در شهر است و باید مورد مرمت كامل قرار گیرد.
    حمام شجاع لشكر

    این حمام قدیمی در كوچه " یمین لشكر " از محله سرتپوله ، مجاورمنزل " شجاع لشكر" واقع شده و به نظر می رسد كه متعلق به همین شخص بوده است. این حمام كه كوچك تر از حمام های شهری است دارای ورودی، حمام سرد، گرم خانه، میان دو خزینه، تون حمام و ... است. تزیینات حمام كمتر قابل مشاهده است، چون در سال های اخیر روی آن به طور كامل پوشیده شده است. ساخت حمام به دوره قاجاریه باز می گردد.
    حمام شیشه

    حمام شیشه در ضلع شمالی بلوار كردستان و مجاور پل و مسجد " ملاویسی " قرار دارد و از بناهای عمومی و قدیمی شهر سنندج به شمار می رود. این حمام دارای فضاهای ورودی، هشتی، سربینه و حمام گرم با ستون های سنگی است. سكوها، آب نمای گرم و سرد، خزینه و خلوتی بنا دارای خصوصیات ویژه ای است. در حمام زنانه در كوچه مجاور حمام قرار دارد.
    از در و پنجره ها و شیشه های رنگی، كه وجه تسمیه حمام به آن باز می گردد، آثار زیادی باقی نمانده است. از دیگر ویژگی های این بنا، تزیینات آهك بری است كه شامل نقش های مختلف گیاهی و حیوانی است. به احتمال قریب به یقین این حمام در دوره قاجار بنا شده است. حمام شیشه تا چند سال پیش مورد استفاده بود.
    حمام صلاحی

    در ضلع شرقی خیابان فردوسی و مجاور بازار قدیمی سنندج ، در زیر مغازه های پیرامون، حمامی قرار دارد كه به گرمابه ممتاز( صلاحی) مشهوراست. این حمام در سطح پایین تری از حمام های قدیمی شهر سنندج قرار دارد. این امر احتمالاً برای بهره گیری بهتر از قنات های قدیمی شهر بوده است.
    حمام دارای بخش های مختلف شامل سردر ورودی، هشتی، حمام سرد، خلوتی، گرم خانه، خزینه و ... است. ویژگی انحصاری بنا، قرارگیری در سطح پایین و نوعی قوس های معماری و نیز چهار فضای گنبددار است كه هر یك عملكرد خاصی داشته اند. به نظر می رسد هم زمان با ساخت بازار و قلعه سنندج، این حمام ایجاد شده باشد. مجاورت حمام با بازار و كار هم زمان به آن مؤید این مدّعا است.
    حمام عبدالخالق

    این حمام در ضلع شرقی راسته بازار سنندج قرار دارد. تاریخ ساخت آن دقیقاً مشخص نیست و احتمالاً به دوره قاجاریه تعلق دارد. حمام دارای فضاهای مختلفی است كه در بیشتر حمام های استان نیز دیده می شود. آب لازم برای این حمام از آب جاری قنات های شهر تأمین می شود.
    ارتفاع سقف این حمام نسبتاً بلند است و ستون های چهارگوش سنگی، آب نما، حجره ها، رخت كن، گرم خانه، خلوتی ها و سرویس خزینه ی آن تابع اسلوب حمام سازی ایرانی در دوره صفوی است . تزیینات معماری این بنا مشخص نیست، زیرا سطح دیوار آن با سیمان و كاشی جدید پوشانده شده است؛ ولی گفته می شود این حمام دارای تزیینات آهك بری كه در شهر سنندج بسیار رواج داشت، بود. این بنا با حمام " وكیل الملك" در شهر سنندج قابل مقایسه است و اكنون در تملك میراث فرهنگی استان كردستان قرار دارد.
    حمام عمارت آصف

    در داخل مجموعه عمارت" آصف وزیری" حمام كوچكی وجود دارد كه یكی از زیباترین حمام های غرب كشور است. این بنا به سبك معماری اصفهانی و مانند سایر حمام های استان اما در مقیاس كوچك تر ساخته شده و دارای ورودی ، محل انتظار، حمام سرد، رخت كن، میان در، حمام گرم ، خزینه خلوتی، تون ( گرمخانه ) ، سرویس بهداشتی و فضای اضافی برای منبع آب است.
    این بنا دارای شش ستون سنگی با تزیینات طنابی است و از تزیینات آهك بری پركار، كاشی های خشتی آبی رنگ، حجاری روی سرستون ها و ستون های سنگی برخوردار است. تزیینات طنابی ستون ها و سرستون های این حمام، از ویژگی های منحصر به فرد آن است. این حمام فقط مورد استفاده اختصاصی خانواده آصف بود.
    حمام عمارت مشیر دیوان

    در داخل عمارت " مشیردیوان " حمامی به سبك حمام های قدیمی اما در مقیاس كوچك تر ساخته شده كه دارای ویژگی های خاص و بخش های مختلفی است. در داخل حمام سرد ، تزیینات كاشی كاری یك رنگ و آهك بری با نقش گیاهی و هندسی كار شده است. حمام گرم آن نیز آهك بری های پر كاری دارد و در كف ها از سنگ مرمر صیقل یافته ی "قصلان" استفاده شده و تمام فضاهای حمام با گنبد های آجری مسقف شده اند. زمان ساخت حمام به طور دقیق مشخص نیست؛ اما احتمالاً در دوره قاجار ساخته شده است. این حمام به طور اختصاصی در اختیار خانواده مشیر دیوان بود.
    حمام عمارت ملا لطف الله شیخ الاسلام

    در مجموعه عمارت "ملا لطف الله شیخ الاسلام سنندج " كه هم اكنون اداره كار میراث فرهنگی استان كردستان از آن بهره می گیرد. حمامی قدیمی وجود دارد كه در بخش اندرونی و در ضلع غربی طبقه زیرزمین عمارت قرار گرفته است. این حمام دارای تزیینات آهك بری و كاشی كاری یك رنگ است و طرح های هندسی – اسلیمی و حیوانی از مهم ترین نقوش آن به شمار می آید. این حمام دارای ورودی، حمام سرد، حمام گرم ، تون ، خزینه و خلوتی است و در كف سازی آن از سنگ مرمر استفاده شده است. این بنا هم زمان با كل مجموعه عمارت در دوره قاجار ساخته شد.
    حمام عمارت وكیل

    در مجموعه عمارت " وكیل الملك " و متصل به پارك سپیدار، حمامی قدیمی قرار دارد كه احتمالاً فقط مورد استفاده افراد خانواده وكیل بود. این حمام دارای فضاهایی است كه در تمام حمام های منطقه دیده می شود. به نظر می رسد این حمام هم زمان با احداث مجموعه عمارت وكیل كه به دوره زندیه باز می گردد، ساخته شده باشد. استفاده از آهك بری در سطح وسیع بر دیوارها و در فضاهای گرم و سرد حمام به چشم می خورد و نقش های به كار رفته برای تزیین حمام شامل اشكال هندسی، گیاهی و حیوانی است كه از نقش طاووس بیشتر استفاده شده است.
    حمام قصلان

    روستای " قصلان " در مسیر دینور- زنجان، در5 كیلومتری شمال شهر قروه قرار دارد. سرچشمه رودخانه شور و تپه بزرگ باستانی آن از عملكرد وسیع شهری قصلان در دوره های تاریخی حكایت دارد.
    حمام زیبا و بزرگ قصلان و برج آن در سال 1255هـ.ق در روزگار " آصف اعظم " تعمیر شد. تاریخ ساخت حمام احتمالاً مربوط به اواخر عهد زندیه و در زمانی است كه " خسرو خان اول" به عنوان والی كردستان حكومت داشت.
    این بنا دارای بخش های مختلفی مانند هشتی، حمام سرد، هشتی و میان در، حمام گرم، خلوتی های خصوصی وعمومی ، خزینه و تون است و تزیینات منخصر به فرد آهك بری با طرح های گیاهی، هندسی، انسانی و حیوانی درآن مشاهده می شود كه در نوع خود با اهمیت و قابل مقایسه با حمام خان در شهر سنندج است.
    حمام منزل معمارباشی

    در داخل منزل بزرگ " معمارباشی" كه به استاد " الله مراد اقلیدس" اشتهارداشت ؛ حمامی در مقیاس كوچك، با سبك معماری حمام های قدیمی ساخته شده كه از نظر معماری به ویژه تزیینات آهك بری حائز اهمیت است. طرح های هندسی، گیاهی و حیوانی این حمام در نوع خود منحصر به فرد و نشان گر اهمیت این فضا در شهر سنندج است. تاریخ دقیق ساخت حمام مشخص نیست؛ ولی با توجه به ساخت عمارت در اواخر دوره قاجار، احتمال دارد این حمام مربوط به اوایل عصر پهلوی باشد.
    حمام وكیل الملك

    این حمام كنارعمارت وكیل و مجاور بازارچه قدیمی وكیل در شهر سنندج واقع شده است. زمان ساخت دقیق آن مشخص نیست؛ اما براساس شواهد، نوع معماری و تزیینات وابسته به آن، چنین استنباط می شود كه احداث آن مربوط به دوران افشاریه و ادامه سبك صفوی باشد. این مهم به ویژه در عناصری مانند ورودی حجره انتظار، رخت كن، حمام گرم، هشتی، خزینه، آب انبار، تون و... به خوبی قابل مشاهده است.
    حمام دارای تزیینات آهك بری است كه طی چند سال گذشته با سیمان روی آنها پوشانده شده است. حمام ، بسیار بزرگ و كف سازی های آن سنگی است و افزون بر آن، از آجر، سنگ و ملات آهك استفاده شده است. ستون های سنگی قطوری در داخل حمام سرد و گرم دیده می شود. در مجموع ، تركیب و قرارگیری فضا نشان گر ذوق و سلیقه بالای معمار است.
    منبع : ميراث فرهنگي استان سنندج

  14. تشكرها از اين پست


  15. #8
    عضو آواتار mehdiezz
    رشته
    مهندسی معماری
    تاريخ عضويت
    2008/7
    امتیاز
    102
    پست ها
    49

    Flower حمام های معروف و تاريخی استان تهران

    آشنایی با حمام های معروف و تاریخی استان تهران












    حمام شهرک طالقان

    حمام قدیمیدر بافت قدیمی شهرک از توابع طالقان قرار دارد. با توجه به سنگ نبشته موجود ، حمام در سال 1261 هـ. ق در زمان قاجاریه احداث شد. مصالح به کار رفته در ساخت حمام ، سنگ و ملات گل و آهک بود. فرم حمام تقریباً به شکل مستطیل است.
    ورودی بنا در ضلع جنوبی قرار دارد. بعد از عبور از دالان ، داخل سربینه می شویم که یک حوض آب کوچک در وسط آن قرار دارد. با یک راهروی نسبتاً طولانی از داخل سربینه ( رختکن حمام) به بخش شست و شو خانه داخل می شویم. خزانه آب گرم در شمال و خزانه آب سرد در شمال شرقی این قسمت قرار دارد.
    حمام مصباح کرج

    این حمام متعلق به اواسط دوره قاجاریه و [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ] واقع است. ورودی حمام با هشت پله به کف حمام در عمق 5/3 متری مرتبط می شود.
    سربینه یا رختکن شامل یک گنبد مرکزی است که در طرفین گنبد چهار گنبد کوچکتر گره پوش مشاهده می شود. فضاهای گرمخانه شامل محل نظافت خانه در جنوب با طاق گهواره ای ، شاه نشین در شمال با پوشش گهواره ای ، و محل شست و شو در شمال شرقی و جنوب شرقیِ غرب خزینه است.
    در ساختمان حمام از آجرهای ختایی به ابعاد 5×20×20 سانتی متر و ملات گل آهک استفاده شده است. داخل حمام نیز در گذشته از آهک بود.














    حمام مهدی خانی

    این حمام در [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ] قرار دارد. مساحت آن در حدود 900 متر مربع و شامل حمام به مساحت 450 متر مربع و تأسیساتی چون یک واحد پتوبافی ، واحد مسکونی ، مغازه و سرایداری است. این بنا دارای جرز( دیوار اطاق و ایوان ، پایه ی ساختمان که از سنگ و آجر سازند) های آجری با ملات گل و آهک است. بنای حمام متعلق به دوره قاجار است و در حدود 80 درصد آن سالم به نظر می رسد.






    حمام همتیار

    حمام همتیار یکی از حمام های قدیمی تهراندر خیابان وحدت اسلامی واقع است. این بنا که همچنان شکل و فرم تاریخی خود را حفظ کرده ، به دو بخش زنانه و مردانه تقسیم شده و مشغول کار است. وجود پاگرد ، حوضچه ، ستون ها و سرستون های زیبا ، بینه ، گرمخانه ، سردخانه و ... از دیگر اجزای این بنا است.
    حمام روستای درده

    در مرکز روستای درده از توابع فرمانداری فیروزکوه ، حمامی قدیمی وجود دارد که قدمت آن به 200 سال پیش می رسد. برای ورود به حمام باید از چند پله پایین رفت ، با چرخشی به سمت چپ فضای رخت کن مشخص می شود و با چرخشی دیگر به سمت چپ، به گرمخانه راه می یابد. فضای رختکن مربع دارای سکوهایی برای نشستن است. در وسط نیز یک حوض سنگی بیضی شکل مشاهده می شود. گرمخانه دارای محوطه ای مستطیل ، سقف گنبدی و طاق جناغی با نورگیر است. مصالح به کار رفته در بنا ملات ساروج (مخلوطی است از آهک و خاکستر یا ریگ که در آب به مرور جذب انیدرید کربنیک کنند و آهکش به صورت سنگ آهک که محکم و پایدار است در می آید و از آن در جهت ساختن بنا استفاده می کنند ) و سیمان است.
    حمام هلجرد

    این حمامدر روستای هلجرد شهرستان کرج قرار دارد. هلجرد یک روستای تاریخی است که مجموعه ای از آثار قرون گذشته را در خود جای داده است. حمام هلجرد یکی از این بناهای قدیمی است که از دوره قاجار به جای مانده و از ساروج ، سنگ و قلوه سنگ ساخته شده است. در این حمام نیز مانند حمام های دیگر با عبور از راهروی باریکی، رختکن مشاهده می شود. ورودی زنانه در ضلع دیگر حمام واقع است. سقف این حمام با طاق عرقچین ساده پوشیده شده و در نوع خود بی نظیر است. مخزن آب ، خزینه ، حوض ، گرمخانه ، نظافت خانه و ... از ملحقات حمام است.
    منبع : سیمای میراث فرهنگی استان تهران

  16. تشكرها از اين پست


  17. #9
    عضو آواتار mehdiezz
    رشته
    مهندسی معماری
    تاريخ عضويت
    2008/7
    امتیاز
    102
    پست ها
    49

    Flower اصول ساخت حمام ها ی قديمی

    اصول ساخت حمام ها
    همانطوركه مي دانيم انسان اگر يك دفعه از محل گرم به محل سردويا بر عكس وارد شودبه دليل تغييرقابل ملاحظه دماي هواممكن است مريض شودبراي همين موضوع چند اصل مهم در مورد گرمابه هارعايت مي شده يكي از ان اصول ايجاد راهرويي پيچ در پيچ در حد فاصل ورودي حمام ودهليز تا رختكن حمام.
    رختكن يا بينه كه محيطي نيمه گرم ونسبتاً خشك بوده بعد از اين فضا نيز مستيماً وارد گرم خانه نمي شدند وفضايي به نام ميان در در اين فاصله بوده است دراين جا يك يا دو سكو جهت انداختن لنگ ووسايل حمام وجود داشته ومعمولاً راه دستشويي ومستراح نيز از همين مياندر بوده است ودر اين راهرومحلي براي سلماني وزدودن موهاي اضافي وجود داشته است بعد از مياندر مستقيماًوارد گرم خانه مي شدندفضاي داخل گرم خانه به چند سكوومحلي براي كيسه كشيدن وتميز كردن ،خزانه هاتقسيم مي شده است،خزانه در حمامهاي كامل سه عددبوده است كه يكي براي آب گرم ويكي براي آب سردودر وسط آن دو خزانه آب ولرم جاي مي گرفته كه به اين دوخزانه سرد وگرم قلّتين مي گفته اند.
    گرم كردن خزانه .اب گرم رابوسيله گلخس يا گلخند وياكانون اتش كه درزيرحمامها بوده است صورت مي گرفتهاست ومواد سوختني ان بته و هيزم بوده است اب در ديگ هاي بزرگ ومقاومي ازهفت جوش يابه عبارتي تركيبي ازروي مس قلع سرب وچيز ديگر ريخته كه در مجموع چيز محكمي بوده است در حمام قديمي روستاي مزار
    نيز از ديگ هاي روي ومس استفاده مي شده است
    حمامها معمولا از سقف نور مي گرفتند اين نور براي تمام فصلها مناسب بوده است عنصري بنام جام خانه اين عمل را انجام مي داده است جنس ان از شيشه بوده وديوار ها نيز از ساروج بوده است البته گاهي ان را با پيه اب كرده وپنبه وچوب نازك بيد مخلوط مي كرده اند .
    مراسم بسيار زيبايي ماننده حنا بندان ، عروسي ،ختنه و ديگر مراسم نيز در حمام ها انجام مي گرفته است ازحمامها ي خوب به جاي مانده مي توان به حمام فين كاشان ،گنجعليخان كرمان وحمام وكيل شيراز وحمام خان نام برد.

  18. تشكرها از اين پست


  19. #10
    عضو آواتار Violet Rose
    رشته
    مهندسی معماری
    تاريخ عضويت
    2008/11
    محل سكونت
    2ye otAgham
    امتیاز
    30
    پست ها
    42

    پيش فرض

    حمام قدیمی سنندج
    حمام عبدالخالق اين حمام در ضلع شرقي راسته بازار سنندج قرار دارد . تاريخ ساخت آن دقيقا مشخص نيست و احتمالا به دوره قاجاريه تعلق دارد . حمام داراي فضاهاي مختلفي است كه در بيشتر حمام هاي استان نيز ديده مي شود . آب لازم براي اين حمام از آب جاري قنات هاي شهر تامين مي شود . ارتفاع سقف اين حمام نسبتا بلند است و ستون هاي چهارگوش سنگي ، آب نما، حجره ها، رخت كن ،‌ گرم خانه ،‌ خلوتي ها ،‌ سرويس و خزينه آن تابع اسلوب حمام سازي ايراني در دوره صفوي است . تزيينات معماري اين بنا مشخص نيست ، زيرا سطح ديوار آن با سيمان و كاشي جديد اندود شده است ، ولي گفته مي شود اين حمام داراي تزيينات آهك بري كه در شهر سنندج بسيار رواج داشت ، بود . اين بنا با حمام (وكيل الملك )‌ در شهر سنندج قابل مقايسه است و اكنون در تملك ميراث فرهنگي استان كردستان قرار دارد .



    حمام شيشه حمام شيشه در ضلع شمالي بلوار كردستان و مجاور پل و مسجد (ملاويسي ) قرار دارد و از بناهاي عمومي و قديمي شهر سنندج به شمار مي رود . اين حمام داراي فضاهاي ورودي ، هشتي ، سربينه و حمام گرم با ستون هاي سنگي است . سكوها ، آب نماي گرم و سرد ،‌ خزينه و خلوتي بنا داراي خصوصيات ويژه اي است . در حمام زنانه در كوچه مجاور حمام قرار دارد . از در و پنجره ها و شيشه هاي رنگي ، كه وجه تسميه حمام به آن باز مي گردد ، آثار زيادي باقي نمانده است . از ديگر ويژگي هاي اين بنا ، تزيينات آهك بري است كه شامل نقش هاي مختلف گياهي و حيواني است . به احتمال قريب به يقين اين حمام در دوره قاجار بنا شده است . حمام شيشه تا چند سال پيش مورد استفاده بوده است.



    [مشاهده ی لینک ها فقط برای اعضا امکان پذیر است. ]


    حمام خان (ظهيري ) اين حمام در ضلع شمالي بازار سرپوشيده سنندج ،‌ پايين تر از مسجد داروغه است . حمام داراي بخش هاي مختلفي از جمله سردر ورودي ،‌سريينه ، حمام گرم ، خزينه و ... است . بر طبق كتيبه سنگي موجود در سردر ورودي ،‌حمام در سال 1220 ه.ق به دستور (امان الله خان اردلان ) ساخته شد و بعدها به سبب تملك آن توسط (امين التجار ) در سال 1296 ه.ق (دوران حكومت فرهاد ميرزاي معتمدالدوله ، عموي ناصرالدين شاه ) مورد مرمت و بازسازي عمده قرار گرفت . كتيبه موجود نيز گوياي اين امر است . تزيينات معماري مسجد شامل آهك بري هاي پركار با نقوش گل و گياه و حيواني ، كاشي كاري هاي هفت رنگ با نقش مايه هاي بومي و محلي و نيز سنگ فرش مرمرين است . اين حمام قابل مقايسه با حمام (قصلان ) در روستاي قصلان شهرستان قروه است و يكي از بزرگ ترين حمام هاي كردستان به شمار مي آيد . احتمالا اين حمام به پيش از دوره قاجار تعلق دارد و شايد در دوره صفويه ، هم زمان با قلعه و بازار ساخته شده باشد . تاريخ موجود در كتيبه نيز احتمالا مربوط به زمان مرمت آن است .




    این تصویر تغییر اندازه یافته است برای دیدن اندازه واقعی اینجا کلیک کنید. اندازه واقعی تصویر حجم 677x458 و پهنای 61KB.
    این که هر بار سرت با یکی گرم باشد دلیل بر ارزش ات نیست
    ...آنقدر بی‌ ارزشی که خیلی‌ها اندازه تو هستند

  20. تشكرها از اين پست


صفحه 1 از 4 123 ... آخرينآخرين

تاپیک های مشابه

  1. [ابنیه سنتی ایران] خانه های قدیمی
    توسط گل پسر در تالار معماری ایرانی واسلامی
    پاسخ ها: 106
    آخرین ارسال: 5 روز پيش, 04:32 PM
  2. [ابنیه سنتی ایران] مسجد
    توسط vahid_pakrou در تالار معماری ایرانی واسلامی
    پاسخ ها: 127
    آخرین ارسال: 2014/1/24, 03:22 PM
  3. [ابنیه سنتی ایران] آرامگاه ها و مقابر
    توسط yasi در تالار معماری ایرانی واسلامی
    پاسخ ها: 26
    آخرین ارسال: 2013/12/08, 04:50 PM
  4. [ابنیه سنتی ایران] بازار ؛ سرا , تیم , تیمچه
    توسط nino در تالار معماری ایرانی واسلامی
    پاسخ ها: 34
    آخرین ارسال: 2013/12/07, 11:48 PM
  5. [ابنیه سنتی ایران] کاروانسرا
    توسط maxer در تالار معماری ایرانی واسلامی
    پاسخ ها: 29
    آخرین ارسال: 2013/10/19, 03:09 PM

عبارت‌های مرتبط

پلان باغ فین کاشان

پلان بازار وکیل شیراز

پلان مسجد وکیل شیراز

پلان مسجد وکیل

پلان مصباح کرجنقشه های معماری مسجد وکیل شیرازدالانپلان بازاروکیل شیراز

برچسب های اين تاپیک

ثبت اين صفحه

ثبت اين صفحه

قوانين ارسال

  • شما نمی‌توانيد تاپيک جديد ارسال كنيد
  • شما نمی‌توانيد پاسخ ارسال كنيد
  • شما نمی‌توانید فایل ضمیمه ارسال كنيد
  • شما نمی‌توانيدنوشته‌های خود را ويرايش كنيد
  •