صفحه 2 از 3 نخستنخست 123 آخرينآخرين
نمايش نتايج 11 تا 20 از 21

تاپیک: رنگرزی و رنگزا

  1. #11
    تازه وارد
    رشته
    مهندسی نساجی
    تاريخ عضويت
    2010/1
    محل سكونت
    tehran
    امتیاز
    22
    پست ها
    6

    پيش فرض مواد رنگزای راکتیو

    نام این مواد رنگزا از کلمه Reactive به معنای واکنش پذیر کرفته شده است و علت این نامگذاری به علت ایجاد واکنش شیمیایی بین این دسته از مواد رنگزا و الیاف مورد رنگرزی است. مواد رنگزای راکتیو حتی با آب و یا رطوبت هوا نیز واکنش داده و هیدرولیز می شوند. بنابراین، هنگام استفاده از این مواد رنگزا باید تا حد امکان L : R حمام پایین باشد.استفاده از آب نرم در رنگرزی با مواد رنگزای راکتیو الزامی است؛ زیرا این مواد رنگزا با سختی های موجود در آب واکنش داده و رسوب می کنند. در مواردی که آب نرم در اختیار نباشد هنگام رنگرزی از یک ماده سختی گیر آب استفاده می شود. پس از تحقیقات بسیار، شرکت ICI مواد رنگزای راکتیو را به دو دسته تقسیم کرد:
    1. مواد رنگزای راکتیو نوع سرد
    2. مواد رنگزای راکتیو نوع گرم
    مواد رنگزای راکتیو نوع سرد دارای فعالیت شیمیایی بالایی هستند. بنابراین، در درجه حرارت های پایین برای رنگرزی کالا به کار می روند. در حالی که مواد رنگزای راکتیو نوع گرم دارای فعالیت شیمیایی کمتری بوده و در نتیجه در درجه حرارت های بالاتر مورد استفاده قرار می گیرند. مواد رنگزای راکتیو اولیه نوع سرد با نام پروسیون اِم (Procion M) و مواد رنگزای راکتیو نوع گرم با نام پروسیون اِچ (Procion H) به بازار عرضه شدند.
    بعدها تولید کنندگان دیگر انواع مختلفی از مواد رنگزای راکتیو را ساخته و دسته بندی های متفاوت دیگری برای آن قائل شدند.
    مواد رنگزای راکتیو به صورت پودر هستند و باید از انبار کردن این مواد رنگزا به حالت پودر در محیط های گرم و مرطوب و نگهداری آنها در ظروف سر باز پرهیز کرد. این دسته از مواد رنگزا در حالت محلول به علت هیدرولیز شدن در آب باید بلافاصله مصرف شوند و نباید آنها را بیش از چند روز به حالت محلول نگه داشت. همچنین از اضافه کردن قلیا به محلول ها تا زمان مصرف باید پرهیز کرد زیرا پایداری محلول های ماده رنگزا در PH های قلیایی و در محیط های با درجه حرارت بالا کم است. بعضی از کارخانجات سازنده مواد رنگزای راکتیو برای پایداری بیشتر این مواد رنگزا، مقدار کمی اسید به آن می افزایند.
    رنگهای راکتیو به علت ایجاد اتصالات محكم كووالانسی با لیف از ثــبـاتهای بسیار خوبی برخوردارند. رنگهای راکتیو بیشتر روی سلولز استفاده می شوند اما قابلیت مصرف در رنگرزی الیافی مانند نایلون، پشم و ابریشم را نیز دارند. ایــن رنگها محبوبیت بـالایـی در صنعت دارند، كـــه ناشی از خصوصیـات ثباتی آنهاست. این رنگها دارای یك یا چند گروه راکتیو می باشند كـــه با لیف واكنش داده و پیوند برقرار می كنند ایــن واكنش ها میتوانند با جدا شـــدن (استخلاف) مولكولهای هالوژن از مولكول رنگ و یا افزایش مولكول رنگ از طریق باز شـــدن یك یا چند پیوند دوگانه آن به لیف با شـــد. رنگهای راکتیو در ابتـدا بایـد جذب لیف شـــده و سپس در آن تثبیت شوند، عــمــل تثـبیـت از طریـق قلیـا صورت می گیرد. هر چه تعداد گروه های فعال لیـف و رنگ بیشتر با شـــد واكنش قوی تـر خواهد بود، ضمن ایــن كـــه نوع گروه های فعال هم مهم است، مثلا عنـصر F از Cl قوی تر است.
    در رنگرزی با رنگینه های راکتیو، عوامل فعال در محیط قلیایی با گروه هیدروكسیل لیف به صورت شیمیایی پیوند می خورد، اما ایــن خطر نیز وجود دارد كـــه عوامل فعال رنگینه ها با گروه هیدروكسیل آب وارد واكنش شـــده و با آن پیوند شیمیایی برقرار كند كـــه در ایــن صورت رنگینه به حالت غیر فعال در آمده و دیگر نمی تواند با گروه هیدروكسیل لیف پیوند شیمیایی تشكیل دهد، به عبارت دیگر رنگینه هیدرولیز می گردد. در رنگرزی با رنگینه های راکتیو باید به ایــن مساله توجه زیادی گردد و تا حد امكان مقدار هیدرولیز به حداقل رسانیده شود. رنگینه های هیدرولیز شـــده به الیاف اتصالی نداشته و در شستشو از الیاف جدا شـــده و كاهش عمق رنگ را باعث می شود. جهت جداكردن مولكولهای رنگینه هیدرولیز شـــده و تركیب نشـــده از الیاف ، بعد از رنگرزی به شستشوی مؤثری با آب جوش و دترجنت نیاز است. در رنگرزی به روش نیمه مداوم و مداوم باید به زمان ثــبـات رنگینه در محیط قلیـائی تـوجه شود و رنـگینـه بیـش از آن در حـمـام قلیـائی باقـی نــماند تا میــزان رنـگ هیدرولیـز شـــده به حداقـل ممكن كاهش یابد. در مورد راندمان رنگرزی با رنگهای راكتیو باید گفت، كـــه بدست آوردن راندمان %100 در رنگرزی با ایــن رنگــها امكان پذیر نیــست، عـلل مختـلفی می توانند موجب بروز ایــن مساله باشند، كـــه در زیر به آنها اشاره شـــده است:
    1. عدم جذب كامل رنگ توسط لیف
    2. كامل نشدن واكنش بین رنگ و لیف
    3. تبدیل شدن رنگ به حالت غیر فعال در اثر هیدرولیز
    4. گسستن پیوندهای بین رنگ و لیف در مرحله تثبیت

  2. تشكرها از اين پست


  3. #12
    تازه وارد
    رشته
    مهندسی نساجی
    تاريخ عضويت
    2010/1
    محل سكونت
    tehran
    امتیاز
    22
    پست ها
    6

    پيش فرض رنگینه های اسیدی و متال کمپلکس

    رنگینه های اسیدی و متال کمپلکس
    از آنجایی که رنگينه­ های اسيدی در محلول ­های حاوی اسيد براي رنگرزي الياف پروتئيني چون پشم استفاده می­ شوند، به اين نام ناميده شده­اند. از نقطه نظر شيميائی اين رنگينه­ ها مي­توانند رنگينه­ های آنيونيک ناميده شوند چرا که آنها شامل کروموفورهايی هستند که به آنها گروه­هاي با اين مشخصات متصل هستند. به عبارت دیگر شامل گروه­ های آکسوکروم آنیونی چون سولفونات و کربوکسیلیک هستند.
    بر حسب نوع ترکيبب شيميائی کروموفور به سه گروه اصلي مي­توانند تقسيم شوند: مشتقات آزو، آنتراکينون و تري فنيل متان. ساختارهاي ديگري چون زانترن البته نه به مقدار زياد براي بدست آوردن بعضي عمق­ها در بین آنها نیز وجود دارد.

    از نقطه نظر شیمیائی رنگینه­های متال کمپلکس شامل یک اتم فلز هستند که یک یا بیشتر مولکول رنگینه (معمولاً رنگینه­های اسیدی) به آن متصل است. این اتصال از طریق پیوند کئوردینانس بوده که در نهایت مولکول نسبت به الیاف پروتئینی و پلی آمید تمایل دارد. از نقطه نظر فرآیند رنگرزی اينها بصورت رنگینه­های اسیدی در نظر گرفته شده و در کتاب مرجع رنگ آنها را جزیی از گروه رنگینه­های اسیدی به حساب می­آورند. رنگینه­های متال کمپلکس با هدف تشکیل پیوندهای کئوردینانس با لیف در مقایسه با رنگینه­های اسیدی به بازار عرضه شدند. از مزایای این رنگینه­ها می­توان به آسانی کاربرد، ثبات مرطوب بسیار بالا و قابليت پوشش نايکنواختی­های رنگرزی که در قسمت­های مختلف لیف پشم ممکن است وجود داشته باشد، اشاره نمود. ویژگی قابليت پوشش نايکنواختی­های رنگرزی در قسمت­های مختلف لیف پشم ناشی از اختلاف در توانائی جذب این رنگینه­ها روی لایه کیوتیکل می باشد.
    سه نوع رنگینه متال کمپلکس وجود دارد:

    • رنگینه­های متال کمپلکس یک به یک که در یک محیط اسیدی قوی عمل رنگرزی با آنها انجام می­شود. اولین رنگینه از این نوع در سال 1919 توليد شد.
    • رنگینه­های متال کمپلکس یک به دو در یک محیط خنثی عمل رنگرزی با آنها انجام می­شود. این رنگینه­ها با توجه به نوع گروه­های حل شونده خود می­:وانند به دو گروه به شرح زیر تقسیم شوند:


    1. رنگینه­های متال کمپلکس که فاقد گروه­های حل شونده یونی هستند، این رنگینه­ها در سال 1951 به بازار عرضه شدند.
    2. رنگینه های متال کمپلکس یک به دو که شامل گروه­های حل شونده یونی هستند. این رنگینه ها از سال 1970 به بعد به بازار عرضه شدند.


    [1]

    در بین تمامی گروه های مواد رنگزای شیمیایی که به صورت تمایلی،مناسب رنگرزی پشم می باشند،مواد رنگزای متال کمپلکس مطلوبترین آنهاست. در این گروه از مواد رنگزا برخلاف گروه کرومی که پیوند بین ماده رنگزا و فلز در داخل لیف انجام می گردید قبل از انجام عملیات رنگرزی توسط کمپانی سازنده رنگ متالیزه گردیده است. این گروه از مواد رنگزا برحسب اینکه دارای یک یا دو کمپلکس فلزی باشند به متال کمپلکس 1:2 و 1:1 طبقه بندی می گردند.
    - مواد رنگزای متال کمپلکس 1:1 : ساختار مولکولی این مواد رنگزا نیز مشابه مواد رنگزای اسیدی است ،دارای گروه های اسید سولفونیک بوده و مولکول آن دارای بار منفی است و بر خلاف مواد رنگزای کرومی از درخشندگی برخوردار نیستند. محدودیت عمده مصرف مواد رنگزای متال کمپلکس نیاز آنها به محیط اسیدی قوی (%8-5 اسید سولفوریک) می باشد که استفاده از این مقدار اسید باعث صدمه دیدن پشم می گردد.
    حمام رنگرزی پشم با مواد رنگزای متال کمپلکس 1:1 را با استفاده ار مقدار مورد نیاز ماده رنگزا و 5-8% اسید سولفوریک به 40 درجه سانتی گراد رسانده و در طول 30 دقیقه به جوش رسانیده و به مدت یک ساعت الی 90 دقیقه رنگرزی را در جوش ادامه می دهیم.در پایان کالا را با آب و صابون شستشو می دهیم.
    - متال کمپلکس 2:1 نسبت به مواد رنگزای اسیدی دارای ثبات نوری و شستشویی عالی و در عین حال بسیار ارزان قیمت هستند.چنانچه رنگرز شناخت کافی از ویژگی های اینگونه رنگینه ها داشته باشد می تواند با کنترل درجه حرارت و اسید حمام ،رنگ کاملاً یکنواختی بدست آورد. مواد رنگزای متالیزه 2:1 محدودیت گروه قبلی را نداشته و جهت جذب و رمق کشی بیشتر نیاز به اسید قوی ندارند.
    جهت رنگرزی پشم با اینگونه مواد رنگزا حمام شامل 5% نمک سولفات سدیم ،3% اسید استیک و مقدار مورد نیاز ماده رنگزا را اضافه و به 60 درجه سانتی گراد رسانیده،کالا را اضافه کرده، به مدت 30 دقیقه به جوش رسانیده و رنگرزی به مدت 60 دقیقه در جوش ادامه می یابد.در پایان کلافها حتماً با آب و صابون شسته شود.

    [2]
    - رنگهای پره متالیزه:
    مواد رنگزای متال کمپلکس از نظر شیمیایی شبیه مواد کرومی هستند ولی از نظر رنگرزی مانند یک ماده رنگزای اسیدی به کار می‌روند. مواد رنگزای متال کمپلکس به دو دسته تقسیم می‌شوند:
    الف) مواد رنگزای متال کمپلکس 1:1 ب) مواد رنگزای متال کمپلکس 1:2
    الف) مواد رنگزای متال کمپلکس 1:1
    این دسته از مواد رنگزا در ساختمان شیمیایی خود دارای یک مولکول ماده‌ی رنگزا و یک اتم فلز هستند به همین دلیل آنها را متال کمپلکس 1:1 می‌نامند. حمام رنگرزی این مواد مانند مواد اسیدی لولینگ دارای PH خیلی پایین می‌باشد. اسید مصرفی آن اسید سولفوریک و میزان مصرفی آن 8 درصد می‌باشد. برای اینکه ماده رنگزا به طور کامل جذب کالا شود، رنگرزی باید به مدت طولانی در جوش ادامه یابد. مواد رنگزای متال کمپلکس تا اندازه‌ای کدرتر از مواد رنگزای اسیدی هستند. مواد رنگزای متال کمپلکس برای رنگ کردن پشم بسیار مناسب هستند ولی به علت آنکه PH حمام خیلی پایین است، باعث کم شدن مقاومت پشم در برابر سایش می‌شوند.
    روش رنگرزی: در دمای 60 ماده رنگزا و *اسید سولفوریک رقیق شده را داخل حمام رنگ نموده بعد از 5 دقیقه در دمای ثابت 60 کالای شسته شده را به حمام اضافه می‌نماییم. در مدت 45 دقیقه دما را به نقطه جوش رسانیده و در مدت 75 دقیقه عملیات رنگرزی را ادامه می‌دهیم.
    ب) مواد رنگزای متال کمپلکس 1:2
    این دسته از مواد رنگزا دارای دو مولکول ماده رنگزا و یک اتم فلز در ساختمان شیمیایی خود هستند. این مواد در آب محلول بوده و معمولا رنگرزی با آنها در حمام خنثی و یا کمی اسیدی بین PH (5/5 تا 7 ) انجام می‌گیرد. ثبات این دسته از مواد در برابر نور و شستشو بسیار خوب است. قدرت مهاجرت مولکولهای آن‌ها خیلی کم بوده بنابراین رنگرزی باید به آرامی انجام گیرد.
    روش رنگرزی: در دمای 40 کالای شسته شده را داخل حمام رنگ نموده بعد از 5 دقیقه در دمای ثابت 60 مواد رنگزا را به حمام اضافه می‌نماییم در مدت 45 دقیقه دما را به نقطه جوش رسانیده و در مدت 90 دقیقه عملیات رنگرزی را ادامه می‌دهیم.

  4. تشكرها از اين پست


  5. #13
    عضو آواتار arefe
    رشته
    مهندسی نساجی
    تاريخ عضويت
    2007/11
    محل سكونت
    تهران
    امتیاز
    39
    پست ها
    71

    پيش فرض

    من پیشنهاد میدم در همین پست دوستانی که تجربه در این زمینه دارند بازگو کنند تا بحثمون کاربردی تر بشه.
    دلم برای کسی تنگ است/که آفتاب صداقت را/به میهمانی گلهای باغ می آورد/و گیسوان بلندش را به بادها می داد/و دستهای سپیدش را به آب می بخشید

  6. تشكر از اين پست


  7. #14
    دستیار مدیر تالار مهندسی نساجی آواتار hadi.textile64
    رشته
    مهندسی نساجی
    تاريخ عضويت
    2009/3
    محل سكونت
    تهران
    امتیاز
    905
    پست ها
    738

    پيش فرض

    نقل قول نوشته اصلي بوسيله beleta نمايش پست
    نام این مواد رنگزا از کلمه Reactive به معنای واکنش پذیر کرفته شده است و علت این نامگذاری به علت ایجاد واکنش شیمیایی بین این دسته از مواد رنگزا و الیاف مورد رنگرزی است. مواد رنگزای راکتیو حتی با آب و یا رطوبت هوا نیز واکنش داده و هیدرولیز می شوند. بنابراین، هنگام استفاده از این مواد رنگزا باید تا حد امکان L : R حمام پایین باشد.استفاده از آب نرم در رنگرزی با مواد رنگزای راکتیو الزامی است؛ زیرا این مواد رنگزا با سختی های موجود در آب واکنش داده و رسوب می کنند. در مواردی که آب نرم در اختیار نباشد هنگام رنگرزی از یک ماده سختی گیر آب استفاده می شود. پس از تحقیقات بسیار، شرکت ICI مواد رنگزای راکتیو را به دو دسته تقسیم کرد:
    1. مواد رنگزای راکتیو نوع سرد
    2. مواد رنگزای راکتیو نوع گرم
    مواد رنگزای راکتیو نوع سرد دارای فعالیت شیمیایی بالایی هستند. بنابراین، در درجه حرارت های پایین برای رنگرزی کالا به کار می روند. در حالی که مواد رنگزای راکتیو نوع گرم دارای فعالیت شیمیایی کمتری بوده و در نتیجه در درجه حرارت های بالاتر مورد استفاده قرار می گیرند. مواد رنگزای راکتیو اولیه نوع سرد با نام پروسیون اِم (Procion M) و مواد رنگزای راکتیو نوع گرم با نام پروسیون اِچ (Procion H) به بازار عرضه شدند.
    بعدها تولید کنندگان دیگر انواع مختلفی از مواد رنگزای راکتیو را ساخته و دسته بندی های متفاوت دیگری برای آن قائل شدند.
    مواد رنگزای راکتیو به صورت پودر هستند و باید از انبار کردن این مواد رنگزا به حالت پودر در محیط های گرم و مرطوب و نگهداری آنها در ظروف سر باز پرهیز کرد. این دسته از مواد رنگزا در حالت محلول به علت هیدرولیز شدن در آب باید بلافاصله مصرف شوند و نباید آنها را بیش از چند روز به حالت محلول نگه داشت. همچنین از اضافه کردن قلیا به محلول ها تا زمان مصرف باید پرهیز کرد زیرا پایداری محلول های ماده رنگزا در PH های قلیایی و در محیط های با درجه حرارت بالا کم است. بعضی از کارخانجات سازنده مواد رنگزای راکتیو برای پایداری بیشتر این مواد رنگزا، مقدار کمی اسید به آن می افزایند.
    رنگهای راکتیو به علت ایجاد اتصالات محكم كووالانسی با لیف از ثــبـاتهای بسیار خوبی برخوردارند. رنگهای راکتیو بیشتر روی سلولز استفاده می شوند اما قابلیت مصرف در رنگرزی الیافی مانند نایلون، پشم و ابریشم را نیز دارند. ایــن رنگها محبوبیت بـالایـی در صنعت دارند، كـــه ناشی از خصوصیـات ثباتی آنهاست. این رنگها دارای یك یا چند گروه راکتیو می باشند كـــه با لیف واكنش داده و پیوند برقرار می كنند ایــن واكنش ها میتوانند با جدا شـــدن (استخلاف) مولكولهای هالوژن از مولكول رنگ و یا افزایش مولكول رنگ از طریق باز شـــدن یك یا چند پیوند دوگانه آن به لیف با شـــد. رنگهای راکتیو در ابتـدا بایـد جذب لیف شـــده و سپس در آن تثبیت شوند، عــمــل تثـبیـت از طریـق قلیـا صورت می گیرد. هر چه تعداد گروه های فعال لیـف و رنگ بیشتر با شـــد واكنش قوی تـر خواهد بود، ضمن ایــن كـــه نوع گروه های فعال هم مهم است، مثلا عنـصر F از Cl قوی تر است.
    در رنگرزی با رنگینه های راکتیو، عوامل فعال در محیط قلیایی با گروه هیدروكسیل لیف به صورت شیمیایی پیوند می خورد، اما ایــن خطر نیز وجود دارد كـــه عوامل فعال رنگینه ها با گروه هیدروكسیل آب وارد واكنش شـــده و با آن پیوند شیمیایی برقرار كند كـــه در ایــن صورت رنگینه به حالت غیر فعال در آمده و دیگر نمی تواند با گروه هیدروكسیل لیف پیوند شیمیایی تشكیل دهد، به عبارت دیگر رنگینه هیدرولیز می گردد. در رنگرزی با رنگینه های راکتیو باید به ایــن مساله توجه زیادی گردد و تا حد امكان مقدار هیدرولیز به حداقل رسانیده شود. رنگینه های هیدرولیز شـــده به الیاف اتصالی نداشته و در شستشو از الیاف جدا شـــده و كاهش عمق رنگ را باعث می شود. جهت جداكردن مولكولهای رنگینه هیدرولیز شـــده و تركیب نشـــده از الیاف ، بعد از رنگرزی به شستشوی مؤثری با آب جوش و دترجنت نیاز است. در رنگرزی به روش نیمه مداوم و مداوم باید به زمان ثــبـات رنگینه در محیط قلیـائی تـوجه شود و رنـگینـه بیـش از آن در حـمـام قلیـائی باقـی نــماند تا میــزان رنـگ هیدرولیـز شـــده به حداقـل ممكن كاهش یابد. در مورد راندمان رنگرزی با رنگهای راكتیو باید گفت، كـــه بدست آوردن راندمان %100 در رنگرزی با ایــن رنگــها امكان پذیر نیــست، عـلل مختـلفی می توانند موجب بروز ایــن مساله باشند، كـــه در زیر به آنها اشاره شـــده است:
    1. عدم جذب كامل رنگ توسط لیف
    2. كامل نشدن واكنش بین رنگ و لیف
    3. تبدیل شدن رنگ به حالت غیر فعال در اثر هیدرولیز
    4. گسستن پیوندهای بین رنگ و لیف در مرحله تثبیت
    سلام دوست عزیز
    برای مطالبتون حتما منبع مشخص کنید

  8. #15
    عضو فعال آواتار viva shz
    رشته
    مهندسی شیمی
    تاريخ عضويت
    2012/2
    محل سكونت
    زیر این گنبد نیلی
    امتیاز
    1427
    پست ها
    2,712

    پيش فرض

    من رشتم مهندسی شیمی هستش ولی در کارخانه نساجی کار میکنم 2 3 ماهه.پلی استر _پلی استر ویسکوز تازگی ها زیاد تقاضا داره به علت گران شدن نایلون و پنبه ولی واقعا رنگرزی پنبه هم سختره و هم جالبتر به نظر من.

  9. تشكر از اين پست


  10. #16
    تازه وارد
    رشته
    مهندسی نساجی
    تاريخ عضويت
    2007/5
    امتیاز
    15
    پست ها
    5

    پيش فرض

    برای رنگ همانندی شما از رنگهای موجودتون یک دیتا بیس درست میکنید سپس با استفاده از اون برای رنگ همانندی اقدام میکنید.اگه دیتا بیس دقیق باشه نتیجه فوق العاده عالی به دست میاد.من از این روش استفاده کردم ونمونه ها خیلی نزدیک درمی امد.هرچند در کنار اسپکتروفوتومتر دستگاه محلول ساز و دوزاتوماتیک رنگ هم داشتم.

  11. تشكر از اين پست


  12. #17
    تازه وارد
    رشته
    هنر
    تاريخ عضويت
    2012/11
    امتیاز
    11
    پست ها
    1

    پيش فرض

    با سلام خوشحالم به جمعتون وارد شدم منم رنگرزی میخونم
    بیشتر به دلیل علاقم سنتی کار کردم اما جدا از این حرفا رنگزاههای راکتیو هم به دلیل میل بالای جذبیشون به الیاف و تنوع شید رنگیشون امروزی بیشتر مورد توجه قرار گرفتن خصوصا کار بر روی الیاف مصنوعی مرسی از مطلبی که گذاشتین من که استفاده کردم

  13. تشكر از اين پست


  14. #18
    عضو فعال آواتار eng_textile
    رشته
    مهندسی نساجی
    تاريخ عضويت
    2012/10
    محل سكونت
    تهران
    امتیاز
    297
    پست ها
    125

    پيش فرض


    مكانيزم رنگرزي پنبه با رنگ‌هاي مستقيم:
    مكانيزم رنگرزي بر مبناي تشكيل پيوند واندروالس و هيدروژني مي‌باشد همان‌طوري كه مي‌دانيم گروه OHموجود در ليف تمايلي زياد به از دست دادن الكترون دارد و در نتيجه باند هيدروژني بين رنگزا و ليف تشكيل مي‌شود. همچنين، خطي، مسطح و طويل بودن ساختار رنگرا به تشكيل پيوند‌هاي واندروالس كمك ميكند.

    طنبقه بندي رنگ‌هاي مستقيم:
    رنگ‌هاي مستقيم از لحاظ حساسيت در مقابل نمك و درجه حرارت به سه دسته تقسيم مي‌شوند:
    كلاس A:‌رنگينه خود يكنواخت شونده
    كلاسB: رنگينه‌ها حساس در مقابل نمك
    كلاسC: رنگ‌هايي هستند كه جزء دسته ي A و B نبوده و حساس به دما هستند. در نتيجه مشكل‌ترين رنگينه‌هاي مستقيم از نظر يكنواختي مي‌باشند.
    افزايش نمك براي رنگ‌هاي مستقيم به خار افزايش جذب رنگ مي‌باشد كه اگر اين عمل اضافه كردن به دقت و به صورت يكنواخت و در زمان‌هاي متفاوت انجام شود باعث افزايش يكنواختي رنگرزي مي‌شود.

  15. تشكر از اين پست


  16. #19
    تازه وارد آواتار R/SH
    رشته
    مهندسی نساجی
    تاريخ عضويت
    2013/5
    امتیاز
    13
    پست ها
    2

    پيش فرض

    رنگرزی ابریشم
    رنگرزي ابريشم با مواد رنگزاي اسيدي
    مواد رنگزاي كه براي رنگ كردن ابريشم به كار مي روند ، ممكن است به دو دسته تقسيم شوند ، كه عبارتند از :دسته اول : مواد رنگزاي اسيدي كه تحت شرايط اسيدي قوي به كار مي روند .دسته دوم : مواد رنگزاي اسيدي كه تحت شرايط خنثي و يا اسيدي ضعيف به كارمي روند .
    معمولاً مواد رنگزاي دسته اول در حمامي حاوي اسيد سولفوريك جذب كالاي ابريشمي مي شوند.در حالي كه مواد رنگزاي دسته دوم در حمامي خنثي و يا كمي اسيدي با افزودن مقداري سولفات سديم ( نمك گلابر ) و يا گاهي اوقات اسيد استيك (5/5-5=PH ) جذب ابريشم مي شوند .
    براي رنگرزي كالاي ابريشمي با مواد رنگزاي اسيدي ( هر دو دسته ) توصيه مي شود كه دماي شروع رنگرزي 40 درجه سانتيگراد باشد . بنابراين ، حمامي شامل ماده رنگزا و مواد كمكي مورد نياز ( بر حسب نوع ماده رنگزا ) تهيه كرده و دماي آن را به 40 درجه سانتيگراد مي رسانند . كالا را در داخل قرار داده و درجه حرارت حمام را به تدريج طوري افزايش مي دهند تا محلول رنگرزي در طي مدت 30 دقيقه به دماي85 درجه سانتيگراد برسد . رنگرزي در اين دما به مدت يك ساعت ادامه پيدا مي كند . معمولاً رنگرزي ابريشم با اين روش و در اين دما نتيجه خوبي مي دهد ، اما گاهي اوقات براي رمق كشي و يكنواختي بهتر ممكن است رنگرزي در دماي جوش ادامه پيدا كند . به هر حال بايد سعي شود كه از جوشاندن محلول رنگرزي اجتناب شود ، زيرا اثر زيان آوري بر روي ابريشم دارد و باعث كاهش كشش تا حد پارگي و درخشندگي ليف خواهد شد . جزييات رنگرزي ابريشم با مواد رنگزاي اسيدي در شكل نشان داده شده است .

    مواد رنگزاي اسيدي كه براي رنگ كردن ابريشم به كار مي روند ، تحت نامهاي تجارتي مختلفي توسط سازندگان به بازار عرضه مي شوند . در جدول اسامي تعدادي از اين مواد رنگزا همراه با نام شركتها و كشورهاي سازنده نشان داده شده است .
    نام تجاري و نام شركت و كشور سازنده تعدادي از مواد رنگزاي اسيدي مناسب ابريشم
    نام شركت سازنده
    نام كشور سازنده
    نام ماده رنگزا
    I . C . I
    انگليس
    Comassie Yellow R
    BASF
    آلمان
    Acidol Yellow GRX
    BAY
    آلمان
    Supranol Brilliant Red BB
    Ciba – Gy
    سوئيس
    Cibacrolan Blue 8G
    Sandoz
    سوئيس
    Sandolan Brilliant Red NBG
    رنگرزي ابريشم با مواد رنگزاي بازيكابريشم وقتي با مواد رنگزاي بازيك رنگرزي مي شود كه كالاي رنگ شده مصارف تزييني داشته باشد و يا اهميت درخشندگي رنگ در كالا خيلي بيشتر از اهميت ثبات در برابر شستشو و حتي نور باشد . زيرا مواد رنگزاي بازيك ثبات نسبتاً پاييني بر روي ابريشم دارند و در مقابل ، درخشندگي فوق العاده اي دارند كه در هيچ يك از ديگر طبقات مواد رنگزا ديده نمي شود . با توجه به اين ويژگي خوب ، ابريشم به مقدار خيلي وسيعي با مواد رنگزاي بازيك رنگرزي مي شود .
    معمولاً رنگرزي ابريشم با مواد رنگزاي بازيك در دماي زير جوش همراه اسيد استيك انجام مي گيرد . به طور ذاتي تمايل به جذب اين طبقه از مواد رنگزا نسبت به ابريشم خيلي بالا است . بنابراين در رنگرزي بايد دقت نمود كه افزايش دما به صورت تدريجي انجام شود و حتي افزايش ماده رنگزا به حمام رنگرزي در چند مرحله انجام گيرد ، تا رنگرزي يكنواخت و مطلوبي به دست آيد .براي افزايش ثبات شستشويي مواد رنگزاي بازيك در روي ابريشم ، عمليات بعدي انجام مي شود . در اين عمليات كالاي رنگرزي شده با محلولي از اسيد تانيك عمل مي شود . با آنكه عمليات بعدي سبب افزايش ثبات شستشويي ماده رنگزا بر روي كالا مي شود ، اما با اين حال ثبات رنگ در برابر عمليات تري از استاندارد بالايي برخوردار نبوده و درخشندگي رنگ نيز كاهش مي يابد .
    براي رنگرزي ابريشم ، دماي حمام رنگرزي را بدون مواد كمكي و مواد رنگزا به حدود 38 درجه سانتيگراد مي رسانند و ابريشم را داخل آن قرار مي دهند تا كاملاً خيس شود . كالا را از حمام خارج كرده و محلول ماده رنگزا و مواد كمكي را به حمام مي افزايند و خوب هم مي زنند تا محلولي يكنواخت به دست آيد . ابريشم را به حمام برگردانده و به مدت 20 دقيقه در آن حركت مي دهند . سپس درجه حرارت حمام را به تدريج به 82 درجه سانتيگراد افزايش داده و كالا به مدت 30 دقيقه در اين دما عمل مي شود .به علت اينكه به طور ذاتي ، تمايل به جذب مواد رنگزاي بازيك نسبت به ابريشم زياد است ، ممكن است گاهي اوقات رنگرزي نايكنواخت حاصل شود . براي حصول رنگرزي يكنواخت ترجيح داده مي شود كه رنگرزي با سرعت كندتري انجام گيرد و يا حتي ممكن است كه ماده رنگزا در چند قسمت به حمام اضافه شود . به طور كلي رنگرزي ابريشم با مواد رنگزاي بازيك به دو روش انجام مي شود كه عبارتند از :
    - رنگرزي در يك حمام خنثي حاوي صابون- رنگرزي در يك حمام اسيدي حاوي اسيد استيكاكنون هر يك از اين دو روش به طور جداگانه توضيح داده مي شوند .رنگرزي ابريشم با مواد رنگزاي بازيك در يك حمام خنثي حاوي صابون :در اين روش ابتدا لازم است كه آب نرم تهيه شود . به مقدار 10 الي 15 درصد يكنواخت كننده و نفوذ دهنده ( صابون روغن زيتون ) به حمام رنگرزي اضافه مي شود. ابريشم در دماي 60 درجه سانتيگراد وارد حمام شده و با محتويات حمام عمل مي شود تا كاملاً خيس شود . كالا را از حمام خارج كرده و يك قسمت از محلول ماده رنگزا به حمام اضافه مي شود . كالا را وارد حمام رنگرزي كرده و درجه حرارت را در طي زمان يك ساعت به حدود 82 درجه سانتيگراد مي رسانند . در طي اين مدت زمان محلول ماده رنگزا در چندين نوبت به حمام رنگرزي افزوده مي شود. ( لازم به توضيح است كه قبل از هر بار افزايش محلول ماده رنگزا به حمام ، كالا بايد از حمام خارج شود) . رنگرزي در اين دما به مدت 30 دقيقه ادامه مي يابد . پس از خاتمه رنگرزي ، كالا شستشو داده شده و خشك مي شود .

    رنگرزي ابريشم با مواد رنگزاي بازيك در يك حمام اسيدي حاوي اسيد استيك :
    اين روش رنگرزي براي همه مواد رنگزاي بازيك مناسب است . همانطوري كه قبلاً نيز اشاره شد مواد رنگزاي بازيك به طور ذاتي تمايل به جذب زيادي نسبت به ابريشم دارند. بنابراين حضور مواد كند كننده در اغلب رنگرزيها براي حصول رنگرزي يكنواخت ضروري است . بدين منظور از 1 الي 2 درصد اسيد استيك نسبت به وزن كالا به عنوان كند كننده در حمام رنگرزي استفاده مي شود .
    در اين روش كالا را در داخل حمام حاوي اسيد استيك قرار مي دهند پس از اينكه كالا كاملاً خيس شد آن را از حمام خارج كرده و يك قسمت از ماده رنگزا را به داخل حمام اضافه مي كنند . كالا را دوباره وارد حمام كرده و دما را به تدريج افزايش مي دهند تا محلول رنگرزي در طي مدت زمان 60 دقيقه به دماي 82 درجه سانتيگراد برسد . در طول عمليات رنگرزي محلول ماده رنگزا در چندين نوبت به حمام رنگرزي افزوده مي شود . بدين منظور معمولاً محلول ماده رنگزا را به سه قسمت مساوي تقسيم مي كنند. يك قسمت آن را به حمام سرد اضافه كرده و كالا به مدت 20 دقيقه در اين دما عمل مي شود سپس كالا را از حمام خارج كرده و قسمت سوم ماده رنگزا به حمام اضافه مي شود ، و پس از اينكه كالا به حمام بازگردانده شد ، دما به تدريج به 82 درجه سانتيگراد رسانده مي شود و بالاخره رنگرزي به مدت 30 دقيقه در اين دما ادامه مي يابد. در خاتمه كالا با آب شستشو داده مي شود

    عمليات بعدي روي ابريشم رنگ شده با مواد رنگزاي بازيك
    كالاي رنگرزي شده در يك حمام حاوي يك درصد اسيد تانيك به مدت 20 دقيقه در دماي 60 درجه سانتيگراد عمل مي شود ، سپس كالا را آبگيري كرده و به يك حمام سرد و يا ولرم حاوي 5/0 درصد تارتارات آنتيموان وارد مي كنند و به مدت نيم ساعت در آن عمل مي شود . پس از عمليات فوق ابريشم را شستشو مي دهند تا آنتيموان تركيب نشده از كالا خارج شود . براي اطمينان بيشتر از اينكه آنتيموان غيرقابل حل در كالا وجود نداشته باشد ، كالا را قبل از شستشوي نهايي به مدت زمان كوتاهي در يك حمام سرد حاوي اسيد تانيك وارد مي كنند.
    مواد رنگرزي بازيك كه براي رنگرزي ابريشم مورد استفاده قرار مي گيرند ، تحت نامهاي تجارتي مختلفي توسط سازندگان به بازار عرضه مي شوند . در جدول تعدادي از اين مواد رنگزا همراه نام شركت و كشور سازنده آنها نشان داده شده است . جدول – تعدادي از مواد رنگزاي بازيك مناسب براي ابريشم
    شركت سازنده
    كشور سازنده
    نام ماده رنگزا
    BAY باير
    آلمان
    Astrazone Yellow Brown GGL
    HOE هوخست
    آلمان
    Remacry Fuchsin B
    I .C .I آي . سي . آي
    انگليس
    Synacril Green G
    رنگرزي ابريشم با مواد رنگزاي راكتيو مواد رنگزاي راكتيو جديدترين مواد رنگزايي هستند كه براي رنگرزي الياف نساجي به بازار عرضه شده اند . اين دسته از مواد رنگزا بيشتر براي رنگرزي الياف سلولزي مورد استفاده قرار مي گيرند . اما آنها همچنين براي رنگرزي الياف پشم ، نايلون و ابريشم نيز به كار مي روند . مواد رنگزاي راكتيو رنگهايي استثنايي و با ثبات خوب بر روي ابريشم ايجاد مي كنند و روش رنگرزي آنها نسبتاً ساده است . اين دسته از مواد رنگزا تحت نامهاي تجارتي مختلفي توسط سازندگان به بازار عرضه شده اند . در جدول نام تجارتي تعدادي از اين مواد رنگزا كه براي رنگرزي ابريشم مناسب هستند ، نشان داده شده است . جدول – نام تجارتي تعدادي از مواد رنگزاي راكتيو مناسب براي ابريشم
    شركت سازنده
    كشورسازنده
    نام ماده رنگزا
    HOE هوخست
    آلمان
    Solidazol brilliant yellow 4G
    Acna آكنا
    ايتاليا
    Reacna gray CBR
    HOE هوخست
    آلمان
    Solidazol Brilliant rubine RR
    HOE هوخست
    آلمان
    Solidazol Brilliant Blue PBR
    روش رنگرزي كالاي ابريشمي با مواد رنگزاي راكتيو نوع سرد بدين ترتيب است كه ابتدا محلول ماده رنگزا تهيه و به حمام اضافه مي شود . به مقدار 10 گرم در ليتر نمك بدان افزوده و كالا وارد حمام مي شود . كالا به مدت 20 دقيقه در دماي سرد عمل شده و سپس 20 – 10 گرم در ليتر نمك در طي چند مرحله به حمام اضافه مي شود . درجه حرارت حمام را به تدريج بالا برده تا دماي محلول رنگرزي به 50 درجه سانتيگراد برسد . دما در اين درجه حرارت به مدت 15 دقيقه ثابت نگه داشته مي شود . براي تثبيت ماده رنگزا بر روي كالا به مقدار 2 گرم در ليتر كربنات سديم به حمام اضافه شده و كالا در اين مايع قليايي و در دماي 50 درجه سانتيگراد به مدت 40 دقيقه عمل مي شود . سرانجام مانند الياف سلولزي ، شستشو با صابون و يا دترجنت در دماي 85 تا 95 درجه سانتيگراد انجام مي گيرد .
    مواد رنگزاي راكتيو همچنين مي توانند ابريشم را در يك محيط اسيدي رنگرزي كنند . بدين منظور محلول ماده رنگزا به مقدار مورد نياز و اسيد فرميك به ميزان 5/0 درصد (نسبت به وزن كالا ) به حمام رنگرزي افزوده مي شود . درجه حرارت حمام را به 40 درجه سانتيگراد رسانده و كالا وارد حمام مي شود . سپس درجه حرارت حمام را به تدريج افزايش داده تا محلول رنگرزي در طي مدت زمان 30 دقيقه به 85 درجه سانتيگراد برسد . رنگرزي در اين دما به مدت 45 دقيقه ادامه مي يابد . پس از خاتمه رنگرزي ، كالاي رنگ شده ، با صابون در دماي 85 تا 95 درجه سانتيگراد شستشو داده شده و در نهايت خشك مي شود .


    منابع:
    جهانشاهي افشار ، ويكتوريا . فرآيند و روشهاي رنگرزي الياف با مواد طبيعي . دانشگاه هنر . 1375
    - توانايي ، حسين . فيزيك الياف . نشر اركان اصفهان . 1376 - حاجي شريفي ، محسن . جواد ساسان نژاد . خصوصيات الياف نساجي . انتشارات نشر دانشگاهي . 1363 - ژوله ، تورج . پژوهشي در فرش ايران . انتشارات يساولي
    ويرايش شده توسط R/SH در 2013/6/16 در ساعت 09:22 PM

  17. تشكرها از اين پست


  18. #20
    عضو فعال آواتار AUTUMN LEAVE
    رشته
    ‌مهندسی پلیمر
    تاريخ عضويت
    2013/11
    امتیاز
    192
    پست ها
    1,587

    پيش فرض

    سلام به مهندسان گرامی
    کسی میدونه چرا رنگرزی پشم در محیط های اسیدی نسبت به محیط های خنثی آسانتر کنترل میشه؟
    و چرا پشم در محیط های اسیدی در شرایط بهتری قرار داره؟ (تعریف شرایط)
    ممنون میشم جواب بدین . . .

صفحه 2 از 3 نخستنخست 123 آخرينآخرين

تاپیک های مشابه

  1. پاسخ ها: 1
    آخرین ارسال: 2012/4/10, 01:05 AM
  2. رنگرزی الیاف پلی پروپیلن
    توسط M.Deylamian در تالار علوم الیاف
    پاسخ ها: 2
    آخرین ارسال: 2012/3/02, 10:26 PM
  3. پاسخ ها: 0
    آخرین ارسال: 2007/10/08, 06:52 PM
  4. رنگرزی دستگاهی الیاف پشم با روناس
    توسط M.Deylamian در تالار شیمی نساجی
    پاسخ ها: 1
    آخرین ارسال: 2007/7/26, 12:21 AM
  5. آشنايی با رنگرزی شيميايي
    توسط پیرجو در تالار شیمی نساجی
    پاسخ ها: 1
    آخرین ارسال: 2007/7/13, 02:28 PM

عبارت‌های مرتبط

رنگرزی نایلون با رنگزای متال کمپلکس 1:2

رنگرزی با رنگهای مستقیم

رنگرزی پشم با رنگزای متال کمپلکس

تاثیر نمک در رنگرزی پشم

رنگرزی نایلون با رنگزای اسیدی

جاگلون دررنگینه گردو

بهترين رنگزا ابريشم

چرا محیط رنگرزی باید قلیایی باشه

ثبت اين صفحه

ثبت اين صفحه

قوانين ارسال

  • شما نمی‌توانيد تاپيک جديد ارسال كنيد
  • شما نمی‌توانيد پاسخ ارسال كنيد
  • شما نمی‌توانید فایل ضمیمه ارسال كنيد
  • شما نمی‌توانيدنوشته‌های خود را ويرايش كنيد
  •