ضوابط ونمونه های طراحی:فرهنگسرا

[head of flower]

كتابخانه

انواع كتابخانه‌ها
ميزان فضاهاي كتابخانه
عوامل مؤثر بر تخصيص ميزان فضاهاي كتابخانه عبارتند از حجم مواد ومتون و
بخصوص كتابها، ميزان سطح كه در كتابخانه اشغال مي‌كنندو ميزان جمعيت كتابخانه كه از طريق ميزان گردش كتابها در سال تعيين مي‌گردد.
فضاي مورد مياز براي محاسبه زيربناي يك كتابخانه طبق فرمولي بنام VSC استاندارد IFLA به دست مي‌آيد
(110 / تعداد كتابها) + (مقدار محلهاي نشستن + 72/3) + (430 / گردش كتابها)مثلا براي جا دادن 110 كتاب يك متر مربع در نظر گرفته مي‌شود. محل نشستن يك خواننده 72/3 متراست.

ابعاد و استانداردهاي پيشخوان و برگه دان
حداكثر ارتفاع قفسه‌هاي فهرست معمولا به اندازه ارتفاع 6 كشو است و در هر كشو نيز در حدود 100 كارت جاي مي‌گيرد.
فهرست معمولا در ارتباط مستقيم با ميز امانت و ميز اطلاعات مرجع قرار دارند و اغلب در مجاورت آنها مجموعه‌اي از كتابهاي مرجع عمومي يا موارد استفاده همگاني نيز قرار مي‌گيرند. از اين رو محل قرار‌گيري فهرستها معمولا فضايي باز است كه در نزديك ورودي قرار دارد و بوسيله رديفهايي از قفسه‌هاي فهرستها و پيشخوان بررسي و جستجو كشوها تشكيل شده است. وسعت چنين محلي براي 4 رديف قفسه‌هاي دو طرفه در حدود 12 متر مربع برآورد مي‌شود.
وضعيت قفسه‌هاي استاندارد
عمق قفسه‌ها: در اغلب كتابخانه‌ها حداقل 90% كتابها داراي عرضي كمتر از 230 ميلي‌متر هستند و عملا مي‌توان قفسه‌هاي با عمق 230-200 ميلي‌متر را استاندارد كرد. در صورت بكارگيري قفسه‌هاي دو طرفه با عمق 450 ميلي‌متر حتي صرفه‌حويي بيشتري در فضا به عمل مي‌آيد.
چنانچه نگهداري كتابهايي با ابعاد كمي بزرگتر مورد نظر باشد عمق 490 ميلي‌متر جوابگوست. طبق يك قاعده تجربي در يك كتابخانه 80% قفسه‌ها 200 ميلي‌متري، 15% آنها 250 ميلي‌متري و 5% باقيمانده 30 ميلي‌متر هستند.
طول قفسه‌ها: طول استاندارد سالها برابر 1940 ميلي‌متر بوده است. زيرا كه پذيرفته شده بود كه چشم خواننده توانايي دربرگرفتن بيش از اين اندازه در يك نگاه ندارد. مطالعات بعدي اندازه بزرگتر تا 2220- ميلي‌متر را نيز تاييد كرد.
ارتفاع قفسه‌ها: ارتفاع كتابها بر فاصله ميان طبقات و در نتيجه تعداد طبقات تاثير مي‌گذارد. در اكثر كتابخانه‌ها حداقل 90% كتابها را مي‌توان در طبقات مركز تا مركز 280 ميلي‌متر جاي داد. به اين ترتيب 7 طبقه و يك پاخور 150 ميلي‌متري مجموعا ارتفاع 2120 ميلي‌متر را براي قفسه‌ها به وجود مي‌آورند كه بالاترين قفسه در ارتفاع 1830 ميلي‌متري با دسترسي آسان قرار مي‌گيرد. در مورد معلولين ارتفاع مناسب و دسترسي 1370 ميلي‌متر براي زنان و 1500 ميلي‌متر براي مردان است. پايين‌ترين طبقه در ارتفاع 300 ميلي‌متري است و چهار طبقه 280 ميلي‌متري (300 ميلي‌متري) به درون آن مي‌باشد.
استاندارد ميزها:
ميزها از جمله مهمترين وسائل فضاهاي مطالعه هستند.
ميزهاي يك نفره: رقم قابل قبول براي اين ميزها 900×600 ميلي‌متر مي‌باشد. اين رقم گاهي براي راحتي بيشتر خواننده تا يك متر نيز افزايش مي‌يابد. اگر چه جذابيت بيشتري دارند ولي جاي زيادي اشغال مي‌كنند.
ميزهاي 2 نفره: ميزهاي 2 نفره‌اي كه از هم جدا نشده‌اند ظاهرا براي خوانندگاني كه روبروي هم قرار مي‌گيرند جذابيت چنداني ندارند ولي در صورت قرارگيري در يك سمت ابعاد پيشنهادي 900×120 ميلي‌متر مي‌باشد.
ميزهاي طولاني: ميزهاي طولاني قابليبت جاي دادن 4 تا 12 نفر را دارند. ميزهاي 4 نفره از بروز شلوغي جلوگيري كرده و در عين حال نحوه قرارگيري آنها جذاب و انعطاف‌پذير نيز مي‌باشند. عرض آنها نبايد از 1200 ميلي‌متر كمتر باشد. فضاي جانبي ميان خوانندگان نيز لازم است حداقل 900 ميلي‌متر باشد. بين ميزهاي موازي بايد حداقل 1800 ميلي‌متر فاصله پيش‌بيني شود. در عين حال نبايد در انتهاي اين ميزها محلي را براي نشستن در نظر گرفت.

نورپردازي
نورپردازي بايد فضائي راحت براي مطالعه را به وجود آورد. موجب خيرگي و خستگي نشود، ميزان گرما را افزايش ندهد و به جلوه ساختمان بيفزايد، جهت برآوردن موارد ذكر شده دو نوع نور وجود دارد: نور مصنوعي و نور طبيعي.
نور پروژه هم از نور طبيعي و هم از نور مصنوعي سقفي استفاده شده است.

روشنایی توصیه شده:
اتاق‌هاي مطالعه (روزنامه و مجلات) 200
ميزهاي مطالعه (كتابخانه‌هاي اماني) 400
ميزهاي مطالعه (كتابخانه‌هاي مرجع) 600
پيشخوان‌ها 600
مخزان بسته 100
صحافي 600
فهرست‌بندي طبقه‌بندي و اتاق‌هاي مخزن 400


آكوستيك
هيچ استاندارد مشخصي در مورد آكوستيك كتابخانه وجود ندارد اما اغلب حد تراز صداهاي داخلي را 50 دسيبل (dB) تعيين مي‌كنند.
تهويه مطبوع
به منظور ايجاد بهترين شرايط براي نگهداري مواد و فنون فضا بايد عاري از هر گونه گرد و غبار اعم از گاز، مايع و اسيد باشد و دما و رطوبت تحت كنترل باشد، چنين شرايطي تنها با نصب دستگاه كامل تهويه مطبوع امكان‌پذير است.



گالري‌ها
ساختار عمومي گالري‌ها
فضاي نمايشگاه بخش مهمي در اين مجموعه به شمار مي‌رود كه خصوصيات آن بر مجموعه تاثير مي‌گذارد.
تجربه فرد از فضاي سه بعدي نمايشگاه نتيجه يك ادراك سريع است. اين ادراك در محيطي با ساختار روشن، آسان‌تر و با خستگي كمتر به دست مي‌آيد تا در فضائي كه تركيب ضعيف و ناخوانايي دارد. نمايشگاه نوع خاصي از فضا است كه در آن علاوه بر رابطه انسان – فضا يك رابطه پيچيده بين فضا و شيء وجود دارد. در قسمتهايي از نمايشگاه كه داراي مجموعه‌هاي نمايشي ثابت است. معماري را مي توان تا حد امكان با اشياء تطبيق داد ولي در قسمتهاي قابل انعطاف، اين امر فقط از طريق تزئينات و تمهيدات فراوان عملي است.

ترتيب قرارگيري اشياء
ترتيب اشياء نمايشي به بازديدكنندگان و خصوصيات اشياء نمايش بستگي دارد.
رابطه بازديدكننده و شيء نمايشي به شرح زير است:
1- هر چه نسبت بازديدكنندگان به اشياء نمايشي كمتر باشد. امكان تمركز و اينكه هر بازديدكننده بتواند آزادانه با شي نمايشي ارتباط برقرار كند، بيشتر مي‌شود.
2- در يك بازديد گروهي تماس نزديك با شيء نمايشي بدون ايجاد زحمت براي ساير اعضا گروه ممكن نيست. بازديدكنندگان بايد به ترتيبي گرداگرد شيء نمايشي قرار بگيرند كه همگي فاصله‌شان تا آن مساوي باشد.

نورپردازي گالري‌ها
الف) نورپردازي طبيعي (نور روز): به دلايل اقتصادي، فيزيولوژيكي و تنوع، اين نوع نورپردازي هنوز بهترين وسيله روشنايي است و اگر مسائل حفاظتي اشياء اجازه دهد ارجحيت، نور روز است. جهت نور ممكن است از بالا (عمودي) يا از پهلو (افقي) باشد. مدتهاست كه ارزش نورپردازي از بالا در طراحي موزه‌هاي استفاده مي‌شود كه امتيازات آن عبارتند از:
الف- نورپردازي از بالا روشي است راحت‌تر و ثابت‌تر در نورپردازي و كمتر در معرض موانع جنبي در داخل و خارج از بنا مانند ساختمانهاي ديگر و درختان قرار مي‌گيرد.
ب- نوري كه از بالا به تصاوير يا ساير اشياء به نمايش گذارده مي‌تابد، قابل تنظيم است و تامين نور كافي و يكنواخت آن ديدي بسيار مناسب با حداقل بازتاب يا انحراف به وجود مي‌آورد.
ج- امكان به نمايش گذاشتن اشياء بيشتري را در فضاي نمايشگاه امكان‌پذير مي‌سازد.
د- با توجه به حذف پنجره‌ها و كاهش راههاي ارتباطي، فضاي نمايشگاه از امنيت بيشتري برخوردار شده و تمهيدات امنيتي نيز كاهش مي‌يابد.


ب) نورپردازي جانبي (افقي)
اينگونه نورپردازي از طريق پنجره‌ها و نورگيرهاي معمولي به اشكال و ابعاد مختلف و در مكانهاي مناسب در ديوارها انجام مي‌شود. پنجره‌ها و نورگيرها معمولا يا در ارتفاعي كه بازديدكننده قادر به ديدن محوطه بيرون باشد و يا در ارتفاعي بالاتر نصب مي‌شود. ديوارهايي كه پنجره‌ها با ارتفاع معمولي بر روي آنها نصب شده، غالبا بدون استفاده هستند و علاوه بر آن اشياء نمايشي كه بر روي ديوار مقابل اين پنجره‌ها نصب شده‌اند نيز به خاطر وجود نور از مقابل داراي انعكاس هستند كه مانع ديد كامل و روشن مي‌گردد. با اين وجود، اينگونه پنجره‌ها براي اشيايي كه روي ديگر ديوارها و در زاويه‌اي درست نسبت به منبع نور قرار دارند، نور مناسب و دلپذير به وجود مي‌آورند.
ج) نورپردازي مصنوعي
ملاحظات تكنيكي و مشكلات نگهداري مربوط به استفاده از نور مصنوعي از جمله عوامل
موثر بر كاهش كاربرد نور مصنوعي در فضاهاي نمايشگاهي بوده است. نور مصنوعي از منابع نقطه‌اي يا خطي تأمين مي‌گردد و از اين رو چون سطوح تعديل كننده شدت آن با نور فضا قابل مقايسه نيست، لذا دستيابي به شرايط مشابه نور روز نيز تا ميزان محدودي امكان‌پذير است.

حركت و دسترسي گالري‌ها
حركت و دسترسي قسمتي از امر ارائه و نمايش اشياء و عاملمهمي در سازماندهي فضائي نمايشگاه است. زيرا بطور نظري هيچ فضائي در منطقه نمايش اشياء منحصرا به رفت و آمد اختصاص نداشته و هيچ راهرو يا راه‌پله‌اي نبايد حركت سيال در اين منطقه را محدود كند. دستيابي به اين شرايط با اجتناب از مسائل روز امكان‌پذير است.
الف- اجتناب از محدوديتهاي با وقفه
ب- اجتناب از اختلاف سطوح زيا

تنظيم شرايط محيطي
رطوبت، دما و نور باعث فرسايش اشياء مي‌گردند، دماي 15 درجه سانتي‌گراد و رطوبت نسبي 60% براي اكثر نمايشگاههاي مناسب مي‌باشد. رطوبت نسبي نبايد كم و زياد گردد و اين مساله با اشياء نمايشي ارتباط مستقيم دارد ولي در كل رطوبت نسبي 50% تا 65% توصيه مي‌گردد.
تهويه مطبوع
پيشرفتهاي فني در امر خلق يك محيط مصنوعي، اكنون به مرحله‌اي رسيده است كه امكان تامين مصنوعي شرايط جوي را به طور كامل فراهم ساخته است. در اين شرايط ثبات، انعطاف‌پذيري و نظم را مي‌توان در چهارجوب فضايي نمايشگاه تأمين نمود. از جمله ديوارهاي خارجي مي‌توانند كاملا بسته بوده و به خوبي عايق شوند و در صورت وجود اشعه‌هاي نامطلوب نور، مي‌توان آنها را دقيق‌تر از نور روز بررسي و درمان كرد.

آكوستيك
كنترل و طراحي آكوستيك بايد هماهنگ با ساير جنبه‌هاي طراحي ساختمان نمايشگاه
انجام شود. براي به حداقل رساندن نوفه‌اي كه ناشي از نواحي و وسايل پر سروصدا و شلوغ است، موقعيت ساختمان را بايد در محلي ساكت و آرام پيش‌بيني نمود. در صورتي كه يك منبع نوفه جهت‌دار در نزديكي ساختمان قرار گرفته باشد، مي‌توان از عملكردهاي مقاوم‌تر به عنوان مانع استفاده كرد و عملكردها حساس‌تر را در فاصله بيشتري از منبع نوفه قرار داد.
هماهنگي اصول آكوستيكي با خصوصيات معماري از يكسو مربوط به سبك معماري و سازماندهي فضايي آن مي‌باشد و از سوي ديگر نيازمند توجه به خصوصيات مربوط به طراحي فني ساختمان نمايشگاه قرار مي‌گيرد.
حريق
مقابله با حريق شامل مسئوليت حفظ متعلقات و حفاظت از بازديدكنندگان مي‌باشد. بديهي است نخستين اقدامات مقابله با آتش بايد با شناخت محل، خصوصيات مصالح ساختماني، مراقبت‌هاي لازم در بناهاي مجاور، انتخاب مصالح ساختمان مقاوم و پيشگيري لازم انجام پذيرد.
بهتر است از به كار بردن هر گونه ماده قابل اشتعال به منظور تزئين و پوشاندن ديوارها خودداري شود. دقت بسيار بايد به كار برد تا از اتصالات برق در سيستم‌هاي الكتريكي خودداري شود.




آمفي تئاتر
ساختار عمومي فضاهاي نمايشي
ساختار عمومي فضاهاي نمايشي مي‌بايد بر اساس سلسله مراتبي از فضاهاي عمومي (مانند كارگاههاي توليد نمايش و فضاي كارمندان) استوار گردد. و نحوه دسترسي به مجموعه فضاي نمايشي و تردد در فضاهاي داخلي ان با توجه به حريم محدوده فضايي بخشهاي مختلف آن انجام گيرد.
ساختار فضايي اينگونه ساختمانها را با توجه به اصول هدايت كننده فوق مي‌توان به دو عرصه بيروني و دروني تقسيم نمود.
الف) عرصه بيروني فضاي نمايشي: اين عرصه به طور كلي در ارتباط مستقيم با تماشاگران است
ب) عرصه دروني فضاي نمايشي: اين عرصه شامل كليه فضاهايي است كه مربوط به امور نمايشي و اداري مي‌شوند و از اين رو با كاركنان و بازيگران ارتباط مستقيم دارند.

[head of flower]

شكل و انواع مختلف صحنه نمايش
الف-تئاترهاي داراي صحنه ايواني كه اينگونه تئاترها امكان نمايش فيلم را نيز دارند.
ب-تئاترهاي داراي صحنه ميداني كه صحنه از هر سو با تماشاچيان احاطه شده در اينگونه تئاترها حداكثر عمق ميدان تماشاگران حداكثر 6 تا 7 رديف است و در صورتي كه جايگاه در يك سطح باشد. حداكثر تماشاگر از 300 الي 400 نفر بيشتر نخواهد بود.
ج - تئاترهاي داراي صحنه هلالي يا صحنه آزاد جلو آمده. در اين تئاترها صحنه به قلب جايگاه تماشاگران مشيده شده و وروديها معمولا در پشت صحنه و يا در داخل جايگاه تماشاگران قرار دارند.
د- نوع ديگر از تئاتر كه تركيبي از موارد بالاست در دوران معاصر مورد توجه طراحان بوده است. اين نوع تئاتر با برخورداري از يك صحنه انعطاف‌پذير براي تبديل به شكلهاي مختلف از خصوصيتي مستقل برخوردار است. صحنه در اينگونه تئاترها مي‌تواند با جابجايي صندلي‌ها و قسمتهايي از كف به صورت ايواني – ميداني و هلالي ظاهر شود به اينگونه صحنه‌ها چندشكلي مي‌گويند.
شيب سالن نمايش
در نمايشات تئاتري زنده معمولا از فاصله 12 متري، حالتهاي احساسي صورت بازيگران قابل رؤيت نيست و حركت آنها نيز از فاصله بيشتر از 20 متر نيز به خوبي ديده نمي‌شود.براي تأمين ديد بهتر تماشاگران لازم است تا كف جايگاه شيب ملايمي داشته و يا به صورت پله‌اي طراحي شود. ميزان شيب در طبقه همكف جايگاه براي حفظ امنيت تماشاگران و سهولت رفت و آمد افراد معللو كه با صندلي چرخ‌دار حركت مي‌كنند، حداكثر 10% است و شيب‌هاي بيشتر بصورت پله‌اي بايد طراحي شوند كه حداكثر آن 35% است.

صندلي تماشاچيان
ابعاد صندلي تماشاچيان طبق استانداردها حداقل عرض 45 سانتي‌متر را بايد داشته باشد و فاصله پشت تا پشت صندلي‌ها حداقل 90 سانتي‌متر و تا 1/1متر نيز مي‌تواند باشد.
حداكثر فاصلة هر صندلي از در خروجي نبايد از 15 متر بيشتر باشد و حداكثر فاصلة هر صندلي از راهرو جانبي 450 سانتي‌متر باشد. و تعداد مجاز صندلي‌ها در هر رديف به ازاي هر راهرو 7 صندلي مي‌باشد بهترين چيدمان صندلي‌ها بصورت قوسي و اختصاص ندادن بهترين نقاط ديد(مركز) به راهرو مي‌باشد.


اتاق رختكن (تنفس) بازيگران
اين اتاق محل استراحت، رختكن و گريم بازيگران مي‌باشد. در فضاهاي نمايش كوچك يك اتاق 20 متر مربعي براي اين منظور كافي است ولي در فضاهاي نمايش بزرگتر يك سالن غذاخوري يا آشپزخانه و محل استراحت جداگانه‌اي نياز است.
از اين مكان يك اتاق پرو لباس، سرويس بهداشتي و آينة قدي,كمدوسايل, و ميز گريم براي گريم بازيگران قرار دارد.

اتاق سخنراني
در هنگام برگزاري جلسات سخنراني در سالن نياز به يك اتاق جهت ميهمانان سخنران وجود دارد. كه قبل و بعد و بين سخنراني از سخنران پذيرايي گردد. در اين فضا كه مساحت آن 30 متر مربع مي‌باشد سرويس‌هاي زنانه و مردانه، محل نشستن و استراحت و ساير وسايل مانند كمد رختكن و … وجود دارد.
نورپردازي صحنه
نحوه تابيدن منابع نوراني در بالاي صحنه و پلهاي صحنه و پلهاي روشنايي در بالاي جايگاه تماشاگران قرار دارند، معمولا تحت زاويه‌اي بين 55 درجه تا 40 درجه است. بطوريكه تمام صحنه را از جلو تا عقب آن توسط يكي از عناصر نوراني و يا ساير آنها، پوشش داده شود. با افزايش ارتفاع منابع نور مي‌توان دامنه پوشش آنها را نيز افزايش داد.

اكوستيك
اكوستيك در هر فضاي نمايشي قادر است تا انواع برنامه‌هاي نمايشي را تحت تاثير قرار دهد و از آنجا كه ايجاد تغييرات اساسي در وضعيت اكوستيك سالنهاي نمايش بسيار دشوار است، از اينرو لازم است تا از ابتدا تصميمات لازم درباره خصوصيات اكوستيكي سالنهاي نمايش گرفته شود.فضاهاي نمايشي بايد در برابر كليه نوفه‌هاي خارجي ناشي از صداي هواپيما، ترافيك و همهمه افراد در سالن انتظار، عايق باشند و دستگاه‌هاي مكانيكي به گونه‌اي طراحي شده باشند كه سطح نوفه‌اي كه در داخل سالن نمايش ايجاد مي‌شود از يك حد خاص تجاوز نكند.
براي برنامه‌هاي نمايشي زنده، در صورتيكه حداكثر تعداد تماشاگران 200 نفر باشد لزومي به استفاده از دستگاه‌هاي تقويت صدا نيست و در صورت كاهش فاصله متوسط بين تماشاگران و بازيگران استفاده از تمهيدات اكوستيكي براي نمايشنامه‌هاي معمولي براي نمايشنامه‌هاي معمولي رضايتبخش مي‌باشد.
ميزان شيب جايگاه همانقدر كه براي ديد تماشاگران اهميت دارد، براي شنيدن هم مهم است زيرا صدا در هنگام عبور از جايگاه به علت خاصيت جاذب بودن بدن تماشاگران ضعيف مي‌شود، از اينرو با استفاده از بازتابنده‌هاي سقفي، بايد حداقل شيب لازم را كه مانع ديد تماشاگران نشود براي جايگاه در نظر گرفت.

ايمني از حريق
بروز نمايش در فضاهاي نمايشي و خسارات و تلفات ناشي از آن اغلب از عدم دقت در انتخاب و ساخت مواد بكار رفته در ساختمان و تجهيزات آن و رعايت ساير پيش‌بيني‌هاي لازم براي جلوگيري از توسعه آتش و بخصوص ايجاد دود مي‌باشد. به طور كلي بايد در اسكلت ساختمان حداقل دو ساعت در مقابل آتش مقاومت داشته باشد و از مواد قابل اشتعال در ساخت دكورها و براي پوشاندن ديوارها و سقف استفاده نشود و مواد جاذب صدا و ساير تجهيزات اكوستيكي نيز تا حد مطلوبي در مقابل آتش مقاومت داشته باشد.
در تئاترها معمولا صحنه نمايش مهمترين عامل ايجاد آتش و دود است. براي مقابله با حريق بر روي صحنه مي‌بايست آتش را درون چهار ديوار برج صحنه محبوس كرد و با استفاده از جريان قوي هوا به سمت بالا كه توسط دودكش اتوماتيك در بالاي برج صحنه ايجاد مي‌شود، حرارت و دود را از تماشاگران دور نگاه داشت.
نقشه و تجهيزات مربوط به پشت صحنه نيز بايد به گونه‌اي طراحي شده باشد كه از آتش‌سوزي جلوگيري كند و در صورت بروز حريق در صحنه مانع گسترش آن به پشت صحنه شود.
تجهيزات اطفاء حريق در فضاهاي نمايشي شامل كشف‌كننده‌هاي دود و حرارت، شلنگ‌هاي قرقره‌اي، كپسولهاي گاز كربنيك و كپسول‌هاي پودري هستند. صحنه تئاتر هم در عين حال بايد به سيستم آب‌پاش در بالاي صحنه و بالاي پرده ايمني نيز مجهز بوده و در آن شير آب و سطل شن نيز پيش‌بيني شود.
اغلب لوازم اطفاء حريق در راهروها قرار مي‌گيرند و اگر وجودشان در اين از قبل در نظر گرفته نشده باشد، مي‌توانند به موانع خطرناكي تبديل شوند و از اينرو بايد محلهاي خاصي را براي آنها پيش‌بيني نمود.





استانداردها و ضوابط طراحي سينما
سالن انتظار سينما
طبق استانداردها و ضوابط طراحي سينما مصوب سازمان مديريت و برنامه‌ريز كشور حداقل ميزان سطح اشتغال سالن انتظار سينما به ازاي هر نفر 35/0 متر مربع و حداقل حجم سرانه سالنهاي سينما 5/1 متر مربع مي‌باشد.
تعداد صندليهاي سالن به ازاي هر 100 نفر، 10 صندلي مي‌باشد. در صورت داشتن اختلاف سطح سالن با بيرون حداكثر شيب راهرو ورودي 8 درصد و عرض آن حداقل2/1 متر باشد. حداقل عرض ورودي سالن انتظار به ازاي هر 100 نفر 56 سانتي‌متر مي‌باشد.
ورودي سينما:
به دليل كار كردن سينما با مجتمع فرهنگي، ورودي با ورودي مجتمع يكي است و فقط يك در براي ورود به سالن انتظار منظور گرديده است.
گيشة بليط‌فروشي
گيشه در سينما بايد در مكاني باشد كه ديد كافي بر فضاي خارج سينما داشته باشد و در جايي باشد كه صف مربوط به آن فراهم گردد مردم در معبر عمومي و همچنين مانع ورود و خروج مردم از سينما نباشد. در گيشه بهتر است به درون سالن انتظار باز گردد ولي اين در طوري نباشد كه با باز شدن آن درون گيشه مشخص گردد و سطح آن به ازاي هر نفر حداقل 3 متر مربع مي‌باشد.

راهروهاي سالن نمايش
عرض راهروهاي سالن را بر حسب تعداد جمعيت كه از آن تخليه مي‌شوند محاسبه مي‌شود ولي نه به اين صورت كه اين عرض متغير باشد. و اينگونه در نظر مي‌گيريم كه از تعداد جمعيت هر رديف كه در دو طرف آن راهرو مي‌باشد 60 درصد آن از هر راهرو تخليه مي‌گردند. اگر عرض در خروجي سالن نمايش از عرض راهرو منتهي به آن بيشتر باشد بايد
اگر عرض در خروجي سالن نمايش از عرض راهرو منتهي به آن بيشتر باشد بايد حداقل فضايي برابر عرض خروجي جلوي در ورودي داشته باشد.
حداكثر شيب مجاز در راهروهاي سالن نمايش 8 درصد مي‌باشد و اگر شيب بيشتر باشد بايد از پله در راهرو استفاده گردد كه ارتفاع و عمق موثر پله بايد طبق استانداردها باشد.
پله‌ها و يا نقطه شروع شيب راهروهاي سالن نمايش براي آگاهي تماشاگران بايد با چراغ مخصوص روشن گردند.
مصالح كف راهروها بايد از مصالح غير لغزنده و غير اشتعال باشند.

صندلي تماشاگران
استانداردهاي صندلي تماشاگران در جداول ضميمه آورده شده است. جنس و مصالح به كار رفته در صندليهاي سالن نمايش بايد مقاوم، قابل شستشو، غير قابل اشتعال باشد و از نظر آكوستيكي، مقدار صدائي كه آنها جذب مي‌كنند نبايد به وجود و يا عدم وجود تماشاچي در آنها وابسته باشد. چيدن صندليهاي سالن نمايش مانند چيدمان صندليهاي آمفي‌تئاتر مي‌باشد.


ورودي‌ها و خروجي‌هاي سالن نمايش سينما
ورودي‌ها و خروجي‌هاي سالن نمايش سينما بايد به گونه‌اي باشند كه در معرض ديد باشند و از ورود سروصدا به داخل و خارج سالن جلوگيري كنند.
حداقل تعداد در خروجي سالن نمايش 2 عدد مي‌باشد و فقط در موارد خاص مانند گنجايش سالن كمتر از 100 مي‌تواند 1 عدد باشد.
لازم به ذكر است كه براي خروج از سالن نمايش بهتر از كه درهاي سالن نمايش به طرف بيرون باز گردند و براي ورود به طرف داخل باز گردند.
حداقل فاصله دو در خروجي 5 متر مي‌باشد و نبايد از درهاي يك لنگه استفاده نمود و بايد از درهاي دو لنگه استفاده گردد.
درهاي سالن نمايش نبايد قفل داشته باشند و بهتر است داراي ثابت‌كننده‌هاي فشاري باشند كه با يك فشار روي آنها، در ثابت گردد.
مشخصات و استانداردهاي درهاي سالن نمايش در جدول آورده شده است.
سرويسهاي بهداشتي سينما
طراحي و اجراي ساختماني قسمتهاي مختلف داخل سرويسهاي بهداشتي بايد به گونه‌اي باشد كه شستشو و گندزدائي مستمر تمامي ديوارها و كف‌هاي سرويس ميس گردد.
ضوابط و استانداردهاي تعداد سرويسها در جدول آورده شده است.
اتاق پروژكتور و ملحقات آن
اتاق پروژكتور شامل حداقل 2 عدد پروژكتور به ابعاد 100×60 سانتي‌متر، ميزهاي برگردان و بازبيني فيلم به ابعاد 80×120 سانتي‌متر واتاق تقويت‌كننده‌هاي صدا مي‌باشد. دستگاه‌هايي مانند ركتي ناير، تابلوي اصلي برق اتاق پروژكتور، و مسيرهاي نور سالن
و قفسه‌هاي فلزي مخصوص نگهداري فيلم در فضاهاي مستقل قرار دارند.
اتاقك كوچكي جهت نگهداري باطريهاي مخصوص روشنايي ايمني سينما و سرويس بهداشتي در جنب اتاق پروژكتور قرار دارند.
ابعاد اتاق پروژكتور با توجه به ابعاد پروژكتورها، فواصل آنها از هم و از ديوارهاي جانبي، و ميزهاي برگردان و بازبيني فيلم و دستگاههاي تقويت صدا در نظر گرفته مي‌شود.
ديوارها و كف اتاق پروژكتور بايد قابليت 2 ساعت مقاومت در مقابل آتش‌سوزي را داشته باشند. مصالح به كار رفته در اتاق پروژكتور جهت نازك‌كاري و آكوستيك نبايد قابل احتراق باشند كف اتاق پروژكتور براي انتقال كابلهاي برق و صدا بايد دو جداره بوده و كفپوش آن در مقابل برق عايق باشد.
وجود شير يا كبسول آتش‌نشاني در نزديك اتاق پروژكتور نيز توصيه مي‌گردد.
پرده نمايش فيلم
نوع پرده سينما با توجه به ابعاد سالن، قدرت پروژكتور، بهره روشنايي پرده و ميزان روشنايي مطلوب پرده انتخاب مي‌شود.
اندازه پرده با توجه به عرض سالن نمايش در قسمت جلوي آن، ارتفاع سالن، عمق سالن و در نظر گرفتن فضائي در دو طرف پرده براي رفت و آمد به پشت پرده و جمع شدن پرده محافظ تعيين مي‌شود. پرده نمايش بهتر است داراي انحناء باشد: بخصوص در سالن‌هاي عريض، اين انحناء كماني از دايره به مركز لنز پروژكتور و به طول فاصله لنز پروژكتور از مركز پردهمي‌باشد.
اسكلت نصب پرده نمايش بايد بزرگتر از پرده باشد (30 سانتي‌متر) تا نصب پرده آسان‌تر گردد و اسكلت از ديوار پشت پرده بايد به اندازه‌اي كه براي نصب بلندگوها مورد نياز است (90 سانتي‌متر) فاصله داشته باشد. و بايد اشاره نمود كه بهتر است دريچه‌هاي هواكش و خروجي هوا يا حتي ورود هوا، پشت پرده تعبيه نگردد و اصولا سيستم‌هاي تاسيساتي و تهويه هوا به گونه‌اي باشند كه هوا در پشت پرده چرخش نداشته باشد

از وبلاگ ۳۶۰ دوستم persian architect

[minagashangeh]

سلام بچه ها من هم تو ترم 3 پروژه فرهنگسرا کار کردم درسته که به پای کارهای دوستان نمیرسه اما خواستم کمکی کرده باشم.
این تصویر 3d پروژم

این پروژه (فرهنگسرا)رو تو ترم 3 طراحی کردم و شامل کتابخانه ورزشگاه و پارک بازی کودکان 6تا 12 ساله میباشد
zoon هرکدام جداگانه است و در سایت با مسیر پیاده و فضای سبز با هم در ارتباط هستند آبنمای جلوی ورودی هم برای فضای سبز سایت مرکزیت داده هم انشعابات فضای سبز و پیاده را هماهنگ و سازماندهی میکند .
مساحت زمین سایت 5 هکتار است و از دو طرف سایت به خیابان مشرف است.
ورودی اصلی سایت به خیابان 48 متری مشرف است که برای جلوگیری از ترافیک در ورودی سایت مجبور به 10 متر عقب کشی شده و فضای سبزی ایجاد کرده ایم تا اتومبیلهای وارد شونده و خارج شونده هنگام ورود و خروج با مشکل مواجه نشده و در مسیر اصلی ترافیک ایجاد نشود.
ورودی دوم سایت که این ورودی به خیابان 20 متری مشرف است و با در این قسمت نیز برای حل مشکل ترافیک مجبور به عقب کشی بودیم.

سواره های که از هر دو ورودی وارد سایت میشوندبه سمت پارکینگهای مربوط به هر ورودی هدایت میشوند با ظرفیت 600 اتومبیل.
ساختمان کتابخانه قبل از ورزشگاه در سمت چپ سایت به چشم میخورد که در 2 طبقه شامل فضاهای مورد نیاز کتابخانه (انبار کتاب - مدیریت - فضای اداری-خدماتی- سالن مطالعه -سایت - کانتر -و....)میباشد و سعی شده سکوت و نور مورد نیاز کتابخانه با سازماندهی مناسب تامین شود.
ساختمان بعدی و اصلی سایت ساختمان ورزشگاه است که دارای شکل شعاعی میباشد با حیاط مرکزی تا قسمتهای مختلف از نور خوب بهره ببرند و باهم در ارتباط باشند که ارتباط قسمتهای مختلف با یکدیگر با راهروها شیشه ای میباشد که قسمتهای مختلفی شامل ( غذاخوری - استخر - بدنسازی- سالن بسکتبال و والیبال -سالن فوتسال - سالن شطرنج )را به هم وصل کرده و هر کدام از بخشها شامل قسمتهای خدماتی مجزا هستند.
بعد از همهی اینها به قسمت پارک در سم راست سایت بعد از ورودی میرسیم که شامل بازی شمشاد که از زمین اصلی سایت 3 متر پایینتر است کهدورتا دور ان با سکوهای پوشش داده شده تا والدین ناظر بازی فرزندان باشند بعد دورتا دور بازی شمشاد المانهایی تعبیه شده تا هم برای پارک بازی سازماندهی کند و هم افراد پیاده را به راههای اصلی راهنمای کند در قسمت بازی استخر توپ و شن طراحی شده که این دو قسمت توسط شیشهای از هم جدا شدهاند تا کودکان خلاقیتهای خود را عرضه کنند. بعد قسمت شهرک ترافیک طراحی شده تا کودکان هم در خانههای کوچک بازی کنند هم با راندن وسایل نقلیه کوچک و مخصوص کودکان با قوانین راهنمای و رانندگی و زندگی شهری اشنا شوند . دورتا دور شهرک ترافیک مسیرهای اسکیت طراحی شده تا کودکان در محیط سالم بتوانند اسکیت سواری کنند.
این هم از عکس ماکت پروژم

ای کاش خوشتون بیاد.

[sheitonak]

سلام از مطالبتون ممنون
من یکسری عکس از فرهنگسراهای ایران و خارج می خوام که ارزش نقد رو داشته باشه هر چقدر سرچ کردم یا عکس نداره یا اطلاعات نداره .اگه از فرهنگسراهای ایران و جهان اطلاعات و عکس دارین ممنو ن می شم بگذارین.

[گلفام]

سلام از مطالبتون ممنون
من یکسری عکس از فرهنگسراهای ایران و خارج می خوام که ارزش نقد رو داشته باشه هر چقدر سرچ کردم یا عکس نداره یا اطلاعات نداره .اگه از فرهنگسراهای ایران و جهان اطلاعات و عکس دارین ممنو ن می شم بگذارین.

یه سری تو سایت_arcspace.com_بزن.اونجا لیست اکثر معمارای معروف دنیا هست.رو اسم هر کدومشون که بری.کلی عکس و پروژه داره.خیلی جالب بود حتی اتودهای اولیه ی کارا رو هم گذاشته بودن.
کارای رنزو پیانو رو حتما ببین(تو همین سایت)

[niushaarchitect]

* فرهنگسرا ساختمانی است که در آن یک یا چند نهاد فرهنگی فعالیت دارند.
معمولاً شرایطی برای آموزش امور گوناگون فرهنگی و اجتماعی و همچنین آموزش پیشه‌ها و هنرهای گوناگون مانند نگارگری، کوزه‌گری، دوزندگی و جزاینها فراهم می‌گردد. برخی از فرهنگسراها کتابخانه و انتشارات ویژه خود را نیز دارا هستند. در ایران تا امروز بیشتر فرهنگسراها در شهر تهران و چند شهر دیگر مانند اصفهان برپا شده‌اند و معمولاً کوشیده شده برای هر منطقه شهرداری یک فرهنگسرای بزرگ ترتیب داده شود. برخی از فرهنگسراها بجز پوشش دادن منطقه خود به فعالیت‌های فرامنطقه‌ای نیز می‌پردازند. بسیاری از فرهنگسراها ویژه‌کار (تخصصی) اند یعنی فعالیت خود را گرد یک گروه یا یک محور کاری کرده متمرکز می‌سازند.

فرهنگسراها برپایه شیوه فعالیت به یکی از محورهای سه گانه شخصیت (کیستی)، محتوا (درونمایه) و نهاد می‌پردازند:

فرهنگسراهای شخصیت محور، عبارت‌اند از فرهنگسراهای کودک، نوجوان، جوان، دانشجو، دختران، بانو، و سالمند.

فرهنگسراهای محتوا محور، عبارت‌اند از: اندیشه، قرآن، ولاء، انقلاب، پایداری، هنر، ملل، قانون، تیره‌ها (اقوام)، ورزش، ماه بهمن، کار، دانش‌ها، تندرستی، طبیعت، و فناوری اطلاعات.

فرهنگسراهای نهاد محور، عبارت‌اند از خانواده، مدرسه، و شهر. *

*منبع
http://fa.wikipedia.org

[بوکانی]

مراکز فرهنگیculture_and_conference_center_nuuk_greenland_photo_preben_kaspersen_greenland_tourism.jpg

[DDDIQ]

فرهنگسرای موسیقی ( تهران )
دانشجو : سمانه ترکمنی
استاد :مهندس نمک کوری


مطالعات محیطی شهر تهران

1 . موقعیت جغرافیایی

استان تهران بین 14/35 تا 20/36 درجه عرض شمالی و 15/50 تا 08/53 درجه طول شرقی واقع شده است و مساحت آن 18814 کیلومتر مربع است. این استان دارای 12 شهرستان و 27 بخش است. از شمال به استان مازندران و گیلان از جنوب شرقی به استان قم و از جنوب غربی به استان مرکزی و از غرب به استان قزوین و از شرق به استان سمنان محدود است.

2 . موقعیت طبیعی

شهر تهران در بخشی از ایران واقع گردیده که از نظر طبیعی بزرگترین تغییرات را در کنار خود دارد. دریای مازندران در فاصله جغرافیایی km 120 محدوده تهران قرار دارد. رطوبت و بارندگی زیاد در سواحل آن، نواحی سرسبز شمالی را ایجاد نموده و هوای معتدل را به طرف جنوب هدایت می کند. سلسله جبال البرز، تهران را از سواحل مازندران جدا نموده و مناظر کوهستانی شمال شهر را به وجود می آورد. این ناحیه نسبت به سواحل شمالی از رطوبت کمتری برخوردار است.

1ـ2 . توپوگرافی و ناهمواری های شهر تهران

چنانکه از مرکز شهر به اطراف نگاه کنیم، وجود ارتفاعات سلسله جبال البرز در شمال و ارتفاعات البرز در مشرق باعث به وجود آمدن شیب طبیعی شمال به جنوب و شرق به غرب می شود. گستره کنونی تهران از حدود 900 تا 1800 متری از سطح دریا امتداد یافته است. امتداد در میدان تجریش در شمال شهر حدود 1300 متر و در میدان راه آهن در جنوب شهر 1100 متر است. یعنی به ازای هر کیلومتر مساحت 5/3 متر افت شیب وجود دارد.
2ـ2 . خصوصیات زمینی ساختی (مرتبط با زلزله) شهر تهران

شهر تهران در دامنه جنوبی رشته کوه های البرز مرکزی و به طور عمودی بر روی رسوبات آبرفتی کوارترند بنا شده و قسمت جنوبی آن کم و بیش در کناره شمال باختری کویر مرکزی ایران قرار دارد.

2ـ3 . ویژگی های اقلیمی

1 ـ تأثیر طراحی اقلیمی در صرفه جویی انرژی

اقلیم یکی از عوامل مهم تأثیرگذار بر طراحی و شکل گیری ساختمان ها می باشدو از آنجا که بخش ساختمان و مسکن پرمصرف ترین بخش انرژی در میان فعالیت های مختلف می باشد، لزوم درنظر گرفتن تمهیداتی که بتوان با حداکثر استفاده از شرایط طبیعی اقلیم هر منطقه و جلوگیری از اتلاف انرژی حداکثر آسایش را برای ساکنان فراهم آورد، بیش از پیش ضروری به نظر می رسد.

2 ـ تجزیه و تحلیل عوامل اقلیمی

الف) دما و رطوبت
بر اساس آمار 18 ساله تخمین ایستگاه هواشناسی نمایشگاه بین المللی تهران، 10 تیر تا 10 مرداد با دمای متوسط 7/35 درجه سیلسیوس به عنوان گرمترین ماه سال معرفی می شود. بر همین اساس 10 دی تا 10 بهمن با متوسط حداقل 7/0- درجه سیلسیوس سردترین ماه سال است. حداکثر رطوبت نسبی در ماه های سرد در حدود 70 درصد است و متوسط حداکثر رطوبت در ماه های گرم تا 32 درصد کاهش می یابد. رطوبت در هوا با درجه حرارت هوا رابطه مستقیم دارد.

ب) بارندگی
معدل 18 ساله آمار تخمینی نشان می دهد که میزان کل بارندگی سالانه حدود 9/280 میلیمتر است. مقدار بارندگی در ماه های تیر، مرداد، شهریور به حداقل ممکن و زیر 1 میلیمتر می رسد و بیشترین بارش در فصل زمستان با 43 درصد کل بارندگی و بعد از آن در فصل بهار 36 درصد روی می دهد.

ج) وزش باد
وزش باد می تواند نقش مؤثری در آلودگی هوا و تأمین اکسیژن موردنیاز (در صورت عبور از سطوح گیاهی) و خنک کنندگی محیط داشته باشد. از نظر حرارت و شرایط محیطی این عنصر اقلیمی می تواند از دو جهت مؤثر باشد، در تابستان با پایین آوردن حداکثر دما و گسترش منطقه آسایش و در زمستان با افزایش اتلاف حرارت و میزان نیاز به گرمایش.

د) تابش
برای تعیین میزان انرژی حرارتی حاصل در ماه های مختلف سال از دیاگرام موقعیت خورشید در عرض جغرافیایی 35 درجه استفاده شده است. با استفاده از این دیاگرام جهت و زاویه تابش آفتاب در هر ساعت و هر روز از سال قابل بررسی است.

3 ـ بررسی نمودار بیوکلماتیک شهر و انسانی تهران

با استفاده از این نمودار و نتایج به دست آمده از آن می توان محدوده آسایش انسان در شرایط باز و بیرون از ساختمان را بررسی کرد. با انتقال آمار هواشناسی بر روی این جدول می توان به این نتایج دست یافت: ماه های فروردین، اردیبهشت، مهر و آبان (آغاز فصل های بهار و پاییز) در روز و فصل تابستان و اردیبهشت و خرداد در شب، در منطقه اسایش قرار دارد.

از بررسی نمودار بیوکلماتیک انسانی شهر تهران مشخص می شود که :
1 . در این اقلیم تنها چهار ماه از سال یعنی از اواسط بهار تا اوایل تابستان و از اواسط تابستان تا اوایل پاییز در محدوده آسایش قرار دارد.
2 . تنها یک ماه از سال یعنی اوایل تیر تا اوایل مرداد این منطقه بالاتر از حد آسایش طبیعی قرار دارد.
3 . هفت ماه از سال شهر تهران در شرایط هوایی آزاد یعنی از اوایل پاییز تا اواسط بهار، پایین تر از حد آسایش است.
4 ـ بررسی نمودار بیوکلماتیک ساختمانی شهر تهران

آنچه در این نمودار پیداست، در شرایط اقلیمی شهر تهران هم در ماه های گرم سال نیاز به سرمایش و هم در ماه های سرد نیز نیاز به گرمایش وجود دارد. بنابراین جهت کارآیی بیشتر و اقتصادی بودن می توان از سیستم هایی که هم قابلیت ایجاد گرمایش و سرمایش را با هم دارند، استفاده کرد.

5 ـ نتایج حاصل از جداول ماهونی شهر تهران

1) شکل قرارگیری ساختمان ها در تهران باید شمالی ـ جنوبی (محور طویل تر ساختمان در جهت شرقی ـ غربی) باشد.
2) طرح فضایی (فاصله گذاری بین ساختمان ها) باید فشرده باشد.
3) وجود جریان هوا و پیش بینی حفاظت بازشوها در برابر باران های شدید و تابش مستقیم آفتاب در تهران ضروری نیست.
4) دیوارهای داخلی و خارجی و بامها باید سنگین و با زمان تأخیر بیش از 8 ساعت باشند.
5) ابعاد بازشوها باید کوچک (25% ـ 15% سطح) باشند.
6) پیش بینی فضایی برای خوابیدن در خارج از ساختمان ضروری است.

6 ـ تعیین جهت و فرم ساختمان با توجه به اقلیم

عوامل مؤثر بر جهت گیری ساختمان عبارتند از : دسترسی شکل زمین، چشم انداز، فضاهای خصوصی، سر و صدا، تابش خورشید و جهت وزش باد، که دو عامل تابش آفتاب و جهت وزش باد از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
الف) جهت گیری ساختمان با توجه به تابش
همـان طور که در تصاویر صفحه بعد خواهید دید، در مسیر حرکت خورشید تنها جبهه ای که در زمستان به طور مطلوبی در معرض تابش قرار می گیرد، جبهه جنوبی است. در تابستان تابش از سمت غرب و شرق به نحو نامطلوبی به گرم شدن ساختمان کمک می کند.
ب) جهت گیری ساختمان با توجه به جهت وزش باد
به طور کلی ایجاد تهویه طبیعی در ساختمان به اختلاف فشاری که وزش باد در جداره های خارجی آن به وجود می آورد بستگی دارد.
در زیر چند تصویر به همراه توضیحات آن جهت بیان نمونه های مختلف طراحی ساختمان در راستای استفاده از تهویه بهینه آورده شده است.
ـ قرار دادن دیوار در جلوی مسیر باد، نیروی محرکه آن را از بین خواهد برد. هیچ اتاقی تهویه مناسب ندارد.
ـ جریان هوای مستقیم به وسیله دیوار داخلی مسدود شده، لذا تهویه مشکل است.
ـ قرار دادن دیوار به صورتی که جریان باد را به دو قسمت کند، مقداری از انرژی باد را به هدر خواهد داد و تهویه کامل انجام نمی شود.
ـ دیوار تقسیم کننده جریان هوا را می شکافد. تهویه در اتاق پایینی به خوبی انجام می شود، ولی در اتاق بالایی کمی جریان می یابد.
ـ قرار دادن دیوار در ناحیه ساکن بر روی مسیر جریان هوا اثر کمی خواهد داشت.
ـ مسیر جریان هوا که مسدود نشده است به وسیله موقعیت بازشوی ورودی مشخص می شود.
ج) فرم ساختمان در مقایسه با اقلیم
به طور کلی می توان گفت، فرم پیشنهادی ساختمان در مناطق گرم و خشک همان فرم ساختمان و خانه های سنتی ایران است در پلان آنها به طرف داخل معطوف می گردید.
د) تعیین فرم ساختمان های بزرگ با توجه به اقلیم
در ساختمان های بزرگ برای انتخاب بهترین فرم علاوه بر عوامل اقلیمی، عواملی دیگر همچون روابط داخلی، فضای کلی مورد نیاز و همچنین مسائل اقتصادی از اهمیت ویژه ای برخوردارند. اما با این وجود می توان اصولی به شرح زیل برای این ساختمان ها در نظر گرفت :
ـ در مناطق گرم و خشک، شکلهای توپر و فشرده مناسب هستند.
ـ فرم های مکعب شکل یا فرم هایی که اضلاع شمالی ـ جنوبی آن بزرگ تر از اضلاع شرقی ـ غربی آنها هستند، مفیدتر است.
ـ ساختمان های مرتفع نسبت به ساختمان های کوتاه تر ترجیح می دهند.

7 ـ نتیجه گیری و تعیین تدابیر طراحی اقلیمی

1 ـ پیش بینی پلان های نسبتاً فشرده و متراکم
2 ـ اجتناب از پیش بینی پنجره های بزرگ
3 ـ پیش بینی فضـاهای کم اهمیت مثـل انبـار به عنوان عایق حرارتی در جداره های یا قسمت سرد ساختمان.
4ـ پیش بینی مصالح ساختمانی با ظرفیت حرارت زیاد
5 ـ استفاده از رنگ های منعکس کننده یا مات در سطوح خارجی ساختمان
6 ـ قرار دادن بدنه آب بین جریان هوای مناسب طبیعی و مجتمع، در صورت وجود
7 ـ طراحی خیابان ها به صورت باریک و سایه دار در جهت شمال غربی ـ جنوب شرقی یا شمال شرقی ـ جنوب غربی
8 ـ استفاده از گیاهان همیشه سبز مانند سرو در باغ آرایی و در تمام جهات
9 ـ جهت گیری ساختمان ها بین 25 درجه تا 35 درجه جنوب شرقی
10 ـ استفاده از شبکه های چوبی و جدا از نما در تمام جهات و سایبان متحرک در سمت جنوب
11 ـ استفاده از مصالح سنگین و با زمان تأخیر بیش از 8 ساعت و دارای سطوح زبر در بدنه های خارجی ساختمان
12 ـ استفاده از جلوآمدگی بام ایوان سرپوشیده یا بالکن برای ایجاد سایه کامل بر سطوح خارجی، پنجره های شیشه ای، بازشوها و دیواره های رو به آفتاب
13 ـ استفاده از فرم های درون گرا در طراحی
14 ـ گسترش و کشیدگی پلان در جهت محور شرقی ـ غربی با تناسب 1 به 3/1 تا به 6/1
15 ـ پیش بینی سایبان های مناسب برای پنجره ها که در عین هدایت تابش آفتاب زمستانی به فضاهای داخل، از تابش آفتاب تابستانی به این فضاها جلوگیری نماید.
مشخص نمودن سایت طرحی (پارک المهدی)

سایت مورد نظر در منطقه 9 تهران و در ضلع جنوب شرقی میدان آزادی و در نزدیکی به ترمینال غرب اتوبوسرانی واقع شده است که دارای mz 500/65 مساحت و km 5/1 مسافت می باشد. همچنین در کنار فرودگاه می باشد.

[DDDIQ]

تعریف کلی از فرهنگسرا

فرهنگسرا ساختمانی است که در آن یک یا چند نهاد فرهنگی فعالیت دارند. در فرهنگسراها معمولاً شرایطی برای آموزش امور گوناگون فرهنگی و اجتماعی و همچنین آموزش پیشه ها و هنرهای گوناگون فراهم می گردد.
فرهنگسراها بر پایه شیوه فعالیت به یکی از محورهای سه گانه شخصیت (کمیتی)، محتوا (درونمایه) و نهاد می پردازد :
فرهنگسرای شخصیت محور، عبارتند از فرهنگسراهای کودک، نوجوان، جوان، دانشجو، دختران، بانو و سالمند. فرهنگسراهای محتوا محور عبارتند از : اندیشه، قرآن، ................، انقلاب، پایداری، هنر، ملل، قانون، اقوم، ورزش، طبیعت، فناوری اطلاعات و . . . و فرهنگسراهای نهاد محور عبارتند از : خانواده، مدرسه و شهر.
در این میان موضوع طرح، فرهنگسرای موسیقی می باشد که جزء فرهنگسراهای محتوا محور است.
فضاهای موردنیاز در طرح

فضاهای تشکیل دهنده مجموعه ی موردنظر را می توان به سه حوزه آموزشی، فرهنگی و خدماتی، تفریحی تقسیم کرد.

1 ـ فضاهای حوزه آموزشی

به طور کلی فضاهای آموزشی می تواند به دو بخش آموزش های نظری در کلاس های درسی تئوری و آموزش های علمی در دو نوع فضا با نام های آتلیه و کلاس های آموزش خاص انجام می پذیرد.
1ـ1 . کلاس های نظری

الف) فضاهای تشکیل دهنده
از نظر هویت این فضا شامل ردیف های مشخص میز و صندلی و یا میز و نیمکت و تخته سیاه می باشد.

ب) استانداردها
ـ سطح سرانه کلاس ها
حداکثر نسبت طول و عرض کلاس های درسی با توجه به استانداردهای مختلف 3/1 : 1 تا 7/1 : 1 متغیر است، ولی نسبتی که اکثراً آن را رعایت می کنندو به عنوان حداکثر توافق دارند 4/1 : 1 می باشد. حداکثر عرض کلاس هایی که از یک طرف و کلاس هایی که از دو طرف نور طبیعی دریافت می کنند به ترتیب 7 و 4/8 متر می باشد، طول کلاس درس باید 9 ـ 6 متر باشد.
ارتفاع کلاس ها در مناطق معتدل 3 متر، در مناطق سرد 8/2 متر و در مناطق گرم و خشک 2/3 متر می باشد. نسبت حجم فضای سرانه برای سالن های کوچک 5/2 متر مکعب و برای سالن های بزرگ 5/4 متر مکعب تعیین شده است.

ـ میزان نور
میزان نور در کلاس ها باید با ابعاد و مساحت آن متناسب بوده و سطح تابش نور بین 20 تا 50 درصد سطح کلاس می باشد. همچنین باید از تابش مستقیم نور غرب به داخل کلاس خودداری کرد.

2ـ1 کلاس های عملی

الف) فضاهای تشکیل دهنده
کلاس های عملی در این مجموعه فرهنگی تماماً به انواع سازهای موسیقی اختصاص دارد.
ـ کلاس موسیقی
هر یک از این کلاس ها باید به گونه ای طراحی شود که برای دیگر کلاس ها ایجاد مزاحمت نکند. سطح آن به طور کلی باید5/1 تا دو برابر کلاس های معمولی باشد.
این بخش آموزشی شامل کلاس های انفرادی و کلاس های جمعی می باشد.
ـ کلاس های انفرادی موسیقی
ایـن کلاس ا فضـاهای کوچکی است که مختص استاد و حداکثر 4 هنرپژوه می باشد و تجهیزات آن شامل میز استاد و صندلی برای هنرپژوهان است.
ـ کلاس های جمعی موسیقی
این کلاس ها باید به گونه ای باشند که هنرپژوهان گرداگرد استاد نشسته و مسلط بر حرکات دست او باشند. وجود قفسه هایی برای گذاشتن آلات موسیقی هنرپژوهان و همچنین ویدئو پروژکشن و پرده برای آموزش سمعی و بصری در این فضا الزامی است. در طراحی این فضا باید اصول آکوستیکی رعایت شود.
ـ استودیو ضبط و ساخت موسیقی
این بخش هم باید با توجه به حجم کلی مجموعه و همچنین میزان نیاز مجموعه به این قسمت طراحی شود.

2 ـ فضاهای حوزه فرهنگی

1ـ2 کتابخانه

الف) فضاهای تشکیل دهنده
کتابخانه باید در محلی دور از سر و صدا باشد و محل آن نزدیک سالن اجتماعات و نمازخانه پیشنهاد می گردد و به صورت مستقل مورد استفاده قرار گیرد. فضاهای جوابگوی تسهیلات مطالعه به طور عمده شامل فضای مطالعه، فضای نگهداری کتب و نشریات، فضای تکثیر و تکمیل کتب و نشریات.
ایجاد میزهایی که پشت سرهم قرار می گیرند و دیواره ای به ارتفاع 3/1 متر فرد را از نظر پشتی و جلویی جدا می سازد، ساده ترین شکل ایجاد تسهیلات در سالن مطالعه است. فضای قرائت معمولاً در مجموعه به دو صورت سیستم مخزن باز و بسته درنظر گرفته می شوند.

ب) استانداردها

ـ میزان نور
کتابخانه مانند تمام مکان های دیگر محتاج به نور می باشد. امروزه بیشتر کتابخانه ها پنجره های زیادی دارند و تا حد امکان سعی می شود از نور طبیعی استفاده شود، اما نور طبیعی مستقیم و خیره کننده برای کتابخانه مناسب نیست. بدین جهت امروزه به سه طریق لامپ های الکتریکی استفاده می شود :
1 ـ به صورت جیوه ای
2 ـ نور حاصل از گرم شدن
3 ـ فلورسنت
2ـ2 سالن اجتماعات

یکی از وظایف مهم که این فضا بر عهده دارد، ایجاد سمینارهای مختلف علمی و فرهنگی و هنری است که می توان با ارائه چنین سمینارهایی به توسعه فرهنگ ورزید. به طور کلی یک سالن حتی المقدور از جوار خیابان های پرسر و صدا و بزرگراه ها باید به دور باشد. طبق استاندارد فاصله معمولی یک سالن از بر خیابان 20 متر است اما در صورتی که سالن در وسط محوطه و یا در کنار آن واقع شده است، این فاصله به 15 متر تقلیل خواهد یافت.
الف) فضاهای تشکیل دهنده
فضاهای تشکیل دهنده این سالن عبارتند از: سالن انتظار، فضای صحنه، سالن، اتاق صوت، اتاق های جانبی مانند گریم و آماده سازی و سرویس های بهداشتی.
ب)استانداردها
ـ ورودی ها و خروجی های سالن
ـ ورودی بهتر است کاملاً در معرض دید افراد داخل سالن باشد تا جهت یابی به راحتی میسر شود.
ـ حداقل دو درِ خروجی و دو مسیر خروجی با فاصله مناسب از یکدیگر برای سالن نیاز است.
ـ فاصله دورترین صندلی در سالن ها از در خروجی نباید از 30 متر تجاوز نماید. (در امتداد مسیر حرکت)
ـ درهای سالن مذکور باید به یک معبد با حداقل عرض 150 و حداکثر عرض 300 باز شوند.
ـ راهروهای سالن
ـ عرض راهرو در سالن نباید از 120 سانتیمتر کمتر گردد.
ـ معمولاً بعد از 7 ردیف صندلی یک راهرو یک طرفه و بعد از 14 ردیف، یک راهرو دو طرفه در نظر گرفته شود.
ـ مصالح کف راهرو و پله ها باید از مصالح غیرلغزنده و غیرقاب اشتعال انتخاب شوند.
ـ صحنه
سن به اشکال مختلف طراحی می گردد و ابعاد آن برای استفاده های مختلف مطابق جدول طراحی است.


فعالیت /طول (m)

سخنرانی /10
تئاتر /11
موسیقی /12
(ابعاد سِن برای استفاده های مختلف)

ج) پایه های تئوری آکوستیک در تالار
ـ آکوستیک هندسی ـ آکوستیک استاتیک

د) طراحی تالار

در طراحی تالارهای کنفرانس و به طور کلی همه گونه فضاهای اجتماعات دو عامل مهم محور طراحی محسوب می شوند که عبارتند از :
ـ داشتن دید مطلوب از تمامی محل های نشستن
ـ داشتن کیفیت مطلوب از نظر پخش صوت و آکوستیک
به همین دلیل برای طراحی عملی تالارها بایستی از اصول تئوری علم اکوستیک استفاده نمود. به منظور رسیدن به بهترین راه سه عامل موردنیاز است، عبارتست از : حجم، فرم و طنین (آوا)
متخصصین فنی آکوستیک با مطالعه روی تالارهای موجود در سالیان دراز، نتایجی به دست آوردند که طبق جدول زیر می باشد :


سرچشمه صدا (آوا) حداکثر حجم تالار (m3)

سخنران عادی /3000
سخنران حرفه ای (گویندگان مذهبی، هنر) /6000
ساز تنها با آوا /10000
ارکستر سمفونیک (اپرا) /20000
گروه کُر /50000

(حداکثر حجم تالار بر اساس نوع سرچشمه صدا)

برای داشتن راه کوتاه مستقیم شنوایی بین صحنه و تماشاچی بهترین فرم برای پلان ذوذنقه (دیوارهای غیرموازی) است.
همچنین فضاهایی دیگر وجود دارند، به دلیل این که پروژه فرهنگسرای موسیقی می باشد، به قسمت های دیگری همچون انتشارات و آمفی تئاتر و سالن ضبط و . . . نیاز است.

3 ـ فضاهای حوزه خدماتی و تفریحی

فضاهای تفریحی که بر پایه نگاه بر گردشگری در مجموعه و پر نمودن میان فضاها طراحی شده است، به نوعی طراحی محیطی نیز می باشد.

1ـ3 بوفه

این فضا مکانی است برای استراحت و نوشیدن چای، قهوه و نوشیدنی های سرد و . . . که در اختیار تمامی افراد است که به مجموعه مراجعه می کنند و ترجیحاً باید در نزدیکی فضاهای ارتباطی باشد.

2ـ3 فضای اداری

این بخش که مدیریت کلی فرهنگسرا را به عهده دارد در اولین برخورد با مجموعه قابل دسترس است و نزدیک ترین بخش به ورودی اصلی سایت می باشد. این بخش از اتاق مدیر، دبیران، منشی، کنفرانس، بایگانی، مراجعات، آبدارخانه و سرویس تشکیل می شود.

3ـ3 واحد سمعی و بصری

تهیه و تنظیم کاست ها و نوارهای آموزشی ویدئویی و صوتی و تصویری در بخش مختلف هدف اصلی این بخش است. در این بخش یک اتاق جهت نمایش فیلم و اسلاید و یک اتاق جهت نوار صدا درنظر گرفته می شود.
تعداد اتاقک های گوش دادن، اندازه اتاق کنترل، تعداد کارکنان و تعداد مکان هایی که توسط سیستم تغذیه می شوند، در نحوه طراحی مؤثر است. همچنین ارتباط راحت با سایر بخش ها و نداشتن دید عمومی به این قسمت ضروری است.

4ـ3 ساختمان بازارچه

ساختمان بازارچه در نقش یک فضای خدماتی در جهت سرویس دادن به مجموعه در قالب عرضه محصولات فرهنگی درنظر گرفته می شود.

5ـ3 انتشارات
جهت عرضه ابزار کار موردنیاز دانش پژوهان و دیگر کارهای این بخش درنظر گرفته می شود.

6ـ3 نمازخانه
برای سرانه نمازخانه به طور متوسط یک مترمربع برای هر نمازگذار در صورت ادای نماز جماعت پیش بینی می شود. اضافه نمودن مسیر گردش با استفاده از ضریب 15% نسبت به کل مساحت خالص برای به دست آوردن مساحت کل نمازخانه توصیه می شود.

7ـ3 فضای سبز
این فضا قابیلت سرویس دهی به تمام بخش های مجموعه را دارد.

8ـ3 نگهبانی
به منظور نظارت بر فعالیت های فرهنگسرا این فضا طراحی شده است.

9ـ3 آبدارخانه
فضای کوچکی متناسب با تعداد پرسنل جهت پذیرایی کارکنان باید پیش بینی گردد.

10ـ3 پارکینگ
فضای موردنیاز در پارک 40 درجه 20 و در پارک 45 درجه 23 مترمربع است. پارکینگ 45 درجه از نظر صرفه جویی در فضا، اقتصادی نیست.

11ـ3 موتورخانه
با توجه به سیستم تأسیسات و عوامل اقلیمی میزان فضای موردنیاز متفاوت خواهد بود.

12ـ3 انبار وسایل نظافت
جنب سرویس های بهداشتی در هر قسمت به میزان 3 ـ 1 مترمربع باید درنظر گرفته شود.

13ـ3 سرویس های بهداشتی
باید سرویس کارکنان از سرویس هنرپژوهان جدا باشد. درضمن نباید فراموش گردد که در زمان طراحی جهت توالت ها رو به قبله نباشد.

[DDDIQ]

نگاهی به موسیقی ایران

الف) موسیقی ایران می تواند از لحاظ مختلف تقسیم شود :

ـ از لحاظ جغرافیایی : موسیقی نقاط مختلف ایران
ـ از لحاظ تاریخی : دوره های مختلف موسیقی
ـ از لحاظ ارزشی : بد و خوب بودن موسیقی در هر مکان و هر دوره ای
ـ از لحاظ فلسفی : تقسیم موسیقی آن طور که هست، هنری و عامه پسند
ـ از لحاظ علمی : شامل علم نظری و علم عملی موسیقی
ـ از لحاظ کاربردی : کاربردهای مختلف موسیقی مثل موسیقی فیلم، کودک و...
ـ از لحاظ آموزشی : انواع روش های آموزش موسیقی
ب) طبقه بندی کنونی موسیقی ایرانی :

1 ـ موسیقی نواحی مختلف ایران (مقامی و آئینی)
2 ـ موسیقی دستگاهی (سنتی)
3 ـ موسیقی کلاسیک (بین المللی)
4 ـ موسیقی ترکیبی (ملی)
5 ـ موسیقی پاپ (مردمی)
6 ـ موسیقی مذهبی
سازهای موسیقی

دستگاه هایی که صدای موسیقی را تولیدکننده سازهای موسیقی گویند. سازها در دو دسته ایرانی و سازهای کلاسیک قرار دارند. سازهای ایرانی عبارتند از :

1 ـ سازهای زهی
این سازها خود به دو دسته زهی مضرابی ـ زخمه ای و سازهای زهی آرشه ای تقسیم می شوند. مانند : تار، سه تار. مهمترین سازهای زهی مضرابی ـ زخمه ای، بربط (عود)، تار، دوتار، سه تار، چنگ، سنتور، قانون است. برای نواختن همه آنها از مضراب یا ناخن استفاده می شود
.
2 ـ سازهای بادی
سازهای بادی ایرانی به دو نوع چوبی (بی زبانه، یک زبانه، دوزبانه) و برنجی تقسیم می شوند. نیروی محرکه تولید صدا در این سازها هواست. نی، بوق، سرنا، کرنا، دوزله، بالابان، نی انبان از انواع سازهای بادی هستند.

3 ـ سازهای کوبه ای
برخی از این سازها مانند دف، تنبک، دایره زنگی و طبل ایران از یک بدنه چوبی (قاب) تشکیل شده اند. هوای درون قاب چوبی باعث می شود پرده به نوسان درآید و صدای بلندتری ایجاد کند. برخی دیگر از ماده ای ساخته شده اند که وقتی به آن ضربه بزنند همه آن ساز مرتعش می شود.

منابع و مآخذ
کتاب نویفرت
کتاب مرتضی کسمانی
سایت های :
سایت شهرداری منطقه 9 تهران

WWW. MUSIC BART . COM