اهداف خاك ورزی:
هدف اصلی خاك ورزی، افرایش عملكرد و حفظ یا اصلاح منابع تولید است؛ لیكن کشاورزان خاك ورزی را به منظور دفن بقایای گیاهی مخلوط كردن كودهای شیمیایی با خاك اصلاح خاك، از بین بردن علفهای هرز تهیه بستر بذر، اصلاح رژیم رطوبتی - حرارتی Hydrothermal) ) و هوا دهی خاك و كمك به نفوذ بهتر ریشه انجام می دهند. انواع متفاوتی از سیستم های خاك ورزی كه امروزه مورد استفاده قرار می گیرند در طی سالیان طولانی گذشته تكامل یافته و به همین دلیل اجرای آنها به روشهای گوناگونی بر كشاورزی و همچنین محیط زیست اثر می نماید.
اهداف بلند مدت اهداف كوتاه مدت
تولید محصولات زارعی با صرفه اقتصادی مطلوب كنترل علفهای هرز
حفاظت محیط زیست
- آب
- هوا
- مناظر طبیعی آماده سازی بستر بذر جهت کشت و زرع گیاهان
- اصلاح رژیم رطوبتی خاك
- افزایش یا كاهش نفوذ پذیری
- حفظ رطوبت خاك
حفظ منابع طبیعی شكستن لایه های محدود كننده رشد ریشه
مدیریت بقایای گیاهی
- حفظ و بهبود سطح سلامت و حاصلخیزی خاك
- ممانعت از تخریب، فرسایش ، شوری و متراكم شدن خاك مخلوط كردن كودهای شیمیایی و مواد اصلاح كننده با خاك
شكستن سله خاك
تسطیح خاك جهت انجام آبیاری
كاهش جمعیت آفات و بیماریها
- تخریب پناهگاه آفات
- مخلوط كردن آفت كش ها با خاك
جدول شماره1: اهداف کلی سیستم خاک ورزی
تكامل سیستم های خاك ورزی :
بشرطی هزاران سال برای افزایش میزان تولید مبادرت به خاك ورزی كرده است. از ابزارهای ابتدایی خاك ورزی می توان گاو آهن سبك و چوبی را نام برد كه 3000 سال قبل از میلاد مسیح و زمینهای ساحل رود خانه های فرات و نیل مورد استفاده قرار می گرفت.
نخستین گاو آهن مجهز به نوك آهنی كه ابتدا با دست كشیده می شد بیش از 2000 سال قبل در چین ساخته شد . در طول نخستین قرن میلادی از گاو میش برای كشیدن ابزارهای خاك ورز استفاده شد و پس از آن گاو آهنهای سه تیغه، ابزارهای شخم – كاشت و چنگه تكامل یافتند . تیغه های آهنی حدود 2000 سال قبل در روم ساخته شد و گاو آهن مجهز به این نوع تیغه با هشت گاو نر و روی خاكهای سخت و سنگین كشیده می شد. تكامل چرخ، پیش بر و صفحه برگردان در ساختار گاو آهن در اوایل قرن چهاردهم در اروپا صورت گرفت0 ظهور ابزارهای خاك ورزی شبیه انواع امروزی از اوایل قرن شانزدهم با عرضه گاو آهنی به نام روترهام (Roterham) در انگستان و اسكاتلند آغاز شد. اصول طراحی این گاو آهن هنوز معتبر است.
رویداد های تاریخی مهم دیگری كه با سخت ابزارهای خاك ورز از ابتدای قرن 18 به بعد ارتباط داشتند عبارتند از :
1721. عرضه گاو آهن چرخدار با تیغه چدنی و صفحه برگردان مدور
1760. ساخت صفحه برگردان خمیده.
1798. طراحی یك گاو آهن برگردان دار با محاسبات ریاضی به وسیله توماس جفرسون
1813. اختراع گاو آهن برگردان چدنی با تیغه، صفحه برگردان و كفش جداگانه.
1820. عرضه كولیتوار اسبی بیلچه دار برای خاك ورزی و دفع گیاهان هرز بین ردیف كشت.
1837. ساخت گاو آهن فولادی با تیغه و صفحه برگردان یكپارچه به وسیله جان دمیر، آهنگر اهل ایلی نوی آمریكا . این گاو آهن شخم در خاكهای چسبنده را عملی ساخت.
1847. اختراع گاو آهن بشقابی.
1850. به كار گیری تراكتورهای غول پیكر بخاری شخم از این سال به بعد.
1868. ارائه طرح صفحه برگردان سه لایه كه هنوز رواج دارد به وسیله جان لین.
1869. اختراع چنگه دندانه فنری .
1877. اختراع دیسك (چنگه بشقابی) دارای پره های مقعر .
1839. عرضه نخستین تراكتور بنزینی در ایلالات متحده و جایگزینی تدریجی دام با آن.
1907. ساخت ماشین شخم یا گاو آهن خود گردان در آلمان .
18-1914. شتاب گیری مكانیزاسیون به دلیل كاهش نیروی كار و افزایش تقاضا برای تولیدات كشاورزی.
1920. ارائه طرح ها ری فرگوسن برای اتصال چهار نقطه مكانیكی گاو آهن.
1924. ساخت دیسك یك زانویی(آفست).
1930. عرضه خاك ورزهای دوار ساخت سوییس در ایالات متحده.
دهه 930. توسعه گاو آهن سوار قابل اتصال به سیستم اتصال سه نقطه ( ابتدا در انگلستان ).
1941. عرضه جك های هیدرولیك روی ابزار های كشیدنی.
1941تا 1945. شتاب روند مكانیزاسیون كشاورزی بر اثر جنگ جهانی دوم.
1953. تكامل مكانیسم ایمنی گاو آهنها.
دهه 1960. عرضه كولتیو اتورهای دو اروتنک کنهای انتخابی.
پس از جنگ جهانی دوم در نتیجه پژوهشهای مراكز علمی و آموزشی طرح های جدیدی از گاو آهن و سایر ابزارهای خاك ورز ارائه شد . این پژوهش ها بر اساس درك صحیح فرایند خاك ورزی و در راستای اصلاح كیفیت كار ابزار های خاك ورز، كاهش مقاومت خاك در برابر این ابزارها ، دستیابی به ویژگی های چون سبکی، مقاومت و دوام زیاد، سهولت سرویس و نگهداری، كارایی بالا وسایر مشخصات مطلوب برای سازندگان بود.امروزه به خوبی مشخص شده كه در هرناحیه اگر اكولوژیكی نوع سیستم خاك ورزی متناسب با شرایط اجتماعی و اقتصادی تكامل یافته است كه قادر به حمایت گیاهان آن ناحیه است. در كشورهای توسعه یافته در كنار مدیریت علفهای هرز از طریق خاك ورزی مدیریت بقایای گیاهی از طریق باقی گذاردن در سطح خاك ویا اختلاط آن با خاك، این بقایا در خاك حفظ می شوند و لذا خاك ورزی در این مناطق نیازمند ادوات و ابزارهای ویژه ای است.
سیستم های خاك ورزی كه قادر به مقابله با محدودیت های اكولوژیكی خاك و همچین كمك به رشد كیاه باشند، بسیار گسترده اند و بسته به تنوع خاك، اقلیم، اندازه مرزعه ، وضعیت بقایای گیاهی و وضعیت نهاده هایی چون انرژی ، آبیاری، كودهای شیمیایی مورد استفاده قرارمیگیرند شدت خاكورزی، از شخم های عمیق كه با استفاده از گاو آهن های برگرداندار و یا گاو آهن بشقابی خاك را كاملا زیر و رو می كنند. تا حداقل به هم زدن خاك در حضور یا عدم حضور بقایا متفاوت است، در فاصله بین این دو طیف سیستم های خاك ورزی متنوعی وجود دارند كه بسته به میزان بهم زدن خاك و حفظ پوشش بقایای گیاهی درجه بندی می شوند.
سه اصل مهم در خاک ورزی شامل:
الف-حداقل کردن خاک جابجا شده حین عملیات خاک ورزی.
ب- پوشش دائمی خاک با مواد ارگانیک
ج- تناوب گیاهی.
سازگاری و انتخاب سیستم
به طور کلی طی بررسیهای انجام شده انتخاب سیستم در هر منطقه با توجه به عوامل زیرانجام پذیر می باشد:
- نوع کشت
- میزان بقایا
- شرایط اقلیمی
- شرایط خاک
- عوارض زمین
- تناوب
- ادوات و ماشینهای در دسترس
- نهاده هایی قوی تر و تاثیر گذارتر
انواع سیستم های کاشت شده در منطقه :
به طور کلی دو نوع سیستم قابل کشت در منطقه وجود دارد که مورد بررسی قرار گرفت.
شکل 1- کاشت با خاک ورز حفاظتی شکل 2_ کاشت با بذرکار سانترفیوژ
1-سیستم مرسوم
که همان سیستم رایج بین کشاورزان می باشد که به دلیل کمبود امکانات لازم و مشاع بودن زمین ها و عدم تسهیلات بیشتر بهره برداران منطقه در سال زارعی 86-85 از این روش استفاده کرده اند که ماشین های مورد استفاده در این سیستم شامل : گاو آهن برگردان دار، لولر ، فارور، کارنده، سمپاش، کمباین ، می باشد که این سیستم دارای ویژگی های از جمله:
- صرف زمان زیاد جهت انجام عملیات زارعی
- کاهش حاصل خیزی و توانایی کشت پذیری خاک
- فرسایش شدید تر ادوات
- اثر فشردگی خاک به دلیل تردد ماشینهای سنگین تر
- نیاز به خاک ورزی در عمق بیشتر
- تقاضای روز افزون به تراکتورهای سنگین تر می باشد که حدود 165 هکتار با این روش کشت گردیده است.
2-سیستم خاکورز حفاظتی :
این سیستم به نوبه خود دارای مزایا و برتریهای نسبت به سیستم مرسوم می باشدکه شامل:
-استفاده بهینه از آب
- تغذیه بهینه
- حداقل کردن انرژی مصرفی
- تولید همراه با حفاظت از منابع
- استفاده از فرایند های بیولوژیکی در خاک
می باشدکه در این سیستم ماشین های استفاده شده شامل گاو آهن مرکب ، کارند ، سمپاش ، و کمباین و جمع کننده خرد کنند بقایا می باشد .
انواع سیستم های خاك ورزی :
یكی از دلایل متنوع بودن سیستم های خاك ورزی تنوع خاك ، اقلیم ،گیاه و شرایط اجتماعی – اقتصادی ناحیه اگر و اكو لوژیكی است . به دلیل تنوع بسیار زیاد روشها و همچنین واژه هایی كه این روشها را تشریح می كتند و برای جلو گیری از اشتباه و اختلاط مفاهیم این واژه ها كلیه روشهای موجود در دو طبقه اصلی در شكل ذیل آمده است .
گروه اول شامل روشهایی از خاك ورزی است كه بقایای گیاهی قبل از انجام خاك ورزی از زمین حذف ویا سوزانده می شود اما خاك ورزی در گروه دوم در داخل بقایای گیاهی موجود دار سطح خاك انجام



پاسخ با نقل قول
ای روزگار دلشکن هر دم مرا سنگی مزن 









ثبت اين صفحه