● طبقه بندی گیاهی
گردو
با نام علمیJuglans
از خانواده ی Juglandaceae است
. نام علمی این جنس از كلمه لاتین Jovis-Glans به معنی فندق ژوپیتر گرفته شده است.
انواع این درخت در چین ،ژاپن،فرانسه و آمریكا كشت می شود مهمترین گردوهای موجود دردنیا معروف به گردو ی ایرانی است . زیرا ابتدا از ایران به خاور میانه و از آنجا به یونان و روم و سپس به انگلستان و بعد به امریكا برده شده است. گردو ی ایرانی تنها گونه ای از این خانواده است كه مغز آن از نظر خوراكی مصرف اقتصادی دارد .

گردوی معمولی درختی است یك پایه كه بلندی آن از ۱۰ تا ۲۵ متر متغییر است،گردو دارای برگهای مركب شانه ای است و درختی یك پایه است كه گلهای نر و ماده روی یك درخت به صورت جدا گانه ظاهر می شوند.
گامت های ماده گردو دگر گشن است گرده افشانی آن به وسیله باد انجام می شود و حشرات در آن نقشی ندارند.
● پراكنش جغرافیایی
درخت گردو از درختان بسیار با ارزش و از پهن برگان است كه در بسیاری از نقاط جهان در نیمكره شمالی از مركز تا شرق اروپا و قفقاز و شمال و مركز ایران تا دامنهای هیمالیا و كشور چین و ژاپن و همچنین گونه هایی از آن در آمریكای شمالی و جنوبی به طور طبیعی می رویند و كاشته می شوند. تنها جنگل طبیعی باقی مانده از این محصول در دنیا هم اكنون در قرقیزستان و در شرایط بسیار خوب موجود است .
در ایران كاشت گردو از دره گز و مغان در شمال كشور تا اقلید فارس در جنوب و از ارتفاعات جنوب غربی ارومیه تا كوه تفتان در جنوب شرقی بین طولهای جغرافیایی ۴۵تا ۶۵ درجه به خوبی می رویند ولی بهترین بازدهی مربوط به باغهایی است كه در ارتفاعات دامنه های البرز، خراسان ، آذربایجان و دامنه های زاگرس ( به ویژه تفرش،گلپایگان و تویسركان ) قرار دارند . همچنین اطراف كوههای لاله زار و جبال بارز منطقه ایاست كه از مراكز عمده گردو كاری كشور به حساب می آید.
● ارقام
گردوهایی که در نقاط گردو خیز ایران کاشته شده اند از گونه گردی معمولی یا Juglans هستند. رقم های این گونه از نظر باغبانی هنوز کاملاٌ مشخص نشده اند. این گردوها در نقاط مختلف ایران با نام های گونگون محلی نامیده می شوند.
با وجود تفاوت های ظاهری ،ممکن است برحی از انواع ،رقم واحدی باشند ولی نام های گوناگون داشته باشند. با این توصیف مهمترین انونع گردو که در ایران کاشته می شوند عبارتند از :
گردوی کاغذی ، سنگی ، ماکویی ، سوزنی ، نوک کلاغی ، ضیا آبادی ، خوشه ای ،سبزوار ،
آمیخته خراسان ،مازندران ، شهمیرزاد ، قزوین و طالقان ، آذربایجان ، همدان وتویسرکان ، سایر مناطق .
●
● آب وهوا
درخت گردو درطول تابستان و زمستان نسبت به گرما و سرمای بیش از حد حساس است. در طول دوره خواب زمستانه ، گردو می تواند سرمای ۱۱- درجه سانتی گراد را بدون خسارت جدی تحمل کند ولی پس از شروع رشد ، سرمای ۲- تا ۳- درجه سانتی گراد موجب از بین رفتن برگها ، شاخه ها و گلها شده ودر نتیجه محصول کاهش می یابد. به علاوه شاخ و برگ درختانی که تا اواخر پاییز به رشد خود ادامه می دهند در معرض خسارت سرما قرار می گیرد. مقاومت ارقام مختلف گردو نسبت به سرما متفاوت است.
دمای بالاتر از ۳۸ درجه سانتی گراد موجب آفتاب سوختگی پوست سبز و چروکیدگی مغز گردو می شود و گاهی اوقات نیز میوه ها پوک می شوند. در رطوبت نسبی کم و دمای بالاتر از ۴۰ درجه سانتی گراد ، به گردو خسارت جدی وارد می شود. دمای پایین تابستان نیز مناسب نیست زیرا موجب می شود میوه ها به اندازه کافی پر نشود . هوای خنک در طی فصل رشد ، برداشت محصول را به تاخیر انداخته و در نتیجه باغداران متضرر می شوند. بنابراین هوای خنک و فصل رشد کوتاه از عوامل محدود کننده پرورش گردو هستند. گردو نیز مانند سایر میوه ها مناطق معتدله در زمستان به مقدار سرمای معینی نیاز دارد تا خواب آن برطرف شود که به این ترتیب در بهار رشد رویشی و گلدهی کافی خواهد داشت. در صورت عدم وجود سرمای کافی ، بازشدن جوانه ها و گلدهی نامنظم شده وبه تاخیر می افتد واین موجب کاهش محصول و خشک شدن سر شاخه ها می شود. نیاز سرمایی ارقام مختلف گردو متفاوت است
بارندگی
بارندگی و رطوبت در اواخر فصل بهار و در تابستان موجب افزایش شیوع بیماری بلایت گردو می شود ولی ارقامی که برگهای آنها دیرتر ظاهر می شود ، معمولاً ا ز آلودگی مصون می مانند. در صورتی که میزان بارندگی سالیانه حدود ۸۰۰ میلی متر باشد می توان درخت گردو را با موفقیت کاشت ولی در مناطق خشک تر آبیاری تکمیلی نیز ضروری است. در شرایط آب وهوایی بسیار خشک احتمال دارد که درختان رشد مطلوبی داشته باشند ولی میوه ها به خوبی پر نمی شوند. درختان گردو نسبت به شرایط نامطلوب سازگار هستند. مشاهده شده است که در شرایط نامساعد محیطی ، پرورش درختان گردو به صورت درختچه از نظر سازگاری مناسب بوده است
▪ خاک
قبل از کاشت گردو ابتدا باید خاک رویی ، خاک زیرین ، زهکشی ، واکنش شیمیایی خاک (pH) و قابل استفاده بودن عناصر مختلف مورد آزمایش قرار گیرد. تجزیه خاك رویی وخاك زیرین اطلاعات مفیدی در مورد وضعیت خاك به دست می دهد. خاك رویی باید حاصلخیز بوده و زهكشی خوبی داشته باشد. گردو در مقایسه با سایر میوه های معتدله كه معمولاً در خاك هایی با اسیدیته كم رشد می كنند ، به خاك خنثی نیاز دارد. میزان اسیدیته خاك در قابل جذب بودن مواد معدنی مؤثر است.
اكثر عناصر معدنی در دامنه اسیدیته ۶ تا ۷ برای گیاه قابل جذب است
.
معمولاً در مناطق سرد واكنش شیمیایی خاك اسیدی است كه با اضافه كردن آهك ، می توان آنرا افزایش داد. غیر از خاك رویی ، وضعیت خاك زیرین نیز برای گردو اهمیت دارد زیرا ریشه های آن تا عمق ۳ متری خاك نفوذ می كنند. خاك زیرین باید عاری از سنگ ، رس سفت و لایه های غیر قابل نفوذ كه رشد ریشه را محدود می كنند باشد. درخت گردو خاك فقیر ، خاك سطحی و خاك خشك را بهتر از شرایط آب وهوایی نامساعد تحمل می كند. در ضمن خاك باید عاری از نماتد های مولد زخم ریشه و بیماریهای قارچی باشد.
تکثیر درخت گردو
برای تکثیر گردو چند روش وجود دارد
جنسی همان کاشت بذر سالم و با کیفیت خوب استاین روش از قدیم مرسوم بوده و هم اکنون نیز ادامه دارم مهمترین عیب این روش زمان زیاد برای باردهی میباتشد
غیر جنسی
خوابانیدن یکی از روشهای تکثیر گردو میباشد البته گردو به این روش بسیار سخت ریشه میدهد
پیوند گردو بر روی پایه های مقاوم
پیوند لوله ای مرسوم میباشد
کشت بافت این روش اخیرا توشت کارشناسان برای تولید انبوه ارقام یکدست و مرغوب توصیه میشود
کاشت گردو
گردو روی شاخه های دو ساله میوه می دهد بهمین جهت ، سرمای زیاد موجب کاهش میوه دهی می شود. فاصله دو درخت گردو از همدیگر حداقل باید 9 متر باشد. باید اضافه نمود که درخت گردو هرس چندانی نمی خواهد. بیماری مشهور گردو آنتراکنوز است که بیشتر دچار آن می شود که در این حالت برگها بشکل سوخته دیده می شوند.
- اراضی مناسب کاشت گردو باید عمیق با بآفت متوسط یا نسبتاً سبک یعنی رسی
باشد.
2- برای کاشت از روش مستطیلی جهت دریآفت نور بیشتر استفاده می شود .
3- ریشه نهالها قبل از کاشت در آب نگهداری و یا مرطوب گردند و بعد از
کاشت درختان بلافاصله آبیاری شوند
ثبت اين صفحه