**جداسازی، جذب، غشا**

[omidghasemi]

اگه سایت یا مقاله ای در مورد کاربرد غشا در جداسازی گاز طبیعی دارید ممنون میشم در اختیار من هم قرار بدید.

[lovex5050]

با سلام به دوستان
اگه کسی مقاله ای درباره رنگ سنجی یا جذب اتمی و یا پلاریمتری داره کمک کنه ممنون مثل همیشه .

فوری

[Niima]

جذب اتمي

جذب اتمي بر روي تابش و جذب اتم هاي خنثي در درجه حرارت پايين تر از طيف تابشي است . نمونه ها بايد به شکل محلول باشد . شعله دستگاه به صورت هوا و استيلن است که توسط لامپ کاتدي بعد از بخار شدن جذب مي شود .

نوعي روش براي شناسائي عناصر

اساس جذب اتمي بر روي تابش و جذب اتم هاي خنثي در درجه حرارتي پايين تر از طيف تابشي يعني 2000 درجه سلسيوس مي باشد.براي سنجش در اين روش نمونه ها بايد بصورت محلول باشد. در اولين قدم آزمايش محلول حاوي عنصر بوسيله يك شعله كه با هوا و استلين ميسوزد در 2000 درجه سلسيوس بخار مي شود. در اثر بخار شدن قسمت اعظم عناصر موجود در محلول به حالت خنثي در مي آيد اين درست بر عكس طيف سنج تابشي است كه فقط 5% عناصر بصورت يوني در مي آيد. بعد از بخار شدن ، اتم هاي خنثي شده توسط لامپ كاتدي(لامپ مخصوص براي هر عنصر) جذب مي شود. در اين حالت شدت اشعه تابش اوليه كمتر مي شود. تفاوت شدت دو شعاع برابر با عيار عناصر موجود در محلول است.
AAS شامل 2 نوع تک پرتوی و دو پرتوی می باشد . اجزاء AAS به طور خلاصه شامل منابع تابش آن که برای طیف نورسنج های جذب اتمی معمولاً لامپ های کاتدی توخالی و لوله های تخلیه ای گاز می باشد . تکفامساز ها و صافی ها، آشکارسازها و شناگرها از اجزاء این دستگاه هستند .

معايب
لازم به ياداوري است كه در غلظت هاي خيلي پايين بايد توجه خاصي به عناصر آستانه داشت. از اين نظر حساسيت دستگاه جذب اتمي و تداخل عناصر مزاحم نقش مهمي را در محاسبه عيار عناصر به عهده خواهند داشت. علت اساسي تداخل عناصر اصلي مزاحم عبارتند از:
1- تركيب كاني شناسي نمونه ها (جانشيني).
2- نزديك بودن طيف عناصر و ضعيف بودن منوكروماتور براي جدا كردن طيف هاي مناسب.
3- نوع سوخت كه مربوط به نوع گاز است (نيتروژن، استلين، هوا).
براي محاسبه عناصر در اين روش از منحني شاهد استفاده مي شود. بعد از بدست آوردن ميزان جذب براي هر عنصر ( مثلا" Cu ) از روي منحني غلظت عنصر در حجم محلول بدست مي آيد. براي محاسبه عيار عنصر در نمونه بايد نسبت آن را با توجه به وزن نمونه محاسبه نمود.

مزايا مهمترين مزيت دستگاه جذب اتمي حساسيت خوب آن براي عناصر مختلف است ( مثلا" 5ppm براي طلا و 1ppm براي جيوه ) ، ساده بودن دستگاه، تعيين عناصر مختلف بوسيله يك محلول و نسبتا" ارزان بودن دستگاه. تنها عيب دستگاه اين است كه داراي توانايي تجزيه يك عنصري مي باشد. همچنين گرچه دستگاه جذب اتمي از تداخل و مزاحمت عناصر مبراست، ولي براي عناصري مانند سرب، نيكل، كبالت، نقره، روي، كادميوم، موليبدن در غلظت هاي خيلي پايين (1ppm) داراي مشكل تداخل عناصر است.

[Niima]

پلاریمتری


فعالیت نوری

فعالیت نوری میزان توانایی یک ماده در چرخش نور قطبیده مسطح می‌باشد. اگر جسم شفافی بتواند سطح نوسان بردار میدان الکتریکی را به اندازه زاویه (آلفا) بچرخاند، می‌گویند جسم توانایی چرخش نور را داشته یا از نظر نوری فعال است. این پدیده اولین بار در سال 1811میلادی برای کوارتز گزارش شد و از آن به بعد مطالعات وسیعی در مورد آن انجام شده است. در اواسط قرن نوزدهم میلادی قوانین بنیادی در مورد فعالیت نوری وضع گردید که منجر به پیشرفت اساسی در شیمی فضایی ترکیبات آلی شد. امروزه برخی از همان نظریات مورد قبول است. در فعالیت نوری ، ماده و نور ، با واکنش متقابل سبب چرخش نور قطبیده مسطح می‌شوند.








محلولهای فعال نوری

محلولهای فعال نوری ، محلولهایی هستند که دارای کربن نامتقارن می‌باشند، مانند گلوکز ، اسید تارتاریک ، اسید لاکتیک. این محلولها قادرند صفحه پولاریزاسیون را بچرخانند که مقدار زاویه چرخش متناسب با غلظت مایع و طولی از آن می‌باشد که نور قطبیده از آن می‌گذرد. همچنین مقدار زاویه به طول موج نور تابشی بستگی دارد که معمولا از خط سدیم (5893 آنگستروم) استفاده می‌کنند. درجه حرارت و نوع حلال هم تا حدودی در این مقدار موثر هستند.

چرا فقط مواد خاصی نور قطبیده را می‌چرخانند؟

بطور کلی وقتی نور از محیطی که شامل اتمها ، مولکولها و یونها می‌باشد، می‌گذرد، بردار میدان الکتریکی آن بر الکترونهای ذرات اثر می‌گذارد و دو قطبیهای لحظه‌ای (قطبش موقت) ایجاد می‌کند، لذا از سرعت نور کاسته می‌شود. هنگامی که نور از یک محیط همگن عبور می‌کند، با ذراتی که بطور یکنواخت در مسیر آن پخش شده‌اند، برخورد می‌نماید. بنابراین کاهش سرعت نور در مورد مواد همگن ، در تمام جهات یکسان است. ولی در مورد کریستالهای ناهمسانگرد (نامتقارن) ، پخش اتمها یا مولکولها در تمام جهات یکسان نیست.

نوری که در یک صفحه کریستال منتشر می‌شود ، برخوردهای متفاوتی با ذرات نسبت به صفحه دیگر خواهد داشت. بدین ترتیب تغییر در سرعت انتقال بوجود می‌آید. توضیح اینکه وقتی نور پلاریزه به یک بلور ناهمسانگرد برخورد می‌نماید ، در دو راستای معین به نام راستاهای برگزیده تجزیه می‌شود که ضریب شکست این دو راستا یکسان نیست. پس سرعت انتشار این دو مولفه یکسان نخواهد بود و موقع خروج از بلور اختلاف فازی بین دو ارتعاش بوجود می‌آید که بستگی به قطر بلور ، طول موج نور تابشی و اختلاف دو ضریب شکست بلور دارد.

مولکولهایی مانند متان ، اتیلن و استن که دارای تقارن مولکولی می‌باشند، صفحه قطبش را نمی‌چرخانند، زیرا هر نوع چرخش نوری حاصل از یک مولکول در یک جهت با چرخش نور مشابه در جهت دیگر که توسط مولکول دیگر ایجاد می‌شود، خنثی می‌گردد. ولی مولکولهایی که اتمهای آنها بصورت نامتقارن در فضا قرار گرفته‌اند ، روی نور قطبیده اثر می‌گذارند. چون میانگین اثر واکنش الکترومغناطیسی آنها با نور صفر نخواهد بود. به عبارت دیگر این اجسام دارای فعالیت نوری می‌باشند.




جسم راستگردان و چپگردان

برای ناظری که نور را می‌بیند، اگر چرخش در جهت عقربه‌های ساعت باشد، جسم را راستگردان می‌نامند، در این صورت زاویه مربوط به چرخش مثبت می‌باشد. ولی اگر چرخش در خلاف جهت عقربه‌های ساعت باشد، جسم را چپگردان می‌نامند و زاویه مربوط منفی خواهد بود.

چرخش مخصوص

هر ماده فعال بسته به تعداد مولکولها و نوع ماده ، قدرت چرخش مخصوصی خواهد داشت. چرخش مخصوص مانند نقطه ذوب ، نقطه جوش ، چگالی ، ضریب شکست و ... از مشخصات ثابت فیزیکی ماده می‌باشد که می‌توان از آن در تشخیص اجسام استفاده کرد. همچنین در تجزیه‌های کمی برای تعیین مقدار نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پلاریمتر (Polarimeter)

پولاریمتر دستگاهی است که برای اندازه گیری راست بری و چپ بری محلولها استفاده می‌شود.

اجزای اصلی یک پلاریمتر

• منبع نورانی تکرنگ (چشمه نور تکرنگ)
• منشور قطبنده نور (پولاریزور)
• منشور تجزیه کننده (آنالیزور نور)
• لوله آزمون
• تیغه نیم موج
• عدسی محدب
• رد یاب نوری

علت اینکه در پولاریمتر از چشمه نور تکرنگ استفاده می‌شود، این است که میزان چرخش نور با طول موج تغییر می‌کند. از اینرو از نور تکفام استفاده می‌شود. از نظر تاریخی از خط D سدیم استفاده می‌شود، برای این منظور از لامپ بخار سدیم با صافی که تمام طول موجها به استثنای خط D را حذف می‌کند، استفاده می‌شود. لامپهای بخار جیوه هم سودمند می‌باشند، از خط 546 نانومتر بدین منظور استفاده می‌شود. عدسی محدب به منظور بزرگ نشان دادن تصویر می‌باشد که بعد از آنالیزور قرار می‌گیرد. ردیاب نوری موجود ممکن است چشم انسان باشد ، اگرچه اخیرا پولاریمترهای فتوالکتریکی نیز ساخته شده است


طرز کار پولاریمتر

در پولاریمتر ، پولاریزور و آنالیزور هر دو از نوع منشور نیکول انتخاب می‌شوند و بین این دو لوله آزمون قرار می‌گیرد که مختص محلول مورد آزمایش است. استفاده از منشور نیکول برای ایجاد نور قطبیده و تعیین میزان چرخش نور است. اساسا می‌توان دو منشور را عمود بر هم قرار داد که بدین ترتیب شدت نور در عدم حضور نمونه به کمترین مقدار خود می‌رسد. نمونه با چرخش نور ، شدت نور را افزایش می‌دهد و با چرخش آنالیزور می‌توان دوباره نور را به حداقل رساند. مقدار زاویه چرخش آنالیزور مربوط به قدرت چرخش نمونه است.

از آنجا که نمی‌توان کمترین مقدار شدت نور را با چشم و یا ردیابهای فتوالکتریک تعیین کرد، لذا از دستگاهی به نام سایه ساز استفاده می‌شود. این دستگاه یک تیغه نیم موج است که بین لوله و پولاریزور قرار می‌گیرد و به کمک آن دو نیم دایره که یکی روشنتر از دیگری است ایجاد می‌شود، قسمت روشن مربوط به نیمی از نور است که از تیغه عبور می‌کند و نیمه تاریک مربوط به نیم دیگر نور است که از اطراف تیغه می‌گذرد.
با چرخش آنالیزور هر دو نیم دایره از نظر شدت نور برابر می‌شوند.

در عدم حضور نمونه ، درجه‌ای که روشنایی دو نیم دایره یکسان شد، صفر دستگاه می‌باشد.
اگر نمونه از نظر نوری فعال باشد، با قرار دادن آن در لوله ، دوباره دو نیم دایره تاریک و روشن دیده می‌شود. سپس با چرخش آنالیزور شدت نور یکسان می‌شود و درجات چرخش از روی صفحات مندرج آنالیزور خوانده می‌شود. با استفاده از دستگاههای فتوالکتریک بجای چشم می‌توان میزان چرخش را با دقت 0.001 درجه تعیین کرد.

[Niima]

کاربردهای قطبش


ما در طول زندگی در پیرامون خود با پدیده‌های زیادی روبرو شده و می شویم که با قطبش در ارتباطند:


رنگین کمان

اگر با یک قطبشگر به رنگین کمان نگاه کنیم، دیگر این طیف رنگی زیبا را نخواهیم دید. بسته به نوع قطبشگر منظره متفاوتی خواهیم دید. در رنگین کمان نور سفید به رنگهای تشکیل دهنده‌اش تجزیه شده است، یعنی طول موجها از هم جدا شده‌اند.حال اگر ما به عنوان مثال با یک فیل تر سبز رنگ به رنگین کمان نگاه کنیم، چون این فی لتر نوری فقط رنگ سبز را عبور می‌دهد و سایر رنگها را جذب می‌کند، لذا محل رنگین کمان به رنگ سبز دیده می‌شود و دیگر طیف رنگها را نخواهیم دید.

قطبش در ستاره شناسی

قطبش در ستاره شناسی کاربرد زیادی دارد و به ما کمک می‌کند تا اطلاعات بیشتری در خصوص امواج الکترومغناطیسی صادره از ستاره‌ها بدست آوریم.




به عنوان مثال دوربین پیشرفته هابل با پیشرفته‌ترین فی لتر های پلاریزه (قطبیده) تصاویر بدیعی از کیهان تهیه کرده است. تصویری که در بالا ملاحظه می‌کنید، تصویری از یک سحابی است که با کمک سه فی لتر قطبیده متفاوت نور رسیده از آن در سه زاویه خاص قطبیده شده و هر دسته با یکی از رنگهای آبی ، قرمز و سبز نمایش داده شده است. با بررسی قطبش نور این سحابی ، دانشمندان می‌توانند به اطلاعات وسیعی از خواص فیزیکی موادی که این پرتوها را بازتاب داده است، دست یابند.

عینکهای قطبی

از دیگر موارد مرتبط با قطبش، عینکهای آفتابی قطبیده هستند که بیشتر در ماهیگیری ، ورزشهای آبی ، رانندگی و … مورد استفاده قرار می‌گیرند. این عینکها با عینکهای تیره معمولی فرق دارند. عینکهای معمولی شدت هر نوری را کاهش می‌دهند، ولی عینکهای قطبیده ، بطور انتخابی انعکاسهای نور از سطح آب و … را حذف می‌کنند و نور مناسبی را به چشم می‌رسانند.این عینکها فی لتر های قطبیده با قطبش عمودی دارند.



استفاده از این عینکها به ماهیگیر کمک می‌کند تا ماهیها و سنگها را در زیر سطح آب ببیند. در روشنایی زیاد ، عینک این عمل را بوسیله کاهش اثر خیره کننده درخشندگی انجام می‌دهد. حتی بدون درخشندگی زیاد ، این عینکها بطور انتخابی ، انعکاسهای دیگر از مناظر بالای آب (ابرها و آسمان) را کاهش می‌دهند. علت اینکه برخی از این عینکها ، خیلی تیره یا شبیه آینه بنظر می‌رسند، این است که سطح شیشه آن را با یک لایه از رنگ مخصوصی که نقش صافی را بازی می‌کند، می‌پوشانند و نور حین عبور از آن قطبیده می‌شود و در بازتاب از داخل عینک نمی‌تواند از صافی عبور کند و در نهایت نوری از پشت شیشه به چشم ما نمی‌خورد، بنابراین عینک را تیره می‌بینیم.

قطبش در پلاریمتری

قطبش در پلاریمتری برای مطالعه چرخش نور قطبیده بوسیله یک ماده ، کاربرد دارد. پلاریمتر دستگاهی است که برای اندازه گیری غلظت یا راست بری و چپ بری محلولها بکار می‌رود. جهت چرخش و میزان آن در تجزیه‌های کمی و کیفی و تعیین ساختمان شیمیایی مواد مفید است.

[Niima]

پلاروید

پلاروید Polaroid





پلاریزور شبکه سیمی:


پلاریزور شبکه سیمی، ازتعداد زیادی سیم نازک مسی تشکیل شده که بطور موازی کنار هم قرار گرفته اند. اگر اموج الکترومغناطیسی غیر پلاریزه ای روی این شبکه فرود آید، مولفه ای از بردار میدان الکتریکی که در راستای طول سیمها قرار گرفته، جذب می شود و مولفه ای از بردار میدان الکتریکی عمود بر راستای سیمها عبور می کند.

مفهوم جذب میدان الکتریکی:


جذ ب در یک امتداد به معنای امکان ایجاد دو قطبی الکتریکی در آن امتداد است. به عبارت دیگر، وقتی اموج الکترومغناطیسی به شبکه سیمی می رسد، از طرف میدان الکتریکی به اتمهای سیم و در نتیجه به الکترونها نیرو وارد می شود و دو قطبیهایی تشکیل می شود که در طول سیم همسو می شوند.

یعنی الکترونها مقید می شوند و نمی توانند دراین راستا ارتعاش کنند، پس میدان الکتریکی دراین امتداد ، از شبکه سیمی خارج نمی شود و انرژی وابسته به آن بصورت انرژی گرمایی تلف می شود. بدین ترتیب ، موج خروجی از شبکه سیمی یک موج قطبیده خطی خواهد بود که امتداد بردار میدان الکتریکی آن عمود بر امتداد سیمهای شبکه می باشد.

چون طول موج موجهای نوری خیلی کوتاه است (در حدود 5x10-5 cm) ، مولفه میدان الکتریکی در راستای طول سیم بطور کامل حذف نخواهد شد. یعنی باید فاصله بین سیمها از طول موج نور فرودی، کوتاهتر و یا حداکثر مساوی آن باشد تا جذب میدان الکتریکی بطور کامل صورت گیرد.

اگر طول موجهای ما حدود سانتیمتر بودند، ساختن چنین پلاریزوری با فاصله سیمی حدود سانتیمتر مقدور بود، ولی طول موجهای امواج نوری حدود صد هزار برابر از سانتیمتر کوچکترند. و امکان قرار دادن سیمها در فاصله کوچکتر یا مساوی 5x10-5 cm سانتیمتر بسیار دشوار است. با وجود این« برد» و« پاریش» توانستند با موفقیت حدود 30000 سیم را تقریبا در یک اینچ جای دهند. اما باز هم این عمل فوق العاده دشوار است.

شبکه سیمی به نام پلاروید:


برای حل مشکل فاصله بین سیمها، از مولکولهای پلیمر بلند زنجیره، به جای سیمهای نازک و بلند استفاده شد. این پلیمر شامل اتمهایی مثل ید می باشد که هدایت زیادی را در طول زنجیره فراهم می آورند و مولکولهای آن تقریبا موازی یکدیگر هم خط می شوند. رسانندگی زیادی که توسط اتمهای ید ایجاد می شود، باعث می شود میدان الکتریکی موازی با مولکولهای همسو شده، جذب شود. و میدان عمود از پلیمر عبور کند و بدین ترتیب، موج قطبیده خطی حاصل شود. بلورهایی که شامل چنین مولکولهایی می باشند، پلاروید نامیده می شوند.

پلاروید که توسط « ادوین اچ.لند Edwin H.Land» در سال 1932 ساخته شد، از کریستال های بسیار ریز سولفات یدوکونین تشکیل شده است که سوزنی شکل هستند، سطح مقطع کوچک ولی طول بلند دارند. این کریستالها در یک فیلم پلیمر سلول نیتروژنی شفاف ، کنار هم قرار گرفته اند.

پس پلاروید یک نوع پلاستیک ترکیبی ورقه ورقه شده است که برای قطبش نور استفاده می شود. هر گاه یک پرتو نوری به چنین پلارویدی بتابد، کریستالهای همسو شده ، به علت رسانندگی زیاد حاصل از اتمهای ید ، مولفه میدان الکتریکی موازی با امتداد همسو شده را جذب می کنند و مولفه میدان الکتریکی عمود بر امتداد همسو شده مولکولها از پلاروید عبور می کند.

بدین ترتیب، این مولکولهای همسو شده مانند سیمهای شبکه پلاریزور سیمی عمل می کنند و از آنجا که فاصله بین دو زنجیره مولکولهای مجاور، قابل مقایسه با طول موج نوری است، لذا پلاروید وسیله مناسبی برای قطبش نور است. این پلاروید که به عنوان پلاروید J-sheet شناخته می شود، بوسیله پلاروید پیشرفته H-sheet جایگزین شد، که در سال 1938 توسط «لند» ساخته شد. پلاروید H-sheet یک پلیمر الکل پلیوینیل PVA) polyvinyl alcohol) است که با یداشباع شده است.

کاربردهای پلاروید:


از ورقه های پلاروید در نمایش کریستال مایع ، میکروسکوب نوری ، عینک آفتابی ، دوربین عکاسی ، فیلم عکاسی ، چاپ فوری عکس و... استفاده می شود. همچنین پلاروید مناسبترین وسیله برای تحلیل نور قطبیده است.

تعیین حالت قطبش نور بوسیله پلاروید:


می دانیم که نور قطبیده به سه نوع قطبش خطی ، قطبش دایروی و قطبش بیضوی تقسیم می شود. به همین ترتیب ، نور غیرقطبیده هم می تواند با این نورها ترکیب شده و به سه صورت ، آمیزه ای از قطبیده خطی و غیرقطبیده، آمیزه ای از قطبیده دایروی و غیرقطبیده ، آمیزه ای از قطبیده بیضوی وغیرقطبیده وجود داشته باشد.

حال می خواهیم با استفاده از یک پلاروید نوع قطبش یک باریکه نوری را تعیین کنیم. برای این منظور، پلاروید را در مسیر باریکه قرار داده و آن را حول امتداد انتشار باریکه می چرخانیم:

• اگر در دو حالت خاموشی کامل ایجاد شود، باریکه از نوع قطبش خطی است.

• اگر شدت نور تغییر نکند، باریکه یا غیرقطبیده است، یا قطبش دایروی دارد، یا آمیزه ای از این دو است. برای تشخیص دقیقتر، یک تیغه ربع موج جلوی پلاروید قرار می دهیم.
  
  
  • اگر دوباره شدت تغییر نکند، باریکه غیرقطبیده است.
    
    
  • اگر در دو حالت خاموشی کامل ایجاد شود، باریکه قطبش دایروی دارد.
    
    
  • اگر شدت تغییر کند ولی خاموشی کامل وجود نداشته باشد، باریکه آمیزه نور غیرقطبیده و قطبیده دایروی خواهد بود.

• اگر شدت تغییر کند، ولی خاموشی کامل ایجاد نشود، باریکه یا قطبش بیضوی دارد، یا آمیزه قطبیده خطی و غیرقطبیده است، یا آمیزه قطبیده بیضوی و غیرقطبیده است. این بار تیغه نیم موجی را مقابل پلاروید قرار می دهیم طوری که محور نوری تیغه موازی محور پلاروید در حالت بیشینه شدت باشد.
  
  
  • اگر در دو وضعیت خاموشی کامل اتفاق بیافتد، باریکه فرودی قطبش بیضوی خواهد داشت.
    
    
  • اگر خاموشی کامل رخ ندهد و حالت بیشینه شدت در همان جهت قبل ایجاد شود، باریکه آمیزه نور غیرقطبیده و قطبیده خطی است.
    
    
  • اگر خاموشی کامل پیش نیاید و حالت بیشینه شدت در جهت دیگری ایجاد شود، باریکه آ میزه ای از نور قطبیده بیضوی و غیر قطبیده است.

[Niima]

به هر حال در چند دهه اخیر ، تکنیکهای سریعتر و دقیق‌ترِی بوجود آمده‌اند. در میان این روشها می‌توان به اسپکتروسکوپی ماده قرمز ، ماورای بنفش و اشعه X اشاره کرد که از آنها برای تشخیص و تعیین مقدار یک عنصر فلزی با استفاده از خطوط طیفی جذبی یا نشری استفاده می‌گردد. سایر روشها عبارتند از:

• کالریمتری (رنگ سنجی) که به توسط آن یک ماده در محلول بوسیله شدت رنگ آن تعیین می‌شود.
• انواع کروماتوگرافی که به توسط آنها اجزای یک مخلوط گازی بوسیله آن از درون ستونی از مواد متخلل یا از روی لایه‌های نازک جامدات پودری تعیین می‌گردند.
• تفکیکی محلولها در ستونهای تبادل یونی
• آنالیز عنصر ردیاب رادیواکتیو.
  
  
• ضمنا میکروسکوپی الکترونی و اپتیکی ، اسپکترومتری جرمی ، میکروآنالیز ، طیف‌سنجی رزونانس مغناطیسی هسته‌ای (NMR) و رزونانس چهار قطبی هسته نیز در همین بخش طبقه بندی می‌شوند.
  
  خودکارسازی روشهای تجزیه‌ای در برخی موارد با استفاده از رباتهای آزمایشگاهی ، اهمیت روزافزونی پیدا کرده است. چنین شیوه‌ای ، انجام یکسری تجزیه‌ها را با سرعت ، کارایی و دقت بهتر امکانپذیر می‌سازد. میکروکامپیوترها با قابلیت شگفت‌انگیز نگهداری داده‌ها و بسته‌های نرم افزار گرافیکی بطور قابل ملاحظه‌ای موجبات جمع آوری ، نگهداری ، پردازش ، تقوبت و تفسیر داده‌های تجزیه‌ای

[پیرجو]

»عمده ترين متقاضيان تحقيقات در زمينه جداسازي غشايي گازها در كشور، صنايع نفت، گاز و پتروشيمي هستند. اين صنايع فناوري جداسازي غشايي گازها را براي بازيافت هيدروژن، هيدروكربن ها، شيرين سازي گازهاي ترش، جداسازي هوا و توليد نيتروژن، نم زدايي و جداسازي هليوم مورد استفاده قرار مي دهند.« اين چكيده اي از مقاله محمد مهديارفر از پژوهشگاه صنعت نفت در سمينار علمي »جداسازي گاز توسط تكنولوژي غشايي و كاربرد فناوري نانو در آن« است. در ادامه اين مقاله كه با عنوان تحقيقات كشور در زمينه فناوري غشايي مطرح شد، مي خوانيم:
چنانچه هدف نهايي از تحقيقات در زمينه فناوري غشايي، دستيابي فناوري بومي غشايي باشد، اين هدف در حركت در دو مسير موازي قابل تحقق خواهد بود. مسير نخست شامل تحقيقات به منظور دستيابي به فناوري ساخت غشاهاي مورد نياز و مسير دوم شامل انتقال فناوري كاربرد غشاها به صنعت نفت بر مبناي غشاهاي موجود خارجي است كه با اهداف
بهره مند ساختن صنعت از مزاياي اين فرايندها و نيز فراهم ساختن فرصتي به منظور بومي ساختن فناوري كاربرد غشاها مورد توجه قرار دارد.
تحقيقات در زمينه فناوري ساخت غشا، هنگامي به نتيجه نهايي خواهد رسيد كه بر اساس يك برنامه ريزي جامع و با حمايت و نظارت مراكز اصلي تحقيق و توسعه شركتهاي تابعه وزارت نفت صورت گيرد. بهترين مجريان اين تحقيقات در فازهاي نخست اين برنامه، دانشگاهها و در فازهاي نهايي، بخش خصوصي خواهند بود.
دو مسير فناوري ساخت و فناوري كاربرد غشا، پس از بلوغ، قابل تلفيق با يكديگر خواهند بود و مي توان در آينده به جاي غشاهاي خارجي، غشاهاي ساخت داخل را جايگزين كرد و به هدف نهايي اين تحقيقات نزديك شد.
برگزار كنندگان سمينار
سمينار علمي- تخصصي جداسازي گاز توسط تكنولوژي غشايي،18 آبانماه جاري با حضور استادان، كارشناسان، متخصصان و دانشجويان برگزار شد. در اين سمينار محورهاي اصلي مقاله هاي ارائه شده عبارت بودند از: معرفي فناوري نانو، غشاها و نانوغشاها در صنعت گاز.
برگزار كنندگان اين سمينار دانشكده مهندسي شيمي و گروه مطالعات تكنولوژي گاز دانشگاه صنعتي اميركبير بودند.
8 نهاد علمي و صنعتي شامل پتروشيمي بندر امام، پژوهشگاه صنعت نفت، شركت كالاي نفتي تهران، شبكه تحليلگران تكنولوژي ايران، كميته ترويج نانو فناوري وزارت نفت، دفتر همكاري هاي فناوري رياست جمهوري، كميته ترويج ستاد ويژه توسعه نانو فناوري و مديريت پژوهش و فناوري شركت ملي گاز از فعالان حاضر و حمايت كنندگان اصلي در اين سمينار علمي- تخصصي بودند.
قادر خانبابايي دبيرعلمي و وحيد كياني دبير اجرايي اين سمينار بودند.

مروري بر سرفصل مقاله ها
در اين سمينار كارشناسان و متخصصان، مقالات تخصصي گوناگوني ارائه دادند كه به مواردي از سرفصل هاي آنها اشاره مي كنيم.
يكي از پژوهشگران با نام مرتضي صادقي مقاله اي با عنوان جداسازي گازها به وسيله غشاهاي پليمري تعريفي از غشا ارائه داد و گفت:
غشا يك يا چند فاز است كه بين دو فاز متفاوت قرار دارد و از نظر فيزيكي و يا شيميايي متفاوت از هر دو فاز بوده و براساس خواص ذاتي غشا و نيروي محركه اعمالي، توانمندي كنترل انتقال جرم بين اين دو فاز را داراست.
وي سپس در مورد انواع غشا گفت:‌ غشاها بر سه گونه اند كه عبارتند از غشاهاي متخلخل با تخلخل در ابعاد ميكرو و نانومتر، غشاهاي نامتخلخل با لايه چگال و زير لايه متخلخل و غشاهاي حمل كننده »Carrier «.
»ارزيابي كارايي فناوري نانو *****اسيون غشايي در حذف گازهاي اسيدي« عنوان مقاله تخصصي علي اكبر بابالو از دانشگاه صنعتي سهند (تبريز) بود.
مرتضي صادقي در اين مقاله ضمن بررسي اختلال بر اثر وجود گازهاي اسيدي در جريان هاي گازي و در صنايع شيميايي گفت:‌ براي كنترل خوردگي خطوط لوله، جلوگيري از مسموم شدن كاتاليستها و كاهش آلودگي محيط زيست، حذف گازهاي اسيدي از جريان هاي مختلف ضروري به نظر مي رسد. فناوري نانو*****اسيون غشايي مي تواند به عنوان روشي نو براي حل اين مشكل مطرح شود كه در اين تحقيق كارايي اين فناوري در حذف گازهاي اسيدي مورد ارزيابي قرار گرفته است. غشاهاي نانو ساختار آلي (پليمري)، غيرآلي و هيبريدي (آلي و غيرآلي) براي حذف گازهاي اسيدي به كاربرده شده اند كه غشاهاي نانومتري غيرآلي- كامپوزيتي با لايه رويي از جنس سيليكا در حذف گازهاي اسيدي كارايي بالاتري نسبت به غشاهاي ديگر نشان داده اند. استفاده از محلولهاي جاذب در مدلهاي غشايي نيز مي تواند كارايي اين فناوري در حذف گازهاي اسيدي را به طرز چشمگيري افزايش دهد.
در همين راستا بررسي موردي روي حذف گاز Co2 از جريان گاز دودكش سيكل توليد انرژي SCGT/CC ، با استفاده از فناوري نانو*****اسيون غشايي انجام شده است. فرايند جداسازي گاز Co2 از گاز دودكش با استفاده از غشاهاي كامپوزيتي- سيليكا، در طرح دو مرحله اي با مدل كاملاً مختلط طراحي شد.


نتايج اين بررسي نشان داد كه فناوري نوين غشايي در جداسازي گاز Co2، كارايي بسيار بالايي نسبت به روشهاي متداول از قبيل روش جذب دارد. راندمان اين فناوري در جداسازي گاز Co2 از گاز دودكش برابر94 درصد و غلظت Co2 در جريان خروجي از سيستم برابر1/3 درصد تعيين شده است. اين نتايج بيانگر جايگاه بالاي فناوري نوين غشايي در فرايندهاي جداسازي و حذف Co2 نسبت به روشهاي متداول ديگر است.
تكنولوژي؛ دوستدار محيط زيست
در ادامه همايش قادر خانبابايي سرپرست پروژه و عضو هيات علمي پژوهشكده علوم و تكنولوژي پليمر در پژوهشگاه صنعت نفت، مقاله خود را در زمينه »غشاهاي نانو كامپوزيت پليمري با عبوردهي بالا و انتخاب پذيري معكوس« ارائه داد.
وي استفاده از غشاها براي جداسازي و خالص سازي گازها، بخارات و مايعات فرايندي را در مقايسه با ديگر تكنولوژي هاي شناخته شده،‌جذاب دانست و گفت: تكنولوژي غشايي، كم هزينه، كم مصرف (از نظر انرژي) و دوست دار محيط زيست است. با اين همه استفاده گسترده از غشاها به دليل محدوديت و مشكل در تهيه غشاهايي با تركيب مناسب از خواص انتخاب پذيري بالا و عبوردهي بالا، محدود شده است.
قادر خانبابايي افزود: در مواد پليمري رايج در تهيه غشاها، با افزايش انتخاب پذيري، عبور دهي كاهش مي يابد. نياز به غشاهايي با مجموعه خواص مطلوب شامل شار عبوري بالا،
انتخاب پذيري بالا و پايداري شيميايي، مكانيكي و حرارتي مناسب، محققين را به سمت توسعه غشاهاي هيبريدي نانوكامپوزيتي (شامل مواد معدني پخش شده در ماتريس پليمري) سوق داده است.
در دهه1990 با افزودن زئوليتهايي با انتخاب پذيري بالا سعي در بهبود كارايي غشاها شده است.
پژوهش هاي اخير نشان مي دهد كه افزودن ذرات غير متخلخل سيليكا در مقياس نانو متري به يك پليمر شيشه اي با حجم آزاد بالا بنام پلي(4- متيل-2- پنتين) (PMP) موجب افزايش همزمان عبوردهي و انتخاب پذيري مخلوط بخار هيدروكربني با گاز دايمي مي شود.
سرپرست پروژه و عضو هايت علمي پژوهشكده علوم صنعت نفت در ادامه اين مقاله مي افزايد: در تهيه غشاهاي نانو كامپوزيتي پليمري از روش افزودن فيلرها به ماتريس پليمري استفاده شده است ولي در برخي تحقيقات نيز از روش فرايندهاي SOL-GEL براي تهيه ذرات با ابعاد نانو از ماده معدني بصورت INSITU استفاده مي شود.
با توجه به اهميت دستيابي به دانش فني و توسعه كاربرد تكنولوژي غشايي در صنايع نفت، گاز و پتروشيمي، پژوهشگاه صنعت نفت چندين طرح و پروژه تحقيقاتي را در اين زمينه تدوين و برنامه ريزي كرده است.
كاربرد اصلي اين غشاها در جداسازي هيدروكربنها از گاز طبيعي به منظور كنترل نقطه شبنم و Btu و همچنين بازيافت NGL از گازهاي همراه در سر چاه يا گازهاي حاصل از EOR است. علاوه بر آن، از اين غشاها مي توان براي جداسازي و بازيافت مخلوط هيدروكربنها، حلالها، بنزين، MTBE ، VOC بخار آب و غيره در فرايندهاي پالايشگاهي و پتروشيمي نيز استفاده كرد.
تهيه گزارش: با همكاري سيدحسن سراجيان

[پیرجو]

اثر حضور دی اکسيد تيتانيوم در خود پاک کنندگی غشاء الترافـيلتراسيون تحت تابش نور ماوراء بنفش

دانلود

[phalagh]

یه جزوه اسکن شده است که از یکی از پالایشگاههای بوشهر به دست آوردم.مطالب جامع، مفید و زیبایی داره.
http://www.4shared.com/file/39514555...tionbasic.html