نوآوری نظام‌یافته(triz)، خلاقیت در صنایع [آرشيو]

برای دیدن نسخه كامل اینجا را كلیك كنید : نوآوری نظام‌یافته(triz)، خلاقیت در صنایع

Parsa_IE

2008/1/29, 03:36 PM

ضمن گرامیداشت یاد و خاطره استاد ارجمند «دکتر محمدحسین سلیمی نمین» بنیان‌گذار نوآوری نظام‌یافته(triz) در ایران، رئیس مرکز رشد و «استاد‌‌ تمام» دانشگاه صنعتی امیرکبیر

مقاله زیر در مورد TRIZ تقدیم میگردد
امید است مفید واقع گشته و دوستان در این تاپیک فعالانه در مورد خلاقیت و حل مسئله به بحث و تبادل نظر بپردازند

موفق باشید:gol:

Parsa_IE

2008/1/30, 08:08 AM

استفاده از نوع‌آوري نظام يافته در بسط خواسته‌هاي كيفي

براي بهبود فرآيند طراحي در يك سازمان سه ابزار وجود دارد. اولين ابزار بسط خواسته هاي كيفي( Q FD ) است كه موجب تسهيل طراحي محصول شده، و كليه اطلاعات بدست آمده از مشتري را به زبان مهندسي تبديل مي‌كند. تا پيش از اين تنها دو روش براي دستيابي به نوآوري وجود داشت:
۱-روش گزينش ايده‌اي پاگ 2-روش طوفان ذهني
ولي اكنون با افزودن نوع‌آوري نظام يافته( TRIZ ) به QFD بهبودهاي شگرفي در طراحي نوآورانه محصول و فرآيند بوقوع پيوسته است . هدف از اين مقاله بررسي نحوه استفاده از نوع‌آوري نظام يافته در برآورده كردن هرچه بيشتر نيازهاي مشتريان مي باشد .

ادبيات موضوع : در سال 400 پس از ميلاد ، گريك پاپوس اصطلاح روش اكتشافي را به عنوان دانش نوآوري و اكتشاف تعريف كرد . آلتشولو با فرآيند نوآوري نظام يافته خود ، جان تازه اي به روش اكتشافي بخشيد . لغت TRIZ سر واژه عبارت روسي نوآوري نظام يافته است كه سر واژه انگليسي معادل آن TIPS مي باشد[1[.
آلتشولو پس از تكميل مطالعات خود بر روي اختراعات به نكات زير پي‌برد:
چهار سطح براي اختراع و نوآوري وجود دارد .
مسائل ابتكاري حداقل يك تناقض را در بر مي گيرند .
الگوي استانداردي براي تكميل تدريجي وجود دارد .
در بسياري از طرحهاي ابتكاري از اصول مشابهي استفاده مي شود بنابراين مي توان الگوهايي را براي حل مسئله در نظر گرفت [8[.
دكتر شيكروميزونو و پرفسور يوجي آكائو ] 1968 [ تكنيك QFD را در ژاپن ابداع نمودند. اين تكنيك اولين بار در 1972 در كارخانه شيپارد شركت ميتسوبيشي مورد استفاده قرار گرفت . در سال 1975 موسسه ژاپني كنترل كيفيت ( JSQC ) كميته تحقيقات رايانه‌اي خود را راه اندازي كرد كه در 1978 ، گروه تحقيقات QFD نام گرفت. به رغم توسعه و افزايش استفاده از اين تكنيك در ژاپن ، توسعه آن در غرب به كندي صورت گرفت و اولين تجربه‌ها در اين زمينه مربوط به شركتهاي فورد و زيراكس در آمريكاست[2[ .
تشريح نوع‌آوري نظام يافته : ما معمولاً با دو نوع مسئله روبه رو مي‌شويم ، آنهايي كه داراي راه حلهايي شناخته شده هستند و آنهائي كه داراي راه حل شناخته شده‌اي نيستند . مسائل دسته اول با استفاده از اطلاعات موجود در كتابها ، مجلات فني و يا به كمك متخصصان موضوع حل مي‌شوند . راه‌حلهاي ارائه شده براي مسائل دسته اول از الگوي حل مسئله كه در شكل (شماره 1) نشان داده شده ، پيروي مي‌كنند . در اين روش ، مسئله‌اي خاص با مسئله استاندارد مشابه يا همجنس آن ارزيابي ميشود . مسائل استاندارد داراي راه حلهاي استاندارد و در دسترس هستند كه از طريق آنها مي توان براي ساير مسائل نيز راه حلي پيدا كرد . نوع ديگر مسائل راه حل شناخته شده‌اي ندارند و ممكن است شامل امور متناقضي باشند[3[ . بيشتر تمرينات در نوع‌آوري نظام يافته شامل يادگيري الگوهاي تكراري حل مسئله بوده ، الگوهاي عمومي اين تكنيك براي يك موفقيت خاص كه مخترع با آن مواجه شده بكار برده مي شود[4[.

در قرن چهارم دانشمندي مصري به نام پاپ بيان كرد كه دانشي خلاقانه براي حل مسائل ابتكاري وجود دارد. امروزه حل مسائل ابتكاري در حوزه روان شناسي قرار گرفته است و دانشمندان ، ارتباط بين مغز ، آگاهي و ابتكار را بررسي مي كنند . در اين حوزه عموماً راه‌حلهايي از قبيل طوفان ذهني ، سعي و خطا ، الهام و خلاقيت پيشنهاد مي‌شود ، اما در صورت پيچيده بودن مسئله و نيافتن جواب در حوزه دانشي خاص ، تعداد سعي و خطا به شدت افزايش مي‌يابد . مشكل ديگر اين است كه قابليت انتقال ابزار روانشناسي حل مسئله ، مثل تجربه و الهام ، به ساير افراد سازمان وجود ندارد و يا بسيار مشكل است. آلتشولو [1940[ رويكرد بهتري براي حل مسائل ابتكاري مطرح نمود كه بجاي تكيه بر روان‌شناسي به فناوري تكيه مي‌كند و از آن به عنوان نوآوري نظم يافته نام برد [3[.
تنها ابزار اين تكنيك، تقويت نوآوري و ايجاد بهبودهاي شگرف در طراحي است . اين ابزار قدرتمند نياز به سازش و ايجاد تعادل ناشي از تضاد بين مقياسهاي مختلف عملكرد را از بين مي‌برد. ضمناً اين تكنيك از شناسائي تضادها به عنوان موقعيتهايي براي بهبود و تصحيح فرآيند طراحي استقبال مي كند[1[.
فرآيند قدم به قدم نوع‌آوري نظام يافته بصورت زير است :
شناخت مسئله
تنظيم كردن مسئله : تنظيم كردن مسئله ، يعني بازنگري مسئله از لحاظ تناقضات فيزيكي به منظور شناخت مسائلي كه ممكن است اتفاق بيفتد .مهمترين سئوالي كه مي بايست در اين قسمت جواب داده شود اين است كه آيا بهبود يك مشخصه فني در حل مسئله مي تواند باعث بدتر شدن وضعيت مشخصه‌هاي فني ديگر شود.
جستجو براي حل مسئله اي كه قبلاً خوب حل شده
راحلهاي قابل قياس و تطبيق آن با راه حل مسئله
به دليل اينكه اين تكنيك بر روي بانك اطلاعاتي كه شامل هزاران اختراع ، اصول ، عملكردها و تناقضات بنا شده ، استفاده از نرم افزارها به مهندسان كمك مي كند تا با حداقل تلاش ، در زمان مناسب به نتيجه مطلوب برسند از جمله نرم افزارهايي كه در مورد اين تكنيك طراحي شده مي توان به نرم افزارهاي
TM Innovation work bench (I.W.B)، Improver ، Ideator و Eliminator (Appetizor) اشاره كرد.
بسط خواسته ‌هاي كيفي : QFD را مي توان نتيجه منطقي بازار پر رقابت در جهان كنوني دانست . اين تكنيك ، سيستمي انساني بوده و نقطه شروع آن شنيدن صداي مشتري است كه اغلب غير كمي به شمار مي‌آيد . اين سيستم ، صرفاً ابزاري كيفيتي نيست بلكه روشي براي برنامه ريزي تكوين محصولات جديد يا بهبود محصولات كنوني است در يك جمله اين تكنيك را مي‌توان بصورت زير تعريف نمود :
QFD فرصتي ايده‌آل براي جدا شدن از فرهنگ (( ما بهتر از همه مي دانيم مشتري چه مي خواهد )) و حركت به سمت فرهنگ (( اجازه دهيد صداي مشتري را بشنويم )) است .
QFD در توليد كالا و عرضه خدمات مورد استفاده قرار مي گيرد . اين روش در كاهش هزينه‌هاي توليد ، چرخه طراحي محصول ، دوره زماني تكوين محصول ، هزينه‌هاي مهندسي و راه‌اندازي ، اتلافها ، اعتراضات مشتري و نيز افزايش كيفيت مطابق خواست و سليقه مشتري ، تاثير عميقي مي گذارد [3[.
هدف اصلي QFD در واقع تعيين نيازها و احتياجات مشتريان مي باشد . فعل وانفعالات انجام شده بين مشتري و محصول اين احتياجات را مشخص مي كند و براي پي بردن به آن به عملي ترين روش يعني Gemba (زمان و مكاني كه مشتري محصول را مصرف مي كند )پناه مي بريم و با استفاده از نوع‌آوري نظام يافته سعي مي كنيم به ابداعاتي در Gemba بپردازيم [5[ .
روشهاي مختلفي براي اجراي QFD وجود دارد كه مي توان به روش اكائو ، ماكابه ، فوكوهارا و پليتز اشاره نمود . با وجود روشهاي متفاوت در اجرا ، منطق و فلسفه همه آنها يكسان بوده و نقطه شروع كار ، طراحي و تكميل ماتريسي به نام خانه كيفيت است .بوسيله اين ماتريس مي توان ميان خواسته‌هاي مشتريان و ويژگيهاي محصول ارتباطي برقرار نمود .
از خانه كيفيت در QFD مي توانيم بعنوان يك واسطه براي ماتريس تناقضهاي فني در نوع آوري نظام يافته استفاده نمائيم ، با اين كار مي توانيم پارامترهاي متناقض را شناسائي نمائيم [6[.
QFD و نوع آوري نظام يافته: QFD به عنوان ابزاري جهت انعكاس نيازها و خواسته هاي مشتري در محصول بكار مي رود. اگرچه اين تكنيك در درك نيازمنديها مفيد واقع مي شود ولي ابزاري براي حل مشكل نمي باشد ؛ و اين در حالي است كه از نوع‌آوري نظام يافته به عنوان ابزاري جهت يافتن راه حل ابتكاري در مسائل فني جهت توسعه فرآيندهاي محصول استفاده مي شود .
نوع‌آوري نظام يافته مدرن براي توليد جوابهاي ابداعي مسائلي كه قبلاً در QFD مطرح شده‌اند روشهاي جديدي پيشنهاد مي دهد؛ كه البته نوشداروي جامعي نمي باشد [7[.
خواسته‌هاي مشتريان را مي توان به 3 دسته تقسيم نمود :
1-خواسته‌هاي مورد توقع : خواسته‌هايي بديهي كه حتي اجراي 100% آنها مشتري را راضي نخواهد كرد (مثلاً توقع داريم ماشين راه برود ).
2- خواسته‌هاي آشكار شده : خواسته هايي كه به هر طريقي بيان شده و هر اندازه عملي شوند رضايت مشتري را بيشتر جلب مي نمايد.
3-خواسته هاي هيجان آور : خواسته‌هايي كه مورد انتظار نبوده و درخواست نمي شوند ولي اگر به همراه محصول باشد مشتري خيلي هيجان زده خواهد شد .
بر اساس اين طبقه بندي از خواسته هاي مشتري مي توان يكسري سوال از منظر نوع‌آوري نظام يافته ارائه داد كه بايد جواب داده شود.
1-در مورد خواسته هاي طبقه اول از منظر نوع‌آوري نظام يافته بايد بپرسيم :
الف- آيا مشتري يك اقدام مورد توقعي را از دست داده كه بايد انجام مي شده
ب-آيا مشتري با اقدام مضري برخورد كرده كه نبايد انجام مي شده
2-برخي درخواسته هايي كه معمولاً مشتريها از محصولات انتظار دارند و از سازنده طلب مي نمايند ( مثل افزايش ظرفيت ): از منظر نوع‌آوري نظام يافته بايد بوضوح بفهميم كه آيا مي توانيم يك اقدام سودمند موجود را افزايش دهيم ؟
3- ويژگيهايي كه دلپذير و خوشايند بوده و دراولين برخورد مشتري را هيجان زده مي‌كنند . از منظر نوع‌آوري نظام يافته بايد به سئوالات زير پاسخ دهيم :
الف- آيا مي توانيم اقدام سودمند غير منتظره‌اي را افزايش دهيم ؟
ب- آيا مي توانيم بر يك محدوديت چيره شويم ؟
اگر چه روشي كارا جهت اختلاط اين دو تكنيك تاكنون پيشنهاد نشده است، ولي Yamashiva[2002] و همكارانش با اختلاط سيستماتيك اين دو ابزار روشي جديد بنام فرآيند توسعه محصول ابتكاري ارائه نمودند كه ما را قادر به خلق نوآوري فني كارا در محصول جديد مي نمايد . در اين روش هدف، وظايف، فعاليتهاي محصول، و اجزاء متشكله در چارچوب ساختار سلسه مراتبي گسترش يافته و اجزاء متشكله‌اي كه بيشتر به نوآوري فني نياز دارند ، بوسيله آناليز و تحليل خواسته‌هاي مشتري در قالب محاسبه وزن اجزاء متشكله تشخيص داده مي شوند [9[.
نتيجه گيري :
با توجه به اين كه نوع‌آوري نظام يافته مي تواند به مهندسان و مبتكران در حل تناقضات فني و فناوريهاي جديد كمك كند ، استفاده از آن در توسعه محصولات جديد حائز اهميت است . نوع‌آوري نظام يافته در تركيب با QFD ، شركتها را قادر به تعيين نيازهاي مهمتر مشتري و سپس حل هرگونه تنگناهاي فني مي‌سازد . نوع‌آوري نظام يافته مي‌تواند به تعيين سطوح جديدي از وظايف و عملكردها براي رسيدن واقعي به سطوح كيفيت مطلوب كمك كند .
جلال صفري كارشناس ارشد مهندسي صنايع – صنايع
jalalsafari@usa.com (jalalsafari@usa.com)
منصور اسدي كارشناس ارشد رياضي كاربردي
man_dabir@yahoo.com (man_dabir@yahoo.com)
منابع :
1-جان ترنينكو و بوريش زلاتين و آلازوسمن ، نوع آوري نظام يافته ، ترجمه مصطفي جعفري و فهيمي و مورعي و اصولي ، خدمات فرهنگي رسا ، چاپ اول ، 1380.
2-سيد مهدي حاجي مير عرب ، صداي مشتري و گسترش كاركرد كيفيت ، مجله صنعت خودرو ، شماره 64 ، صفحه 57-49 ، مرداد 1382.
3-مجيد لطيف اله زاده ، حل مسئله به كمك خلاقيت ، مجله صنعت خودرو ، شماره 51 ، صفحه 19-14 ، فروردين 1381.
4. E. Domb, QFD and TIPS/TRIZ, Methuen, USA, 1997, ellendomb@compuserve.com (ellendomb@compuserve.com) .
5. Schlueter. M, QFD BY TRIZ, Proceeding, TRIZ CON 2002, http://www.triz-journal.com (http://www.triz-journal.com/).
6. N. L. Rovira & H. Agayo, A new model of the conceptual design process using QFD/FA/TRIZ, The 10 th Annual symposium of QFD, 1998.
7. J. Terninko, TRIZ/QFD Synergy Results in customer driven innovation, proceeding, TRIZ CON 1996, http://www.triz-journal.com (http://www.triz-journal.com/).
8. J. Terninko, The QFD, TRIZ and Taguchi connection: customer-driven robust innovation, The ninth symposium of QFD, 1997.
9. H. Yamashiva & T. Ito & H. Kawada, innovative product development by integrating QFD and TRIZ, International journal of production research, vol.4, PP .1031-1050, 2002.

منبع : http://www.iie.ir

yanic

2008/1/30, 04:23 PM

TRIZ چيست ؟
واژه TRIZ برگرفته شده از حروف اول كلمات در عبارت روسي زير مي‌باشد :
(Teoriya Resheniya Izobrototelskikh Zadatch)
كه برابر انگليسي آن عبارت Theory of Inventive Problem Solving (با مخفف TIPS) است كه به معناي نظريه حل ابداعانه مساله مي‌باشد . اين دانش در سراسر جهان تحت عنوان TRIZ شناخته مي‌شود و متداول شدن اين نام به اين علت است كه بنيانگذار آن ، دانشمند خلاقيت‌شناس روسي گنريچ سائولويچ آلتشولر (G.S. Altshuller) مي‌باشد .
دانش TRIZ با نامها و عنوانهاي توصيف‌گر مختلفي همانند نوآوري نظام‌يافته ، خلاقيت اختراعي ، فناوري خلاقيت و نوآوري ، روش‌شناسي اختراع ، الگوريتم اختراع ، روش‌شناسي حل مساله‌هاي ابداعي ، روش‌شناسي حل ابتكاري و ابداعانه مساله ، مهندسي خلاقيت و نوآوري ، روش‌شناسي خلاقيت ، خلاقيت‌شناسي اختراع ، خلاقيت‌شناسي فناوري و مواردي از اين قبيل ناميده مي‌شود .
دانش TRIZ مي‌تواند در دامنه‌اي از يك طيف مفهومي و گستره‌اي از تعاريف قرار گيرد كه يك انتهاي آن نوعي جهان‌بيني خلاق يا رويكردي جامع به علوم و فناوري و انتهاي ديگر آن انواعي از ابزارهاي حل خلاق مساله و فنون خلاقيت و نوآوري را شامل گردد .
آلتشولر TRIZ را تحت عنوان علم فناوري خلاقيت و نوآوري مي‌داند ؛ با نتيجه‌گيري از ديدگاه آلتشولر مي توان TRIZ را نوعي علم خلاقيت‌شناسي (Creatology) دانست .
يكي از دانشمندان برجسته TRIZ به نام سيمون ساورانسكي اين دانش را چنين تعريف كرده است :
TRIZ ، يك دانش انسانگراي مبتني بر روش‌شناسي نظام‌يافته براي حل ابداعانه مساله است .
همچنين برخي صاحبنظران TRIZ را اين چنين تعريف مي‌كنند :
TRIZ عبارت است از نوعي رويكرد الگوريتمي براي حل ابداعانه مسائل فني و فناورانه .
با توجه به عنوانهاي توصيف‌گر مختلفي كه براي ناميدن TRIZ ذكر كرديم مي‌توانيم به شناخت بيشتري درباره مفهوم كلي دانش TRIZ دست يابيم .
تاريخچه دانش TRIZ به چه زماني باز مي‌گردد ؟
شالوده‌هاي دانش TRIZ از سال 1946 توسط گنريچ آلتشولر بر اساس نتايج حاصل از مطالعه اختراعات مختلف پايه‌گذاري شد .
آلتشولر كه به پدر TRIZ شهره است در سال 1926 در روسيه متولد گرديد ؛ وي كه از همان دوران نوجواني نسبت به ابداعات و اختراعات كنجكاوي و علاقه خاصي داشت و اولين اختراع خود را در سن چهارده سالگي انجام داد ، در اداره ثبت اختراعات مشغول به كار شد .
كار او كمك به مخترعين براي ثبت اختراعاتشان بود ؛ او در حين كار ، گاهي به حل مسائل فني آنان كمك مي‌كرد . در اين دوران بود كه او دريافت حل مسائل فني كه منجر به اختراع و نوآوري مي‌شود به اصول و روشهايي فراتر از تكنيكهاي خلاقيت شناخته‌شده تا آن هنگام نياز دارد . آلتشولر در طي مطالعات خود به اين نتيجه مهم رسيد كه يك نظريه اختراع بايستي داراي چند ويژگي اصلي از جمله موارد زير باشد :
1- شامل يك فرايند گام‌به‌گام و نظام‌يافته باشد .
2- بتواند از ميان گستره‌اي از راه‌حلها ، مستقيما به بهترين راه‌حل (راه‌حل ايده‌آل يا كمال) منجر گردد .
3- داراي ويژگي تكرارپذيري باشد .
4- بتواند ساختاري براي دانش ابداع ارائه نمايد .
آلتشولر بيش از بيست‌هزار اختراع ثبت شده (Patent) را مورد بررسي قرار داد تا متوجه شود اختراعات به عنوان مساله‌هاي ابداعي (يعني مساله‌هايي كه راه‌حل آنها مشخص نيست و بايستي آن را با روشهاي خلاق و ابداعي كشف نمود .) چگونه حل شده‌اند .
از بين اين تعداد آلتشولر چهار‌هزار اختراع مهم و برجسته و به عبارتي راه‌حلهاي خلاق و ابداعي اصلي را مورد مطالعه عميقتر قرار داد . براساس نتايج حاصل از اين نوع مطالعات خلاقيت‌شناسي تحليلي ، آلتشولر به كشفيات بسيار مهمي دست يافت و اصول ، مفاهيم و روش هاي TRIZ را به عنوان يك علم نوين و بسيار باارزش به جهان ارائه نمود .
البته اين خلاقيت و نوآوري فوق‌العاده مهم آلتشولر متاسفانه همانند بسيار از كشفيات و اختراعات كوچك و بزرگ تاريخ در ابتدا درك نشده و با انواع مخالفتها ، مقاومتها و بي‌مهري‌هاي تاسف‌برانگيز (آنچه كه در خلاقيت‌شناسي تحت عنوان اينرسي خلاقيت و نوآوري ناميده مي‌شود .) مواجه شد و آلتشولر همانند بسياري از دانشمندان و مخترعين سختيها و مرارتهاي بسيار زيادي را متحمل گرديد كه مطالعه آن حاكي از اراده والا و تلاش و پشتكار شگفت‌انگيز آنان است .
به دليل بي‌توجهي‌ها و مخالفتها در آن زمان ، TRIZ نتوانست به خوبي در روسيه ايفاي نقش نمايد اما پس از پايان جنگ جهاني دوم و گسترش ارتباطات ، كشورهاي اروپايي ، آمريكا ، ژاپن و ديگر كشورها با دانش TRIZ آشنا شده و با پي بردن به اهميت فوق‌العاده زياد آن بلافاصله آن را جذب كرده و ضمن بكارگيري ، در صدد رشد و توسعه آن برآمدند .
چنانكه در حال حاضر درباره TRIZ به عنوان يك دانش تخصصي تحقيقات وسيعي به عمل مي‌آيد و اصول و مفاهيم آن توسط بسياري از دانشمندان ، پژوهشگران ، مديران ، مهندسان و كارشناسان رشته‌هاي مختلف علمي در جهت حل مسائل و ايجاد نوآوريها به كار گرفته مي‌شود و همچنان به سرعت در حال گسترش و تكامل است .
بزرگترين خلاقيت و نوآوري آلتشولر به عنوان يك دانشمند علوم و مهندسي ، يك دانشمند خلاقيت‌شناس و نيز به عنوان يك مخترع ، خلاقيت و نوآوري او درباره خود موضوع خلاقيت و نوآوري بود .
آلتشولر به عنوان مخترع فنون اختراع و پايه‌گذار دانش TRIZ ، با تلاش و پشتكار بسيار زياد به مدت پنجاه‌ودو سال در راستاي رشد و توسعه آن كوشيد و يكي از اصلي‌ترين و موثرترين بنيانگذاران علم خلاقيت‌شناسي و از بزرگترين دانشمندان قرن بيستم محسوب مي‌شود . (آلتشولر در سال 1998 در آمريكا از دنيا رفت) نقش و اهميت نظريه TRIZ شاهكار علمي آلتشولر به قدريست كه از جنبه‌اي مي‌تواند در رديف نظريه‌هاي علمي بزرگي مانند نظريه كوانتومي و نظريه نسبيت قرار گيرد و آلتشولر را با دانشمندان بزرگي مانند پلانك ، انيشتين ، شرودينگر ، پياژه و پائولينگ همسنگ نمايد .
اجزاي اصلي دانش TRIZ كدامند ؟
به طور كلي مجموعه نتايج حاصل از خلاقيت‌شناسي تحليلي اختراعات توسط آلتشولر كه تشكيل دهنده دانش TRIZ است شامل مفاهيم مختلفيست كه مهمترين آنها به صورت فهرست‌وار بيان مي‌نماييم :
1- قانون افزايش سطح ايده‌آل بودن (قانون كمال) : به اين معني كه نظامهاي فني همواره به سمت افزايش درجه ايده‌آل بودن يا كمال خود پيش مي‌روند . ايده‌آلي يا سطح ايده‌آل بودن عبارت است از نسبت مجموع كليه جنبه‌هاي مثبت و مفيد سيستم به مجموع كليه جنبه‌هاي منفي و مضر سيستم .
2- سيستم چهار مرحله‌اي حل مساله :
2-1- شناخت مساله .
2-2- فرمول‌بندي مساله .
2-3- جستجوي مسائل قبلا حل شده . (استفاده از سي‌ونه پارامتر مهندسي)
2-4- استفاده از الگوهاي راه‌حلهاي كشف شده . ( بكارگيري چهل اصل اختراع)
3- سطوح پنجگانه حل مساله و نوآوري :
3-1- راه‌حلهاي مشخص .
3-2- بهبودهاي كوچك .
3-3- بهبودهاي بزرگ .
3-4- مفاهيم جديد .
3-5- كشف‌هاي بنيادي .
4- تحليل ماده-ميدان (تحليل Vepol) :
با استفاده از اين تحليل مسائل به طور كلي به دو دسته تقسيم مي‌شوند :
4-1- مسائل آشنا (مانوس) ، تحت عنوان مسائل استاندارد .
4-2- مسائل ناآشنا (نامانوس) ، تحت عنوان مسائل غير استاندارد .
5- قوانين هشتگانه تحول و تكامل نظامهاي فني (قوانين پيشرفت فناوري) .
6- هفتادوشش راه حل ابداعانه استاندارد :
مسائل استاندارد شناخته شده با تحليل Vepol مي‌توانند با استفاده از اين هفتادوشش راه‌حل ابداعانه استاندارد ، حل شوند .
7- ماتريس تناقض‌ها :
در نظريه TRIZ از مساله ابداعي تحت عنوان تناقض تعبير مي‌شود كه معناي آن دو موقعيت متضاد يا دو كيفيت متعارض است ؛ يعني افزايش سطح كيفيت يكي موجب كاهش سطح كيفيت ديگري مي‌شود و حل ابداعانه مساله ، كشف راه حل اين تناقض مي‌باشد .
8- چهل اصل براي اختراع و نوآوري .
9- مجموعه اي از تاثيرات علمي اساسي :
شامل تاثيرات فيزيكي ، شيميايي ، هندسي و زيست‌شناختي .
10- روش ARIZ (الگوريتم حل ابداعانه مساله) :
ARIZ يك دستورالعمل نظام‌يافته براي شناسايي راه‌حل مسائل غيراستاندارد با استفاده از قابليتهاي فنون و روشهاي خلاقيت مي‌باشد .
از فوايد و كاربردهاي TRIZ بيشتر بدانيم !
با استفاده از دانش TRIZ مي‌توان به نتايج و دستاوردهاي متعددي يافت كه در ذيل به شماري از آنها اشاره مي‌نماييم :
1- دستيابي به نوعي نگرش جامع علمي به ابداعات و اختراعات .
2- شكل‌گيري جنبه‌هاي بسيار مهمي از علم خلاقيت‌شناسي .
3- دستيابي به نوعي جهان‌بيني خلاق .
4- كشف انواعي از راه‌حلها براي مسائل ابداعي يعني مسائلي كه با روشهاي معمولي و متداول ، راه‌حل آنها به دست نمي‌آيد .
5- دستيابي به بهترين و موثرترين راه‌حلها براي انواع مسائل علمي ، فني ، انساني و اجتماعي .
6- پيش‌بيني روند ابداعات و اختراعات در آينده . (خلاقيت‌شناسي آينده‌شناختي)
7- ارائه آموزشهاي نوين مبتني بر TRIZ در مدارس و دانشگاه‌ها . (خلاقيت‌شناسي پرورشي مبتني بر TRIZ)
8- تسهيل و تسريع روند رشد و توسعه علوم و فناوري .

arminspeedy

2008/2/02, 10:35 PM

سلام عزیزان
داشتم تو تاپیک ها می گشتم که دیدم یکی از ابزارهای اصلی یک مهندس صنایع یعنی خلاقیت تا حالا تاپیک تخصصی نداره، واسه همین گفتم این تاپیک رو راه بندازم.
اما خلاقیت چیه؟
هریک از دوستان اگه تعریف دقیقی از خلاقیت دارن ارائه بدن.آخه من واقعاً تعریف دقیقی از اون ندارم.
یه جا خوندم که یک سری راههای تقویت خلاقیت رو واسه یه مهندس صنایع نوشته بود.ناگفته نماند که اصلاً بعضی از اون ها اولین بار به گوشم می خورد:
1- تفکر افقی:surprised:
2- توفان ذهنی (اینو می دونستم، در واقع همون Brain Storming یا توفان مغزی که یکی از دوستان تاپیکشو تو تالار گذاشتن)
3- همپویایی:surprised:
4- شکستن موانع ذهنی (فکر کنم همون قیود خودنهاده ای باشه که ایکاف تو کتاب بازآفرینی سازمان میگه)
5- طراحی مجدد آرمانی ( اینم که یه طورایی مشخصه)
حالا اگه دوستان چیز دیگه ای به ذهنشون می رسه اضافه کنن. از بالایی ها هم که گفتم چیزی می دونین راهنمایی کنین.:redface:

حالا کلاً خلاقیات واسه یه مهندس صنایع چقدر اهمیت داره و کجاها می تونه ازش استفاده کنه؟
;)

کلروفیل

2008/2/02, 10:44 PM

هامیو پاتی به خلاقیت چه ربطی داره؟

arminspeedy

2008/2/02, 10:47 PM

با تمام احترامی که واسه ی عزیزان مهندسی کشاورزی قائل هستم باید بگم که دقیقاً رابطه همپویایی (یا به قول شما همیو پاتی!!!) با صنایع مثل بیل می مونه واسه کشاورزی!!!
بخشیدا;)

کلروفیل

2008/2/02, 10:53 PM

آقا من شرمنده .نقطه هاش رو جا به جا دیدم . الام متوجه شدم همپویایی نوشته شده.آخه همیوپاتی یه علم پزشکیه در مقابل پزشکی کلاسیک .واسه همین سوال شد برام. من معذرت میخوام.;) قصد جسارت نداشتم.:gol:

arminspeedy

2008/2/02, 11:01 PM

خواهش عزیز
ما بچه های صنایع عذرخواهی دوستانمونو با تنکس جواب میدیم;)

leanthinker

2008/2/02, 11:37 PM

سلام
همانطور که گفتید خلاقیت یکی از خصوصیات لازم برای مهندسی صنایع هست.
مخصوصا وقتی در کارخانه به دنبال بهبود هستید، با کمی خلاقیت میشه صرفه جویی های زیادی کرد.
در بحث کار آفرینی هم همیشه افراد خلاق هستند که ایده های نو رو به سود تبدیل میکنند.
یک کتاب خوب در پرورش خلاقیت چند وقت پیش مطالعه میکردم.
اگر وقت شد چند مورد رو براتون میگذارم
در ضمن با خواهر مدیر جدید که از دوستان قدیمی ما هم هستند بهتر برخورد کنید!;)
موفق باشید.

amirhakimi

2008/2/03, 06:19 AM

دقیقا، خلاقیت یکی از ارکان اصلی کار مهندسان صنایع میباشد.
leanthinker عزیز خیلی خوشحالمون میکنی با مطالبی که میذاری
پیشاپیش ممنون:)

امیر Amir

2008/2/05, 11:21 PM

Aseman Etemaad

2008/2/06, 12:12 AM

سلام بحث خوبي راه انداختين.
من چند وقت پيش براي يكي از دوستان كه راجع به نوشتن طرح توجيهي براي كارخانه ها سوال كرده بود توضيح دادم كه خلاقيت مهمترين مسئله در زمينه ي نوشتن اين طرح هاس كه الان خيليم تو بورسن.
اما بهر حال در زمينه تخصيص منابع در قسمت كنترل موجودي-در طراحي سيستم هاي نگهداري و تعميرات و خيلي بخشهاي ديگه اي كه به ما صنايعيا ربط داره خلاقيت حرف اولو ميزنه.
بازم تشكر از موضوع.

arminspeedy

2008/2/06, 12:23 PM

هر انسانی میتونه خلاق باشه و هست....هیچ ربطی هم به مهندس صنایع و مکانیک بودنش نداره... توی هم کاری خلاقیت لازمه........خلاقیت هم نباشه تدبیر و خونسردی مهمه...لطفا این بحث رو تموم کنید.........هر آدمی به موقع و هنگام عمل خود به خود سیستم مغزیش عکس العمل نشون میده...

امیر احمد;)
سيد اميراحمد عزيز
منظور من از به راه انداختن اين تاپيک اين بوده که در واقع ببينيم که چه طور يه مهندس صنايع مي تونه از ابزار مختلف تو کارش استفاده کنه.واست مثال مي زنم يه مهندس صنايع رو در نظر بگير که داره يه سازمان رو شناسايي مي کنه که مثلاً يا عارضه يابي کنه يا برنامه ريزي تعاملي رو تو اون پياده کنه.مي بينه که کارکنان و مديران اين سازمان يک سري قيود خود نهاده رو واسه طراحي آرماني سيستمشون در نظر گرفتن.از نظر افرادي مثل ايکاف که نگرش سيستمي رو کامل درک کردن تنها روش برداشتن اين قيود خود نهاده خلاقيت هست.
اميدوارم تونسته باشم منظورمو واسه به راه انداختن اين تاپيک بگم. در ضمن دوست عزيز فراموش نکن که هيچ فردي تو تالار مهندسي صنايع يه تاپيک رو بيخود راه نمي اندازه.
البته که خلاقيت همه جا لازمه و منم با شما موافقم.اما ما مي خوايم تاثير اين فاکتورو بيشتر تو رشتمون بررسي کنيم.
در مورد تعريفي هم که شما از خلاقيت داشتين بايد بگم که شما خلاقيت رو يک امر تصادفي مي دونين در حالي که اصلاً اينطور نيست.خلاقيت ناشي از احتمال و پيش بيني نيست که شما مي گين خودبه خود مغز انسان عکس العمل نشون ميده. توصيه مي کنم در مورد تفاوت احتمال با مسائل فازي تحقيق کنيد.
موفق و سربلند باشيد.

naeem4831

2008/2/06, 12:36 PM

سيد اميراحمد عزيز
منظور من از به راه انداختن اين تاپيک اين بوده که در واقع ببينيم که چه طور يه مهندس صنايع مي تونه از ابزار مختلف تو کارش استفاده کنه.واست مثال مي زنم يه مهندس صنايع رو در نظر بگير که داره يه سازمان رو شناسايي مي کنه که مثلاً يا عارضه يابي کنه يا برنامه ريزي تعاملي رو تو اون پياده کنه.مي بينه که کارکنان و مديران اين سازمان يک سري قيود خود نهاده رو واسه طراحي آرماني سيستمشون در نظر گرفتن.از نظر افرادي مثل ايکاف که نگرش سيستمي رو کامل درک کردن تنها روش برداشتن اين قيود خود نهاده خلاقيت هست.
اميدوارم تونسته باشم منظورمو واسه به راه انداختن اين تاپيک بگم. در ضمن دوست عزيز فراموش نکن که هيچ فردي تو تالار مهندسي صنايع يه تاپيک رو بيخود راه نمي اندازه.
البته که خلاقيت همه جا لازمه و منم با شما موافقم.اما ما مي خوايم تاثير اين فاکتورو بيشتر تو رشتمون بررسي کنيم.
در مورد تعريفي هم که شما از خلاقيت داشتين بايد بگم که شما خلاقيت رو يک امر تصادفي مي دونين در حالي که اصلاً اينطور نيست.خلاقيت ناشي از احتمال و پيش بيني نيست که شما مي گين خودبه خود مغز انسان عکس العمل نشون ميده. توصيه مي کنم در مورد تفاوت احتمال با مسائل فازي تحقيق کنيد.
موفق و سربلند باشيد.

منم با آرمین عزیز موافقم
خلاقیت یه چیز تصادفی نیست چون اگه تصادفی بود دیگه نمی شد اونو پرورش داد.
راههای جالبی رو هم آرمین واسه افزایش خلاقیت نوشته که از نظر من می تونه بحث خوبی باشه.
موفق باشید.;)

mahtabi

2008/2/06, 12:50 PM

با سلام:
خلاقیت جزء لاینفک هر رشته ای هست اما ما داریم اینو میگیم که تویه صنایع ملموس تره.و اتفاقا کاره بسیار بجایی کردین.به نظرم ازون تفکر ها شروع کنید و بحث کنید بهتره.
بحث رو ادامه بدین.
با احترام

sheyda

2008/2/06, 06:31 PM

امیر Amir

2008/2/06, 10:13 PM

سيد اميراحمد عزيز
منظور من از به راه انداختن اين تاپيک اين بوده که در واقع ببينيم که چه طور يه مهندس صنايع مي تونه از ابزار مختلف تو کارش استفاده کنه.واست مثال مي زنم يه مهندس صنايع رو در نظر بگير که داره يه سازمان رو شناسايي مي کنه که مثلاً يا عارضه يابي کنه يا برنامه ريزي تعاملي رو تو اون پياده کنه.مي بينه که کارکنان و مديران اين سازمان يک سري قيود خود نهاده رو واسه طراحي آرماني سيستمشون در نظر گرفتن.از نظر افرادي مثل ايکاف که نگرش سيستمي رو کامل درک کردن تنها روش برداشتن اين قيود خود نهاده خلاقيت هست.
اميدوارم تونسته باشم منظورمو واسه به راه انداختن اين تاپيک بگم. در ضمن دوست عزيز فراموش نکن که هيچ فردي تو تالار مهندسي صنايع يه تاپيک رو بيخود راه نمي اندازه.
البته که خلاقيت همه جا لازمه و منم با شما موافقم.اما ما مي خوايم تاثير اين فاکتورو بيشتر تو رشتمون بررسي کنيم.
در مورد تعريفي هم که شما از خلاقيت داشتين بايد بگم که شما خلاقيت رو يک امر تصادفي مي دونين در حالي که اصلاً اينطور نيست.خلاقيت ناشي از احتمال و پيش بيني نيست که شما مي گين خودبه خود مغز انسان عکس العمل نشون ميده. توصيه مي کنم در مورد تفاوت احتمال با مسائل فازي تحقيق کنيد.
موفق و سربلند باشيد.
سلام
میدونم..ولی اول بگو توی کدوم کار خونه ایران؟
چند تا کارخونه پدر مادر دار توی ایران هست که بتونی خلاق باشی..همه مستند سازی میکنند..

......................

سید امیر احمد;)

arminspeedy

2008/2/06, 10:25 PM

سلام
میدونم..ولی اول بگو توی کدوم کار خونه ایران؟
چند تا کارخونه پدر مادر دار توی ایران هست که بتونی خلاق باشی..همه مستند سازی میکنند..

......................

سید امیر احمد;)
سلام
سید جان از اینکه تو ایران خیلی چیزا رعایت نمی شه باهات موافقم اما بالاخره باید از یه جا شروع شه دیگه.اگه منو تو که مهندسای این مملکت باشیم و بگیم بی خیال، اینجا هیچ فایده ای نداره، پس چرا اصلاً داریم درس می خونیم.
یادمون باشه که همه تغییرات بزرگ از یه سری تغییرات کوچیک به وجود اومدن.
پس نبایست دست رو دست گذشت.
شاید کمتر سازمان و سیستمی تو کشور ما و حتی تو دنیا
خود اصلاح شونده (Self-Maintaining) باشند.
پس نقش خودمون رو به عنوان مهندسان این کشور فراموش نکنیم.
با تشکر از دوست عزیز خودم امیر احمد گل

leanthinker

2008/2/06, 10:33 PM

به زودی ازتون یه تست خلاقیت میگیرم!
موافقین؟;)

arminspeedy

2008/2/06, 10:44 PM

به زودی ازتون یه تست خلاقیت میگیرم!
موافقین؟;)
مهرداد جان من که حاضرم
اما به نظرم اگه یه تعداد دوستان دیگه هم جمع شن و دسته جمعی این تست بگیرین بهتره.
البته ناگفته نماند که من شخصاً فرد خلاقی نیستم و بیشتر طبق چیزایی که بهم ابلاغ می شه عمل میکنم.:redface:

leanthinker

2008/2/06, 11:08 PM

باشه آرمین جان
تستش زیاد سخت نیست...
تستی هست که در مراسم تقدیر شرکت آی بی ام از مهندسین گرفته شد و ازتون می خوام چیزی که میگم رو نقاشی کنید و برام بفرستید...
البته الان کتابش دمه دستم نیست بببینم دقیقا چطور باید امتیاز داد.
البته چند تست جالب دیگه به همراه تمرین تقویت خلاقیت بود که ان شاءا.. در فرصت مناسب تقدیم دوستان می کنم
راستی یادم رفت بگم که خلاقیت رو میشه تقویت کرد و نباید فکر کرد ذاتی هست!:w12:
شاد و پیروز باشید
یاعلی

امیر Amir

2008/2/07, 06:26 AM

arminspeedy

2008/2/07, 09:59 AM

سلام
تست خلاقیت؟! چجوریه؟! من تست هوش هست؟! جدیده؟! من که نمیدم؟! میترسم؟!

بی خیال من یکی بشین؟!...ولی به نظر من خلاقیت وقتی رشد میکنه که طرف تجربه داشته باشه , اون وقت میتونه درست عمل بکنه به نظرم خلاقیت یعنی Politic مناسب.

سید امیر احمد;)
خوب سید یه تعریف از خلاقیت کرد: خلاقیت یعنی Politic مناسب
منم یه تعریف دیگه از خلاقیت تو مهندسی صنایع می کنم:
خلاقیت یعنی به کار گیری صحیح و درست و به موقع از منابع در راستای اهداف سیستم و استفاده از روش های نو و بدیع برای عواملی چون عارضه یابی، بهبود ، تعالی و ... در هر سیستمی
بقیه دوستان خلاقیت رو چی تعریف می کنن؟ البته منظورم تو مهندسی صنایعست.
با تشکر:smile:

sheyda

2008/2/07, 12:09 PM

خلاقیت تو رشته ی صنایع تعاریف زیادی میتونه داشته باشه.مثل ارائه ی یه فکر نو که میتونه خیلی ساده باشه اما اثر بخش .یا این طوری بگم ، ارائه ی یک فکر و طرح نوین برای بهبود و بالابردن کیفیت وکمیت فعالیتها.
مثل ارئه ی یه روش بهتر برای تولید، یا ارائه ی یه روش برای تولید بهتر!

leanthinker

2008/2/07, 04:04 PM

اگر ایده ای در ابتدا مضحک به نظر نرسد، هیچ امیدی به آن نیست! (آلبرت انیشتین)

خوب دوستان کتاب رو پیدا کردم.
نام کتاب: مگا خلاقیت -5 گام تا همچون نابغه اندیشیدن-/ دکتر آندره جی. الینیکف، مترجم مارال شیخ زاده-تهران: رسا، 1385

سلام مجدد
اگر دوستان تمایل داشتند، گامها و نکات اصلی رو اینجا مطرح میکنم
برای شروع تمرینی رو که گفتم میگذارم...
ذهنتان را پرورش دهید...
این تمرینی برای تجسم است که لویس دونا (از شرکت 3m) در مراسم اختتامیه گردهمایی سالیانه انجمن خلاقیت آمریکا در سنت پول، مینسوتا طرح کرد.
مسئله:
شما و همکارانتان در حال کاوش در قسمت دلتای کهشکان رواکتا هستید که حدودا 12 هزار سال نوری از زمین فاصله دارد. شما یک سیاره از کلاس M (شبیه زمین) در یکی از منظومه های شمسی مجاور پیدا میکنید. سرپرست علمی شما این سیاره را RDI-M5 نامگذاری میکند.
از آنجا که همه سیاره های کلاس M معمولا کشف شده اند، سفینه شما بر رو آن فرود می آید. اولین چیزی که مشاهده میکنید، جالبترین حیوان ممکنی است که تا بحال دیده اید!
این حیوان را داخل یک صفحه بکشید!

خوب این سوال بود
اگر براتون امکان داره، یه شکل تو Paint Brush بکشید و اینجا بگذارید تا براتون تحلیل کنم!!!:w12:
در ضمن نترسید بابا خودم اصلا خلاق نبودم!:w05:

arminspeedy

2008/2/07, 05:42 PM

mahtabi

2008/2/07, 07:22 PM

با سلام:
منم شركت ميكنم.اما نميدونم اين نرم افزار چيه!:redface:
اما اگه با نرم افزاراي ديگه قبوله منم ميدم.
ترسي نداره كه.فقط يه تسته.

با تشكر از ايدتون(امتياز هم حقتونه)

leanthinker

2008/2/08, 01:31 AM

سلام مدیر عزیز
paint brush نرم افزار ساده نقاشی در ویندوز هست...
از مسیر start--->all programs--->accessories--->paint
فقط بگم که اصلا مهم نیست قشنگ باشه یا نه! کج و کوله هم باشه اشکال نداره!
در ضمن برای اینکه حجمش زیاد نشه از گزینه File-->Save as با فرمت JPG ذخیره کنید و فایل رو همینجا ضمیمه کنید
اگه برای دوستان سخته گذاشتن عکس، بکشین تو خونه، من بهتون میگم چطور امتیاز بدین!
البته هیجانش به اینه که بکشین بگذارین اینجا...
تستهای دیگه رو هم بعدا میگیرم اگه خوشتون اومد
یاعلی

محمد بقائي

2008/2/21, 03:20 PM

دمت گرم

amirhakimi

2008/2/29, 08:11 PM

عجب تست هیجان انگیزی !
من حتما میشکم ولی باید خاطر نشان کنم که نقاشیم از بچگی افتضاح بود. :biggrin:

amirhakimi

2008/2/29, 08:35 PM

من اینو کشیدم هر کاری کردم نشد اینجا ضمیمه کنم گذاشتمش اینجا (http://www.4shared.com/file/39345049/139799b9/pic.html)
یه خورده دستو پاش شبیه نمودارایه ارتباط موجودیت شد:biggrin:

amirhakimi

2008/2/29, 09:06 PM

صفر شدم نه؟ :redface:

leanthinker

2008/2/29, 09:07 PM

عجب تست هیجان انگیزی !
من حتما میشکم ولی باید خاطر نشان کنم که نقاشیم از بچگی افتضاح بود. :biggrin:
دوست عزیز ممنون
امتیاز شما دوست عزیز 3 از 8 هست.
نگران نباشید منم زیاد خلاق نبودم
همونطور که گفتم این امری کاملا اکتسابی هست و شما یاد میگیرید که خلاقیت بیشتری داشته باشید.
روش امتیاز دهی رو وقتی باقی دوستان عکسهاشون رو گذاشتند خدمتتون میگم.
اما توضیحات کتاب:
اگر شما 8 امتیاز گرفتید کارتان خوب بوده است. به این معنی که در حال عبور از محدودیتهای پیشینتان هستید.اگر 8 امتیاز نگرفتید، می توانید به مرور پیشرفت کنید.
باقی داستان برای وقتی که دوستان تصویر کشیدند
راستی سعی میکنم تصویری که خودم کشیدم رو هم بذارم
موفق باشید
یاعلی

امیر Amir

2008/2/29, 10:28 PM

سلام
چه اقایون مهندسین گیر به خلاقیت دادین؟!!!!!!!!111
خلاقیت چیزی هست که بر اساس تجربه بدست میاد...
خلاقیت یعنی اگر شما یک کاری رو در 4 مرحله انجام میدادین...الان بتونید در 3 مرحله انجام بدین...

اصلا بهره وری یا هر موضوعی که کار ادم هارو کم بکنه..اون عمل میشه خلاقیت...

amirhakimi

2008/3/01, 02:06 PM

گیر کجا بود
من یکی که غلط کنم به چیزی گیر بدم.
یه تست جالب بود که منم شرکت کردم (مشروط شدم:surprised:)
دقیقا خلاقیت بر اثر تجربه بدست میاد و من که الان تازه اول راهم.

arminspeedy

2008/3/01, 11:23 PM

باز این سید امیر احمد ما گیر داد به این خلاقیت:biggrin:
می دونین سید عقیده داره که خلاقیت فقط تجربی بدست میاد.شما چی فکر می کنین؟ با سید موافقین؟ من که اینطور فکر نمی کنم.شاید تجربه منجر به افزایش خلاقیت بشه اما تنها راه افزایشش نیست.
این مطلب رو یادمه که در شروع این تاپیک پست کردم:
یه جا خوندم که یک سری راههای تقویت خلاقیت رو واسه یه مهندس صنایع نوشته بود.ناگفته نماند که اصلاً بعضی از اون ها اولین بار به گوشم می خورد:
1- تفکر افقی:surprised:
2- توفان ذهنی (اینو می دونستم، در واقع همون Brain Storming یا توفان مغزی که یکی از دوستان تاپیکشو تو تالار گذاشتن)
3- همپویایی:surprised:
4- شکستن موانع ذهنی (فکر کنم همون قیود خودنهاده ای باشه که ایکاف تو کتاب بازآفرینی سازمان میگه)
5- طراحی مجدد آرمانی ( اینم که یه طورایی مشخصه)
حالا اگه دوستان چیز دیگه ای به ذهنشون می رسه اضافه کنن. از بالایی ها هم که گفتم چیزی می دونین راهنمایی کنین.:redface:
سید امیر احمد اضافه کرد: تجربه یه راه افزایش خلاقیت
حالا شما چی ها رو باعث افزایش خلاقیت می دونین؟;)

amirhakimi

2008/3/02, 02:16 PM

به نظر من بزرگترین دشمن خلاقیت، عادت و تکرار است.
وقتی خلاقیت اتفاق میفته در کارهای روزمره خودمون تجدید نظر کنیم (پایین ترین درجه خلاقیت) و فکر کنیم که اگه فلان کار رو یه جور دیگه انجام بدیم چه بلایی سر بهره وری میاد، اگه تونستیم با تغییر روش کارها رو ساده تر کنیم میتونیم ادعا کنیم که خلاقیت داریم.
والا منم تفکر افقی رو نشنیده بودم (خوب خیلی هم تعجب نداره چون من تازه کارم) ولی فکر کنم همپویایی شاید منظور یک گروه متشکل از افراد پویا باشه که در راستای یک هدف مشترک فعالیت میکنند (شاید هم اشتباه کرده باشم، فقط برداشت خودمو از همپویایی گفتم).

yanic

2008/3/03, 01:27 PM

minerva62

2008/3/04, 09:45 PM

نظرتون راجع به آدمک من چیه
منتظر جوابم :redface:
این هم لینکش http://www.4shared.com/file/39794261/f74346a5/a2_online
http://www.4shared.com/file/39794261/f74346a5/a2_online

amirhakimi

2008/3/05, 12:16 AM

والا من که صاحب نظر نیستم
جناب leanthinker باید نظر بدن ولی باید اعتراف کنم که خلاقیت من از همتون کمتره :w05:
الان که فکرشو میکنم با خودم میگم کاشکی یکم بیشتر برا کشیدنش وقت میذاشتم.
خوب دیگه فکر کنم یکی از اهداف leanthinker عزیز انتقال همین مفاهیم به من و امثال من باشه.
بازم ازتون به خاطر همچنین تستی (برای من شخصا فراتر بود) ممنون:w27:

leanthinker

2008/3/05, 03:39 AM

سلام. دوستان عزیز من از همون کلاس اول نقاشیم افتضاح بود ولی چون دوست عزیز مون زحمت کشیدن و این تست جالب رو مطرح کردن منم شرکت کردم.http://dc38.4shared.com/img/39610582/81c82327/Oops.JPG

سلام یامین جان
عزیز امتیاز شما هم 3 شد...
راستی مرسی زحمت کشیدین شرکت کردین، داشتم نا امید میشدم:cry:

نظرتون راجع به آدمک من چیه
منتظر جوابم :redface:
این هم لینکش http://www.4shared.com/file/39794261/f74346a5/a2_online
http://www.4shared.com/file/39794261/f74346a5/a2_online
سلام مینروای عزیز
شما شکلتون یکم موهوم بود!!
منظورتون اون آدمکه بود یا اون چیزیز که شبیه روح بود داشت بهش اشاره میکرد؟
اگه منظورتون از موجود فضایی اون آدمک بزرگه باشه امتیازتون 2 هست!:w22:

دوستان یک راهنمایی میکنم و اگر خواستین دوباره شرکت کنین (البته تو کتاب یک راهنمایی کلی کرده و گفته یک بار دیگر بکشید که اون رو تو مرحله دوم میگم
و اما راهنمایی!:
بابا اگه به صورت مسئله نگاه کنید، گفته شده عجیب ترین موجودی که تاحالا دیدید!!
بعدشم سوال مربوط به خلاقیت و نو آوری هست
از حصارها و محدودیتهایی که تا الان ذهن همه مارو مشغول کرده خارج شید!
اصلا خلاقیت یعنی اینکه یه جور دیگه به همه چیز نگاه کنید!
اصلا کی گفته همه چیز باید روتین باشه؟؟!!:w12:

minerva62

2008/3/05, 09:40 PM

amirhakimi

2008/3/05, 11:55 PM

منم خیلی زود دوباره یه تلاشی میکنم:smile:
خب دیگه آدمیزاد جای پیشرفت داره;) (این یعنی یه جورایی همون جنبه اکتسابی خلاقیت)

leanthinker

2008/3/06, 12:05 AM

سلام من نمی دونستم که گفته شده عجیب ترین موجود را بکشید ،فکر کردم فقط باید یه آدمک بکشیم
اینم از عجیب ترین و این لینکش http://www.4shared.com/file/39893632/78b5c1ea/free_man.html
بازم نتیجه رو بم بگید مرسی:gol:
سلام
ممنون که باز زحمت کشیدین
خوب این بار امتیازتون 4 شد
خیلی خوبه
اما باز از محدودیتها کامل عبور نکردید دوست من!
نوآوری کنید!:w30:

امیر Amir

2008/3/07, 01:11 PM

مديريت دانش و خلاقيت و نوآوري

رضا ابراهيم زاده

مرکز علمی پژوهشی خلاقيت شناسی ، کارآفرينی و TRIZ

Ebrahimzadeh@creatology-triz.com

چکيده

مديريت دانش عبارت از مديريت آشکار و نظام مند دانش و فرايندهاي خلق ،جمع آوري ،سازماندهي ،پخش و استفاده مرتبط با آن است در گذشته سرمايه يک سازمان را منابع کمياب و اساسي آن سازمان تشکيل مي داد، اما امروزه يکي از مهمترين سرمايه هاي سازمان کارکنان دانشي آن محسوب مي شوند که منجر به خلق فنآوري هاي جديد، فرآيندهاي سازماني نوين و توليد محصولات جديد مي گردند.کليه اين موارد ناشي از خلاقيت و نوآوري اين کارکنان در سازمان است .
تلاش هاي نوآورانه در سازمان نتيجه سرمايه گذاري در مديريت دانش و کارکنان دانشي است.مديريت سازمان مي تواند با مديريت خلاقيت و نوآوري به کارکنان دانشي خود اين امکان را براي آنها به وجود آورد که در مسائل سازماني که نياز به راه حل هاي جديد دارند از اين افراد بهره گيرند.
مقاله حاضر مي کوشد تا به بررسي تاثير مديريت دانش بر فرايندهاي خلاقيت و نوآوري در سازمان بپردازد به همين منظور ابتدا مديريت دانش تعريف گرديده آن گاه تاثير آن بر فرآيند هاي خلاقيت و نو آوري مورد بررسي قرار مي گيرد.

واژگان کليدي
مديريت دانش ، کارکنان دانشي ،خلاقيت،نوآوري

امیر Amir

2008/3/07, 01:12 PM

QFD به وسيله TRIZ

صادق شهبازي

عضو هيئت علمي گروه خلاقيت ، نوآوري و کارآفرينی دانشگاه

عضو هيئت علمي مركز علمي پژوهشي خلاقيت شناسي ،كارآفريني و TRIZ

Shahbazi@creatology-triz.com

چکيده
مصرف كنندگان محصولات مورد نياز خود را براساس نيازي كه به آنها دارند انتخاب مي‏كنند و هر محصول مي‏تواند وظيفه خاصي را انجام دهد اگر محصولات نتوانند خواسته‏هاي مورد انتظار مصرف‏كننده‏ها را برآورده كنند باعث ايجاد نارضايتي مصرف‏كننده مي‏شوند. براي حل اين مشكل نياز به يك مدل است كه بتواند وظايف محصول، اهداف مصرف‏كننده و ارزش ايجاد شده براي مصرف‏كننده را براي طراح مدل كند تا سپس بتوان با بكارگيري آن مدل روش QFD را براي محصول اجرا نمود. TRIZ به عنوانمدلي كه باعث ايجاد دگرگوني در محصول مي‏گردد مطرح مي باشد.
اين مقاله ابتدا به بررسي نيازهاي مصرف‏كننده و دسته‏بندي آنها از ديد انتظاري و سپس به بحث در مورد مدل TRIZ و تجزيه و تحليل آن پرداخته و در نهايت با بيان يك مثال موردی مساله را تشريح نموده است.

واژگان كليدي

QFD ، TRIZ، محصول‏، نيازهاي مصرف‏كننده، كيفيت انتظاري

Parsa_IE

2008/3/11, 01:54 PM

عنوان مقاله خلاقيت و نوآوري: تعريف، مفاهيم و مديريت آن
نويسنده محمدي، ناهيد
منبع روزنامه همشهري،‌ پنج‌شنبه 2 تير 1384، سال سيزدهم، شماره 3730، صفحه 10
چكيده اين مقاله به تشريح مفاهيم و مباني خلاقيت و نوآوري مي‌پردازد. تعاريف مختلفي از خلاقيت ارائه مي‌شوند و از ديدگاه روانشناسي و سازماني مورد بررسي قرار مي گيرند. سپس موضوع نوآوري و ارتباط آن با خلاقيت شرح داده مي‌شود. ارتباط خلاقيت و نوآوري، تأثير ساختار بر نوآوري، تأثير فرهنگ سازماني بر نوآوري، تأثير متغيرهاي منابع انساني بر نوآوري از ديگر مباحث اين بخش هستند. ويژگي‌هاي افراد خلاق، فرصت‌هاي خلاقيت، نقش و اهميت خلاقيت و نوآوري از جنبه فردي و سازماني، ويژگي‌هاي سازمان‌هاي خلاق، مديريت خلاقيت، تكنيك‌هاي توسعه خلاقيت گروهي شامل طوفان فكري، شش كلاه تفكر، گردش تخيلي، تفكر موازي و ارتباط اجباري از ديگر مطالب اين مقاله هستند.
كليدواژه خلاقيت ؛ نوآوري ؛ مديريت خلاقيت ؛ سازمان هاي خلاق ؛ افراد خلاق ؛ تكنيك هاي خلاقيت ؛ طوفان فكري ؛ شش كلاه تفكر ؛ تفكر موازي ؛ گردش تخيلي ؛ ارتباط اجباري

خلاقيت و نوآوري: تعريف، مفاهيم و مديريت آن

نويسنده : محمدي، ناهيد
چكيده
اين مقاله به تشريح مفاهيم و مباني خلاقيت و نوآوري مي‌پردازد. تعاريف مختلفي از خلاقيت ارائه مي‌شوند و از ديدگاه روانشناسي و سازماني مورد بررسي قرار مي گيرند. سپس موضوع نوآوري و ارتباط آن با خلاقيت شرح داده مي‌شود. ارتباط خلاقيت و نوآوري، تأثير ساختار بر نوآوري، تأثير فرهنگ سازماني بر نوآوري، تأثير متغيرهاي منابع انساني بر نوآوري از ديگر مباحث اين بخش هستند. ويژگي‌هاي افراد خلاق، فرصت‌هاي خلاقيت، نقش و اهميت خلاقيت و نوآوري از جنبه فردي و سازماني، ويژگي‌هاي سازمان‌هاي خلاق، مديريت خلاقيت، تكنيك‌هاي توسعه خلاقيت گروهي شامل طوفان فكري، شش كلاه تفكر، گردش تخيلي، تفكر موازي و ارتباط اجباري از ديگر مطالب اين مقاله هستند.

منبع : روزنامه همشهري،‌ پنج‌شنبه 2 تير 1384، سال سيزدهم، شماره 3730، صفحه 10
كليدواژه : خلاقيت ؛ نوآوري ؛ مديريت خلاقيت ؛ سازمان هاي خلاق ؛ افراد خلاق ؛ تكنيك هاي خلاقيت ؛ طوفان فكري ؛ شش كلاه تفكر ؛ تفكر موازي ؛ گردش تخيلي ؛ ارتباط اجباري
1- مقدمه

با پيشرفت روز افزون دانش و تكنولوژي و جريان گسترده اطلاعات، امروزه جامعه ما نيازمند آموزش مهارت‌هايي است كه با كمك آن بتواند همگام با توسعه علم و فناوري به پيش برود. هدف بايد پرورش انسان‌هايي باشد كه بتوانند با مغزي خلاق با مشكلات روبرو شده و به حل آنها بپردازند. به گونه‌اي كه انسان‌ها بتوانند به خوبي با يكديگر ارتباط برقرار كرده و با بهره گيري از دانش جمعي و توليد افكار نو مشكلات را از ميان بردارند. امروزه مردم ما نيازمند آموزش خلاقيت هستند كه با خلق افكار نو به سوي يك جامعه سعادتمند قدم بردارند. رشد فزاينده اطلاعات، سبب شده است كه هر انساني از تجربه و علم و دانشي برخوردار باشد كه ديگري فرصت كسب آنها را نداشته باشد، لذا به جريان انداختن اطلاعات حاوي علم و دانش و تجربه در بين انسان‌ها يكي از رموز موفقيت در دنياي امروز است. هيچ كس قادر نيست به ميزان اطلاعات واقعي هر كس كه در گوشه ذهن او نهفته است پي ببرد. اين اطلاعات زماني به حركت در مي‌آيد كه انگيزه‌اي قوي سبب رها شدن آن به بيرون ذهن مي‌شود. در اين مرحله انسان‌ها به سرنوشت يكديگر حساسند و در جهت رشد يكديگر مي‌كوشند و در نهايت سبب مي‌شود جرياني از علم و دانش و تجربيات ميان آنها جاري شود كه همين امر زمينه‌ساز نوآوري و خلاقيت خواهد بود.
يكي از عوامل مؤثر در بروز خلاقيت در يك جامعه، زمينه‌سازي و بسترسازي در بين انسان‌ها جهت ايجاد فرهنگي است كه در آن همگان در تلاش براي رشد دادن ديگري هستند و با تأثير بر روي يكديگر به پيشرفت جامعه كمك مي‌كنند.
يكي از شرايط لازم براي پديدار شدن افكار نو، وجود آرامش براي مغز است. به همين خاطر لازم است انسان‌ها بكوشند در جامعه شرايطي پديد آيد كه در بستر آن مغز بينديشد و تكامل يابد و سبب ساز افكار نو شده و شرايط براي سازندگي در جامعه مهيا شود. با افزايش سپرده‌گذاري‌هاي اخلاقي مي‌توان شرايط را براي شكل گيري يك محيط آرامبخش در جامعه فراهم كرد. كاهش سپرده‌گذاري‌هاي اخلاقي در جامعه سبب مي‌شود كه زمينه براي گسسته شدن روابط اجتماعي گسترش يابد و با سست شدن پيوندهاي اجتماعي، شرايط لازم براي بروز خلاقيت در جامعه سخت تر مي‌شود. زيرا فرصتي براي تفكر كردن وجود نخواهد داشت.
2- تعريف خلاقيت

از خلاقيت تعريف‌هاي زيادي شده است. در اينجا برخي از تعاريف مهم را مورد برسي قرار مي‌دهيم:

خلاقيت يعني تلاش براي ايجاد يك تغيير هدفدار در توان اجتماعي يا اقتصادي سازمان
خلاقيت بكارگيري توانايي‌هاي ذهني براي ايجاد يك فكر يا مفهوم جديد است
خلاقيت يعني توانايي پرورش يا به وجود آوردن يك انگاره يا انديشه جديد (در بحث مديريت نظير به وجود آوردن يك محصول جديد است)
خلاقيت عبارت است از طي كردن راهي تازه يا پيمودن يك راه طي شده قبلي به طرزي نوين2-1- تعريف خلاقيت از ديدگاه روانشناسي

خلاقيت يكي از جنبه‌هاي اصلي تفكر يا انديشيدن است. تفكر عبارت است از فرايند بازآرايي يا تغيير اطلاعات و نمادهاي كسب شده موجود در حافظه درازمدت. تفكر بر دو نوع است:

تفكر همگرا: تفكر همگرا عبارت است از فرايند بازآرايي يا دوباره سازي اطلاعات و نمادهاي كسب شده موجود در حافظه درازمدت.
تفكر واگرا: تفكر واگرا عبارت است از فرايند تركيب و نوآرايي اطلاعات و نمادهاي كسب شده موجود در حافظه درازمدت، خلاقيت يعني تفكر واگرا.براساس اين تعريف خلاقيت ارتباط مستقيمي با قوه تخيل يا توانايي تصويرسازي ذهني دارد. اين توانايي عبارت است از فرايند تشكيل تصويرهايي از پديده‌هاي ادراك شده در ذهن و خلاقيت عبارت است از فرايند يافتن راه‌هاي جديد براي انجام دادن بهتر كارها؛ خلاقيت يعني توانايي ارائه راه حل جديد براي حل مسائل؛ خلاقيت يعني ارائه فكرها و طرح‌هاي نوين براي توليدات و خدمات جديد و استمرار آن پس از غيبت آن پديده‌ها.
2-2- تعريف خلاقيت از ديدگاه سازماني

خلاقيت يعني ارائه فكر و طرح نوين براي بهبود و ارتقاء كميت يا كيفيت فعاليت‌هاي سازمان؛ مثلاً افزايش بهره‌وري، افزايش توليدات يا خدمات، كاهش هزينه‌ها، توليدات يا خدمات از روش بهتر، توليدات يا خدمات جديد و غيره.
روبرت جي استرنبرگ و ليندااي اوهارا در بررسي‌هاي خود شش عامل را در خلاقيت افراد مؤثر دانسته‌اند:
1- دانش: داشتن دانش پايه‌اي در زمينه‌اي محدود و كسب تجربه و تخصص در ساليان متمادي.
2- توانايي عقلاني: توانايي ارائه ايده خلاق از طريق تعريف مجدد و برقراري ارتباطات جديد در مسائل.
3- سبك فكري: افراد خلاق عموماً در مقابل روش ارائه شده از طرف سازمان و مديريت ارشد، سبك فكري ابداعي را بر مي‌گزينند.
4- انگيزش: افراد خلاق عموماً براي به فعل در آوردن ايده‌هاي خود برانگيخته مي‌شوند.
5- شخصيت: افراد خلاق عموماً داراي ويژگي‌هاي شخصيتي مانند مصر بودن، مقاوم بودن در مقابل فشارهاي بيروني و داخلي و نيز مقاوم بودن در مقابل وسوسه همرنگ جماعت شدن هستند.
6- محيط: افراد خلاق عموماً در داخل محيط‌هاي حمايتي بيشتر امكان ظهور مي‌يابند.

اين محققان مشخص كردند كه عمده‌ترين دليل عدم كارايي برنامه‌هاي آموزش خلاقيت تاكيد صرف اين برنامه‌ها بر تفكر خلاق به عنوان يكي از شش منبع مؤثر در خلاقيت مي‌باشد. جايي كه ساير عوامل نيز تأثير بسزايي در موفقيت و شكست برنامه‌هاي آموزشي خلاقيت ايفا مي‌كنند جورج اف نلر در كتاب هنر و علم خلاقيت براي خلاقيت مراحل چهارگانه: آمادگي، نهفتگي، اشراق و اثبات را ذكر كرده است.
از اين ديد، افراد خلاق ابتدا با مسئله يا يك فرصت آشنا شده و سپس از طريق جمع آوري اطلاعات با مسئله يا فرصت مورد نظر درگير مي‌شوند. در مرحله بعد افراد خلاق روي مسئله تمركز مي‌كنند، در اين مرحله فعاليت ملموسي مشاهده نمي‌شود و فرد سعي در نظم دادن تفكرات، انديشه‌ها، تجارب و زمينه‌هاي قبلي خود جهت نيل به يك ايده دارد. درگيري ذهني عميق فرد (خودآگاه و ناخودآگاه) فراهم كردن فرصت (جهت تفكر بر مسئله) منجر به خلق و ظهور ايده‌اي جديد و بديع مي‌شود. در نهايت فرد خلاق در صدد برمي‌آيد صلاحيت و پتانسيل ايده خويش را به اثبات برساند.
3- نوآوري

منظور از نوآوري خلاقيت متجلي شده و به مرحله عمل رسيده است، به عبارت ديگر نوآوري يعني انديشه خلاق تحقق يافته؛ نوآوري همانا ارائه محصول، فرايند و خدمات جديد به بازار است؛ نوآوري بكارگيري توانايي‌هاي ذهني براي ايجاد يك فكر يا مفهوم جديد است.
3-1- خلاقيت و نوآوري چگونه با هم مرتبط شده‌اند؟

خلاقيت به طور عام يعني توانايي تركيب انديشه‌ها به شيوه‌اي منحصر به فرد يا ايجاد ارتباطي غيرمعمول بين انديشه‌ها. يك سازمان كه مشوق نوآوري است سازماني است كه ديدگاه‌هاي ناشناخته به مسائل يا راه حل‌هاي منحصر براي حل مسائل را ارتقا مي‌دهند. نوآوري فرايند كسب انديشه‌اي خلاق و تبديل آن به محصول و خدمت و يا يك روش عملياتي مفيد است.
3-2- نوآوري شامل چه چيزهايي است؟

بعضي افراد براين باورند كه خلاقيت ذاتي است، برخي ديگر باور دارند كه با آموزش هركس مي‌تواند خلاق شود. در ديدگاه دوم خلاقيت را مي‌توان فرايندي چهار مرحله‌اي ديد مركب از ادراك، پرورش، الهام و نوآوري. ادراك يعني نحوه ديدن چيزها. خلاق بودن يعني چيزها را از زاويه‌اي منحصر به فرد ديدن. به عبارتي يك كارمند ممكن است راه حل‌هاي يك مسئله را طوري ببيند كه ديگران نمي‌توانند آن طور ببينند. رفتن از ادراك به حقيقت به هر حال فوراً اتفاق نمي‌افتد. در عوض انديشه‌ها از فرايند پرورش مي‌گذرند. بعضي اوقات كاركنان نياز دارند كه در مورد انديشه‌هاي خود تعمق كنند. اين به معناي فعاليت نكردن نيست بلكه در اين مرحله كاركنان بايد داده‌هاي انبوهي را كه ذخيره، بازيابي، مطالعه و دوباره شكل دهي كرده‌اند در نهايت در قالب چيزي جديد بريزند. گذشت ساليان براي طي اين مرحله امري طبيعي است.
در فرايند خلاقيت الهام آن لحظه‌اي است كه تمامي تلاش‌هاي قبلي شما به طور موفقيت آميز به ثمر مي‌رسند. گرچه الهام به شعف مي‌انجامد اما كار خلاقيت تمام نشده است. خلاقيت نياز به تلاشي نوآور دارد. نوآوري يعني گرفتن آن الهام و تبديل آن به توليدي مفيد- خدمت يا روش انجام چيزي. اين گفته را به اديسون نسبت مي‌دهند كه «خلاقيت يعني يك درصد الهام و ۹۹ درصد عرق ريختن» به عبارتي ۹۹ درصد نوآوري را آزمودن، ارزشيابي كردن و باز آزمودن آن چيزهايي تشكيل مي‌دهد كه توسط الهام دريافت شده است. معمولاً در اين مرحله است كه يك فرد ديگران را بيشتر مطلع و درگير آن چيزي مي‌كند كه روي آن كار كرده است.
3-3- چگونه متغيرهاي ساختاري بر نوآوري اثر مي‌گذارند؟

براساس پژوهش‌هاي گسترده، با توجه به متغيرهاي ساختاري مي‌توانيم سه گزاره را بيان كنيم. اول اين كه ساختارهاي مكانيكي اثري مثبت بر نوآوري دارند زيرا كه تخصص كاري آنها پايين‌تر است، قوانين كمتري دارند و عدم تمركز در آنها بيشتر از ساختارهاي مكانيستي است. همچنين انعطاف پذيري، قدرت انطباق و بارور كردن را كه پذيرش نوآوري‌ها را آسان تر مي‌كند بيشتر مي‌كنند. دوم اين كه دسترسي آسان به منابع فراوان عامل كليدي نوآوري است. فراواني منابع به مديران اين توانايي را مي‌دهد كه بتوانند براي نوآوري هزينه كنند و شكست‌ها را بپذيرند. در نهايت ارتباط بين واحدها با تسريع در كنش متقابل خطوط سازماني به شكستن سدهاي احتمالي در برابر نوآوري مدد مي‌رساند. البته هيچ يك از اين سه متغير نمي‌تواند وجود داشته باشد مگر اين كه مديران ارشد به اين سه عامل متعهد باشند.
3-4- چگونه فرهنگ سازماني بر نوآوري اثر مي‌گذارد؟

سازمان‌هاي نوآور فرهنگي مشابه دارند. آنها تجربه كردن را تشويق مي‌كنند. آنها هم به موفقيت‌ها و هم به شكست‌ها پاداش مي‌دهند. آنها از اشتباهات تجربه كسب مي‌كنند. يك فرهنگ نوآور داراي هفت ويژگي زير است:
۱- پذيرش ابهام
۲- شكيبايي در امور غير عملي
۳- كنترل‌هاي بيروني كم
۴- بردباري در مخاطره
۵- شكيبايي در برخوردها
۶- تأكيد بر نتايج تا بر وسايل
۷- تأكيد بر نظام باز
سازمان از نزديك محيط را كنترل مي‌كند و سريعاً به تغييرات آن طور كه اتفاق مي‌افتند پاسخ مي‌دهد.
3-5- كدام متغيرهاي منابع انساني بر نوآوري اثر مي‌گذارند؟

در مقوله منابع انساني در مي‌يابيم كه سازمان‌هاي نوآور فعالانه آموزش و توسعه دانش اعضاي خود را آن طور كه روزآمد باشد تشويق مي‌كنند. امنيت شغلي در سطح عالي براي كاركنان خود فراهم مي‌آورند تا ترس از اخراج به خاطر اشتباه را كاهش دهند و به افراد جرأت مي‌بخشند كه تغييرپذير باشند. زماني كه انديشه‌اي جديد تكامل مي‌يابد پيشتازان تغيير فعالانه و با شور و شوق انديشه را تعالي مي‌بخشند و آن را حمايت مي‌كنند بر مشكلات چيره مي‌شوند و اطمينان مي‌دهند كه نوآوري به مرحله اجرا در خواهد آمد.
4- ويژگي‌هاي افراد اخلاق

روانشناسان سعي داشته‌اند تا مشخصات افرادي كه داراي سطح بالايي از خلاقيت هستند مشخص كنند، «استيز» عوامل زير را براي افراد خلاق بيان داشته است:

سلامت رواني و ادراكي: توانايي ايجاد تعداد زيادي ايده به طور سريع
انعطاف پذيري ادراك: توانايي دست كشيدن از يك قاعده و چارچوب ذهني
ابتكار: توانايي در ايجاد و ارائه پيشنهادهاي جديد
ترجيح دادن پيچيدگي نسبت به سادگي: توجه كردن و در نظر گرفتن چالش‌هاي جديد مسائل پيچيده
استقلال رأي و داوري: متفاوت بودن از همكاران در ارائه نظرات و انديشه‌هاي نوعده‌اي ديگر ويژگي‌هاي افراد خلاق را به صورت زير دسته‌بندي مي‌كنند:

خصوصيات ذهني:
كنجكاوي
دادن ايده‌هاي زياد در باره يك مسئله
ارائه ايده‌هاي غيرعادي
توجه جدي به جزئيات
دقت و حساسيت نسبت به محيط به خصوص به نكاتي كه در نظر ديگران عادي به شمار مي‌روند
روحيه انتقادي
علاقه وافر به آزمايش كردن و تجربه
نگرش مثبت نسبت به نوآفريني
خصوصيات عاطفي:

آرامش و آسودگي خيال
شوخ طبعي
علاقه به سادگي و بي تكلفي در نوع لباس و جنبه‌هاي گوناگون زندگي
دلگرمي و اميد به آينده
توانايي برقراري ارتباط عميق و صميمانه با ديگران
اعتماد به نفس و احترام به خود
شهامت
خصوصيات اجتماعي:

پيش قدمي در قبول و رويارويي با مسائل
مسئوليت پذيري و توانايي سازمان دادن به فعاليت‌هاي گوناگون
قدرت جلب حس اعتماد و اطمينان ديگران.
ادامه دارد ...

Parsa_IE

2008/3/11, 01:57 PM

- فرصت‌هاي خلاقيت
فرصت‌هاي خلاقيت در چهار گروه فرصت داخلي و سه گروه فرصت‌هاي خارجي تقسيم‌بندي شده است:

فرصت‌هاي داخلي
وقايع غيرمنتظره: مثل شكست‌ها يا موفقيت‌هاي غيرمنتظره
ناسازگاري‌ها
نيازهاي فرايندي و تغييرات در صنايع و بازارها
فرصت‌هاي خارجي (در محيط علمي و اجتماعي سازمان)
تغييرات جمعيتي
تغيير نگرش
دانش جديد6- نقش و اهميت خلاقيت و نوآوري

6-1- نقش و اهميت خلاقيت و نوآوري از جنبه فردي

خلاقيت و نوآوري عامل رشد و شكوفايي استعدادها و سوق دهنده به سوي خودشكوفايي
خلاقيت و نوآوري عامل موفقيت‌هاي فردي، شغلي و اجتماعي.6-2- نقش و اهميت خلاقيت و نوآوري از جنبه سازماني

خلاقيت و نوآوري عامل پيدايش سازمان
خلاقيت و نوآوري عامل توليدات و خدمات
خلاقيت و نوآوري عامل افزايش كميت، تنوع توليدات و خدمات
خلاقيت و نوآوري عامل افزايش كيفيت توليدات و خدمات و موفقيت در رقابت
خلاقيت و نوآوري عامل كاهش هزينه‌ها، ضايعات و اتلاف منابع
خلاقيت و نوآوري عامل افزايش انگيزش كاري كاركنان سازمان
خلاقيت و نوآوري عامل ارتقاي سطح بهداشت رواني و رضايت شغلي كاركنان سازمان
خلاقيت و نوآوري عامل ارتقاي بهره وري سازمان
خلاقيت و نوآوري عامل موفقيت مجموعه مديريت و كاركنان سازمان
خلاقيت و نوآوري عامل رشد و بالندگي سازمان
خلاقيت و نوآوري عامل تحريك و تشويق حس رقابت
خلاقيت و نوآوري عامل كاهش بوروكراسي اداري؛ كاهش پشت ميزنشيني و مشوق عمل گرايي
خلاقيت و نوآوري عامل تحريك و مهيا كردن عوامل توليد7- ويژگي‌هاي سازمان خلاق

برخي از ويژگي‌هاي سازمان خلاق عبارتند از:

رقابت كامل و فشرده است: در يك سازمان در صورتي خلاقيت صورت مي‌پذيرد كه رقابت كامل در آن حاكم باشد.
فرهنگ: يكي از عوامل عمده‌اي كه به بالندگي مديريت كمك مي‌كند فرهنگ مردم است. برپايه يك فرهنگ خوب، اتلاف وقت گناه محسوب مي‌شود. بديهي است در چنين بستر مناسبي جهت رقابت، خلاقيت يا سازمان‌هاي پويا بهتر شكل مي‌گيرد.
دسترسي به مديران: در سازمان‌هاي خلاق بر اين اعتقاد هستند كه دانش در سطح سازمان به وفور پراكنده شده است و مديران به راحتي مي‌توانند افكار و نظرات ديگران را مستقيم و بدون واسطه دريافت كنند.
احترام به افراد: ويژگي ديگر سازمان خلاق احترام به افراد است و آنها باور دارند كه مي‌توانند همگام با نيازهاي سازمان، رشد كنند.
رائه خدمات مردمي: هدف نهايي در اين سازمان‌ها توجه به نيازمندي‌هاي اجتماع و جلب رضايت آحاد مردم است.
تخصص: در سازمان خلاق افراد داراي يك تخصص ويژه نيستند و اين امكان را دارند كه براي قرار گرفتن در جايگاه مناسب گردش شغلي داشته باشند.
كارگروهي
رابطه كاركنان با سازمان: روابط دايمي و بلندمدت كاركنان با اين نوع سازمان‌ها و در نتيجه برخورداري آنها از امنيت شغلي از ديگر ويژگي‌هاي اين سازمانهاست.
استقبال مديران از عامل تغيير: در اين سازمان‌ها تمامي مديران، مسئله تغيير را به عنوان تنها عامل ثابت و گريزناپذير مي‌دانند و با خشنودي آن را پذيرفته و در برابر آن مقاومت نمي‌كنند. طبيعي است در چنين سازماني ضرورت ندارد كه مدير بخش زيادي از وقت خود را براي جلوگيري برخورد با تغييرات اختصاص دهد زيرا همه به اين باور رسيده‌اند كه تغيير يك ارزش مثبت است.8- نقش مدير در پرورش خلاقيت

نقش مديريت در مجموعه‌هايي كه خلاقيت و نوآوري از ضروريات و عامل اصلي است بسيار مهم و حساس است زيرا مديريت مي‌تواند توانايي و استعداد خلاقيت و نوآوري را در افراد ايجاد، ترويج و تشويق كند و يا رفتار و عملكرد او مي‌تواند مانع اين امر حياتي شود. هنر مدير خلاق عبارت است از استفاده از خلاقيت ديگران و پيدا كردن ذهن‌هاي خلاق. مدير خلاق بايد فضايي بيافريند كه خودش بتواند خلاق باشد و افراد سازمان را هم نيز براي خلاقيت تحريك كند و اين فضا، فضايي است كه از كار روزمره به دور است و به نحوي تفويض اختيار مي‌كند تا هر كسي خود مشكل خودش را حل كند.
براي اين كه افراد در سازمان به تفكر بپردازند بايد محيطي ايجاد شود كه در آن به نظريات و انديشه‌ها امكان بروز داده شود. يكي از شيوه‌هاي بسيار مهم و پرجاذبه پرورش شخصيت انسان‌ها و همين طور خلاقيت و نوآوري و حتي رشد اجتماعي مشورت است و بدون ترديد افرادي كه اهل مشورت هستند از عقل و فكر بيشتري برخوردارند و آنان كه اهل آن نيستند از اين امتياز بهره‌اي ندارند. يك سازمان خلاق تا اندازه زيادي به خودكنترلي كاركنانش وابسته است. خودكنترلي خودش را در خواستن و تمايل براي ارائه ابتكار و خلاقيت به نمايش مي‌گذارد.
مديران مي‌توانند هر سه مولفه خلاقيت يعني تخصص، مهارت‌هاي تفكر خلاق و انگيزش را تحت تأثير قرار دهند. اما واقعيت آن است كه تأثيرگذاري بر دو مولفه اول بسيار دشوارتر و وقت گيرتر از انگيزش است. انگيزش دروني را مي‌توان حتي با تغييرات جزيي در محيط سازمان به طور قابل ملاحظه‌اي افزايش داد. اين بدان معنا نيست كه مديران بايد بهبود تخصص و مهارت‌هاي تفكر خلاق را فراموش كنند. اما زماني كه اولويت بندي در اقدام مطرح مي‌شود، آنها بايد بدانند كه اقدامات مؤثر بر انگيزش دروني، نتايج فوري تري را موجب خواهند شد.
9- تكنيك هاي توسعه خلاقيت گروهي

سازمان‌ها مي‌توانند از انواع تكنيك‌هاي توسعه خلاقيت گروهي به شكل جدي و مستمر استفاده كنند. اين تكنيك‌ها از اين قرارند:
9-1- طوفان فكري

يكي از تكنيك‌هاي متداول در ايجاد خلاقيت و فعال ساختن انديشه‌ها به صورت گروهي تكنيك تحرك مغزي است. در اين تكنيك مسئله‌اي به يك گروه كوچك ارائه شده و از آنان خواسته مي‌شود في‌البداهه و به سرعت به آن واكنش نشان داده و براي آن پاسخي بيابند. پاسخ‌ها بر روي تابلويي نوشته مي‌شوند به طوري كه همه اعضاي جلسه مي‌توانند آنها را ببينند. اين امر باعث مي‌شود تا ذهن اعضاء به فعاليت بيشتري پرداخته و جرقه‌اي از يك ذهن باعث روشني ذهن ديگري شود. اولين دليل اثربخشي تحرك مغزي افزايش قدرت خلاقيت در گروه است، افراد در حالت گروهي بيش از حالت انفرادي قدرت تصور خلاق بروز مي‌دهند. رقابت نيز عامل ديگري است كه در جلسات تحرك مغزي موجب افزايش اثربخشي مي‌گردد. همچنين عدم وجود انتقاد و ارزيابي‌هاي سريع باعث مي‌شود تا اعضاي جلسه با فراغت خاطر به اظهارنظر بپردازند و محيطي مساعد براي خلاقيت ايجاد گردد. نكته ديگري كه در مؤثر بودن تحرك مغزي قابل ذكر است في‌البداهه بودن نظرات است.
9-2- تكنيك خلاقيت شش كلاه تفكر

ادوارد دوبونو پدر تفكر خلاق در كتاب «شش كلاه تفكر» يك روش خلاقانه ارائه مي‌كند و از طريق آن مي‌كوشد نشست افراد به دور يكديگر را به اقدامي ثمربخش و كارا تبديل كند. «دوبونو» سعي مي‌كند به كساني كه به دور هم جمع مي‌شوند، بياموزد كه به تفكر خود نظم دهند و آنگاه در اين ميان به راه‌هاي خلاقانه بيانديشند و با يك هماهنگي مدبرانه نتايج را طبقه بندي و اولويت بندي كرده و در تصميم گيري‌ها از آن استفاده كنند. اگر شما مي‌خواهيد با تكنيك شش كلاه تفكر در جلسات قدم بگذاريد، بهتر است اين مقاله را بخوانيد و آنگاه عمل كنيد. تصور كنيد به يك جلسه قدم گذاشته‌ايد و شما مسئول نظم‌دهي، هدايت و نتيجه گيري از آن جلسه هستيد. در اينجا كلاه آبي را بر سر شما خواهند گذاشت، زيرا هنگامي كه كسي كلاه آبي را بر سر مي‌گذارد بايد به موارد زير دقت كند:

رنگ آبي نماد آسمان آبي رنگ است كه چتر آن بر همه جا گسترده شده است و كسي كه كلاه آبي بر سر خود مي‌گذارد بايد بتواند افكار جاري در محيط جلسه را در ذهن خود به جريان درآورد و نظم و تمركز دهد.
كلاه آبي همچون يك نرم افزار است كه تلاش مي‌كند به تفكر كردن جمع، جهت دهد و يا برنامه‌اي مشخص آن را به سرانجام برساند و گويي همچون يك كارگردان تفكر ما را هدايت مي‌كند.
با كلاه آبي اولويت‌ها و محدوديت‌ها تعيين مي‌شود. اكنون بر روي صندلي خود بنشينيد و موضوع و يا مشكل مورد بحث را بر روي تخته سياه بنويسيد. در نخستين اقدام و با هدايت شما همه اعضا بايد كلاه سفيد را بر سر بگذارند و در مورد موضوع بيان شده بيانديشند.
هنگامي كه كلاه سفيد را بر سر مي‌گذاريد، نبايد به چيزهايي كه شامل الهامات، قضاوت‌هاي متكي به تجارب گذشته، عواطف، احساسات و عقايد است توجه كنيد و تنها بايد همچون يك رايانه، فقط اطلاعات ارائه كنيد. حال شما بايد اطلاعات به دست آمده از حاضرين در جلسه كه به واسطه تفكر با كلاه سفيد ارائه شده است را جمع‌بندي كنيد و اعضاي جلسه را وارد مرحله بعد كنيد تا با گذاشتن كلاه قرمز بر سر، شروع به تفكر كنند.
هنگامي كه حاضرين مي‌خواهند با كلاه قرمز در مورد موضوع مورد نظر تفكر كنند بايد به نكات زير توجه كنند: اجازه دهيد احساسات و عواطف بر وجود شما حاكم شده و به زبان درآيند و هر كسي مي‌تواند از الهامات و دريافت‌هاي ناگهاني خويش سخن گويد و ديگر نيازي به استدلال نيست. اگر به احساسات اجازه بروز ندهيم بدون شك ناخواسته و بدون دقت نظر، در تصميم گيري‌ها وارد شده و چه بسا سبب بروز مشكلاتي براي ما شوند.
پس از اين كه تمام نظرات اعضاي جلسه ارائه شد، شما اقدام به جمع‌بندي تراوشات فكري حاضران كرده و آن گاه به مرحله بعد قدم بگذاريد و اجازه دهيد حاضران كلاه سياه را بر سر بگذارند. با گذاشتن اين كلاه بر سر نبايد احساسات منفي بدون منطق بيان شوند بلكه فرد بايد ديدگاه‌هاي منفي خود را در خصوص مشكل يا موضوع مورد بحث به صورت منطقي بيان كند. بدون شك اگر از اين كلاه به خوبي استفاده شود، مي‌تواند ما را از مخاطراتي كه در آينده از چشمان ما دور مي‌ماند آگاه كند. تفكر منفي به گفته «دوبونو» جذاب است، زيرا دستاوردهاي آن را مي‌توان به فوريت مشاهده كرد. اثبات خطاي ديگران براي ما رضايت در پي دارد و حمله كردن به يك ديدگاه در ما احساس برتري مي‌بخشد و برعكس ستودن يك نظر سبب مي‌شود در خود احساس كنيم با فرد برتري روبرو شده‌ايم. نتايج بحث‌هاي ارائه شده توسط شما جمع‌بندي شده و در نهايت ثبت شود و آنگاه بار ديگر اجازه دهيد حاضران كلاه زرد را بر سر خود بگذارند و شروع به تفكر كنند. زرد نماد آفتاب است و آفتاب شروعي براي سازندگي، شادابي و خوش بيني است. گويي هرجا سراغ از خورشيد گرفته مي‌شود گرمي زندگي و زايشي ديگر در ميان است و تفكر مثبت بايد به همراه كنجكاوي و شادماني و سرور و تلاش براي درست شدن كارها باشد. فرد با گذاشتن كلاه زرد تلاش مي‌كند به نكات ارزشمند و مثبت موضوع بنگرد. اصولاً افكار سازنده به سوي مثبت گرايي تمايل دارند. يكي از تمريناتي كه فرد با كلاه زرد مي‌تواند انجام دهد بهره گيري از تجربيات ارزشمند گذشته است. كلاه زرد در ابتدا در صدد كشف فوايد موجود در موضوع مورد بحث است و هر آنچه مي‌كاود، بيان مي‌دارد.
اكنون بار ديگر به جمع‌بندي نظرات به دست آمده بر اثر كلاه زرد بپردازيد. اكنون حاضران بايد كلاه سبز را بر سر بگذارند. كلاه سبز، كلاه خلاقيت است هنگامي كه افراد كلاه سبز را بر سر مي‌گذارند، بايد به راه‌هاي نو بيانديشند كه مي‌تواند در آن موضوع مورد نظر اثرگذار بوده و به تصميم‌گيري‌هاي خلاقانه منجر شود. هنگامي كه حاضران كلاه سبز را بر سر مي‌گذارند، فرصتي مي‌يابند كه به جست و جوي چيزهاي كشف نشده هدايت كنند. حال فرصتي به حاضران دهيد تا ايده‌هاي نو ارائه كنند و آنگاه به ثبت اين ايده‌ها پرداخته و به جمع‌بندي نظرات بپردازيد. بدون شك براي خلاقانه انديشيدن بايد فرهنگ خلاقيت را بر فضاي جلسه حاكم كنيد. اكنون شما بايد تلاش كنيد كه با كلاه آبي كه بر سر گذاشته‌ايد به ارزيابي نتايج پرداخته و به يك جمع‌بندي مناسب برسيد و در نهايت در جهت حل مشكل يا پيگيري مورد نظر تصميم نهايي را بگيريد. بدون شك هر يك از اعضا مي‌توانند كلاه آبي را به امانت گرفته و با آن به تفكر بپردازند و در اتخاذ تصميمات به شما كمك كنند. در پايان شما درمي‌يابيد هنگامي كه جلسه را اين گونه مديريت مي‌كنيد، ديگر تنها شاهد آن نخواهيد بود كه يك فرد تنها با كلاه سياه به جلسه قدم بگذارد و يا فرد ديگري تنها با كلاه قرمز تفكر كند؛ بلكه همه مجبورند با شش كلاه مذكور تفكر كنند و انديشه‌هاي ذهن خود را ارائه كنند.ادامه دارد ...

Parsa_IE

2008/3/11, 01:58 PM

9-3- گردش تخيلي

در سال ۱۹۶۱ روانشناسي به نام گوردون نتايج پژوهش‌هاي ده ساله خود را در مورد افراد خلاق منتشر نمود و ضمن آن اعلام داشت كه ذهن آدمي به هنگام ابراز خلاقيت و ابتكار در يك حالت خاص رواني است كه اگر بتوانيم آن حالت را ايجاد نماييم خلاقيت امكان وجود مي‌يابد. او در گروه‌هاي ايجاد خلاقيت اعضاي گروه را از طريق بكارگيري يك جريان تمثيلي و استعاره‌اي به گردشي تخيلي ترغيب مي‌نمود و در اين حالت ايده‌ها و نظرات بديعي را كشف مي‌كرد. ذهن افراد در اين گردش خيالي با دستاويز استعاره‌ها به نكاتي نو كه هدف جلسه خلاقيت بود مي‌رسيد و روابط تازه‌اي را بين پديده‌ها پيدا مي‌كرد. آنان پديده‌هايي را كه چندان تجانسي با هم نداشتند تلفيق و تركيب مي‌كردند و به ايده‌هاي جديدي دست مي‌يافتند. در جلسات خلاقيت به كمك استعاره و تخيل كار تلفيق و تركيب در ذهن افراد انجام مي‌گرفت و از اين رو روش گوردون را شيوه تلفيق نامتجانس‌ها نيز ناميده‌اند.
تهييج ذهني يا تكنيك گوردون روشي است بسيار مناسب جهت يافتن راه حل‌هاي جديد براي مسئله و نيز براي اكتشافات علمي و فني. اين روش فرآيندي خاص و منحصر به فرد و در عين حال مؤثر دارد. واژه Synectics يك واژه يوناني بوده و مفهوم آن پيوند اجزاي متفاوت و ظاهراً بي ارتباط به يكديگر است. فرايند بكارگيري اين رويكرد عبارت است از:

شناسايي و تجزيه و تحليل مشكل به منظور رسيدن به ماهيت و جوهره آن
كشف راه حل‌هايي براي آن جوهره از طريق ديدگاه غير مرتبط با موضوع
تلاش براي تبديل راه حل‌هاي به دست آمده به راه حل نهايي.در جلساتي كه از اين روش استفاده مي‌شود فقط رهبر گروه از اصل موضوع اطلاع دارد و موضوعي كه مطرح مي‌شود دقيقاً اصل موضوع نيست بلكه موضوعي نزديك به آن است.
9-4- تفكر موازي

واضع اين شيوه ادوارد دو بونو روش معمول تفكر را همانند حفر گودالي توصيف مي‌كند كه با افزايش اطلاعات فرد همان گودال را عميق تر مي‌سازد و از ديدن جاهاي ديگر براي حفر كردن بازمي‌ماند در حالي كه تفكر موازي نگاه فرد را به نقاط جديد معطوف مي‌سازد و اطلاعات و تجربه‌هاي جديد صرفاً به انديشه‌هاي قبلي افزوده نمي‌شود، بلكه آنها را تغيير داده و الگو و ساختار جديدي را ايجاد مي‌كند. يكي از راه‌هاي تحقق تفكر موازي، ايجاد يك انديشه واسطه غيرممكن است. اين انديشه موجب طيران فكر و ذهن شده و با تعديل آن مي‌توان به انديشه نو و عملي دست يافت. راه ديگر در تفكر موازي پيوند تصادفي است. فرض كنيد كتاب فرهنگ لغت را مي‌گشاييد و لغاتي را مي‌خوانيد و مي‌كوشيد تا آن را با موضوع مورد نظر پيوند داده و به نتيجه‌اي برسيد. در اين كار شما از روش پيوند تصادفي استفاده كرده‌ايد.
9-5- ارتباط اجباري

يكي ديگر از شيوه‌هاي آشكار ساختن خلاقيت‌ها و ظاهر ساختن توانايي آفرينندگي موجود در افراد، شيوه ارتباط اجباري است. در اين شيوه همان طور كه از نام آن استفاده مي‌شود بايد بين دو گروه از پديده‌ها، ارتباطي اجباري ايجاد كرد.
مراجع

استيفن پي. رابينز و ديويد اي. دي سنزو. مباني مديريت

دكتر محمد احمدپور دارياني- كارآفريني- تعاريف- الگوها- ناشر شركت پرديس

جليل صمدآقايي- سازمان‌هاي كارآفريني- ناشر مركز آموزش مديريت دولتي

پيتر دراكر- رشته علمي به نام خلاقيت- مترجم سيدصالح واحدي- مجله تدبير شماره ۴۳

علي نيلي آرام- خلاقيت و نوآوري در سازمان مجله تدبير شماره ۸۵

تراز ام امابايل- خلاقيت را چگونه از بين ببريم- مترجم حسين حسيني- مجله تدبير

دكتر سيد مهدي الواني- مديريت عمومي- نشر ني

برگرفته از سایت راهکار مدیریت (http://www.mgtsolution.com/)

Parsa_IE

2008/3/11, 01:59 PM

عنوان مقاله خلاقيت و نوآوري
نويسنده بهمني، پرديس (bahmanip@iust.ac.ir)
كليدواژه خلاقيت؛ نوآوري؛ هوش؛ خصوصيات افراد خلاق

خلاقيت و نوآوري

نويسنده : بهمني، پرديس (bahmanip@iust.ac.ir)
كليدواژه : خلاقيت؛ نوآوري؛ هوش؛ خصوصيات افراد خلاق
1- مقدمه

آرامش زندگي در گرو برآوردن نيازهاست. نيازها به طور كلي به 5 گروه تقسيم مي‌شوند:

نيازهاي فيزيولوژيكي
نياز به امنيت
نيازهاي اجتماعي
نياز به احترام
نياز به خوديابي كه بترتيب نيازهاي اولي نيازهاي رده پايين و نيازهاي آخري نيازهاي رده بالا به حساب آمده و نياز به خوديابي حد بالاي نيازهاست.
برآورده شدن مناسب نيازها شرط لازم براي بوجود آمدن آمال و آرزوهاست. به عنوان مثال يك فرد گرسنه و آواره هرگز به فكر پرواز بر فراز كوهها نخواهد افتاد. بسياري نيز معتقدند كه خلاقيت در نياز متولد مي‌شود همانگونه كه بسياري از اختراعات بزرگ نه محصول تعريف مشكلي خاص بلكه براي برآورن نيازي خاص به وجود آمده‌اند.
2- اصول اوليه خلاقيت

به طور كلي خلاقيت فرايندي است كه طي زمان ادامه داشته و ابتكار، انطباق‌پذيري و تحقق از خصوصيات بارز آن به شمار مي‌آيند و مي‌تواند جوابگويي براي مشكلات باشد. برخي از محققان اصولي براي مشخص شدن مرزهاي خلاقيت تعريف نموده‌اند: اول اينكه خلاقيت متضمن پاسخ يا مفهومي نو باشد يا آنكه احتمال وقوع آن بسيار كم باشد. اما بايد توجه داشت كه نو بودن و اصالت با آنكه شرط لازم خلاقيت است اما كافي نيست. زماني يك پاسخ را مي‌توان بخشي از يك فرايند خلاقيت به شمار آورد كه تا اندازه‌اي با واقعيت مطابقت داشته يا اصولاً واقعي باشد. دوم خلاقيت بايد گره‌اي را بگشايد يا با وضعيتي تناسب داشته و يا مقصود معيني را برآورد. سوم، خلاقيت واقعي مشروط به دوام آن بينش ابتكاري، ارزيابي و تفسير و رشد آن باشد. در جمله‌اي كوتاه مي‌توان اينگونه بيان كرد «خيلي‌ها ايده‌هاي خوب دارند اما عده كمي آنها را عملي مي‌كنند». همچنين يكي از عواملي كه معمولاً با خلاقيت مربوط مي‌دانند موضوع هوش است.
3- وجوه هوش

يك مبناي طبقه‌بندي، نوع فرايند و يا نحوه عملكرد خاصي است كه انجام مي‌گيرد. اين نوع طبقه‌بندي شامل 5 گروه اصلي از توانشهاي هوشي مي‌باشد كه عبارتند از عوامل

شناخت
حافظه
تفكر همگرا
تفكر واگرا و
ارزشيابي.شناخت، كشف و يا كشف دوباره و بازشناسي است. حافظه عبارت از حفظ آن چيزي است كه درك شده است. در تفكر واگرا ما در جهات متفاوت تفكر مي‌كنيم، گاهي به تفحص مي‌پردازيم و گاهي در جستجوي تنوع هستيم در حالي كه در تفكر همگرا اطلاعات به يك جواب درست و يا به بهترين جواب شناخته شده و قراردادي منتج مي‌گردد. واضح است كه يكي از توانشهاي تفكر واگرا گوناگوني پاسخهايي است كه توليد مي‌شود. اين نوع توليد تماماً زاده اطلاعات ارايه شده نيست. در اينجاست كه مبحث انعطاف‌پذيري در تفكر پيش مي‌آيد كه از مباحث اصلي خلاقيت به شمار مي‌آيد.
با اين حال در بررسي افراد خلاق اين نتيجه به دست آمده است كه اگر چه داشتن حد معيني از هوش لازم است ولي شرط كافي نيست و لزوماً افراد با هوش خلاق نبوده‌اند در حالي كه افراد با هوش متوسط مي‌توانند افراد خلاق برجسته‌اي باشند. در واقع امور خلاقيت شايد بيشتر اكتسابي باشد تا فطري و مي‌توان با آموزشهايي اين توانايي را در خود افزايش داد.
4- خصوصيات افراد بسيار خلاق

از مطالعه افراد بسيار خلاق موارد زير نتيجه شده است. البته اين خصوصيات شخصيتي آنهاست نه اينكه با اينگونه رفتارها، انسان بتواند به خلاقيت برسد:

تمايل به تعريف و تمجيد از خود دارند
اشخاص خلاق مخصوصاً خواهان قبول پيچيدگي و حتي بي‌نظمي در دريافتهاي خود هستند بدون آنكه نگران آشفتگي ناشي از اين امر باشند. اين بدان معني نيست كه آنان في نفسه بي‌نظمي را دوست دارند بلكه پرمايگي موجود در بي‌نظمي را به كم مايگي نظم ترجيح مي‌دهند. تمايل دارند نزد ديگران به داشتن نظرات تند و احمقانه شهرت داشته باشند.
كارهاي آنها با اظهار نظر اينكه از موضوع پرت هستند مشخص مي‌شود. شوخ‌طبعي و بذله‌گويي از صفات بارز اين افراد است. بايد به اين افراد كمك كرد كه بدون اينكه كينه‌توز و پرخاشگر باشند جسارت خود را حفظ كنند.5- عوامل باز دارنده خلاقيت

تلاشهاي قبل از بلوغ براي حذف خيالبافي
محدوديتهاي بازدارنده قوه تدبير و كنجكاوي كودكان
تكيه بيش از حد به نقش جنسيت؛ تفكر خلاق مستلزم حساسيتي بيش از حد (خصوصيتي كاملاً زنانه) و وابستگي به غير و اتكاي به خود (خصلتي كاملاً مردانه) است. از همين رو يك پسر بسيار خلاق نسبت به ساير همجنسان همسال خود بيشتر داراي صفات زنانه به نظر مي‌رسد.
تاكيد زياد بر پيشگيري (نحوه پاسخگويي كودكان به مسايلي كه مستلزم چاره‌انديشي فرد هنگام قرار گرفتن در وضعيتي بن‌بست است نشان مي‌دهد كه تأكيد بر پيشگيري قوه تصور بسياري از كودكان را از رشد باز داشته است).
القاي ترس و كمرويي
تاكيد بر مهارتهاي كلامي.خطري كه استعداد خلاق فرد را تهديد مي‌كند، قضاوت يا ارزيابي تجربه فرد نيست بلكه پيشداوري است كه به تبع آن تجارب بسياري در حوزه دريافت را نمي‌يابند. خطري كه آموزشهاي معمول چه در خانه و چه در مراكز آموزشي در بردارند اين است كه نظرات نو و احتمال وقوع اعمال جديد خيلي زود و بيش از اندازه مورد انتقاد قرار مي‌گيرند.

6- عوامل تشديدكننده خلاقيت و نوآوري

حس دروني تفكر، انسان را قادر مي‌سازد شرايطي را كه وجود خارجي ندارند، ‌در درون ذهن شبيه‌سازي نمايد و‌ به وي اين امكان را مي‌دهد تا در امكانات يكسان با سايرين براي خود فرصتهاي بهتري بيافريند. در واقع امور خلاقيت شايد بيشتر اكتسابي باشد تا فطري و مي‌توان با آموزشهايي اين توانايي را در خود افزايش داد. مجموعه عواملي كه باعث تشديد و ترغيب فرد به نوآوري مي‌گردند به عوامل تشديدكننده تعبير مي‌گردند كه خود به دو بخش كلي انگيزه‌ها و ابزارها تقسيم مي‌شوند كه در اينجا توضيح داده مي‌شوند.
6-1- انگيزه‌ها

انگيزه‌هاي ترغيب كننده به نوآوري، مي‌توانند به خصوصيات و زندگي خصوصي افراد مربوط باشد و يا اينكه به اجتماع محل سكونت فرد بستگي داشته باشد كه ما در اينجا دلايل بروز هر يك را بررسي مي‌كنيم.
6-1-1- انگيزه‌هاي بيروني

به همه انگيزه‌هايي كه از جامعه به فرد القاء مي‌گردند گفته مي‌شود كه خود بر اثر موارد زير ناشي مي‌گردند:

بحران‌هاي جامعه: مي‌دانيم سرچشمه خلاقيت نياز است. اغلب مواقع اگر نيازي در زندگي بشر مشاهده نشود، الزامي به خلاقيت وجود نخواهد داشت. نيازهاي بشر معمولاً به طور يكنواخت بروز مي‌يابند مگر در شرايطي استثنايي مانند بحران‌هاي مختلف از جمله بحرانهاي طبيعي چون سيل و زلزله و آتشفشان و طوفان و همچنين بلايايي كه خود انسان مسب آنهاست كه بارزترين آنها جنگ است. نوع و دليل بروز يك بحران در اينجا مد نظر نيست و آنچه حائز اهميت است هجوم سيل عظيمي از نيازها پس از وقوع بحران است كه مي‌تواند در جامعه سبب يك انقلاب فكري در نزد افراد گوناگون گرديده و به شكل نوآوري و خلاقيت بروز نمايد.
سطح توقعات جامعه: جامعه‌اي كه در آن سير صعودي پيشرفت حاكم باشد، هر روز از طرف تك تك اعضاي خود شاهد خلاقيت و نوآوري است. در اين جامعه نوآوري به قشر متفكر و انديشمند محدود نگرديده و همه مردم را شامل مي‌شود بطوريكه حتي تبهكاران نيز در اين جامعه هر روز به فكر خلق روشي نو در روند كاري خود مي‌باشند.6-1-2- انگيزه‌هاي دروني

انگيزه‌هايي كه از درون شخص، منشاء مي‌گيرند را انگيزه‌هاي دروني مي‌نامند كه شامل موارد زير مي‌باشند:

اسعتداد ذاتي فرد: اين امر حتي بدون وجود هر گونه محرك خارجي ممكن است آگاهانه يا ناآگاهانه صورت گيرد و با داشتن هوشي متوسط و آموختن راه‌هاي افزايش تفكر خلاق، كاملاً قابل دسترسي براي همه نيازهاي زندگي مي‌باشد.
نيازهاي دروني: گاهي اوقات افراد در خود نيرويي احساس مي‌كنند كه همواره آنان را وا مي‌دارد كه در جهت كمك به ديگران و ارتقاي سطح زندگي در جامعه، دست به نوآوري بزنند. اين افراد از هر جنس و سن و شغلي مي‌توانند باشند. به عنوان مثال خانمي در آمريكا كه از آگهي هاي تجاري تلويزيون ناراضي بود آنها را مطابق با ذوق خود مجدداً مي‌نوشت.
بحران‌هاي شخصي‌: بحران‌هاي شخصي نيز مانند بحران‌هاي جامعه، مي‌توانند محرك بسيار قوي در امر نوآوري براي شخص باشند.6-2- ابزار ها

برخي فاكتورهاي تعيين‌كننده براي دستيابي به تفكر خلاق و جود دارند كه مي‌توان از آنها به عنوان ابزارهاي نوآوري ياد كرد. اين ابزارها عبارتند از:

اراده
اعتماد به نفس
كميت
شبيه سازي
استمداد از ديگران
مجاورت / تشابه / تباين
تغيير دادن
فعاليتهاي جنبي و . . .اين عوامل راهكارهايي براي آموزش نوآوري و تفكر خلاق ارائه مي‌دهند. در آينده نزديك اين عوامل شرح داده مي‌شوند.
مراجع

ساعتچي، محمود. 1379. روانشناسي بهره‌وري. چاپ سوم. تهران: نشر نيايش.

آناستازي، آن. 1369. تفاوتهاي فردي. ترجمه جواد طهوريان. چاپ دوم. تهران: انتشارات آستان قدس رضوي.

برگرفته از سایت راهکار مدیریت (http://www.mgtsolution.com/)

UK 2008

2008/10/13, 10:30 PM

منم اين مقاله را خونده بودم مقاله جالبي بود از شما هم تشكر ميكنم به خاطر آوردن آن.

mohsenjoon

2010/2/27, 11:54 PM

با تشکر از yanic عزیز با اسن مطلب بسیار زیبا

omidd_007

2010/12/20, 07:24 AM

موسسه «آموزشی و پژوهشی پروژه برتر» در راستای ارتقاء سطح علمی مهندسین، دانشجویان و اساتید دانشگاه و همچنین معرفی توانایی علمی و فنی خود با همکاری دانشگاه جامع علمی کاربردی مرکز کوشا تهران اقدام به برگزاری دوره‌های آموزشی رایگان با کیفیت مناسب می‌نماید.

عنوان دوره‌:

آشنایی با مهندسی خلاقیت (TRIZ)، مدرس: مهندس خانمیرزایی، تاریخ: یکشنبه 12/10/1389 ، ساعت: 15الی 18، ظرفیت: 30 نفر

رئوس مطالب:
پارادایم چیست و چگونه شکل می گیرد
تعريف علم خلاقيت شناسي
تعاريف خلاقيت و نوآوري
تعريف اختراع
روش مهندسي معکوس اختراعات (REI)
معرفي TRIZ
تاريخچه TRIZ
چند ويژگي اصلي يك نظريه اختراعی
مراحل حل مساله به روش TRIZ
تعریف منحنی چرخه عمر محصولات
انواع مسأله
قوانين ابداع
ماتريس تناقضات
مثالي از حل يك تناقض به وسيله TRIZ
معرفی تکنیک های خلاقیت و نو آوری

نحوه ثبت نام:

علاقمندان شرکت در این دوره‌ می‌توانند با شماره تلفن‌های 5-44540034 (داخلی8) جناب آقای رجبی و یا با شماره 09359320173 تماس حاصل نموده و اقدام به ثبت نام نمایند.

مهلت ثبت نام تا تاریخ 9/10/89 می باشد.
به علت محدودیت و رعایت استاندارد تعداد شرکت‌کنندگان در دوره‌، موسسه از پذیرش افرادی که از قبل ثبت نام ننموده‌اند معذور است.

مکان برگزاری دوره‌: تهران: جاده مخصوص کرج - سه راه شیشه مینا - جنب شهرک فرهنگیان - مرکز آموزش علمی کاربردی کوشا تهران
آدرس اینترنتی موسسه
www.proje.epage.ir (http://www.proje.epage.ir/)