خانه های قدیمی ایران

[گل پسر]

با سلام و احترام . . .

این تاپیک ، مرجعی است برای قرار دادن و جمع آوری و آرشیو مطالب در رابطه با خانه های قدیمی ِ ایرانی !

لازم به ذکر است که جهت ِ استفاده از مدارک ِ بناهای قدیمی ( پلان و نما و برش ) می توانید به این تاپیک رجوع بقرمائید : مدارک(پلان-نما-برش)بناهای قدیمی (http://www.iran-eng.com/showthread.php/32090-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DA%A9(%D9%BE%D9%84%D8%A7% D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%B4)%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%A7% DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C)



موفق باشید . . .:gol:

_______________________________


فهرست ِ تاپیک :




[*=1]خانه مستوفی - #1 (http://www.iran-eng.com/showthread.php/23284-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?p=70645&viewfull=1#post70645) - #3 (http://www.iran-eng.com/showthread.php/23284-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?p=71102&viewfull=1#post71102)
[*=1]خانه مرعشی -#2 (http://www.iran-eng.com/showthread.php/23284-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?p=70790&viewfull=1#post70790)
[*=1]خانه امین زاده -#4 (http://www.iran-eng.com/showthread.php/23284-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?p=71347&viewfull=1#post71347)
[*=1]خانه معین التجار -#5 (http://www.iran-eng.com/showthread.php/23284-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?p=71351&viewfull=1#post71351)
[*=1]خانه طبابایی ها - #6 (http://www.iran-eng.com/showthread.php/23284-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?p=73697&viewfull=1#post73697)
[*=1]خانه امید سالار -#8 (http://www.iran-eng.com/showthread.php/23284-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?p=75265&viewfull=1#post75265)
[*=1]خانه تقدیری -#8 (http://www.iran-eng.com/showthread.php/23284-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?p=75265&viewfull=1#post75265)
[*=1]خانه امامزاده ای -#8 (http://www.iran-eng.com/showthread.php/23284-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?p=75265&viewfull=1#post75265)
[*=1]خانه آقازاده ابرقو -#8 (http://www.iran-eng.com/showthread.php/23284-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?p=75265&viewfull=1#post75265)
[*=1]خانه موید علایی -#8 (http://www.iran-eng.com/showthread.php/23284-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?p=75265&viewfull=1#post75265)
[*=1]خانه لاری ها -#8 (http://www.iran-eng.com/showthread.php/23284-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?p=75265&viewfull=1#post75265)
[*=1]....
[*=1]....
[*=1]....
[*=1]....
[*=1]....
[*=1]....
[*=1]....
[*=1]....





فهرست در حال ِ تکمیل است !









خانه مستوفي
خانه مستوفي يكي از خانه هاي قديمي و زيباي شوشتر است كه به شماره 2315 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده.
http://shushtarchtb.ir/picture.php?asarpic=pic/asar/143.jpg
http://shushtarchtb.ir/images/fa_asar1.gif
اين بنا بخشي از مجموعه مستوفي و شامل دو قسمت اندروني و بيروني بوده است. خانه مستوفي متعلق به محمدعلي مستوفي از تجار شوشتر بوده و به شيوه معماري سنتي در اواخر دوره قاجاريه ساخته شده است.
تزئينات معماري بنا از نوع خوون چيني و كاربندي آجري و ريگ فرش مي باشد. اين خانه در سال 1374 به اداره ميراث فرهنگي شوشتر تبديل شد. اين بنا به شماره 2315 در فهرست آثار ملي


http://shushtarchtb.ir/images/fa_asar8.gif

پلان (http://shushtarchtb.ir/map/31.zip)

نما و برش (http://shushtarchtb.ir/map/32.zip)





http://shushtarchtb.ir/images/fa_asar9.gif

http://shushtarchtb.ir/picture.php?asar=pic/asar/143.jpg
درب ورودي خانه مستوفي- شوشتر (http://shushtarchtb.ir/picture.php?fullview=pic/asar/143.jpg)

http://shushtarchtb.ir/picture.php?asar=pic/asar/142.jpg
دالان ورودي خانه مستوفي- شوشتر (http://shushtarchtb.ir/picture.php?fullview=pic/asar/142.jpg)

http://shushtarchtb.ir/picture.php?asar=pic/asar/139.jpg
نمايي از ضلع جنوبي خانه مستوفي- شوشتر (http://shushtarchtb.ir/picture.php?fullview=pic/asar/139.jpg)

http://shushtarchtb.ir/picture.php?asar=pic/asar/141.jpg
نمايي از ضلع غربي خانه مستوفي- شوشتر (http://shushtarchtb.ir/picture.php?fullview=pic/asar/141.jpg)

http://shushtarchtb.ir/picture.php?asar=pic/asar/140.jpg
نمايي از سكوي خانه مستوفي- شوشتر (http://shushtarchtb.ir/picture.php?fullview=pic/asar/140.jpg)

----------------------------------------------------


خانه چرمی




مکان : خيابان هاتف – خيابان گلبهار


اين بنا از خانه های اشرافی دوره قاجار محسوب می شود و دارای فضاهای متنوع و تزيينات فراوان می باشد . حياط مستطيل شکل خانه در سه جبهه شمالی و شرقی و غربی خود با فضاهای متعددی احاطه شده که در اين ميان جبهه شمالی با ارتفاعی معادل سه طبقه مهمترين بخش خانه را تشکيل می دهد . اين جبهه شامل تالاری در ميانه و چهار اتاق سه دری در دو طبقه طرفين آن است . هر يک از اتاقهای سه دری در طبقه اول با سه در چوبی و در دو طبقه به وسيله پنجره ارسی به فضای تالار گشوده می شوند . تالار در انتهای خود يک فضای شاه نشين با دو ستون پرتزيين دارد و از ضلع مقابل با ارسی عريض نه دهنه ای به حياط مشرف می شود . ديوارها و سقف تالار پوشيده از تزيينات نقاشی ، گچبری و آيينه کاری است . در جبهه شمال شرقی بنا حوضخانه مرتفعی قرار دارد که در طبقات اول و دوم غرفه هايي پيرامون آن و همچنين حوض هشت گوشی در وسط اين حوضخانه قرار گرفته است . ديوارهای حوضخانه دارای تزيينات گچبری و نقاشی به سبک اروپايي می باشد . بام حوضخانه با شيب چهار طرفه خود حجم شاخصی در مجموعه بنا به وجود آورده است .

در جبهه شرقی خانه تالاری وسيع و طويل در ميانه و دو اتاق سه دری در دو سوی آن قرار دارد . شاه نشين اين تالار به صورت اتاقی مجزا در آمده و با دو اتاق ديگر در طرفين خود ارتباط کامل يافته است . اين دو اتاق نيز به نوبه خود با سر در های اين جبهه مرتبطند . فضای اين قسمت توسط ايوان ستون داری به حياط متصل است . جبهه غربی خانه نيز فضايي مشابه ضلع شرقی قرار دارد با اين تفاوت که به جای تالار دو اتاق و راهرويي در بين آنها وجود دارد . جبهه جنوبی بخش عمده آن ديواری است که مشابه جبهه مقابل خود نماساز شده و تنها دو اتاق سه دری به نام اتاق عکس و اتاق آينه در دو انتهای اين جبهه قرار گرفته اند . اتاق آينه داری تزيينات فراوان آينه کاری ، گچبری و نقاشی می باشد ولی اتاق عکس آسيب ديده و از تزيينات آن چيزی بر جای نمانده است . آشپزخانه در گوشه جنوب غربی قرار دارد و از سه بخش شربت خانه ، فضای پخت و پز و انبار تشکيل شده است .






ورودی خانه در گوشه شمال غربی آن واقع شده که شامل سر در بزرگ و مجلل و هشتی و دالانهايي است که يکی به حياط و ديگری به اصطبل راه می يابد . امروزه مدرسه الغدير در اين بنا استقرار دارد .





http://www.isfahanmiras.ir/Farsi/LargPics/Charm_L.jpg



-------------------------------------------------------------------



خانه دکتر اعلم


مکان : خيابان عبدالرزاق


اين خانه از بناهای اشرافی دوره قاجار به شمار می رود که وجود تزيينات متنوع و گسترده در جای جای خانه مويد اين امر است . حياط وسيع خانه در چهار جبهه توسط فضاهای بسته احاطه شده است . جبهه شمالی مرتفع ترين و بارزتر از ساير قسمتهای خانه می باشد و شامل تالار شاه نشين دار بزرگی در ميانه و دو اتاق سه دری در طرفين است . ايوان ستون داری سراسر اين ضلع را پوشانيده است که نمای آن در مقابل تالار ميانه اين جبهه ارتفاع بيشتری يافته و قوس نيم دايره ای بر فراز آن جلوه خاص به اين قسمت از خانه بخشيده است . تالار دارای تزيينات گچبری ، طلا کاری و آيينه کاری است و دو بادگير نيز در طرفين شاه نشين وجود دارد . اين تالار توسط ارسی هفت دهنه مرتفع و وسيعی به ايوان مقابل گشوده می شود و توسط درهای منبت کاری شده زيبايي با دو کفش کن طرفين خود ارتباط دارد .

جبهه جنوبی خانه مانند جبهه مقابل خود دارای ايوان ستون داری است که مقابل يک تالار هفت دری قرار گرفته است . اين تالار با طول زياد و عرض کم سراسر اين جبهه را فرا گرفته و سفره خانه بنا محسوب می شده است .

جبهه غربی و شرقی حياط دارای تقسيمات و تناسبات مشابهند . در هر دو جبهه تالاری در ميانه و دو اتاق سه دری در طرفين آن واقعند . ارسی پنج دهنه ای نمای تالار جبهه غربی را تشکيل می دهد و تالار جبهه شرقی توسط سه در بزرگ چوبی به سوی حياط گشوده می شود . تالار و اتاقهای سه دری جبهه غربی تزيينات گچبری ، طلاکاری و نجاری های ديواری پرتزيينی دارند . در پشت بام سه جبهه شرقی و غربی و جنوب خانه مهتابی های وسيعی وجود دارد که ديوارهای انتهای آن دارای طاقنماهای آجری است . نمای خانه داری تزيينات گچبری و ستونهای سنگی آن دارای تزيينات حجاری شده است . ورودی خانه در گوشه شمال شرقی خانه واقع شده و دارای هشتی و دالان طويلی است که به حياط راه می يابد .









http://www.isfahanmiras.ir/Farsi/LargPics/alam4_L.jpg


http://www.isfahanmiras.ir/Farsi/LargPics/alam2_L.jpg


http://www.isfahanmiras.ir/Farsi/LargPics/alam3_L.jpg

[گل پسر]

خانه مرعشي
منزل مرعشي يكي از خانه هاي قديمي و زيباي موجود در بافت كهن شهر شوشتر است و به شماره 7933 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده است.
http://shushtarchtb.ir/picture.php?asarpic=pic/asar/96.jpg

http://shushtarchtb.ir/images/fa_asar1.gif
خانه مرعشي يكي از خانه هاي زيبا و قديمي در شوشتر است كه در محله(درعباس) واقع در بافت كهن اين شهر قرار دارد. اين خانه در حريم مجموعه آبشارهاي شوشتر و مشرف به آن وتقريبا در 200 متري بقعه عباس قرار گرفته است. يكي از راه هاي دسترسي به اين خانه از طريق پله هاي ضلع غربي مجموعه آبشارهاي شوشتر مي باشد. اين بنا متعلق به دورة قاجار است كه توسط شخصي بنام سيد محمدحسن مرعشي ساخته شده است.
خانه مورد نظر كه جزء املاك خانه مرعشي است در ابتدا به صورت ويلايي ساخته شده بود به صوري كه اطراف بنا فاقد حصار يا ديوار بود. و در سالهاي بعد اتاقهاي موجود در حياط جنوبي و خود حياط جنوبي و قسمتي از ضلع غربي كوچه به بنا اضافه شد. معمار قسمت قاجاري بنا به احتمال زياد حاج محمد تقي معمار كه از معماران مطرح شوشتر در اواخر دوره قاجار بوده مي باشد. و قسمت پهلوي خانه كار استاد محمد علي هدايت مي باشد.
بنا به طور كل در دو دوره شكل گرفته كه هسته اوليه آن قاجاري است و بناهاي الحاقي آن در دوره پهلوي به بنا اضافه شدند خاندان مرعشي تا سالهاي اخير در اين خانه زندگي كرده، و بعد از آن از طرف شهرداري شوشتر خريداري شد و در سال 84 خانه توسط سازمان ميراث فرهنگي از شهرداري خريداري شد. مساحت عرصه 1426 متر و مساحت اعيان خانه 560 متر مي باشد اين خانه ارزشمند در 17/12/81 با شماره 7933 به ثبت آثار ملي رسيده است.


فایل اتوکدی به صورت عکس



پلان (http://shushtarchtb.ir/map/17.zip) http://shushtarchtb.ir/picture.php?url=map/17.jpg (http://shushtarchtb.ir/picture.php?fullview=map/17.jpg)


نما (http://shushtarchtb.ir/map/15.zip) http://shushtarchtb.ir/picture.php?url=map/16.jpg (http://shushtarchtb.ir/picture.php?fullview=map/16.jpg)


برش (http://shushtarchtb.ir/map/16.zip) http://shushtarchtb.ir/picture.php?url=map/15.jpg (http://shushtarchtb.ir/picture.php?fullview=map/15.jpg)
http://shushtarchtb.ir/images/fa_asar9.gif



http://shushtarchtb.ir/picture.php?asar=pic/asar/96.jpg (http://shushtarchtb.ir/picture.php?fullview=pic/asar/96.jpg)
منزل مرعشي (http://shushtarchtb.ir/picture.php?fullview=pic/asar/96.jpg)
http://shushtarchtb.ir/picture.php?asar=pic/asar/97.jpg (http://shushtarchtb.ir/picture.php?fullview=pic/asar/97.jpg)
منزل مرعشي (http://shushtarchtb.ir/picture.php?fullview=pic/asar/97.jpg)

[head of flower]

[quote=atish pareh;70645]
سلام دوستان عزیز من جای این مطالب خالی دیدم

امیدوارم این مطالب به کارتون بیاد
موفق باشید:gol:



خانه مستوفي
خانه مستوفي يكي از خانه هاي قديمي و زيباي شوشتر است كه به شماره 2315 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده.
http://shushtarchtb.ir/picture.php?asarpic=pic/asar/143.jpg
http://shushtarchtb.ir/images/fa_asar1.gif
اين بنا بخشي از مجموعه مستوفي و شامل دو قسمت اندروني و بيروني بوده است. خانه مستوفي متعلق به محمدعلي مستوفي از تجار شوشتر بوده و به شيوه معماري سنتي در اواخر دوره قاجاريه ساخته شده است.
تزئينات معماري بنا از نوع خوون چيني و كاربندي آجري و ريگ فرش مي باشد. اين خانه در سال 1374 به اداره ميراث فرهنگي شوشتر تبديل شد. اين بنا به شماره 2315 در فهرست آثار ملي





يه نكته كه خودم كفششش كردم:d:
من باسه درس برداشت خانه ي مستوفي رو انتخاب كرده بودم.
بعدن متوجه شدم دو تا خانه ي مستوفي داريم يكيش تو شوشه يكيش تهران(پانزده خرداد)
ما باسه ي تهرانشو برداشته بوديم.
اين خونه ماله دوره ي قاجار و آقاي مستوفي الممالك وزير دربار قاجار بوده.
بگذريم...فقط خواستم بگم اشتباه نشه.
يه سري نقشه اون موقع باسه خونه ي مستوفي كه تو شوش هستش گير آورديم.
نميدونم كامل تر از ماله تويه يا نه.
ميذارمش ...ضرر كه نداره .

[گل پسر]

منزل امين زاده در محله كندال شوشتر واقع شده و از بناهاي شاخص در معماري شوشتر است. اين بنا به شماره 2446 در فهرست آثار ملي ثبت شده است و در مالكيت ميراث فرهنگي است.
http://shushtarchtb.ir/picture.php?asarpic=pic/asar/98.jpg

http://shushtarchtb.ir/images/fa_asar1.gif
اين بنا در محله كندال در شهرستان شوشتر واقع شده است. خانه امين زاده از بناهاي شاخص در معماري شوشتر است. اين خانه در دوران قاجار توسط شخصي بنام امين زاده ساخته شده است.


http://shushtarchtb.ir/images/fa_asar2.gif
اين بنا به روش معماري سنتي با مصالح سنگ و گچ در يك طبقه و شيوه دوره ساز ساخته شده است.و داراي هشتي ،اتاقهاي پذيرايي ،غرفه ها ،ايوانها،شبستان وشوادان است.
تزئينات منزل از نوع آجركاري ،گچبري مشبك وحجاري بر روي پيشاني وروديها ،ايوانها در ضلع جنوبي،شبه ستونهاي آجري تزئيني در اطراف وورديها در دو ضلع شرقي و غربي و ايوانها و وروديهاي كه بعداً مسدود شد تشكيل شده است.در حال حاضر درب چوبي ساختمان در اثر عدم توجه و غير مسكوني بودن توسط افراد ناشناس سوزانده شده است.

http://shushtarchtb.ir/images/fa_asar8.gif


نما (http://shushtarchtb.ir/map/7.zip)


پلان (http://shushtarchtb.ir/map/8.zip)


http://shushtarchtb.ir/images/fa_asar9.gif


http://shushtarchtb.ir/picture.php?asar=pic/asar/98.jpg (http://shushtarchtb.ir/picture.php?fullview=pic/asar/98.jpg)
ايوان منزل امين زاده
http://shushtarchtb.ir/picture.php?asar=pic/asar/99.jpg (http://shushtarchtb.ir/picture.php?fullview=pic/asar/99.jpg)
منزل امين زاده
http://shushtarchtb.ir/picture.php?asar=pic/asar/100.jpg (http://http://shushtarchtb.ir/picture.php?fullview=pic/asar/100.jpg)
تزئينات گچبري و حجاري در منزل امين زاده

[گل پسر]

خانه معين تجار
منزل قديمي معين التجار (معين زاده) در محله درب عباس و جنب مقام عباس قرار دارد و از منازل قديمي و با ارزش شوشتر است.
http://shushtarchtb.ir/picture.php?asarpic=pic/asar/95.jpg

http://shushtarchtb.ir/images/fa_asar1.gif
منزل قديمي معين التجار (معين زاده) در شهرستان شوشتر در انتهاي خيابان امام شرقي – محله درب عباس و جنب مقام عباس قرار دارد.
منزل قديمي معين زاده معروف به معين التجار از منازل قديمي و با ارزش شوشتر و متعلق به معين زاده از تا جران مشهور شوشتر بوده است. در دهه چهل شمسي تبديل به دبيرستان پسرانه امير كبير (اردشير) شده و قبل از آن اداره دارايي شهرستان بوده و هم اكنون نيز بعنوان مدرسه غير انتفاعي در اختيار اداره آموزش و پرورش است.



http://shushtarchtb.ir/images/fa_asar2.gif
منزل معين التجار بصورت تك ايواني و دوره ساز در دو طبقه ساخته شده است، درب و پنجره هاي چوبي و چند مورد ارسي داشته كه اكنون بخشي از آنها سالم است. بنا در سالهاي گذشته تفكيك و تبديل به 3 قسمت مجزا شده است. بخش اصلي آن در حال حاضر اختصاص به مدرسه غير انتفاعي دارد. روبروي اين بنا طويل ترين ساباط شوشتر قرار دارد.
تزئينات بكار رفته شامل آجر كاري بر سطوح ديوار ها (نقوش گياهي و هندسي) گچبري مشبك بصورت نورگير بالاي سر درب بانقوش گره چيني- آلت و لقط بنديهايي بر روي دربهاي اورسي مزين به نقوش گره مي باشد.

http://shushtarchtb.ir/images/fa_asar9.gif



http://shushtarchtb.ir/picture.php?asar=pic/asar/95.jpg (http://shushtarchtb.ir/picture.php?fullview=pic/asar/95.jpg)
منزل معين التجار

http://shushtarchtb.ir/picture.php?asar=pic/asar/94.jpg (http://shushtarchtb.ir/picture.php?fullview=pic/asar/94.jpg)
تزئينات خارج از منزل معين التجار

http://shushtarchtb.ir/picture.php?asar=pic/asar/93.jpg (http://shushtarchtb.ir/picture.php?fullview=pic/asar/93.jpg)
منزل معين التجار

http://shushtarchtb.ir/picture.php?asar=pic/asar/92.jpg (http://shushtarchtb.ir/picture.php?fullview=pic/asar/92.jpg)
گچبري ديوارهاي منزل معين التجار

http://shushtarchtb.ir/picture.php?asar=pic/asar/91.jpg (http://shushtarchtb.ir/picture.php?fullview=pic/asar/91.jpg)
درب منزل معين التجار

[گل پسر]

خانه طباطبایی ها - کاشان






اين خانه در نزديکی خانه تاريخی بروجردی و در جوار بقعه مبارکه امامزاده سلطان امير احمد (ع-که اين بقعه نيز از آثار هنری قرن نهم و دهم می باشد) خانه با شکوهی وجود دارد و به خاطر اينکه سنگ بنای اين خانه را شخصی به نام حاج سيد جعفر طباطبايی نطنزی بنا نهاده است به خانه طباطبايی موسوم و مشهور گرديده است.
اين خانه در زمينی به مساحت 4730 متر مربع و در حدود سال 1250 قمری با مهارت و هنرمندی معمار معروف کاشانی استاد علی مريم احداث گرديده است.


http://www.iran-eng.com/imagehosting/3071475cd61b2f0d8.jpg



اين خانه مشتمل بر چهار صحن و حياط می باشد که حياط مرکزی متعلق به قسمت بيرونی و دو حياط متعلق به اندرونی و يک حياط متعلق به خدمه بوده است.
قسمت اندرونی: شامل اتاق پنج دری ساده در مرکز و دو حياط در دو طرف آن و دارای سرداب هايی که بادگير ها هوارا در آن جريان می دهند که اين قسمت محل سکونت خانواده مرحوم طباطبايی بوده است .



http://www.iran-eng.com/imagehosting/3071475cd61b3bfe4.jpg



حياط ضلع شمال غربی بزرگتر و تعداد اتاق های آن بيشتر می باشد و دارای سرسرای پذيرايی مجزايی است. در زير قسمت اندرونی مخصوصاً اتاق مرکزی ، سرداب بزرگی قرار دارد که دارای مشخصات منحصر به فرد خود است و به علل مختلف از جمله : وجود بادگير ،سقف ضربی ، نوع مصالح به کار رفته در بدنه ، دو جداره بودن بدنه ،وجود حوضی که قبلاً در مرکز سرداب بوده، اختلاف ارتفاع با سطح کوچه حدود 8 تا 10 متر ، نسيم خنکی که از سطح حوض حياط مرکزی وارد زير زمين می شود ؛ همه اين عوامل باعث شده تا به خصوص در فصل تابستان 15 تا 20 درجه اختلاف دما بين زيرزمين و بيرون آن مشاهده شود.



http://www.iran-eng.com/imagehosting/3071475bca0a22807.jpg



قسمت بيرونی: شامل تالار بزرگ (اتاق شاه نشين) در مرکز با نورگيرها و پنجره های مشبک رنگی و پنجره های کناری دو جداره که عمودی باز و بسته می شود . اين اتاق دارای تزيينات نقاشی و آيينه کاری و گچ بری های جالب از جمله پنجره های مشبک گچی است که همچون پارچه توری ظريفی به نظر می رسد . در دو طرف اتاق شاه نشين اتاق های گوشواره بنا شده است در جلوی اتاق شاه نشين ، ايوانی با آيينه کاری و گچبری های جالب ديده می شود.



http://www.iran-eng.com/imagehosting/3071475bca0a2f329.jpg


در طرفين تالار بزرگ دو حياط خلوت و نور گير به صورت قرينه يکديگر احداث شده است که دارای تابلو های بديع نقاشی می باشند و از نفايس آثار هنری اين ديار به شمار می آيند. اسناد و قراين نشان می دهد که هنرمند بزرگ و نقاشباشی در بار ناصرالدين شاه قاجار يعنی ميرزاابوالحسن غفاری کاشانی ملقب به صنيع الملک با مالک خانه دوستی نزديک و مراوده خانوادگی داشته است لذا به احترام دوستی که با مرحوم طباطبايی داشته در اجرای گچ بری ها و ترسيم نقاشی های اين خانه نظارت داشته است. و اين مطلب ارزش و اعتبار تزيينات خانه طباطبايي را بسيار افزايش می دهد.


http://www.iran-eng.com/imagehosting/3071475bca0a3b293.jpg


حياط خدمه: شامل اتاق های خدمه ، زيرزمين خدمه، آشپزخانه و اصطبل زمستانی و تابستانی می باشد که تعدادی از اتاقهای خدمه از بين رفته است .
آب خانه از دو رشته قنات دولت آبادی و نصرآبادی تأمين می گرديد است . خانه طباطبايی دارای 5 درب ورودی می باشد که ورودی اصلی به دو ورودی اندرونی و بيرونی در قسمت هشتی تقسيم می گردد. علت پيچ و خم های راهرو های ورودی جهت شکستن اختلاف ارتفاع و نداشتن ديد مستقيم است.
لازم به توضيح است که خانه مسکونی وزادگاه شادروان "سپيده کاشانی" – شاعر بزرگ معاصر – نيز در مجاورت خانه تاريخی طباطبايي و در جنوب آن قرار دارد.

File 1 : http://up.iranblog.com/Files73/e9335ba313cc465cb26c.jpg (http://up.iranblog.com/Files73/e9335ba313cc465cb26c.jpg)
File 2 : http://up.iranblog.com/Files73/0635ada7869c4b96a92e.jpg (http://up.iranblog.com/Files73/0635ada7869c4b96a92e.jpg)
File 3 : http://up.iranblog.com/Files73/72aeee122c334fd59813.jpg (http://up.iranblog.com/Files73/72aeee122c334fd59813.jpg)
File 4 : http://up.iranblog.com/Files73/120f645b975c436cb281.jpg (http://up.iranblog.com/Files73/120f645b975c436cb281.jpg)
File 5 : http://up.iranblog.com/Files73/ecb716af4a194f80909a.jpg (http://up.iranblog.com/Files73/ecb716af4a194f80909a.jpg)
File 6 : http://up.iranblog.com/Files73/557597020b594b3aa914.jpg (http://up.iranblog.com/Files73/557597020b594b3aa914.jpg)

[گل پسر]

خبرگزاري ميراث فرهنگي
گروه ميراث استانها

کلاغ ها که می پرند، تنها به زير بال های خود نگاه می کنند. کلاغ ها که می نشينند شايد به آنچه ديده اند، فکر می کنند. اما کلاغ های تهران ديگر فراموش شده اند ، همچون بسياری چيزهای ديگر. هر از گاهی با صدای بلند، قارقار می کنند تا حضور خود را به رخ ما بکشند و بگويند که آنها هنوز زنده اند آنها سال هاست که شاهدند.
می گويند کلاغ ها400 سال عمر می کنند . اما عمر تهران تنها 200 سال است. 200 سال برای پايتخت يک کشور ، عمری طولانی نيست . اما در طول همين مدت اين شهر شاهد حوادث بسياری بوده است: تاجگذاری آقا محمد خان ، ترور ناصر الدين شاه، کودتای 3 اسفند ، روس ها، انگليس ها، آلمان ها، امريکايي ها، انقلاب ، موشک باران ، اتوبان ها و برج ها، کاخ احمدشاه، توپ مرواری ، لاله زار، باغ ملی، ميدان توپخانه، کاخ گلستان ، ميدان اعدام، ميدان آزادی، سالن کنفرانس سران، ساختمان جديدمجلس و ...
پايتخت های بسياری از کشورها که قدمتی طولانی دارند، ميراث دار آنچه هستندکه در اين کشورها گذاشته است و تاريخ، آداب و رسوم، فرهنگ و تاريخ شهرنشينی خود را حفظ کرده اند.

اصفهان و شيراز که پايتخت های قديمی تر ايران هستند نيز يادگارهايي را هر چند زخم خورده در خود جای داده اند و همچنان از آنها حفاظت می کنند.
اما تهران در رويای ديگری است . تهران می خواهد هر روز نو شود. هر چه از ديگر شهرهای دنيا می بيند می خواهد در خود داشته باشد.تهران عجله دارد و هيچ چيز از جنون سرعت آن در امان نمی ماند . در تهران همه چيز بايد تازه باشد حتی اگر به بهای ويران شدن يادگارهای قديمی آن تمام شود.
روزگاری اين امکان وجود داشت که در تهران، گذشته را همراه با آثار جديدش ديد. اما اکنون شهری به ما ارث رسيده که با گذشته خود خداحافظی کرده است. معدود ساختمان هايي که از دوران گذشته در اين شهر بر جای مانده اند ؛ يا از سوی مالکان خود تخريب می شوند و يا آن قدر فراموش شده اند که خود به خود در حال تخريب هستند.حتی قانون نيز نمی تواند از اين ساختمان ها که اغلب خانه های مسکونی هستند ، حمايت کند و برخی از آنها مانند « خانه خسرو افشار» توسط سازمان های دولتی تخريب شدند.
اداره کل ميراث فرهنگی استان تهران در تلاش است تا با ثبت خانه های ارزشمند تاريخی تهران در فهرست آثار ملی، عاملی قانونی برای حراست از آنها پيدا کند اما تا کنون در اين راه چندان موفق نبوده است.
خانه خسرو افشار در خيابان خاقانی که توسط ميراث فرهنگی تهران در آثار ملی ثبت شده بود و در اختيار شهرداری قرار داشت ، شبانه از سوی شهرداری منطقه هفت تخريب شد.
شهرداری اين منطقه هزينه بازسازی آن را پرداخت می کند تا اين بنای متعلق به دوره پهلوی دوم که ويژگی بناهای مدرن و سنتی را يک جا داشته از نو بنا شود و کاربری تازه ای پيدا کند .
اين اقدام نقطه عطفی در اين زمينه محسوب می شود چرا که معمولا پس از تخريب بنا به طريقی کار را فيصله می دادند و قضيه منتفی می شد.
اما به نظر می رسد اين تخريب ها کماکان ادامه دارد. بساز و بفروش ها از درون،بناهای ارزشمند تهران را می جوند، درها و پنجره ها را می کنند و يک شبه بنا را تخريب می کنند.
شهرداری های مناطق معتقدند که نمی توانند در مقابل اصرار و پيگيری فراوان صاحبان بنا که معمولا بساز و بفروش هايی هستند که خانه اعيانی را خريده اند تا بکوبند ، دوام آوردند.
از سوی ديگر شهرداری معتقد است وقتی بنای مخروبه يا نيمه مخروبه متروکی وجود دارد کاری از دست شهرداری ساخته نيست و بايد بناها بازسازی درست شوند تا از کار بساز و بفروش ها جلوگيری شود . بنابراين خود دست به کار شده و برخی بناها را بازسازی می کند.
ساختمانی قديمی که در شمال ميدان فلسطين واقع شده بود ، توسط شهرداری مرمت شد اما کار آنها مورد تأييد کارشناسان سازمان ميراث فرهنگی نبوده چرا که برخی از عناصری که در نمای اين ساختمان پس از مرمت اضافه شده بود با نوع معماری ساختمان هماهنگی نداشت.
اسکندر مختاری، کارشناس مرمت واحيا اداره میراث فرهنگی تهران در مورد مرمت اين ساختمان می گويد: « هنگام مرمت اين ساختمان برخی نمادها و عناصر سنتی به نمای اثر اضافه شد که در زمان ساخت آن ، هيچ يک از آنها وجود نداشت .معماری اين ساختمان متعلق به ابتدای دوران مدرن است و به همين دليل تزيينات دوره کلاسيک به هيچ عنوان با معماری آن هماهنگ نيست.»
درسال های اخير، تعداد زيادی از خانه های قديمی تهران از سوی شهرداری خريداری و مرمت شدند. بخشی از اين طرح های مرمتی با همکاری کارشناسان ميراث فرهنگی و برخی ديگر مانند « مرکزNGO های ايران » بدون نظارت اين افراد انجام شد.تعداد ديگری از اين ساختمان ها نيز مانند « کاخ تابستانی محمد علی شاه» و « خانه کوچه خادم » به دست فراموشی سپرده شده اند و آرام آرام در حال تخريب کامل هستند.
مرمت و بازسازی خانه های قديمی تهران در صورتی انجام می شود که اين ساختمان ها يا در فهرست آثار ملی ثبت شده باشند و يا اين که از سوی اداره کل ميراث فرهنگی استان تهران به عنوان يک بنای ارزشمند شناسايي شده باشند. در حال حاضر در استان تهران تنها600 اثر که بسياری از آنها بنای عمومی هستند در فهرست آثار ملی ثبت شده است . شناسايي بناهای ارزشمند تهران نيز با روندی کند ادامه دارد و شناسايي اين آثار تنها در دو منطقه 11 و 13 به پايان رسيده است. علاوه بر اين مشکلات، مرمت ساختمان های مسکونی ارزشمند شهر تهران و تبديل آنها به بنای عمومی با دو مشکل عمده مواجه است . از يک سو ضريب ايمنی بناهای مسکونی با ضريب ايمنی بناهای عمومی هماهنگ نيست و تغيير کاربری اين ساختمان ها، مشکلات بسياری به همراه دارد . از سوی ديگر واکنش برخی از مسئولان در برابر تغيير کاربری ساختمان ها، برای ادامه اين روند مشکلاتی پديد آورده است.
اسکندر مختاری در اين خصوص معتقد است : « هر چند يک بنای دو طبقه با زيربنای 400 متر مربع برای استفاده به عنوان يک بنای عمومی کوچک است اما بايد بپذيريم که به دليل ارزش فرهنگی و تاريخی اين ساختمان ها ، بايد از آنها حفاظت کنيم.»
وی در تلاش است مسئولان تهران را مجاب کند تا برخی بناها را برای کاربری اداری بخرند و تحت نظارت اداره کل ميراث تهران بازسازی کنند.
مرمت و نگهداری خانه های قديمی تهران به ساز و کاری عملی و سريع تر احتياج دارد تا امکان حفظ اين يادگارهای تاريخ تهران فراهم شود. اما تا زمانی که حفظ چنين بناهايي به دغدغه مردم و مسئولان کشور تبديل نشود، هيچ چاره ای وجود ندارد . از سويي عده ای هر چند با روندی کند،سعی در حفظ تعدادی از بناهای ارزشمند تاريخی شهر تهران دارند از سوی ديگر شاهد تخريب و از بين رفتن تعدادی ديگر از آنها هستند.


ممنونم از همه شما عزیزانی که با تشکر خود و نظرات وپیشنهادهای خود مرا تشویق به ادامه این کار آغاز شده کردید
ممنونم وبه کار خود ادامه می دهم:gol:;):heart:

[گل پسر]

تاريخچه شهر يزد
شهرستان يزد مركز استان يزد بوده و در دره اي وسيع و خشك و محصور بين رشته كوههاي شيركوه و خرانق قـرار گـرفته اسـت. ايـن شهـر از شمال به شهرستان اردكان و از شرق به شهرستان بافق و از جنوب به شهرستان تفت و از غرب به استان اصفهان محدود گشته است.
اين شهر از قرن پنجم رو به گسترش نهاد و اتابكان سهم به سزايي در آباداني اين شهر ايفا كردند. اكثر دانشمندان قرن هفتم و هشتم براي در امان ماندن از هجوم مغول اين شهر را مركز فعاليت خود قرار دادند. اين شهرستان اماكن ديدني و جاذبه هاي جهانگردي متعددي دارد كه از مهم ترين آنها ميتوان به مسجد كبير يزد، مسجد جامع فهرج، بقعه سيد ركن الدين، مجموعه باغ دولت آباد،‌ تكيه و مسجد امير چخماق،‌ آب انبار شش بادگيري، آتشكده و برج باروي قديمي و ... اشاره كرد.
معرفی خانه های تاریخی استان یزد




خانه امید سالار




این خانه در محله قدیمی "دروازه میدان" شهرستان ابرکوه قرار دارد و مربوط به دوره قاجار است. ورودی بنا در سمت جنوب غربی است. بالای در ورودی، یک برج چهار گوش قرار دارد که در ضلع جنوبی دارای یک ورودی است. بعد از ورودی و برج سردر، هشتی که پوشش سقف آن کلاه فرنگی است، قرار دارد. راهروهای طویل و مانند، دسترسی به حیاط و فضاهای اطراف را میسر می سازد.فضاهای جبهه شمالی در دو طبقه ساخته شده اند. طبقه اول شامل یک سه دری در وسط، دو راهرو و دو اتاق در طرفین است. پشت این ردیف، یک سری اتاق با ابعاد بزرگ تر وجود دارد. در طبقه دوم نیز یک سه دری در وسط و دو اتاق در طرفین قرار دارد. سقف اتاق سه دری، اتاق های طرفین آن و همچنین ایوان ستون دار جلو از چوب است. دو ستون این ایوان هشت ضلعی با سر ستون چهار گوش، مقرنس کاری شده است و چهار ستون چهار ضلعی در طرفین آن قرار دارد. در سه طرف آن نیز نیم ستون هایی است که در نمای رو به حیاط، با گجبری و سیم گل نارنجی رنگ تزیین شده است.



تزیینات نمای ضلع شرقی و غربی حیاط شبیه یکدیگر است و به صورت مقرنس کاری در سردر برخی فضاها است و کمی بالاتر از آن نقش برگ، ساقه و گل به شکل تقریباً اسلیمی در درون قابی چهارگوش دیده می شود. در نمای ضلع جنوبی حیاط نیز تزیینات گچبری به شکل حرف پنج با گل هایی در داخل آن دیده می شود. در ضلع شمالی نیز تزیینات گچبری به چشم می خورد. در جبهه جنوب غربی و شمال شرقی بنا، دو برج دیده بانی وجود دارد. در شمال خانه، باغ "خورشید خانم" قرار دارد.



در جبهه شمالی غربی راه پله (برای دسترسی به طبقه دوم و پشت بام)، در جبهه جنوب شرقی مطبخ، در جبهه جنوبی یک سه دری با چهار درگاه و در جبهه جنوب غربی انبار خانه به چشم می خورد.








خانه تقدیری



این خانه در بخش "مرکزی" شهرستان اردکان واقع مربوط به عصر قاجار است. بنای این ساختمان از خشت، گل، آجر و به سبک معماری سنتی ویژه مناطق کویری، با حیاط مرکزی است



در این بنا اتاق های سه دری، پنج دری و تالاری در ضلع جنوبی عمارت که متصل به بادگیر یک طرفه ویژه منطقه اردکان و میبد است، دیده می شود. مانند سایر خانه های سنتی این استان، در زیر تالار خانه، زیرزمین قرار دارد.




خانه امامزاده ای



خانه امامزاده ای در محله "مصلی عتیق" شهرستان یزد قرار دارد و متعلق به دوره قاجار است. این خانه، نمونه بارز معماری سنتی و معرف هنر، ذوق و توانایی معمار یزدی است. اسکلت این بنا از خشت خام وگل و در جای جای آن به منظور استحکام و زیبا سازی از آجر استفاده شده است. این بنا دو طبقه است و کلیه قسمت های لازم برای زیست یک خانواده مرفه را دارد



طبقه تحتانی شامل باغچه بزرگ، نارنجستان، عمارت حوضخانه، یادگیر و انبار است. طبقه فوقانی اتاق های مسکونی، آشپزخانه، اصطیل، ساختمان مخصوص مستخدم و سرایدار، چاه و چاه خانه را در بر می گیرد. در تابستان اکثراً از طبقه تحتانی استفاده می شد..





خانه آقا زاده ابرقو



این خانه در محله "دروازه میدان" شهر ابرقو قرار دارد و مربوط به دوره قاجار است. مالک و بانی خانه شخصی به نام "سید حسین ابرقویی" است. خانه آقا زاده نیز مانند سایر خانه های منطقه کویری به صورت حیاط مرکزی است و عمارت آن در سه جبهه و به منظور استفاده در فصول مختلف بنا شده است.



در یک جبهه تالار، پنج دری، خیشخان و بادگیر و در جبهه دیگر، اتاق های سه دری، پنج دری قرار دارد. مجاور کوچه "کلیاس" نیز ورودی، راهروها و تعدادی اتاق سه دری واقع شده است. مصالح ساختمان خشت، گل و آجر است. کف حیاط به صورت سنگ فرش (قلوه سنگ) بوده که بخش هایی از آن هنوز باقی مانده است.



یکی دیگر از بخش های این خانه اتاق "شکم دریده" آن است و در انتهای آن اتاق پنج دری قرار دارد. زیر پاکار سقف، مقرنس های گچی به صورت قندیل تزیین شده است. مجاور آن نیز، عمارت کلاه فرنگی قرار دارد که با گچبری های ظریف تزیین شده است. مساحت این خانه هشتصد و بیست متر مربع و زیربنای آن پانصد و بیست وهشت متر مربع است. بادگیر دو طبقه این بنا در بافت اطراف چون یک نشانه شهری قوی است و به جهت یابی مسیر در نواحی مختلف بافت، کمک



می کند.




خانه موید علایی




خانه موید علایی در خیابان امام خمینی شهر یزد و نزدیک مجموعه تاریخی امیر چقماق قرار دارد و همین امر، این ساختمان را از سایر خانه های قدیمی مشابه متمایز می سازد این خانه مربوط به دوره قاجار و محل سکونت دکتر "سید حسین علایی" فرزند "آقا سید یحیی موید علایی" بود.



مدخل ساختمان با در چوبی قدیمی و سردری بزرگ، به یک هشتی با پوشش گنبدی می رسد که سقف هشتی با گچ کاربندی شده است. هشتی یک ورودی به حیاط بیرونی دارد. یک ورودی دیگر با راهرویی نسبتاً طولانی و کم عرض به حیاط اصلی ساختمان راه می یابد. در ضلع غربی بیرونی ساختمان، اتاقی با در چوب خورشیدی قرار دارد و فرم ساخت آن نشان می دهد که بیرونی خانه قبل از اندرونی آن، ساخته شده است. در ضلع شرقی بیرونی نیز اتاقی در دو طبقه بنا شده است



اندرونی خانه شامل تالار، بادگیر و زیرزمین در ضلع جنوبی، پنج دری در ضلع شمالی و سه اتاق سه دری در ضلع غربی است. طرفین تالار دارای نیم طبقه کم عرض و طبقه فوقانی پنج دری، دارای ایوان سر پوشیده است. در طبقه فوقانی اتاق های سه دری نیز، سه اتاق بنا شده است.




خانه لاری ها




خانه های قدیمی یزد. از جمله خانه لاری ها با توجه به نوع شغل و تمکن صاحب خانه از دو قسمت تشکیل می شد و هر قسمت عملکر ویژه خود را داشت. اندرونی به عنوان ماوا و مسکن محارم و بیرونی به اسکان و پذیرایی میهمانان اختصاص داشت.



معمولاً قسمت عمده بنا را اندرونی تشکیل می دهد: حیاط در مرکز و قسمت های اعیانی نشین به صورت چهار فصل در پیرامون حیاط شکل می گیرد. از قسمت شمالی به عنوان زمستانه و از قسمت جنوبی به عنوان تابستانه استفاده می شد که قسمت اخیر، شامل تالار و بادگیر است. از ضلع شرقی که شامل اتاق آیینه، مطبخ، سرداب و سایر فضاها است به عنوان پاییزه و از ضلع غربی به عنوان بهار خواب استفاده می شد.



در خانه اعیان، معمولاً برای تفنن، فضایی هنری ایجاد می کردند که تزیینات این فضا به وسیله آیینه کاری یا گچبری انجام می گرفت.درها، پنجره ها، ارسی ها و اتاقهای آئینه كاری و نقاشی شده آن یكی از نمونه های زیبا و عالی خانه های اعیانی قرن سیزدهم است. اتاق آیینه کاری این خانه، حدود1286 ه. ق ساخته شد.خانه لاری ها در محله "فهادان" شهرستان یزد قرار دارد و از بناهای دوره قاجاری است. مساحت این خانه حدود هزار و هفتصد متر مربع و زیربنای آن حدود هزار و دویست متر مربع است. از این خانه فعلاً به عنوان محل اداره میراث فرهنگی استفاده می شود قسمت عمده ساختمان، دارای زیرزمین است.


http://www.anobanini.ir/pic/travel/yazd/yazd/b/PIC_0106.jpg

http://www.anobanini.ir/pic/travel/yazd/yazd/b/PIC_0108.jpg


http://www.anobanini.ir/pic/travel/yazd/yazd/b/PIC_0112.jpg





http://www.anobanini.ir/pic/travel/yazd/yazd/b/PIC_0114.jpg



http://www.anobanini.ir/pic/travel/yazd/yazd/b/PIC_0120.jpg




http://www.anobanini.ir/pic/travel/yazd/yazd/b/PIC_0118.jpg

[yasi]

خانه عباسیان


خانه عباسيان يكي از جالبترين نمونه ها در بين خانه هاي كاشان است. تنوع و تعدد فضاهاي اين خانه با هيچ يك از خانه هاي ديگر قابل مقايسه نيست. ضمن اينكه كيفيت فضاهاي آن نيز تا حدودي با ساير خانه ها متفاوت مي باشد اين خانه داراي حياطي كم وسعت و مرتفع است و شايد به همين دليل است كه حياط در طبقات بالاتر بازتر و فراخ تر گشته تا فضاي باز خانه دلتنگ و كوچك به نظر نرسد. اين باز شدن تدريجي حجم حيلط سبب شده كه در جبهه هاي جنوب غربي و شمال شرقي در جلوي هر يك تالارهاي موجود فضاي باز نسبتا وسيعي همانند يك حياط مستقل در ارتفاع ايجاد گردد. از سوي ديگر گسترش حياط با شكلي منظم در جهت شمال غربي و در جلوي ايوان اصلي خانه چشم انداز بهتر و عميق تري را براي ايوان فراهم آورده است. اين ايوان داراي تزئينات زيباي يزدي بندي است و ارتفاع آن از ساير قسمتهاي بنا بيشتر مي باشد. در پشت اين ايوان, تالار بزرگ صليبي شكلي قرار دارد كه به همراه ايوان مجموعه فضائي مهمي را پديد آورده است در جبهه جنوب شرقي, در طبقه اول يك تالار و دو اتاق سه دري واقع شده اند كه با ارسي هائي به يكديگر مرتبط مي باشند و هنگامي كه ارسي ها بالا مي روند, فضاي وسيع و زيبائي پديد مي آيد. روي اين فضا در طبقه بالا تركيبي از يك اتاق پنج دري, دو اتاق سه دري و دو ايوا ن ديده مي شود كه ايوان ها بين اتاق پنج دري و سه دري هاي طرفين قرار دارند. در نيم طبقه بالاتر دو فضاي كشيده روي ايوان ها قرار گرفته اند كه با روزن هائي از حياط نور مي گيرند در طبقه اول جبهه جنوب غربي ,تالاري قرار گرفته كه در پشت خود فضاي وسيع تالار مانندي دارد . روي اين قسمت نيز در طبقه بالا يك پنج دري با دو ايوان در دو سوي آن و همراه با يك صفه در جلو ساخته شده است كه قبلا به آن اشاره گرديد . در طبقه بالاي اين ايوان ها نيز فضاهاي ديگري قرار دارند . قوس مياني پنج دري از خط نهائي نماي اين جبهه اندكي بلندتر است اما در جبهه شمال شرقي حياط , در طبقه اول شكل ديگري بروز مي كند , به اين صورت كه نماي اين بخش كاملا شبيه نماي جبهه مقابل آن يعني جبهه جنوب غربي است . اما فضاي واقع در پشت اين بخش كاملا با فضاي جبهه مقابل متفاوت مي باشد و پائين تر از سطح حياط قرار گرفته است . در طبقه بالاي اين جبهه يك اتاق سه دري با دو فضاي كفش كن در طرفين قرار دارد كه در نيم طبقه بالاتر به اين تالار تبديل مي شود و در نتيجه نماي اين جبهه در ميانه ارتفاع بيشتري مي يابد حوضخانه مرتفعي در گوشه غربي بنا واقع است و فضاهائي در دو طبقه پيرامون آن قرار گرفته اند كه از بخش هاي مهم خانه به شمار مي آيند . سقف گنبدي شكل حوضخانه و سقف هاي گهواره اي فضاهاي پيرامون آن از سطح بام بيرون زده اند . فضاي ديگري نيز در گوشه شرقي خانه قرار گرفته كه سقفي رسمي بندي دارد و با يك ارسي به سه دري مجاور آن باز مي شود خانه دو ورودي مهم دارد , يك ورودي در گوشه جنوبي حياط واقع است كه شامل دو دالان , يك هشتي بزرگ , يك هشتي كوچك و يك حياط سرباز مي باشد كه در مجموع با پيچ وخم بسيار و عبور از فضاهاي متفاوت , وارد شونده را به يكي از راهروهاي گوشه حياط و سپس به سطح آن راهنمائي مي كند . ورودي سمت شمالي نيز امروزه داراي يك مسير سرباز , يك هشتي و يك دالان است كه با دو چرخش به سطح صفه شمال شرقي حياط مي رسد آنچه آمد تنوع فضايي خاص اين خانه را به اجمال بيان مي كند . فضاها در اين بنا شكل هاي مختلفي دارند و به صورت هاي گوناگون با يكديگر تركيب شده اند و علاوه بر اين در موقعيت هاي مختلفي قرار گرفته اند . همچنين براي ايجاد تنوع فضائي بيشتر , بنا از تزئينات كاملا مختلفي با رنگ هاي متفاوت نيز برخوردار شده است . اكثر فضاهاي خانه داراي سقف هايي با تزئينات يزدي بندي هستند و تالارهاي خانه با گچبري هاي رنگي و آينه كاري تزئين شده اند . وجود فضاهاي متنوع در نيم طبقه ها و بالاخره اشتراك بخشي از فضاي اين خانه با خانه مجاور كه به صورت پيش روي نيم طبقه دوم در جبهه جنوب شرقي پديدار شده است نيز از خصوصيات قابل توجه اين خانه به حساب مي آيد.

[sargen]

خانه حاج کاظم رسولیان


§ این خانه که بیش از یک قرن از عمر آن می گذرد، در محله سهل بن علی یزد واقع شده است که شامل دو بخش متمایز به صورت بیرونی و اندرونی است. حیاط بیرونی محل پذیرایی از میهمانان و برگزاری مراسم روضه خوانی امام حسین (ع) بوده است، اتاق بزرگ ارسی با شیشه های رنگی، حوض خانه، تالار زیر زمین و بادگیر فضای اصلی بیرونی را تشکیل می دهد.
آرامگاه پدر معماری ایران دکتر پیر نیا در این خانه که اکنون دانشگاه معماری یزد می باشد قرار دارد .
حیاط اندرونی بخش که کاملاً خصوصی خانه است شامل اتاقهای سه دری ارسی تالار، کلاه فرنگی و باد گیر است که پیرامون حیاطی بزرگ و مشجر با حوضی وسیع در میان آن قرار گرفته است. این خانه یکی از خانه های ارزشمند یزدی است.


http://i41.tinypic.com/20s7ko6.jpg (http://i41.tinypic.com/20s7ko6.jpg)




http://i40.tinypic.com/143ksoy.jpg (http://i40.tinypic.com/143ksoy.jpg)


http://i40.tinypic.com/2ilo9co.jpg (http://i40.tinypic.com/2ilo9co.jpg)


http://i40.tinypic.com/9qzriq.jpg (http://i40.tinypic.com/9qzriq.jpg)




http://i39.tinypic.com/23ro5cp.jpg (http://i39.tinypic.com/23ro5cp.jpg)


http://i44.tinypic.com/287nlfc.jpg (http://i44.tinypic.com/287nlfc.jpg)

[hadi manafi]

سلام
ممنون از مطالبت ، اما با اجازه شما يه كم بهش اضافه ميكنم
اول اينكه جايي كه وايستادي براي عكس دقيقا خونه و دفتر امام جمعست و اگه ....
اونجايي كه پيرنيا دفنه تو سردابه خونه گلين هستش كه توسط فرزندان پيرنيا خريده شد و بعد از خاكسپاري پيرنيا اونجارو به دانشكده هنر دادن و در كل يه خونه ديگه بود كه جزو مجموعه رشوليان نيست و الانم مال گروه گرافيك و نقاشيه و حياطشم بهش ميگن حياط نقاشي .
اما دمت گرم منو ياد دوران دانشجوييم انداختي . مر30

[sargen]

ممنون از نظرت ولی فکر میکنم اطلاعاتت خیلی قدیمیه و احتمالا فوقتو 10 سال پیش از اونجا گرفتی من چند وقت پیش اونجا بودم.
در ادامه توضیحات این دوست عزیز باید بگم که این دانشگاه تشکیل شده از چند خانه می باشد که وقف شده است اینم سندش :



[/URL]
[URL="http://i39.tinypic.com/30rky74.jpg"]http://i39.tinypic.com/30rky74.jpg (http://i39.tinypic.com/30rky74.jpg)


ضمنا در مقطع فوق لیسانسم دانشجوی معماری میگیره.

[sargen]

خانه لاری ها



این خانه دارای دو حیاط اندرونی و بیرونی است و چون اکثر خانه های ساخته


شده در یزد به صورت حیاط مرکزی و متعلق به دوران قاجاریه است . این


خانه دارای فضاها و عناصری همچون اتاقهای سه دری می باشد . خانه لاری ها با


مساحت 1700 متر مربع و زیر بنای 1200 متر مربع و در قلب بافت تاریخی محله


فهادان بر پا شده است . این بنا از دیگر خانه های تاریخی ودیدنی یزد است که تاریخ


بنای آن متعلق به دوره قاجار است و در محله فهادان شهرستان یزد قرار


دارد.ساختمان خانه لاری ها با توجه به سبک کلی منازل اعیانی دوره خود ساخته شد


ه است؛ یعنی خانه ای است با دو قسمت اندرونی و بیرونی – حیاط در مرکز وقسمت


های اعیان نشین به صورت چهار فصل در پیرامون حیاط.از قسمت شمالی به عنوان


زمستانه و از قسمت جنوبی به عنوان تابستانه استفاده میشد که شامل تالار و بادگیر


است. از ضلع شرقی که شامل: اتاق آیینه ، مطبخ ، سرداب و سایر فضاهاست به


عنوان پاییزه و از ضلع غربی به عنوان بهار خواب استفاده می شد. این خانه اکنون


محل (( موزه اسناد و مدارک)) است.



http://two.xthost.info/1020/IMG_1008.JPG



http://two.xthost.info/1020/IMG_1006.JPG



http://two.xthost.info/1020/Picture2.jpg



http://two.xthost.info/1020/IMG_1023.JPG



http://two.xthost.info/1020/IMG_1024.JPG


http://two.xthost.info/1020/Picture4.jpg

[saraaa]

:gol:اینم از عکسهای خانه بروجردیها!

http://www.urfile.net/files/vdfo8zexheg4o2m990ea.jpg


نمای تابستان نشین(تالار اصلی) از ایوان ورودی مجموعه ( زمستان نشین)

.......................


http://www.urfile.net/files/a8xoohn1m8c5hi7upfoy.jpg


گچبری زیبای سردر تالار اصلی(تابستان نشین)

.............................

http://www.urfile.net/files/zhg0rhldt6ncosxdyd81.jpg


حیاط اندرونی (یکی از حیاطهای اندرونی)

...........................

http://www.urfile.net/files/99p9rs92bog2ah5lvkjp.jpg



تالار اصلی

........................

http://www.urfile.net/files/5sxaz7e3xqdavcr0emyv.jpg


زمستان نشین

......................
http://www.urfile.net/files/hvibjkv592g8kx3f9n2e.jpg

بادگیر زیبای مجموعه از پشت بام حمام سلطان احمد
....................


http://www.urfile.net/files/381aj12nehuuvm8u9f0x.jpg


نمونه ای از گچبریهای زیبای حیاط

.............................

http://www.urfile.net/files/l360f4kmcqdt30gfz5bh.jpg


نمای زیبای زمستان نشین،از داخل تالار اصلی(تابستان نشین)

..................

http://www.urfile.net/files/7qcp1zgp0bcla8tze874.jpg


تزئینات زیبای تالار اصلی

..............................

http://www.urfile.net/files/l9ofwyjskhr9xvum9o10.jpg

نمای زمستان نشین از ایوان جلوی تابستان نشین


:gol:;):):gol:

[ادمک تنها]

مسكن به عنوان محل سكونت و آسايش، يكي از نيازهاي اوليه بشري و از نخستين مسائلي است كه انسانها هميشه به دنبال يافتن پاسخي مناسب و منطقي براي آن بوده اند. بنابراين هنگامي كه به معماري گذشته ايران مي پردازيم مسكن نيز جائي در بحث هايمان خواهد داشت. اما به دلائل مختلف از جمله عدم استحكام خانه ها در قديم و عدم توجه به حفظ و نگاهداري آن خانه ها در ادوار قبل از صفويان در اصفهان باقي نمانده اند.
در دوران صفويه معماري نيز همچون ديگر هنرها مورد توجه قرار گرفت و در كنار كاخها و پلها و بازارها و مساجد، خانه هاي باشكوه ساخته شد و اصفهان به شهر پنجره هاي رنگين در جهان مشهور شد اما با اضمحلال صفويان و انتقال پايتخت و افول شهر اصفهان شور و شوق عصر صفويه كه بسياري آن را دوران طلائي معماري و ساير هنرها ناميده اند. به شدت نقصان گرفت و مهاجرتها و عدم امنيت ناشي از انتقال قدرت بين سلسله ها باعث شدند زمينه هاي تخريب خانه هاي باشكوه و مجلل فراهم گردد. بطوري كه امروز در شهر اصفهان خانه هائي كه متعلق به دوران صفويه باشد بسيار كم هستند و اين مطلب علاوه بر مسائلي كه مورد اشاره قرار گرفتند ناشي از تحولاتي است كه در قرن نوزدهم زمان حكومت قاجارها در جهان به وقوع پيوست و مواردي همچون افزايش جمعيت، گسترش تجارت خارجي، تورم قيمت ها و تماس فزاينده با كشورهاي اروپايي بر ساختار قدرت داخلي، ارزش ها و انديشه ها تاثير نهادند و شهر اصفهان كه خسارتهاي بيشماري را متحمل شده بود از حكومت ظل السلطان به بعد دچار تغييراتي شد كه در كالبد شهر به خوبي احساس مي شود.
در بررسي هائي كه متخصصين و پژوهشگران در باره واحدهاي مسكوني اصفهان به عمل آورده اند اين نكته مشخص مي شود، كه در هر دوره اي تدريجاً نوعي از معماري و نوسازي جديد انجام مي گرفته كه بيشتر تحت تاثير عوامل فرهنگي و اقتصادي بوده است.
قبل از آن كه به معرفي چند خانه بپردازيم برخي ويژگي هاي اختصاصي خانه هاي قديمي اصفهان را ذكر كرده و تاكيد مي كنيم كه اين ويژگي ها در بيشتر شهرها يكسان بوده و تنها در برخي استانها به دلائل آب و هوا و عوامل جوي تفاوتهائي در نحوه ساخت آنها مي بينيم.
ويژگي هاي خانه‌هاي قديمي
از جمله خصوصيات خانه هاي قديمي در اصفهان و بيشتر شهرها مساحت زياد آن است. سبك معماري آنها نيز به اين صورت است كه از دو قسمت اندروني و بيروني بوده است. اين خانه ها از قسمت هاي ذيل تشكيل مي شده اند:
1. سكو 2- سردر ورودي 3- در ورودي 4- هشتي 5- دالان 6- ايوان ها 7- حياط و اتاقهاي اطراف آن 8- حوض 9. آشپزخانه 10.سرويس ها




سكو: محلي در دو سوي در ورودي ، براي استراحت در هنگام انتظار، براي ورود يا گفت و گو با همسايه ها
سر در ورودي :‌ هلال تزئيني روي در و تنها قسمت خارج از خانه كه اغلب كاشي كاري دارد و معمولاّ طوري ساخته مي شد كه در زمستانها مانع از ريزش برف و باران بود و در تابستانها نيز مانعي براي تابش مستقيم آفتاب به شمار مي رفت. در بالاي سردر آياتي از قرآن كريم يا عبارات مذهبي نوشته مي شد تا هنگام ورود و خروج از زير آيات قرآني يا روايات و عبارات ديني عبور كنند.
در ورودي : در بيشتر خانه هاي سنتي ، درهاي ورودي دو لنگه و چوبي هستند و هر لنگه كوبه اي نيز دارد . زن ها حلقه اي كه صداي زيري داشت ، به صدا در مي آوردند و مردها كوبه ي چكشي شكل را كه صداي بمي داشت .
هشتي : بلافاصله پس از ورودي به فضاي هشتي مي رسيم. اغلب به شكل هشت ضلعي يا نيمه هشت ضلعي و يا بيشتر مواقع چهار گوش است. هشتي داراي سقفي كوتاه و يك منفذ كوچك نور در سقف گنبدي شكل ان است و عموماّ سكوهائي براي نشستن در آن طراحي شده است. هشتي براي انشعاب قسمت هاي مختلف خانه و گاه براي دسترسي به چند خانه ساخته مي شد. در خانه هاي بزرگ ، اندروني و اقامتگاه هاي خدمتكاران نيز به هشتي راه داشتند و اغلب براي جدا سازي آقايان و خانم ها دو قسمتي ساخته مي شد.
دالان (راهرو) : د الان راهروي باريكي بود كه با پيچ و خم وارد شونده را از هشتي به حياط خانه هدايت مي كرد. پيچ و خم دالان براي رعايت حريم خصوصي خانه بود تا عابر نتواند سريعاً فعاليت هاي جاري در حياط را متوجه شود..
حياط : حياط در خانه هاي قديمي مركز و قلب ساختمان بود. ، حياط مركزي همراه با ايوان در هر سمت ، ويژگي بود كه از گذشته هاي دور در معماري ايراني حضور داشت ؛ البته اين امكان وجود داشت كه حياط از نظر هندسي مركز خانه نباشد اما از نظر زندگي و انجام فعاليت ها و ايجاد ارتباط بين قسمت هاي مختلف خانه، تعبيه ديد و ساير مسائل مركز خانه محسوب مي شد. حياط محلي براي برگزاري مراسم مختلف نظير مراسم مذهبي ، عروسي و تجمع اقوام بود. معمولاً چهار گوش بود. ابعاد حيات را تعداد و عملكرد فضاهاي اطراف ان تعيين مي كنند. هر حياط معمولاً يك حوض و چند باغچه دارد كه بسته به شرايط مختلف محلي نظير آب و هوا و عوامل فرهنگي اشكال متفاوتي مي يابد. سازمان دهي فضاهاي محصور حياط به گونه اي بود كه با تغييرات فصلي و كاركردها ي مختلف اتاق هاي مجاور متناسب باشد.
حوض و باغچه : در حياط سازي خانه هاي قديمي حوض و باغچه معتبرترين عناصر حياط سازي به شمار مي رفت.
تالار: اين عنصر عموماً فضائي بود با تزئينات بسيار زيبا و پركار كه در كنار اتاق هاي ساده زندگي در خانه هاي سنتي كاملاً مشهود بود. تالار با گچبري، آئينه كاري، نقاشي روي گچ، مقرنس و با نقاشي روي چوب تزئين مي شدند. جبهه رو به حياط تالار با ارسي هاي 5 دري يا 7 دري به حياط خانه مربوط مي شدند. تالار براي پذيرايي از مهمانان محترم و مخصوص مورد استفاده قرار مي گرفت.
نشيمن: نشيمن،‌ اتاق هائي بود كه از تالار اهميت كمتري داشتند و از اتاق هاي ساده مهمتر بودند نشيمن، محل تجمع افراد خانواده ومهمانهاي بسيار نزديك به حساب مي آمد اين عناصر از نظر تزئينات بسيار ساده بودند.
آشپزخانه: معمولاً مربع يا مستطيل است . نزديك آب انبار و چاه آب قرار دارد. در درون آشپزخانه ، محلي براي پخت و پز ، ذخيره ي چوب و تنور پخت نان و در درون ديوار آن تاقچه اي براي قرار دادن ابزار آشپزي و غذل تعبيه شده است.
آبريزگاه (توالت) و حمام: در سطح پايين تري قرار مي گرفتند: نخست به دليل سهولت در استفاده از آب و زهكشي آن ؛ دوم گرماي آن..
حمام به دو بخش تقسيم مي شد: يكي براي تعويض لباس (سر بينه) و ديگري براي شست وشو (گرم خانه)
جهت خانه ها :‌ جهت خانه تابع زاويه ي نور خورشيد و قبله است . هر وجه خانه براي فصل خاصي از سال مناسب بود و عناصري مانند تالار ، بادگير، پنج در ع سه دري و ارسي در شمار راه حل ها بودند.
در اكثر قريب به اتفاق خانه هاي سنتي، محور اصلي بنا، محور شمالي جنوبي بودند و بهترين موقعيت را براي گرفتن نور خورشيد داشتند تا در روزهاي گرم تابستان از سايه و در زمستان از گرماي خورشيد برخوردار باشد ؛ فضاهاي اصلي زندگي نيز در دو سمت شمالي و جنوب ساخته مي شدند و فضاهائي كه اهميت كمتري داشتند،‌ به خصوص فضاهاي خدماتي در دو سمت شرق و غرب ساخته مي شدند



منابع:
* معماري خانه هاي ايران _ دكتر فاطمه كاتب

[zanememar]

http://www.seemorgh.com/DesktopModules/iContent2/Files/34462.jpg

خانه مشروطه، معروف‌ترین و پرافتخارترین خانه تاریخی تبریز است که در اوج انقلاب مشروطه محل تصمیم‌گیری‌های سرنوشت ساز سران مشروطه بوده است. قدمت این خانه که اکنون در ضلع غربی بازار تبریز و درمحلی به نام راسته کوچه روبروی مسجد جامع این شهر و اقع شده به110سال می‌رسد. خانه مشروطه در اصل متعلق به حاج مهدی کوزه کنانی از فعالان مشروطه در تبریز بود که در اختیار مشروطه‌چیان قر ار می‌گرفت. دراین خانه عکس‌ها مجسمه‌ها و قسمتی از اشیایی که مورد استفاده قرار می‌گرفت به نمایش گذاشته شده است. علاقه‌مندان همه روزه می‌تواند از این خانه بازدید کنند. بنا به لحظ اهمیت تاریخی در سال 1354 شمسی به شماره ثبت 1171 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و در سال 1367 توسط سازمان میراث فرهنگی كشور خریداری شده است. اقدامات مرمتی آن نیز پس از تملك به مرحله اجرا در آمده و سعی شده است به الگوهای معماری، تاریخی توجه كافی شود.



http://www.seemorgh.com/images/iContent/1388-2/L00910460448.jpg



http://www.seemorgh.com/images/iContent/1388-2/L00910460471.jpg



http://www.seemorgh.com/images/iContent/1388-2/L00910460478.jpg



http://www.seemorgh.com/images/iContent/1388-2/L00910460580.jpg

[zanememar]

http://www.seemorgh.com/images/iContent/1388-2/0000000.jpg

http://www.seemorgh.com/images/iContent/1388-2/L00910460595.jpg



http://www.seemorgh.com/images/iContent/1388-2/L00910460615.jpg

http://www.seemorgh.com/images/iContent/1388-2/L00910460620.jpg

http://www.seemorgh.com/images/iContent/1388-2/L00910460625.jpg

http://www.seemorgh.com/images/iContent/1388-2/L00910460630.jpg

[zanememar]

http://www.seemorgh.com/images/iContent/1388-2/L00910460641.jpg

http://www.seemorgh.com/images/iContent/1388-2/L00910460651.jpg

http://www.seemorgh.com/images/iContent/1388-2/L00910460656.jpg

http://www.seemorgh.com/images/iContent/1388-2/L00910460661.jpg


منبع: jamejamonline.ir

[m@hn@z.d]

http://www.seemorgh.com/DesktopModules/iContent2/Files/28421.jpg
آن چیزی كه در طول تاریخ معماری ما را در جهان متمایزتر از معماری اقوام و ملل دیگر كرده است در واقع كیفیت بناهایمان در كاربرد هنر است ...
تا به حال به این موضوع فكر كرده‌اید كه چرا خانه‌های ما زیبا ساخته نمی‌شوند. معماری خانه‌های ایرانی‌ها تنها به چهارگوش‌هایی محدود می‌شوند كه خوابگاه هستند و نه محلی زیبا برای زندگی.
هنوز چند وقتی از اعلام روز سوم اردیبهشت به مناسبت روز تولد شیخ بهایی به نام روز معمار نگذشته است كه این روز در همان ساعات اولیه اعلامش از سوی شورای فرهنگ عمومی با پیشنهاد وزارت مسكن و شهرسازی به 24 بهمن‌ تغییر یافت تا هیچ كس نداند روز اصلی معمار چه روزی است. راستی اصلا معمار روز می‌خواهد؟
قرار است فردا به همین مناسبت یعنی روز معمار كه معلوم نیست تایید شده است یا خیر مراسم‌ مختلفی در كشور برگزار شود. این روز همزمان شده است با روز درگذشت مهندس سیدهادی میرمیران،شخصی كه از او به عنوان پدر معماری نوین ایرانی یاد می‌كنند.
میرمیران در جایی گفته است‌ جریان نوین معماری ایران كه من به آن تعلق دارم، تلاش دارد نوعی معماری بیافریند كه معماری گذشته این سرزمین را تداوم بخشیده، بتواند جایگاه خاصی در معماری جهان به خود اختصاص دهد.
اما آیا معماری بناهای امروز ایرانی اینگونه است كه او عقیده دارد؟ مهندس علیرضا قهاری، رئیس انجمن مفاخر معماری ایران در این باره می‌گوید: نقش معماران در ایجاد هویت ایرانی اسلامی نقشی عمده و اساسی است كه این روزها گویا به فراموشی سپرده شده است. او می‌گوید: ‌یكی از شاخصه‌های هنر معماری ایرانی برخورداری از دانش روز همراه تلفیق آن با آموزه‌های عرفانی و معنوی بوده است كه در بنایی تبلور می‌یابد اما اكنون این اتفاق را در بیشتر بناهای ایرانی نمی‌توانیم بیابیم.
او در ادامه می‌گوید: بیرون گذاشته شدن هنر در ساخت یك بنا و فترت در معماری ایرانی اسلامی از اواخر دوره قاجار در ایران آغاز شده است و این موضوع می‌تواند به دلیل آن باشد كه بیشتر معماران به جای پرداختن به فرهنگ ایرانی به تقلیدی كوركورانه پرداختند كه حتی نتوانستند این تقلید را هم به طور كامل در ساخت بنا‌ها به اجرا درآورند.
مهندس سیدمحمد بهشتی نیز گرچه او را بیشتر با موضوعات مرتبط با میراث فرهنگی می‌شناسند در اصل یك معمار است. او در این باره عقیده دارد:‌ آن چیزی كه در طول تاریخ معماری ما را در جهان متمایزتر از معماری اقوام و ملل دیگر كرده است در واقع كیفیت بناهایمان در كاربرد هنر است و نه كمیت بناها. او ادامه می‌دهد: ‌اگر می‌بینیم اكنون بناهایی در كشور ساخته می‌شوند كه رنگ وبویی از هنر ایرانی اسلامی را بر تن جان خویش ندارند، به همین دلیل است كه اكنون كمیت ساخت بنا‌های ما بر كیفیت رجحان پیدا كرده است.
او می‌گوید: بحث هویت ایرانی - اسلامی در ساخت بناهای ساختمانی امری است كه از برنامه سوم توسعه آغاز شده است و باید ادامه یابد.
حرف های بهشتی چندان بیراه نیست، زیرا اكنون حتی روستاهای كوچك كشورمان نیز با الگوبرداری از شهرهای بزرگتر خانه‌هایی می‌سازند كه هیچ سنخیتی با هویت ایرانی ما ندارند.
قهاری در این باره می‌گوید: جهان به سابقه معماری ایران كه تلفیقی از هنر و فرهنگ این مرز و بوم و همراه توجه به ساختار مهندسی بوده است، افتخار می‌كند، اما آیا اكنون این اتفاق در ساخت بناهای ما وجود دارد؟ او به صراحت می‌گوید: اكنون كاریكاتوری از معماری غرب در كشورمان وجود دارد كه هیچ سنخیتی با معماری اصیل ایرانی ندارد.
او می‌گوید: انتخاب روز معمار شاید دلیلی دوباره برای توجه به این حوزه باشد. اكنون به اشتباه بسیاری، معماران را به عنوان مهندس ساختمان می‌شناسند، اما معماران هنرمند هستند و این در حالی است كه بر طبق آمار معماران تنها بر 5 درصد از ساخت و سازهای كشور نظارت می‌كنند.
صحبت‌های قهاری در حالی است كه براساس رای روانشناسان بخشی از تغییر الگوی زندگی مردم به دست معماری آن ساختمان صورت می‌گیرد و بسیاری از بیماری‌های مدرنیسم به دلیل شیوه بد ساخت خانه‌ها و بناهایی است كه می‌توانستند زیباتر و علمی‌تر ساخته شوند.
او می‌گوید: چه انتظاری از زیبا ساخته شدن خانه‌های كشورمان داریم كه به عنوان مثال اكنون در تهران هیچ كدام از معاونین معماری و شهرسازی مناطق تهران معمار نیستند و یا آن كه هیچ كدام از روسای مسكن و شهرسازی استان‌های كشور هم معماری نخوانده‌اند.
حرف‌های قهاری شاید كلیدی بر باز شدن این قفل باشد زیرا اكنون در بسیاری از قوانین شهرسازی هر كسی می‌تواند خانه‌هایی تا 4 طبقه را بسازد و همه به دنبال دخیل كردن هنر در ساخت بناهای كشورمان با این سابقه تاریخی هستند و معماران در نظام مهندسی كشور در اقلیت قرا ر دارند.


گردآوری:گروه فرهنگ وهنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture (http://www.seemorgh.com/culture)

[atoor2543]

سلام به همه
خواهش میکنم به من کمک کنید که بتونم پلان کامل خانه (حسینیه) امینی ها رو در قزوین تا یکشنبه پیدا کنم. من به هیچ منبعی در داخل ایران دسترسی ندارم متاسفانه. خیلی ممنون میشم اگر راهنمایی ام کنید


سلام به همه

من تونستم خودم نقشه خانه امینی ها در قزوین رو پیدا کنم. البته نمیدونم کامل هست یا نه ولی از توی سایت کتابخانه میراث فرهنگی برداشتم. نقشه رو میذارم برای بقیه دوستان اگه لازم داشتین استفاده کنید

با تشکر

[DDDIQ]

قزوین خیابان مولومی
دوره قاجار
مساحت تقریبی 1200 مترمربع

[DDDIQ]

خانه امینی قسمت 2+1

[DDDIQ]

خانه گلشن یزد



این خانه را حاج علی اکبر محله تلی , ملقب به مروج ساخته است و چون خانه را در اختیار دخترش بی بی فاطمه و همسر او حاج حسین گلشن قرار داده به خانه گلشن معروف شده اسدت.
این 120 سال قمدت دارد و به ثبت سازمان میراث فرهنگی رسیده و هم اکنون در تملک شهرداری یزد است

نقشه ها
راهنمای شماره فضاها (http://www.urfile.net/files/pzuom1liw5zod8gob1e6.jpg)
3d (http://www.urfile.net/files/skpn0r8sfnr0lemfb47i.jpg)
basement floor plan (http://www.urfile.net/files/kb7sbvdoybvxensr552q.jpg)
first floor plan (http://www.urfile.net/files/5gfk53phn2byw1h90rea.jpg)
section a-a (http://www.urfile.net/files/17d35f1508g3pvhgj79n.jpg)
section b-b (http://www.urfile.net/files/zg1xn128x7k5hhfzw2e3.jpg)
section c-c (http://www.urfile.net/files/yt2wjne0r60pphq897ys.jpg)
section d-d (http://www.urfile.net/files/57d9qyivy03syhanoo9q.jpg)


http://www.urfile.net/files/fw4wbb79k5npa7xljd1x.jpg


http://www.urfile.net/files/rn0wr7o4hhxr3ayyi0dz.jpg

http://www.urfile.net/files/ugn1ewf9xhsy1y2f0b7w.jpg

http://www.urfile.net/files/wfojnuhp0mpyo5wbjxe5.jpg



http://www.urfile.net/files/p9y80c0qct3yggw3792c.jpg

[lady -memar]

یه سری از عکسها و پلانهای اتوکدی خانه بروجردیها
http://www.4shared.com/get/sK7wo4p-/boroojerdiha__WwwPersianCadCom.html

[DDDIQ]

پروژه بهسازي و مرمت خانه پلشير باقدمتی ۳۰۰ساله واقع در جلفاي اصفهان كه ازسوي شركت مهندسان پلشير پايان يافته به عنوان نمونه اي برجسته در رهيافتي خاص به حفاظت از ميراث فرهنگي برنده جايزه شايستگي يونسكو در آسيا و حوزه اقيانوس آرام شده است.
دكتر محمدرضا قانعي مديرعامل مهندسان مشاور پلشير با اعلام اين خبر گفت: اين پروژه از ميان ۴۶پروژه شركت داده شده از پانزده كشور آسيايي و حوزه اقيانوس آرام مشتمل بر چهار مركز فرهنگي، چهارده عمارت مذهبي، سه مركز آموزشي، پنج خانه، دوازده پروژه تجاري، دو خيابان، دو يادمان و يك باغ گياه شناسي به عنوان پروژه برتر ازسوي هيأت داوري متشكل از هفت كارشناس بين المللي حفاظت از ميراث فرهنگي موفق به دريافت جايزه شايستگي شد. خانه پلشير با سه دوره معماري صفويه، زنديه و قاجار كه پيشتر با نام خانه زوليان در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده در سال ۷۷ ازسوي شركت يادشده خريداري و پس از سه سال مرمت، بازپيرايي و بهسازي در حال حاضر به عنوان محل شركت مورد استفاده قرارگرفته است. در اين تغيير كاربري اتاق هاي اين خانه به آتليه هاي معماري و شهرسازي، فضاهاي اداري و محل پژوهش و مطالعات خدمات مهندسي اختصاص يافته است. به گزارش واحد اطلاع رساني سازمان ميراث فرهنگي كشور نخستين مالك شناخته شده اين خانه با ۷۱۱مترمربع مساحت و بدون تاريخ ساخت «لئون وكيل الدوله» از كدخدايان ارامنه جلفاي اصفهان بوده است.




http://up.iranblog.com/Files73/0da2609ca2e04a04b8ef.jpg

http://up.iranblog.com/Files73/bdac2136d1df4a6fb16c.jpg

http://up.iranblog.com/Files73/d7c30d9a193c47c3ba91.jpg


http://up.iranblog.com/Files73/9e106fbf9e4d41a2a675.jpg

http://up.iranblog.com/Files73/88036e894fed481d9d82.jpg

http://up.iranblog.com/Files73/5498991ab66e43178f87.jpg


http://up.iranblog.com/Files73/7b343faf7a29489ea342.jpg


http://up.iranblog.com/Files73/dac765dd1b044eb19b9b.jpg

http://up.iranblog.com/Files73/c4618b6a298143bb8259.jpg

http://up.iranblog.com/Files73/daeb7342b7b04546afe7.jpg

[DDDIQ]

File 1 : http://up.iranblog.com/Files73/e9335ba313cc465cb26c.jpg (http://up.iranblog.com/Files73/e9335ba313cc465cb26c.jpg)
File 2 : http://up.iranblog.com/Files73/0635ada7869c4b96a92e.jpg (http://up.iranblog.com/Files73/0635ada7869c4b96a92e.jpg)
File 3 : http://up.iranblog.com/Files73/72aeee122c334fd59813.jpg (http://up.iranblog.com/Files73/72aeee122c334fd59813.jpg)
File 4 : http://up.iranblog.com/Files73/120f645b975c436cb281.jpg (http://up.iranblog.com/Files73/120f645b975c436cb281.jpg)
File 5 : http://up.iranblog.com/Files73/ecb716af4a194f80909a.jpg (http://up.iranblog.com/Files73/ecb716af4a194f80909a.jpg)
File 6 : http://up.iranblog.com/Files73/557597020b594b3aa914.jpg (http://up.iranblog.com/Files73/557597020b594b3aa914.jpg)

[DDDIQ]

سلام مرسیی از این کار کاملتون. لطفا اگر از خانه های تبریز پلان و نماو مقطع دارین لطفا کمکم کنید

خانم مهندس متاسفانه در حال حاضر درمورد خانه های تبریز همینقدر بیشتر مطلب ندارم ولی حتمن سعی خودمو میکنم تا اگر شد مطالب بیشتری از خانه های تبریز قرار بدم
انوشه باشین:gol:

---
خانه شربت اوغلی
تبریز - دوره قاجار
مساحت تقریبی 1700 متر مربع

http://s19.aks98.com/files/89123749841896978123_thumb.jpg (http://s19.aks98.com/viewer.php?file=89123749841896978123.jpg) http://s19.aks98.com/files/79653764473113575459_thumb.jpg (http://s19.aks98.com/viewer.php?file=79653764473113575459.jpg) http://s19.aks98.com/files/08242241053760254186_thumb.jpg (http://s19.aks98.com/viewer.php?file=08242241053760254186.jpg) http://s19.aks98.com/files/67795956123106911649_thumb.jpg (http://s19.aks98.com/viewer.php?file=67795956123106911649.jpg) http://s19.aks98.com/files/83500270934772436859_thumb.jpg (http://s19.aks98.com/viewer.php?file=83500270934772436859.jpg)

راهنمای پلان
حیاط اندرونی B1
حیاط بیرونیB2
اتاقE
ایوانF
http://s19.aks98.com/files/95354667470791988118_thumb.jpg (http://s19.aks98.com/viewer.php?file=95354667470791988118.jpg)

[archisem]

سلام دوستان
من تازه واردم... هم به سايت و هم به رشته معماري...
راستش يه چيزي خيلي برام جالبه.... اينكه بيشتر آثاري كه از گذشته برامون با عنوان آثار تاريخي مونده و جز ساختمون هاي مسكوني هست ... مال آدم هايي هست كه از نظر اجتماعي نسبتا در سطح بالايي بودن ... و يه چيز جالب تر اينه كه خيلي از بزرگترهاي ما هميشه از صفاي خونه هاي قديمي ميگن و از حوض و هشتي و ايوون و ... اين جور چيزا... اما اينكه چرا ماها اون روش هاي ساخت رو ادامه نداديم ميتونه چندتا جواب داشته باشه .... مثلا اينكه خب تكنولوژي تو كل دنيا پيشرفت كرده بود و تو ايران هم ... نوع مصالح خيلي متنوع شده بود و ديگه اينكه سليقه ي ايراني ها يه كم دستخوش تغيير شده بود اون هم به خاطر ارتباط نزديكي كه با فرهنگ مغرب زمين پيدا كرده بوديم در دوره هاي قاجار و پهلوي به اين طرف... البته من قصد ندارم كه چيزي رو درست يا غلط بدونم اما برام جالبه و دلم مي خواد اگر كسي ميتونه اين تغيير و تحول رو در معماري ايراني ما تحليل كنه ،‌حتما كمكم كنه تو فهميدنش...

[DDDIQ]

http://up.iranblog.com/images/s1x0c9j07mpi7qifn26.jpg

http://up.iranblog.com/images/nvj69onta2lthtue78w.jpg

http://up.iranblog.com/images/gxd79zzzahua2lcos0b_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=gxd79zzzahua2lcos0b.jpg) http://up.iranblog.com/images/2f40rn0lxlb7hnn49z3_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=2f40rn0lxlb7hnn49z3.jpg)

http://up.iranblog.com/images/dmjqc6m0wcbf3xn88ura_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=dmjqc6m0wcbf3xn88ura.jpg) http://up.iranblog.com/images/vnwhmtvqoipkmfeaupc_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=vnwhmtvqoipkmfeaupc.jpg) http://up.iranblog.com/images/gknt004zds24nsd1hjuf_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=gknt004zds24nsd1hjuf.jpg) http://up.iranblog.com/images/5q0c1ges6amykc83nhj_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=5q0c1ges6amykc83nhj.jpg) http://up.iranblog.com/images/4h7twkz7gyg1f52dz4e4_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=4h7twkz7gyg1f52dz4e4.jpg)

[DDDIQ]

خانه ابراهیمی
اردبیل - محله سرچشمه
دوره زندیه
مساحت تقریبی 423 مترمربع


http://www.iranvij.ir/upload/images/5ped8jcvaaiqd07y6r9k.jpg

http://www.iranvij.ir/upload/images/u28ds243yzdo4lk1vrrd_thumb.jpg (http://www.iranvij.ir/upload/viewer.php?file=u28ds243yzdo4lk1vrrd.jpg) http://www.iranvij.ir/upload/images/96vzardzv1deos6pvwm3_thumb.jpg (http://www.iranvij.ir/upload/viewer.php?file=96vzardzv1deos6pvwm3.jpg) http://www.iranvij.ir/upload/images/ji7jodpr206hcqwq8i9_thumb.jpg (http://www.iranvij.ir/upload/viewer.php?file=ji7jodpr206hcqwq8i9.jpg) http://www.iranvij.ir/upload/images/z1rjrowqowv7yxci360_thumb.jpg (http://www.iranvij.ir/upload/viewer.php?file=z1rjrowqowv7yxci360.jpg)

[DDDIQ]

محمد رضا شیرازی
عضو هیات علمی دانشگاه هنر تبریز

چکیده:
می گویند سیر معماری ایران ، سیر ترفیع شفافیت است . معماری ایران پیوسته نغمۀ شفافیت نواخته ، و با جان و تن آن را نمود بخشیده است . سیر حصول شفافیت که همانا ماده زدایی است ، از معماری هخامنشی تا قاجار ره می پیماید و در نهایت به مقامی می رسد که در دورۀ قاجار باغ شازدۀ ماهان و مسجد آقا بزرگ نمونۀ اعلای شفافیت اند .
خانه های تبریز ، سیر تحلیل شفافیت و ارتقای کدری است . خانه های آغازین دورۀ قاجار ، که از الگوی کهن خانه های ایرانی پیروی می کنند ،کمابیش دارای اندرونی و بیرونی اند . هر چه به سوی پهلوی اول نزدیک می شویم ، این الگو کم رنگ تر می شود ، تا آنجا که در دورۀ پهلوی اول کاملاً از بین می رود و خانه ها جلوه ای برونگرا به خود می گیرند .

[pegah.n]

سلام دوستان
عيدتان مبارك.:gol::gol::gol::gol::gol:
اين پلان برش نما خانه هاديان در شيراز هست...


48721

http://up.iranblog.com/images/f3ruwgnw2ryta5028ct6_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=f3ruwgnw2ryta5028ct6.jpg) http://up.iranblog.com/images/5r0rl2h8jmbk4exh53tb_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=5r0rl2h8jmbk4exh53tb.jpg) http://up.iranblog.com/images/iugzy2s6f3uqsohrfk7r_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=iugzy2s6f3uqsohrfk7r.jpg) http://up.iranblog.com/images/fetjg9zoh9hmgt19jz7j_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=fetjg9zoh9hmgt19jz7j.jpg)
http://hadian2008.blogfa.com/post-36.aspx

[DDDIQ]

خانه رشیدی - بوشهر
محله کوتی
ساخت :اواخر دوره قاجاری
مساحت :310 متر مربع

http://up.iranblog.com/images/cguho4156el002m3ajux_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=cguho4156el002m3ajux.jpg)
http://up.iranblog.com/images/z3vyf8ncl1xf682sgwkz_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=z3vyf8ncl1xf682sgwkz.jpg) http://up.iranblog.com/images/9wv584dufvz56hzo5ba2_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=9wv584dufvz56hzo5ba2.jpg) http://up.iranblog.com/images/6b9ww8odlo9icv3o1rpc_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=6b9ww8odlo9icv3o1rpc.jpg) http://up.iranblog.com/images/nb2j55g84fy2txjljesj_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=nb2j55g84fy2txjljesj.jpg)
http://up.iranblog.com/images/iv7i2v9ndsk466bg6zl_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=iv7i2v9ndsk466bg6zl.jpg)

راهنمای پلانهای ضمیمه
B حیاط
F ایوان
J انباری
E اتاق
E2 اتاق پذیرایی
O آشپزخانه
Q اتاق سرایدار

[DDDIQ]

;) عالي بود عالي :D
كاش برش نما هم ميگذاشتيدو ادرس سايتي كه ازش اينو گرفتيد مي داديد.:redface:
مرسييييييي 1 دنيا:gol::gol:

خانم مهندس
منبع سایت نیست ! اطلاعاتی که اینجا میگذارم اکثرن از آرشیو خودم هست که تو این مدت از اساتید و دوستان جمع آوری کردم
از این مکان فقط پلانش رو موجود داشتم

[DDDIQ]

بندر - بوشهر خیابان خلیج فارس
دوره قاجار
مساحت تقریبی 700 متر مربع

http://up.iranblog.com/images/vhdt2tkp1mis0bwsuqa_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=vhdt2tkp1mis0bwsuqa.jpg) http://up.iranblog.com/images/vjx1gpm6sqwiwgfou1l4_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=vjx1gpm6sqwiwgfou1l4.jpg) http://up.iranblog.com/images/uknv4ip9ld693uqqa1v7_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=uknv4ip9ld693uqqa1v7.jpg) http://up.iranblog.com/images/o22w38s5iu6x62plevyd_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=o22w38s5iu6x62plevyd.jpg)
http://up.iranblog.com/images/aiovwzym5ct7fsyjipa_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=aiovwzym5ct7fsyjipa.jpg) http://up.iranblog.com/images/gfdksapiy7aqj1dtjn2h_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=gfdksapiy7aqj1dtjn2h.jpg) http://up.iranblog.com/images/ai2bbw6qt1y7qutk1e7_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=ai2bbw6qt1y7qutk1e7.jpg) http://up.iranblog.com/images/a9opttpdyl8mknr1e46_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=a9opttpdyl8mknr1e46.jpg)

http://up.iranblog.com/images/v5azlvy734ycn1bgtuyw_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=v5azlvy734ycn1bgtuyw.jpg) http://up.iranblog.com/images/w8v80222s2s3hw2l2u6t_thumb.jpg (http://up.iranblog.com/viewer.php?file=w8v80222s2s3hw2l2u6t.jpg)
راهنمای پلان
ورودی A
حیاط اندرونی B1
B2 حیاط بیرونی
اتاقE
اتاق پذیراییE2
D دالان
اتاق پنج دریI
راهروL
اتاق سه دریK
آشپزخانهO
دستشویی توالت1O
F ایوان

در صورت مشاهده نشدن عکسها فایل ضمیمه را دانلود کنید

[memar bashy]

انگورستان ملک
آدرس :خيابان شريف واقفي - خيابان ملك محله شيخ يوسف
در زمان سلطنت نادرشاه افشار باغ انگوري كه متعلق به مردم اصفهان بود به عنوان ماليات از آنها گرفته شد و به تصرف دولت درآمد. در زمان سلطنت ناصرالدين شاه قاجار به تصرف مسئول امورمالي حكومت اصفهان درآمد و بعدها فرزند اين شخص به نام حاج محمدابراهيم خان كه لقب ملك التجار داشت بناي انگورستان را احداث كرد و به برگزاري مراسم عزاداري و تعزيه اختصاص داد. معمار سازنده اين بنام استاد حسين چي است و تاريخ وقف نامه آن سال 1341 هجري قمري است. در طول زمان قسمت هاي مختلفي از اين انگورستان تخريب شد و بخش هائي از آن در سال 1333 هجري شمسي در تعريض خيابان ملك از بين رفت. آنچه از اين بنا باقي مانده است يك حياط وسيع است كه در شمال واقع شد و يك سفره خانه كه مساحت تقريبي آن با حياط يكي است. اين سفره خانه تمامي جبهه حياط را در بر مي گيرد.
فضاي سفره خانه بوسيله يك ارسي هفت دهنه به حياط جنوبي باز مي شود. بعدها حياط خانه نيز مسقف شده بطوري كه از ارسي هاي سفره خانه و حياط سرپوشيده و پشت بام و فضاهاي سه جبهه ساختمان براي تعزيه استفاده مي شده است.
در سقف حياط يك نورگير زيباي 8 ضلعي به همراه پنجره هاي سراسري بالاي ديوار حياط روشنائي فضاي تعزيه را تامين مي كند. تالار پنج دري زيبائي كه در جبهه شمالي حياط سرپوشيده قرار دارد محل دفن مرحوم ملك التجار و همسر اوست كه بنا به وصيت وي در اين محل به خاك سپرده شده اند.
مجموعه فضاهاي حياط سرپوشيده، سفره خانه، اتاق مقبره و ديگر اتاقهاي اطراف حياط داراي تزئينات فراوان گچبري، آينه كاري و كاشيكاري هستند. ستون هائي كه در وسط فضاي سفره خانه و حياط هستند داراي روكش هاي چوبي مي باشند اما پايه و سرستونها داراي تزئينات مي باشند. در زير فضاي سفره خانه زيرزميني وجود دارد كه نورگيرهاي مشبك نور آن را از حياط جنوبي تامين مي كنند. در گوشه جنوب شرقي بنا حمامي واقع شده است كه سقف گنبدي بسيار زيبائي دارد و سكوهائي در اطراف آن تعبيه شده اند. ازاره جبهه شمالي و شرقي اين خانه داراي نقوش حجاري هستند.
انگورستان ملك از بناهاي بسيار زيباي دوران قاجاريه است كه در حال حاضر در اختيار سازمان اوقاف مي باشد و به برگزاري مسابقات قرائت قرآن و تعزيه و عزاداري اختصاص دارد. تزئينات اين بنا بيانگر هنر گچبري و آينه كاري و كاشيكاري هنرمندان خلاق و مبتكر اصفهاني مي باشد...

[sahar-architect]

این فایل از رو سرور پاک شده، کسی داره بی زحمت دوباره آپش کنه؟؟! نیاز فوری (تا فردا) به پلانای این خونه دارم طوری که اسامی فضاها مشخص باشه, مرسی:smile:
اينو تست كنيد:
http://cad30ty.com/wp-content/uploads/2011/04/Khane-Borojerdiha-Cad30Ty.Com_.zip

[DDDIQ]

خانه مستوفی
شوشتر - جنب پل شادروان / دوره قاجار
مساحت تقریبی : 1500 متر مربع



مدارک

http://up8.iranblog.com/images/0xx3u0vbq1sh13pg1222_thumb.jpg (http://up8.iranblog.com/viewer.php?file=0xx3u0vbq1sh13pg1222.jpg)http://up8.iranblog.com/images/n4fhj830pvqvwh5j9tq9_thumb.jpg (http://up8.iranblog.com/viewer.php?file=n4fhj830pvqvwh5j9tq9.jpg) http://up8.iranblog.com/images/3j3x2ml86qrsv83u79re_thumb.jpg (http://up8.iranblog.com/viewer.php?file=3j3x2ml86qrsv83u79re.jpg) http://up8.iranblog.com/images/qv43ilg52xa1uvdktys_thumb.jpg (http://up8.iranblog.com/viewer.php?file=qv43ilg52xa1uvdktys.jpg)


تصاویر
http://up8.iranblog.com/images/oxoyeql6mp8osypwo9q_thumb.jpg (http://up8.iranblog.com/viewer.php?file=oxoyeql6mp8osypwo9q.jpg) http://up8.iranblog.com/images/cvjjc2i4pa7941rk6bfr_thumb.jpg (http://up8.iranblog.com/viewer.php?file=cvjjc2i4pa7941rk6bfr.jpg) http://up8.iranblog.com/images/wmsipl88xqnr07ra0zy_thumb.jpg (http://up8.iranblog.com/viewer.php?file=wmsipl88xqnr07ra0zy.jpg) http://up8.iranblog.com/images/tx9qjv42o77aagqsdv1_thumb.jpg (http://up8.iranblog.com/viewer.php?file=tx9qjv42o77aagqsdv1.jpg) http://up8.iranblog.com/images/x0d5q92xercyn72sjw_thumb.jpg (http://up8.iranblog.com/viewer.php?file=x0d5q92xercyn72sjw.jpg) http://up8.iranblog.com/images/sfvr8lbux9a0iiyl781_thumb.jpg (http://up8.iranblog.com/viewer.php?file=sfvr8lbux9a0iiyl781.jpg) http://up8.iranblog.com/images/xh67uim72gvkxgzu8lzh_thumb.jpg (http://up8.iranblog.com/viewer.php?file=xh67uim72gvkxgzu8lzh.jpg)


در صورت مشاهده نشدن تصاویر فایل ضمیمه را دانلود کنید

[archisem]

76890

سلام دوستان
ما یه فیلم مستند درباره خانه های کاشان نشون دادیم توی دانشکده مون . این خلاصه ای از حرفای استادمونه درباره تحلیل این فیلم. امیدوارم براتون مفید باشه. اگه کسی از این مدل تحلیل ها داره ، توی این تاپیک بذاره لطفا که بچه های دیگه هم استفاده کنن . ممنون

[Seti.Star]

بزرگ ترين خانه خشت و گلي جهان ..


اگر از آن افرادي هستيد که دنبال «ترين ها» مي گرديد و برايتان مهم است کدام دونده سريع ترين و کدام ساختمان در دنيا بلندترين است و يا از شنيدن خبر قوي ترين مردان جهان ذوق زده مي شويد يک نکته جديد را به دانسته هايتان اضافه کنيد.

بزرگ ترين خانه خشت و گلي جهان همين نزديکي ها درست در شهر رفسنجان قرار دارد که به «خانــه حـاج آقــــــا عـلـــي» معروف است. به عبارت دقيق تر «خانه حاج آقا علي» بزرگترين بناي خشتي سقف‌دار جهان است که در سال 1136 ساخته شده است. يعني در زماني که نه از کولر خبري بوده و نه از چيلر. بنابر اين «خانه حاج آقا علي» را بايد معماران ايراني با اصولي مي ساختند که بتواند در گرماي نسبتا زياد رفسنجان و خشکي هوا، بادهاي متغير و وجود شن‌هاي روان در اين منطقه، فضايي متبوع و خنک داشته باشد.
http://img.tebyan.net/big/1390/04/20110622112912162_2.jpg
«خانه حاج آقا علي» بيشتر از 7 هزار متر مربع وسعت دارد و با معماري زيبا و ايراني يکي از بزرگترين و زيباترين خانه‌هاي خشتي و سنتي جهان به شمار مي‌آيد که توسط حاج آقا علي معروف به زعيم الله رفسنجاني (بزرگترين تاجر ايراني آن دوره) بنا شده است.
http://img.tebyan.net/big/1390/04/20110622112912208_3.jpg
درباره حاج آقا علي و دارايي هاي او افسانه هاي زيادي روي زبان مردم منطقه است اما دکتر باستاني پاريزي درباره او مي نويسد:
"حاج آقا علي ملاک عمده رفسنجان بود و در تجارت نيز با ممالک شرقي مثل هند و چين ارتباط داشت و هنوز بشقاب ها و کاسه هاي چيني که در داخل آن فرمايش 110 (علي) نوشته شده است در دسترس مردم باقي است. گله هاي گوسفند چند هزارتايي داشت. مزارع او نزديک به شصت فرسنگ کشت مي شد، اما هرگز از زي خود خارج نشد، همان قباي بلندي را که دکمه آن روي شانه اش بسته مي شد تا آخر عمر مي پوشيد. بر خري سوار شده پيشاپيش همراهان که همه اسب سوار و قاطر سوار بودند مي رفت..."
http://img.tebyan.net/big/1390/04/20110622112912271_4.jpg
اين خانه 86 اتاق (هفت دري، پنج دري، سه دري و پستو) دارد. يک آشپزخانه بزرگ و انبار بزرگ وظيفه تامين نيازهاي اين مجموعه را بر عهده داشته است. 4 حياط، راهروهاي سرپوشيده و روباز و 3 هشتي نيز ارتباط قسمت‌هاي مختلف اين خانه را تامين مي نموده است.
وسيعترين فضاي سرپوشيده خانه تالار حوضخانه است که سقف آن در ارتفاع طبقه دوم با گنبدي عظيم پوشانده شده است. در وسط حوضخانه حوض مستطيل شکلي قرار دارد که در گذشته با حوض‌هاي حيات‌هاي جانبي در ارتباط بوده است و آب آن از طريق قنات تأمين مي‌شده است.
http://img.tebyan.net/big/1390/04/20110622112912318_5.jpg
به علاوه براي اين که اهالي و خدمه تمام نيازهايشان در اين خانه بزرگ تامين شود حاج آقا علي دستور مي دهد که در اين خانه امکاناتي مثل آب انبار، مسجد، کاروانسرا، حمام، حسينيه، يخدان (که در 2 کيلومتري قاسم آباد و در روستاي عباس آباد حاجي است و تامين کننده يخ مورد نياز اهالي بود) تعبيه شود.
http://img.tebyan.net/big/1390/04/20110622112912365_6.jpg
حالا که به آمار و ارقام «ترين ها» علاقه نشان داديد اين را هم بدانيد که حاج آقا علي بدشانس ترين ثروتمند رفسنجان هم بوده است. چرا که با آن همه دارايي و ثروت و مکنت در اواخر عمر به خاطر اختلاف فرزندانش تمام اموالش را از دست داد هرچند بعد از حدود 260 سال، در 5 کيلومتري جنوب شرقي رفسنجان و در روستاي قاسم آباد خانه باشکوهي از معماري عصر قاجار قرار دارد که هنوز همه آن را به نام خانه حاج آقا علي مي شناسند.

[Seti.Star]

معرفی خانه های تاریخی استان تهرانhttp://img.tebyan.net/big/1384/07/1061308719018525248126170579211035106328.jpg

خانه اتحادیه
خانه امین السلطان معروف به خانه اتحادیه مانند دیگر خانه - باغ های دوره قاجاریه دارای اندرونی و بیرونی و از دو جهت دارای درهای ورودی و خروجی است. این خانهبین دو خیابان فردوسی و لاله زار قرار گرفته و از هر دو خیابان می توان به آن وارد یا خارج شد.
بخش اصلی این خانه از دوره ناصری است که در طی زمان بناهایی به آن اضافه یا از آن کم شد. یکی از بناهای چندگانه که در شمال غربی مجموعه قرار دارد مربوطه به دوره قاجاریه است ولی بقیه در دوره های بعد ساخته شده اند. این بنا مانند دیگر بناهای قاجایه دارای سبک و کالبد خاص است. سردر بسیار زیبای این خانه در کوچه معروف به اتحادیه در خیابان لاله زار قرار دارد. قسمت ورودی با آجر تزیین شده است.
قرنیز زیبایی در بخش فوقانی سردر و ستون توکار نیم گرد در دو طرف ورودی دیده می شود. دورتا دور قوس بالای در ورودی با نقش آجرکاری حصیری جفت جفت، قاب مربوط به اسماء جلاله و قوس مغولی برگشته در محل چراغ دان با نقوش اسلیمی که دو اژدها را نشان می دهد، تزیین شده است.
بنای کوچک و زیبایی در ضلع شرقی مجموعه قرار دارد و حوضخانه مجموعه با ارزش است. در این بنا تزئیناتی چون گچبری متنوع، مقرنس ( آنچه به شکل نردبان و پله پله ساخته شده ، بنای بلند مدور و ایوان آراسته و مزین با صورت ها و نقوش که بر آن با نردبان پایه روند ، قسمی زینت که در اطاق و ایوان ها به شکل های گوناگون گچبری کنند؛ کنگره دار) با گچ، ستون ها و نیم ستون های شیاردار، پایه ستون های شبیه گلدان ، سرستون های زیبا با نقوش گل و بوته، پنجره هایی به سبک دوره قاجاریه ، آجرکاری و نماسازی با آجر با طرح های مختلف بیش از همه خودنمایی می کند.
در قسمت ورودی بخش های تزیین شده با آجر، بسیار زیبا و نمودار سبک دوره قاجار است. این در ورودی در طی زمان تغییر یافته است. سردر دارای آجر تراش دار، قرنیز زیبا ، ستون توکار نیم گرد و پیش گرد ، آجر چینی به صورت حصیری جفت جفت و قوس هندی فوقانی است. داخل بنا از تزئینات مقرنس کاری، کاسه سازی، آویز گچی، نقوش اسلیمی گل و بوته و ... بهره بسیار دارد.
خانه امیربهادر
http://img.tebyan.net/big/1384/07/211249602252022710765541712385172224253148.jpg

این خانه از مجموعه خانه های با ارزش دوره قاجاریه و در اصل متعلق به شادروان حسین پاشازاده معروف به امیربهادر جنگ ، وزیر دربار و وزیر جنگ مظفرالدین شاه قاجار بوده است. مساحت این بنا در حدود 3000 متر مربع است. در کتیبه دهلیز بنا چنین نوشته اند :«عمل میرزا آقا گچ کار ولد حسین 1318» این بنا در اصل حسینیه امیر بهادر بود که بعدها تحت تملک شرکت پخش سیگار ایران درآمد و در نهایت توسط انجمن آثار ملی خریداری شد و تعمیراتی در آن صورت گرفت. خانه امیربهادر دارای تالار بزرگ آینه کاری شده، زیرزمین آینه کاری شده ، تالار بزرگ بالا، حوضخانه با تزئینات کاشیکاری و اتاق های متعدد برای برگزاری جلسات و سخنرانی ها و قرائت خانه عمومی و همچنین اتاق های دیگر با کارکردهای مختلف است. این خانه در حال حاضر در تملک «انجمن آثار و مفاخر فرهنگی» است.
خانه امام جمعه
http://img.tebyan.net/big/1384/07/23216372163310318314178250771633369131192.jpg

در محدوده بافت قدیم شهر تهران،در خیابان «ناصرخسرو» خانه معروف امام جمعه واقع است. همان گونه که از نام بنا برمی آید، این خانه متعلق به یکی از امام جمعه های تهران در دوره قاجار است و احتمالاً ساخت آن را می توان به اواسط دوران سلطنت ناصرالدین شاه یعنی سال های 1280 تا 1300 هـ . ق نسبت داد.
http://img.tebyan.net/big/1384/07/302415324199825011179799141018090210.jpg

مدخل ورودی بنا توسط راهروی باریکی به حیاط نسبتاً بزرگی متصل می شود. وسط حیاط حوض سنگی به شکل مستطیل قرار گرفته و در دو طرف آن دو ستون سنگی دیده می شود که روی آنها مجسمه هایی به شکل انسان با پوشش دوران قاجار حک شده است. این بنا دارای بخش اندرونی و بیرونی، شاه نشین و تالار زمستانی است.

خانه شقاقی
این بنا در شمالی ترین بخش منطقه دوازده تهران،در جبهه شمالی خیابان کوشک حد فاصل فردوسی و لاله زار قرار دارد . این خانه را اغلب با عنوان خانه کوشک می شناسند. خانه شقاقی ابتدا به عنوان منزل مسکونی خانواده شقاقی مورد استفاده بود و بعدها به صورت یکی از مراکز آموزشی سازمان میراث فرهنگی کشور درآمد.
این بنا شامل زیرزمین، همکف، طبقه اول و کلاه فرنگی است که به صورت مورب در میان زمینی به ابعاد تقریبی 33×49 متر ایجاد شده است.
عمارت موقوفه فاضل عراقی
این خانهدر غرب میدان فردوسی، در کوچه پارس قرار دارد و موقوفه فاضل عراقی، مستشار و رئیس سابق دیوان عالی کشور است. بخشی از آن در سال 1334 شمسی به بیمارستان زنان اختصاص یافت.
معمار عمارت موقوفه فاضل عراقی با ایجاد پیش آمدگی و فرورفتگی جزیی در نما، تنوع ایجاد کرده است. بخش مرکزی نما با دری تمام شیشه در قسمت همکف ، و پنجره ای تمام شیشه در طبقه اول، پیش آمده ترین قسمت آن است. در طرفین آن دیوار کمی عقب نشسته و در هر سمت یک در و یک پنجره تمام شیشه قرار دارد. در قسمت بالای عمارت که به شیروانی منتهی می شود، کتیبه ای تقریباً پهن با آجر نقش برجسته کار شده که دارای حاشیه ای پهن در بالا و حاشیه ای باریک تر در پایین است. حاشیه ظریفی از کاشی نقش برجسته به رنگ فیروزه ای درون قاب باریکی از سفال دور درگاه ها، پنجره ها و سطوح مختلف نما حرکت می کند. کاشی های عمارت بسیار نفیس و روی آنها تصاویر شاهان باستانی ایران نقش شده است.
عمارت باغ فردوس
http://img.tebyan.net/big/1384/07/2415971136136320630145231751742437323127.jpg

این خانه ارزشمند و تاریخیدر بخش شمالی شهر تهران قرار دارد . در داخل این خانه گچبری های کم نظیری به چشم می خورد که به مرور زمان رو به خرابی نهاده بود. 30 نفر از بزرگترین و مجرب ترین هنرمندان گچبر مأمور شده بودند تا این محوطه را بازسازی نمایند که مسن ترین آنها استاد «حسن رضایی تهرانی» با بیش از 90 سال و کم سن ترین آنها فرزند وی علیرضا رضایی تهرانی بود. استادان دیگری چون «حاج عباس عشقی» ، «اصغر زینت اعلایی» ، «رضا نجفی» ، «حاج سید علی اصفهانی» ، «استاد علی» ، «استاد یوسف» ، «حاج مصطفی شایگان» ، «حاج سید علی لطفی» ، «شعبان صحافا» ، «حسین نشاطیان» و ... باعث شدند این بنای ارزشمند دوباره احیاء شود .
این بنا در زمان قاجاریه ساخته شد. در این مجموعه گچبری گل و برگ و انگور با روش ها و سبک های رومی و یونانی و ایرانی ترکیب شده و طرحی جدید را به وجود آورده است. به علت حضور گچ بران متعدد – در دوره ساخت و نیز مرمت بنا – هر اتاق ، سقف، ستون و راهرو به دست یک گروه بازسازی شد. به همین دلیل نوع ، سبک و طرح هر اتاق با اتاق دیگر متفاوت است. سالن قندیل زیرزمین باغ فردوس تقلیدی از قطار و آویز و کاسه است. به نقل از استادان مرمت کار ، نقطه آغاز و پایان کار نامعین است. آنچه که این کار را از دیگر کارها متمایز می کند توخالی بودن آویزه هایی است که از سقف به پایین آمده است. نوع سبک و مرمت کار حاج عباس عشقی است.
عمارت و باغ فرمانیه
اثر تاریخی باغ فرمانیه نمونه ای از معماری اصیل ایرانی مربوط به اوایل دوره قاجار با کاشی های طرح دار دوره ناصری است. ملک فرمانیه شامل باغ، زمین بایر و چندین رشته قنات، در سال 1326 هـ . ق به «کامران میرزا نایب السلطنه» قاجار تعلق گرفت و پس از فوت او به دخترش رسید. بعد از آن «میرزا فرمانفرما» از شاهزاده های قاجار، شمال باغ، سهم قنات ها و سایر متعلقات را خریداری کرد. در سال 1319 باغ و تمام متعلقات آن به سفارت ایتالیا فروخته شد. بناهای این باغ دارای جزئیات معماری اصیل ایرانی اوایل دوره قاجار است.
مجموعه بنای بیرونی شامل یک شاه نشین و دو اتاق سردری در طرفین حوضخانه ، دو اتاق پنج دری در دو طرف شاه نشین مشرف به باغ است. در مرکز این بنا ، حوضخانه ی هشت ضلعی که با الگوی معماری چهار طبقه چهار صفه و طاق گنبدی طراحی شده ، قرار دارد.
گچبری حوضخانه ، چشم را به فراز گنبد، جایی که نورگیر گنبد نور خورشید را به درون می کشد و بر حوض مدور زیرین و پنجره های اُرُسی سه طرف حوضخانه می پراکند، راهنمایی می کند.
مهمترین عامل تزیینی به کار رفته در بنای بیرونی و اندرونی، کاشیکاری طرح دار دوره ناصری است که به طور یقین از ساختمان دیگری به این بنا منتقل شده است. نمای شمالی بسیار ساده است و با ستون های آجری مسطح با تلفیقی از گچ مشاهده می شود. نمای جنوبی و اصلی ساختمان بیرونی با ایوان سراسری به فضای باغ گشوده می شود. ستون های موجود بخشی از تزئینات الحاقی است.
خانه شهید مدرس
خانه شهید سید حسن مدرسدر محله عودلاجان از محلات محدود حصار ناصری شهر تهران قرار دارد. این خانه که کامل ترین شکل یک خانه سنتی را در بافت تاریخی تهران به نمایش می گذارد، از بخش های مختلف اندرونی؛ بیرونی، مطبخ، کالسکه خانه و ... تشکیل شده است. در این خانه تاریخی مجموعه ای از هنرها شامل گچبری، حجاری، آجرکاری، گره چینی، نقاشی و کتیبه نگاری در کامل ترین شکل، به کار رفته است. در نقشه ی تاریخی شهر تهران که متعلق به سال 1275 هـ . ق است، این خانه با عنوان «خانه وزیر مختار فرانسه» مشخص شده است. مرحوم سید حسن مدرس در اوایل قرن معاصر و در دوره نمایندگی مجلس، در این خانه سکونت داشت.
بنای تاریخی مسعودیه
بنای تاریخی مسعودیه،در خیابان اکباتان تهران، به دستور ظل السلطان فرزند ناصرالدین شاه همزمان با کاخ گلستان احداث شد. این مجموعه در محدوده میدان بهارستان و خیابان های ملت و اکباتان قرار دارد و شامل پنج عمارت اصلی و تاریخی است و قدمت آن به سال 1295 می رسد. عمارت مسعودیه با توجه به نقشه عبدالغفار، در زمینی به مساحت چهل هزار متر مربع احداث شد. آنچه امروز از این باغ و عمارت باقی مانده نیمه ی غربی مجموعه در زمینی به مساحت حدود دو هکتار است.
تالار سلام این مجموعه زیر نظر صنیع الملک نقاش باشی برای «میرزا آقاخان اعتمادالدوله» صدراعظم آقاخان نوری نقاشی شد. در عمارت مسعودیه کتیبه هایی به تاریخ 1295 هـ . ق باقی مانده است. عمارت اصلی یعنی دو بنای واقع در جبهه ی جنوبی شامل دیوان خانه و حوضخانه و عمارت سردر، تغییرات عمده ای نیافته اند اما بدنه ی غربی که در کنار خیابان ملت قرار داشت و بدنه ی شرقی به طور کلی تخریب شده است. در عمارت مشیریه و عمارت سید جوادی نیز تغییراتی مشاهده می شود که باید گفت ناشی از تغییر سلیقه ی حاکم در اوایل دوره ی پهلوی بوده است . سردر کالسکه روی عمارت مسعودیه همچنان باقی است.
این مجموعه که هم زمان با کاخ گلستان بنا شد و به ویژه تزیینات معماری آن ، متأثر از نفوذ هنر غربی در سال های اواخر حکومت قاجار است، در سال 1320 توسط دولت از دختر ظل السلطان خریداری شد و در اختیار وزارت معارف وقت قرار گرفت و بیش از 75 سال در اختیار وزارت آموزش و پرورش بود.
این عمارت با تصویب نامه ی هیأت وزیران در اختیار سازمان میراث فرهنگی کشور قرار گرفته است تا کارهای بازسازی و مرمت آن انجام شود.

خانه مشیر الدوله پیرنیا
http://img.tebyan.net/big/1384/07/1521601541476966520219344217149804194145.jpg

این بنادر خیابان لاله زار بین جمهوری و منوچهری قرار گرفته و در اصل متعلق به حسن پیرنیا بود .از خصوصیات این بنا گچبری و فرنگی کاری، کاشیکاری همراه با کاشی های منقوش به تصاویر شخصیت های اساطیری و تاریخی است.
خانه وثوق
http://img.tebyan.net/big/1384/07/1524956107194137012712011315918516513717829.jpg

این بنا در سال 1253 هـ . ق یا 1211 شمسی در زمان محمدشاه قاجار برای یکی از صاحب منصبان دوره قاجاریه به نام «میرزا محمد قوام الدوله آشتیانی» ساخته شد.
این بنادر خیابان 15 خرداد کوچه «میرزا محمود وزیر» قرار دارد. هفت دری در این بنا یکی از تزئینات بنا به شمار می رود. ورود به قسمت داخل ساختمان از حیاط بیرونی و حیاط دَوُرنی از طریق دو راه پله انجام می شود . پله ها دارای ازاره (آن قسمت از دیوار اتاق و یا ایوان که از کف طاقچه تا روی زمین بود) های سنگی هستند که نقوشی روی آن حک شده است. دو راهروی پایین توسط تالار آینه و تـَنـَبی ( محلی است برای پذیرایی) به هم مرتبط می شود ولی راهروهای طبقه دوم به علت وجود شیروانی از داخل ساختمان به هم مرتبط نیست و تنها راه ارتباطی آنها از طریق حیاط است.
طبقه اول را روی هم دو تالار بزرگ آینه و تنبی با سفره خانه، دو راهرو و سه اتاق دیگر در ضلع شرقی ساخته شده اند.
زیرزمین ساختمان در قسمت زیرین تالار آیینه و تنبی قرار گرفته که تنها از حیاط درونی و توسط دو در می توان به آن وارد شد. آرایش درها از نوع گره سازی با چوب است. نور طبیعی زیرزمین در دو ضلع شمال و جنوب با آجرهای لعاب دار آبی رنگ موسوم به پاچنگ تأمین می شود. دیوارهای بنا از خشت و سقف از جنس چوب است. تزئیناتی که در بنا به کار رفته شامل آینه کاری، نقاشی گل و مرغی روی گچ ، مقرنس کاری و گچبری است. کف اتاق ها با کاشی های ابر و باد پوشانده شده و بیشترین تزیین بنا مقرنس کاری است.
برخی دیگر از خانه های دوره قاجاریه در تهران
خانه میرزا محمود وزیر در خیابان امیرکبیر،خانه اخوان علیزاده،خانه قدیمی صفوی در سرچشمه،خانه رضاشاه در خیابان امام خمینی،خانه صبا، خانه بهزاد در خیابان انقلاب،خانه علاءالدوله در خیابان فردوسی،خانه مستوفی در خیابان پانزده خرداد،خانه احسانی در پامنار کوچه بهاءالدوله؛خانه بازار مسگرها در خیابان مصطفی خمینی،خانه نصرالدوله در سرچشمه،خانه کلارا آبکار در خیابان جمهوری اسلامی،خانه هدایت در خیابان هدایت،خانه قوام السلطنه در خیابان 30 تیر و ...


منبع :کتاب سیمای میراث فرهنگی استان تهران
زهره پری نوش- سایت تبیان

[Seti.Star]

خانه های تاریخی استان فارسنارنجستان قوامhttp://img.tebyan.net/big/1383/08/10639104939642802548812474182207176125144.jpg (http://www.iran-eng.com/bigimage.aspx?img=http://img.tebyan.net/big/1383/08/201082324520431193130101118202160212252181192.jpg)
نارنجستان قوام كه به موزه نارنجستان اختصاص یافته ، در خیابان لطفعلی خان زند واقع است ، و محل مسكونی و نیز محل كار قوام الملك بود. كار ساختمان نارنجستان قوام در سال 1290هـ . ق توسط "علی محمدخان قوام الملك" آغاز شد و در سال 1305 هـ. ق توسط نوه او یعنی " محمدرضا خان قوام" پایان یافت.
درِ ورودی در جنوب بنا و در خیابان لطفعلی خان زند واقع شد ه است. این خیابان را برای حفظ ساختمان، كج احداث كرده اند. پس از گذر از هشتی ورودی، دو دالان از دو سو به حیاط نارنجستان راه می یابد. در دو طرف این راهروها، چند اتاق وجود دارد. در ازاره ( آن قسمت از دیوار اتاق و یا ایوان كه از كف طاقچه تا روی زمین بود) های این قسمت ساختمان و ساختمان شمالی آن به تقلید نقوش تخت جمشید، نقش هایی روی سنگ حك شده و در كنار آن نقش شیر، گورخر، سرباز و ... در آنها نـَقر ( حك) كرده اند.
در شمال حیاط ، ساختمانی سه طبقه وجود دارد. طبقه اول زیرزمین است و طبقه دوم با دو راهرو به اتاق ها و شاه نشین می رسد. در طبقه سوم دو اتاق در دو طرف شاه نشین واقع شده كه سقف زیبای آن، چوب كاری و نقاشی شده است. تمامی شاه نشین و اتاق ها، آینه كاری است و در آینه های سقف، مانند سایر آثار دوره قاجاریه در شیراز، تصاویر اروپایی جا گذاری شده است. درهای بنا همه خاتم كاری و منبت كاری شده است. در سمت راست، حیاط خلوت كوچكی وجود دارد. كاشیكاری رو كار این ساختمان و ساختمان جنوبی و تصویر آن بسیار زیباست.
این بنا كه بیرونی مجموعه است، چون محل كار قوام الملك بود، دیوانخانه قوام الملكی هم نامیده شده و از آنجا كه دارای درخت نارنج است، به نارنجستان نیز مشهور است. این ساختمان در سال 1345 زیر نظر دانشگاه شیراز قرار گرفت و در چند سال اخیر، دانشكده معماری و هنر دانشگاه شیراز در آن مستقر شده است.
گالری عكس نارنجستان قوام (http://www.iran-eng.com/narenj/html/ej-830806-narenjestan.html) خانه زینت الملوكhttp://img.tebyan.net/big/1383/08/19816741812183872425112713312111240217254.jpg (http://www.iran-eng.com/bigimage.aspx?img=http://img.tebyan.net/big/1383/08/56142967797255109159101937823445220187200.jpg)
در ضلع غربی نارنجستان قوام، عمارتی زیبا قرار دارد كه به دلیل سكونت خانم زینت الملوك قوامی، دختر قوام الملك چهارم، به این نام معروف است. این عمارت كه از آثار دوره قاجار است به فاصله یك كوچه با خانه قوام قرار دارد و به وسیله یك راه زیر زمینی با آن در ارتباط است، در حقیقت اندرونی خانه قوام ، و محل رفت و آمد محارم بود. ساخت بنا در سال 1290هـ . ق به وسیله علی محمدخان قوام الملك دوم آغاز شد و در سال 1307 هـ . ق به وسیله محمدرضا خان قوام الملك سوم به پایان رسید. در ورودی خانه زینت الملك معرق كاری شده و با عبور از هشتی، یك راهرو با زاویه شمال شرقی به حیاط راه می یابد.
http://img.tebyan.net/big/1383/08/2011315810594422377275175249209474118945.jpg (http://www.iran-eng.com/bigimage.aspx?img=http://img.tebyan.net/big/1383/08/187531509113121241255184125454513015614.jpg)
در حیاط علاوه بر ازاره های سنگی حجاری شده و مشبك، دو باغچه زیبا و حوض بزرگ و كوچك مشاهده می شود. كاشی كاری هفت رنگ هلالی كه در پیشانی ساختمان جا گرفته از زیبایی خاص برخوردار است و تصاویر خورشید، دو فرشته، دو شیر شمشیر به دست همراه با آیه" نَصرُ مِن الله و فتّح قریب" به چشم می خورد. به جز ایوان بدون سقف در شرق حیاط ، در اطراف حیاط 20 اتاق وجود دارد كه به یكدیگر راه دارند. ساختمان غربی بنا دارای تالار شاه نشین آینه كاری و گچبری با تصاویر اروپایی است.
این ساختمان در سه ضلع دارای زیرزمین بسیار وسیع و گسترده ای است كه امروزه از آن به عنوان نگارخانه استفاده می شود.
عمارت باغ عفیف آبادhttp://img.tebyan.net/big/1383/08/2518015318352032236974184105195453424041.jpg (http://www.iran-eng.com/bigimage.aspx?img=http://img.tebyan.net/big/1383/08/516582583110198799821511411919617592102.jpg)
عمارت باغ عفیف آباد بین سال های 1243- 1241 هـ . ق به دستور" میرزا محمد خان قوام الملك شیرازی" ساخته شد و از قدیمی ترین بناهای قاجاری شیراز است.
http://img.tebyan.net/big/1383/08/9523018473251242100191104228963211624189.jpg (http://www.iran-eng.com/bigimage.aspx?img=http://img.tebyan.net/big/1383/08/117126243205198232146145102750511720124250.jpg)
بوستان عفیف آباد دارای بناهای چندی است كه درنوع خود كم نظیر و زیبا ، و شامل قهوه خانه سنتی و حمام خزینه ای است. قهوه خانه سنتی بنایی به سبك معماری ایرانی است؛ حیاط اصلی آن در مركز بنا، محدود به یك حوض كوچك زیبا و درختان نارنج است.
http://img.tebyan.net/big/1383/08/481931191346616562192163160250942068362.jpg (http://www.iran-eng.com/bigimage.aspx?img=http://img.tebyan.net/big/1383/08/2171322292512358636016020517177129106.jpg)
تالار قهوه خانه دارای شش حجره مزین به نقوش مُلهَم ( الهام گرفته ) از شاهنامه فردوسی است. حمام خزینه ای سنتی بنا دارای سردینه، گرمینه، خزینه و حوضچه ای برای آب سرد است. در دو دیواره خزینه نقش برجسته هایی از فرهاد كوه كن، خسروپرویز و نیز ورود حضرت یوسف (ع ) به مجلس زنان مصری، به چشم می خورد.
گالری عكس باغ عفیف آبادبناهای نصیرالملكمجموعه بناهای نصیر الملك شامل مسجد، منزل ، حمام ، آب انبار و ... در محله قدیمی "اسحق بیگ" شیراز واقع است. قسمت اعظم مجموعه در جریان خیابان سازی تخریب و ساختمان های جدید در آن احداث شد. آنچه اكنون از منزل نصیر الملك باقی مانده شامل تالار اصلی ، قسمتی از حیاط اندرونی ، بخش بیرونی و زیرزمین است. " حاجی میرزا حسنعلی خان نصیر الملك" پسر سوم حاجی قوام الملك، از حكام فارس در دوره قاجاریه بود. تالار آینه به صورت قرینه ساخته شده و در دو ضلع آن دو اُرسی ( نوعی درِ قدیمی كه دارای چهارچوب مخصوص بوده و با بالا و پایین رفتن باز و بسته می شده است )بزرگ سراسری با گره چینی های ظریف و شیشه های رنگی كه به دو حیاط اندرونی و بیرونی ارتباط دارد، مشاهده می شود. در دو ضلع دیگر تالار یك شاه نشین مركزی كه از دو طرف با ارسی به دو اتاق مجاور باز می شود، وجود دارد. منزل نصیرالملك كه به دوره قاجار تبدیل شده ، مانند دیگر منازل قدیمی دارای زیرزمین پیچ در پیچ با قوس ها و نورگیرهای مشبك سنگی زیباست. برای نماسازی بنا از گچ كاری به شیوه ساسانی استفاده شده است. تزئینات گچ و آینه عمده ترین تزئینات این منزل را تشكیل می دهد و تالار و اتاق ها با نقوش تركیبی ایرانی و اروپایی پوشیده شده است. سقف هر طبقه تخته كوبی شده و دارای نقاشی هایی به سبك اروپایی است.
از مجموع 350 خانه تاریخی با ارزش كه در شیراز وجود دارد، دو خانه از دوره زندیه و بقیه از دوره قاجاریه است. گرچه ارزش باستان شناسی آنها از عالی تا متوسط ارزیابی می شود، اما بیشتر این خانه ها مسكونی است و از سوی سازمان میراث فرهنگی در دست مرمت قرار دارد. به عنوان نمونه می توان از خانه سعادت ، خانه شوریده شیرازی، خانه كازرونیان ، خانه عطروش ، خانه افشاریان ، خانه صالحی ، خانه محتشم و خانه فروغ الملك نام برد.

کتاب میراث فرهنگی استان فارس زهره پری نوش - سایت تبیان

[Seti.Star]

خانه های تاریخی استان قزوینhttp://img.tebyan.net/big/1383/04/17299236551471117910011922394062027.jpg
خانه خطیبیخانه خطیبی با 350 متر مربع عرصه و 450 متر مربع اعیانی در كوچه خطیبی شهر قزوین قرار دارد و مربوط به دوره قاجاریه و پهلوی اول است . این خانه در سه طبقه با سه حیاط مجزا شكل گرفته و حیاط بزرگ آن هم اكنون متروكه و خالی از سكنه است . از نقطه نظر معماری ، تمام فضاهای این خانه تناسبات هماهنگ معماری قزوین را دارد. بنا كلاً آجری و داخل بنا گچ كاری شده است . درها و اُرسی ( نوعی در قدیمی كه دارای چهارچوب مخصوص بوده و با بالا و پایین رفتن باز و بسته می شده است.)های چوبی و مهتابی نیز در حیاط متروكه دیده می شود . سردر زیبای این خانه ، بهترین مشخصه آن است . خانه بهروزیاین خانه ی قاجاری در زرگر كوچه شهر قزوین قرار دارد و به شیوه معماری خانه سازی قزوین ، با حیاط مركزی اصلی و حیاط های جانبی شكل گرفته است . حیاط اندرونی با تناسبات نیم كشكولی ، در دو جبهه دارای شاه نشین های تابستانی و زمستانی و در دو جبهه دیگر دارای ایوان های طاق نمایی است . شاه نشین اصلی خانه از طریق ایوانی ستون دار با حیاط بیرونی نیز ارتباط دارد . خانه در دو طبقه زیرزمین و همكف شكل گرفته و تزیینات آجری لبه ها و ارسی های آن ، از جمله تزیینات قابل توجه این بنا است. خانه سید محمود بهشتیاین خانه با سردری مشخص از دوره قاجاریه و هفتصد متر مربع عرصه و 950 متر مربع اعیانی ، در خیابان مولوی محله " دیمج" – از قدیمی ترین محلا ت شهر قزوین – قرار دارد . خانه به شیوه سنتی قزوین ، در سه طبقه بنا شده و دارای دو قسمت مجزای اندرونی و بیرونی است . دالانی با هشتی رسمی بندی شده ، دو حیاط با تناسبات كشكولی و حیاطی كه هم اكنون متروك است ، مجموعه فضاهای باز این خانه را تشكیل می دهند. خانه سید حسین بهشتیدر تقاطع خیابان های شهرداری و فردوسی شهر قزوین ، خانه سید حسین بهشتی قرار دارد . ضلع شمالی نمای خارجی این بنای قاجاری ، دیواری است كه فضای این خانه را از خیابان جدا می سازد و در دیوار ضلع غربی آن ، دو ورودی هم عرض به صورت شمالی- جنوبی تعبیه شده است. طرح كلی بنا، مربع شكل با پوشش شیروانی است و درضلع غربی ، نورگیرهایی در ابعاد مختلف دیده می شود . ضلع جنوبی خانه كه مشرف به فضای سبز محوطه داخلی بنا است ، تزیینات چشمگیرتری دارد. این فضا به صورت دو طبقه شامل یك ایوان سرتاسری و مركزی است . از جمله تزیینات آن، نورگیرهایی با پوشش قوسی شكل است.
عمارت باغ سپهدارhttp://img.tebyan.net/big/1383/04/165222499020315159142109168528820122886211.jpg
این باغ مشجر و محصور به " محمد ولی خان سپهسالار تنكابنی " منسوب و دارای عمارتی دو طبقه با حوض و آب جاری است. این عمارت به اوایل دوران پهلوی تعلق دارد . نمای ضلع شمالی این بنا رو به سمت خیابان فلسطین است.
این عمارت شبیه كوشك ساخته شده و ایوانی دور آن قرار دارد. در طبقه همكف این عمارت ، یك راهرو یا سالن مركزی و تعدادی اتاق با كاربری خدماتی ، و در طبقه بالای آن یك تالار مستطیل شكل كشیده و تعدادی اتاق قرار گرفته است . ضلع شرقی و غربی این بنا دارای هفت ستون و دو ستون مشترك در تقاطع اضلاع است و در اضلاع شمالی و جنوبی آن پنج ستون وجود دارد . همچنین كف عمارت اندكی بالاتر از كف حیاط قرار گرفته است .
خانه اسدیاین خانه صد ساله متعلق به یكی از تجار بزرگ شهر قزوین ، به نام " حاج علی اصغر اسدی" است . خانه اسدی از دو حیاط مجزا با تناسبات مستطیل و نگینی تشكیل شده و 502 متر مربع عرصه و650 متر مربع اعیانی دارد . هشتی ورودی آن مزین به رسمی بندی است وهر دو حیاط ملزمات خانه را به صورت كامل در خود گرد آورده است . فضاهای خانه دارای تناسبات معماری خانه های سنگی قزوین است . از تزیینات بنا می توان به سردر ورودی ، گچبری در نمای داخلی و گچبری رنگی دور قاب آیینه اتاق ها ، اُرسی های چوبی، رسمی بندی و آجركاری های تزیینی در نما اشاره كرد. این خانه در خیابان مولوی محله دیمج قرار دارد. خانه مرتضویخانه شش حیاطه مرتضوی در زمینی به مساحت هزار و پانصد متر مربع در سه طبقه ، در دوره قاجاریه ساخته شد . حیاط بیرونی آن نگین شكل است ، حیاط اختصاصی حسینیه بوده و به طرز زیبایی تزیین شده است . حیاط بیرونی دیگر آن در شمال حسینیه و دیگر حیاط ها مربوط به شترخان و بخش رعیت نشین است . بنا از آجر و خشت ساخته شده است . تزیینات آجری بازمانده آن حكایت از ظرافت تزیینات معماری این خانه دارد . این خانه در خیابان مولوی محله دیمج قرار دارد. خانه داعیاین خانه ، كه هم اكنون به مدیریت میراث فرهنگی قزوین تغییر كاربری شده است ، به اوایل دوره پهلوی تعلق دارد . عمارت اصلی بنا مانند عمارت های چهلستون و باغ سپهدار ، عمارتی برونگرا و در دو طبقه ساخته شده است و در مقابل دروازه درب كوشك قرار دارد . عمارت شهرداریاین بنا را روس ها در زمان جنگ جهانی دوم به منظور تالار اجتماعات هنری خود ساختند . ورودی بنا دو پله بلندتر از كف حیاط است و به صورت یك ایوان جلو آمده و دارای شش ستون است . اطاق ورودی - كه از ایوان منشعب می شود - ساده و مربع شكل است و دارای كفی با كاشی هایی به رنگ سیاه و سفید و سقفی ساده وتخت است . اصلی ترین بخش ساختمان ، اتاق مستطیل شكلی به ابعاد تقریبی 19×10متر است. دراین مكان جلسات شهرداری قزوین برگزار می شود. گراند هتلگراند هتل از آثار اواخر قاجاریه و قدیمی ترین هتل ایران است و در مجاورت خیابان پیغمبریه شهر قزوین قرار دارد. ورودی اصلی هتل در ضلع غربی بنا قرار دارد وطرفین آن دارای روكوب چوبی است . این ورودی ، به فضای تقسیم كه در طبقه میانی واقع شده ، می رسد. در طرفین این فضا ، تالا ر های ستونداری با سقف طاق قرار گرفته اند . این تالارها از سمت غرب مشرف به خیابان و از سمت شرق به ایوان ستونداری محدود می شوند . فضای تقسیم توسط پلكان چوبی به حیاط و طبقه زیرین هتل راه دارد . این طبقه همكف حیاط و به صور ت تالاری با ستون های قطور آجری وبا پوشش طاق است . اتاق های هتل در طبقه اول قراردارند. راه ارتباطی این طبقه از طریق دو پلكان چوبی تقسیم می شود. در این طبقه هجده اتاق وجود دارد كه از غرب و شرق با ایوان به خیابان و حیاط مشرف می شوند . خانه فرهنگ امیركبیراین بنای اواخر دوره قاجاری در انتهای خیابان هلال احمر شهر قزوین قرار دارد و به لحاظ قدمت ، سبك معماری و تزیینات داخلی دارای ارزش تاریخی – فرهنگی است . بنا در سه طبقه در ضلع غربی حیاط قرار دارد . تعداد شش ستون ، فضای ورودی و ایوان طبقه دوم را تشكیل می دهند. پلكان مركزی داخل بنا، در طبقه دوم به یك راهروی چهار طرفه منتهی می شود . دورتا دور این راهرو را نرده و ستون های تزیینی فرا گرفته است . برخی از اتاق ها نیز دارای تزیینات گچبری با نقش برجسته گل و برگ ، مجلس شكار حیوانات و مجلس بزم و نیز طاقچه های تزیینی است. سقف راهرو به صورت گنبدی كاذب ساخته شده و در بالا دارای یك نورگیر شیشه ای هشت ضلعی است . منبع: کتاب میراث فرهنگی استان قزوین تهیه و تنظیم: زهره پری نوش

[Seti.Star]

خانه های تاریخی معروف استان قمhttp://img.tebyan.net/big/1382/11/17413629431236155228412457797130939563.jpg
در قسمت قبل قلعه های معروف استان قم معرفی شد. اینك در ادامه می خوانیم ...
خانه حضرت امام خمینی ( ره )خانه حضرت امام خمینی (ره ) در شهر قم ، ساختمان دو اشكوبه ( طبقه ) و بسیار ساده ای است كه از زیرزمین و طبقه همكف تشكیل شده است . حیاط ساختمان در قسمت جنوبی قرار گرفته و در شمال ، شرق و غرب آن فضاهای سرپوشیده قرار دارد. استقرار فضاها به گونه ای است كه پلكان میانی ، ساختمان را به دو بخش بیرونی از سمت شرق و اندرونی درسمت غرب تقسیم می كند. تالار سمت شرق محل سخنرانی حضرت امام ( ره ) در دهه های گذشته بود. از شواهد ساختمانی ومعماری بنا پیدا است كه تاریخ ساخت آن به اوایل سده حاضر باز می گردد. بنا درحدود سال 1335 شمسی توسط حضرت امام خمینی ( ره ) خریداری و تا سال 1343 توسط معظم له مورد استفاده بوده است .
روزانه بازدید كنندگان فراوانی از سراسر جهان به عنوان یادمان تبرك شده از سوی حضرت امام خمینی ( ره ) ، از این بنا بازدید می كنند.
http://img.tebyan.net/big/1382/11/21522464238218223478317313311317296120162.jpg
خانه حاج علی خان زندخانه حاج علی خان زند درمركز بافت قدیمی شهر قم معروف به محله " چهار مردان " در كوچه " گذرقلعه " قرار دارد . با توجه به فرم و مصالح به كار رفته ، ساختمان متعلق به اواخر قاجار یعنی حدود 130 سال پیش است . ورودی بنا شامل سر در كوتاه با نمای روكار آجری و بندكشی است كه در قسمت پیشانی ، اشكال هندسی و تزیینات نازك كاری دارد و از طریق دالانی در جبهه جنوبی به حیاط مركزی ( میانسرا) ارتباط می یابد. این عمارت شامل سه بخش است . شاه نشین تابستانی با بادگیر منفرد كه به زیرزمین راه دارد و در جبهه شرقی واقع است . شاه نشین زمستانی كه فضای بیشتری را در بر می گیرد و در جبهه شمال واقع شده و بخش سوم ، مخصوص خدمه كه در جبهه غربی جای دارد .
بنا دارای ستون ها ی سنگی با سرستون تزیینی در ایوان شمالی وشرقی وآجر كاری در درهای چوبی است . خانه زند درسال 1379 در فهرست آثار ملی به ثبت رسید ودر اختیار میراث فرهنگی استان قم قرار گرفت و در سال 1380 مرمت اساسی شد .
خانه حاج قلی خاندراین خانه تاریخی بخشی از اداره میراث فرهنگی قم مستقر شده است . بنای این عمارت از اواخر دوره قاجار به جای مانده است ، اما اتاق ها و فضاهای جنوبی كه قدیمی ترین بخش بنا است ، قدمتی بیش از 120 سال دارند . دو بادگیر و ستون های سنگی ایوان های شمالی و شرقی و پنج دری های چوب گردو از خصوصیا ت بارز بنا به شمار می رود. http://img.tebyan.net/big/1382/11/1662381651701492044916421811313517744205224.jpg
خانه ملا صدرا (حكیم باشی)خانه ملا صدرا در كهك ، یادگاری بازمانده از دوران سكونت این حكیم در قم است . خانه ملاصدرا در منتهی الیه غرب روستای كهك درمحله چال حمام واقع است و پیرامون آن را خانه های روستایی با بافت معماری مناطق گرمسیری احاطه كرده اند. پلان اصلی بنا شبستانی است چلیپایی (چهار صفه ) كه گرداگرد آن را در چهار گوشه ، طبقه همكف واول ، حجره ها و اتاق هایی در بر گرفته اند. متأسفانه قسمت اعظم بنا تخریب شده واز هشت اتاق پیرامون شبستان تنها یك اتاق باقی مانده است . دو اتاق دیگر طی تعمیرات سال 1377 شمسی بازسازی شد.
تزیینات بنا شامل گچبری شبه سجاده ای و مشبك های گچی در نورگیرهاست . در شرق خانه قنات نسبتاً پرآبی وجود دارد كه جزیی از مجموعه خانه ملا صدرا محسوب می شود.
برخی دیگر از خانه های تاریخی شهر قم عبارت اند از :
خانه آیت الله حائری درخیابان طالقانی ؛ قاجاری ، خانه یزدان پناه درخیابان 19 دی ( باجك) ؛ قاجاری ، خانه سید باقر روحانی جنب مسجد گذر قلعه ؛ قاجاری ، خانه توكلی در خیابان طالقانی ؛ قاجاری ، منزل سید حاجی روحانی روبه روی مسجد امام صادق ( ع ) ؛ قاجاریه و منزل شاكری در خیابان طالقانی از دوره قاجاریه باقی مانده است .
کتاب میراث فرهنگی استان گیلانزهره پری نوش - سایت تبیان

[Seti.Star]

خانه های قدیمی كردستانhttp://img.tebyan.net/big/1383/02/2461631473241399760847221411940231183168.jpg
خانه گله داریاین بنا در محله قطارچیان، مجاور عمارت وكیل و منزل سرهنگ آزموده اردلان واقع شده است. ساختمان در دو طبقه با كاربری مسكونی ساخته شده و دارای دو بخش است. نوع معماری این بنا با معماری دیگر بناهای قدیمی مسكونی متفاوت است و در آن حیاط در مقابل ساختمان ساخته شده است. در طبقه همكف، یك اتاق سه دری بزرگ كه در طرفین آن دو راهرو با پله تعبیه شده، وجود دارد و در طبقه بالا، دو اتاق گوشوار، یك سالن بزرگ با اُرُسی (نوعی در قدیمی كه دارای چهارچوب مخصوص بوده و با بالا و پایین رفتن باز و بسته می شده است)زیبا، گچ بری ها و قاب بندی های زیبا ساخته شده است. تزیینات عمده این ساختمان شامل حجاری، درها، اُرسی ها و آجر خفته و راسته و به ویژه اُرُسی سازی آن است كه از ویژگی های بارز بنا محسوب می شود. http://img.tebyan.net/big/1383/02/122192214242167230671477676510398195117150.jpg
خانه مجتهدیساختمان مجتهدی كه امروزه در ضلع شرقی بلوار جدید الاحداث كردستان قرار دارد، قبلاً در كنار رودخانه و در بافت قدیمی قطارچیان از خیابان های اصلی شهر سنندج، واقع بود. این بنا یك حیاط مركزی در ضلع شمالی دارد و بخش های اعیانی آن دو طبقه است كه بر روی سكویی بلند و مرتفع و مشرف به بلوار ایجاد شده است. سكوی آن با مصالح بومی و از سنگ های لاشه ای ساخته شده است. ساختمان دارای یك سالن اصلی با اُرُسی بسیار زیبا است و در طرفین آن اتاق هایی در دو طبقه تعبیه شده است.
این بنا از نظر محوطه و نما شباهت بسیار به موزه سنندج دارد و معماری آن بی تأثیر ازمعماری موزه نیست. در دو طرف تالار اصلی، اتاق ها و راه پله هایی به صورت قرینه ساخته شده كه یكی از آنها برای عبور زنان و دیگری برای مردان بود. در این بنای ارزشمند، علاوه بر اُرُسی بزرگ نمای اصلی و داخلی حیاط، اُرُسی های دیگری نیز در ضلع غربی سالن وجود دارد كه از آثار با ارزش چوبی دوره قاجار محسوب می شود. روی ازاره سنگی داخل ساختمان نیز نقش هایی حجاری شده است. تاریخ دقیق ساخت این بنا مشخص نیست، اما احتمال دارد كه در دوره قاجار ساخته شده باشد.
عمارت مشیر دیوانعمارت " مشیر دیوان" در محله قدیمی سرتپوله سنندج، در خیابان شهدا قرار دارد و مجموعه ای از فضاهای متعدد است. این ساختمان با شیوه و اسلوب معماری ایران به ویژه محوطه ی یك ایوانی ، در دوره قاجاریه توسط " میرزا یوسف مشیر دیوان" فرزند یكی از رجال سیاسی به نام" میرزا رضای وزیر كردستانی" ساخته شد. این عمارت هفت حیاط دارد كه هر یك از آنها دارای آب نمایی جداگانه با طرح متفاوت و در عین حال مرتبط با دیگرآب نماها است.
سردر ورودی بنا با محوطه نیم هشتی و تزیینات آجری، سقف شیروانی، تالار تشریفات و ایوان ستون دار جلوی آن با طرح كلاه فرنگی ، گچ بری و مقرنس (آنچه به شكل نردبان و پله پله ساخته شده ؛ بنای بلند مدور و ایوان آراسته و مزین با صورت ها و نقوش كه بر آن با نردبان پایه روند ؛ قسمی زینت كه در اتاق و ایوانها به شكل های گوناگون گچبری كنند؛ كنگره دار) های گچی و اُرُسی هایی با طرح های اسلیمی، از جمله خصوصیات بارز این بنا است. حجاری روی سنگ ازاره (آن قسمت ا ز دیوار اتاق و یا ایوان كه از كف طاقچه تا روی زمین بود) و ستون هایی با تزیینات گچ بری طنابی و مقرنس كاری از جمله تزیینات بسیار شاخص عمارت است.
محوطه عمارت و طراحی و ساخت تمام بخش های آن در یك زمان، با رعایت تمامی اصول معماری ایرانی، ویژگی منحصر به فردی به عمارت مشیر دیوان بخشیده است.
خانه معمار باشیاین بنا در جنوب خیابان شهدا و در كنار پارك شهدای شهر سنندج واقع شده است. ساختمان ، در دو طبقه ساخته شده و دارای فضاهای مختلف است. این بنا نیز مانند منزل احمدزاده، تحول مرحله انتقالی معماری دوره قاجار به پهلوی را در فضا سازی، نماها و حتی تقسیم فضاها، نوع قوس ها و تزیینات آجركاری مشخص می سازد. خانه معمار باشی از اولین نمونه های ساختمانی شهر سنندج است كه در آن تزیینات خاص آجر تراشی و الماس بُر به كار رفته است. اكنون ساختمان به دو پلاك تقسیم شده و حیاط آن دارای یك آب نمای بزرگ سنگی است.
نكته قابل توجه در این ساختمان، تنوع تزیینات در نماسازی و نوع قوس پنجره ها و بازشوها به صورت برجسته است. بقیه ی دو دری ها در طبقه بالا در قاب های مستطیل شكل تعبیه شده اند. این بنا یك حمام خصوصی هم دارد.
این ساختمان به استاد" الله مراد اقلیدس" تعلق داشت. او كه مرمت گل دسته های مسجد جامع سنندج را انجام داده بود، طبق حكم حكومتی اوایل پهلوی، عنوان " معمارباشی" را كسب نمود .
تاریخ ساخت بنا احتمالاً اواخر دوره ی قاجار و اوایل دوره پهلوی است.
عمارت ملا لطف الله شیخ الاسلاماین بنا حدود 150 سال پیش ، مقارن سلطنت ناصرالدین شاه قاجار توسط یكی از علمای اهل سنت به نام " ملا لطف الله شیخ الاسلام " قاضی القضات منطقه كردستان، در سه بخش ساخته شد. اكنون از این عمارت، تالار تشریفات، زیرزمین یا حوضخانه و فضاهای جنبی آن و بخش اندرونی باقی مانده است. بخش اندرونی شامل ساختمان شمالی دو طبقه و ساختمان غربی با دو فضای وسیع شرقی – غربی و سردرها است. از ویژگی های عمده این بخش، وجود اتاق پنج دری با گچ بری، آینه كاری و نقاشی های دیواری زیباست كه به عنوان اتاق شاه نشین اندرونی معروف بود. بخش اندرونی بعدها به تملك خانواده " حبیبی " درآمد و اكنون به عنوان ساختمان اداری میراث فرهنگی استان مورد استفاده است.
اُرُسی هفت لنگه زیبا و تزیینات گچ بری و آینه كاری در اتاق دو دری كه به نارنجستان نیز معروف بود از عمده ویژگی های شاخص بخش بیرونی بناست. این بنا بعد ها به تملك " عبدالحمید خان سنندجی " ( سالارسعید ) در آمد و اكنون موزه سنندج است.
عمارت ملك التجارعمارت " ملك التجار" در خیابان امام خمینی شهر سنندج قرار دارد. این بنای ارزشمند در دوران قاجاریه، نزدیك مركز دارالحكومه كردستان ساخته شد. عمارت دارای حیاط مركزی است. در ضلع شمالی حیاط وسیع، بنای ایوانی با شكوه با ستون های آجری قرار دارد كه در دو طرف آن، فضاهای مختلف در دو طبقه ساخته شده است. در حد فاصل فضاهای سه دری و پنج دری، راهروهایی وجود دارد كه آنها را از سایر بخش ها متمایز می سازد.
به طور كلی، این عمارت دارای تزیینات ویژه ای است كه در نوع خود شایان توجه است؛ به عنوان نمونه، در تزیین سنگ های به كار رفته در ازاره بنا، از طرح های ترنج و نقوش حیوانی استفاده شده است.
عظمت معماری ایرانی در این بنا، با ایجاد یك ایوان ستون دار كه رو به جنوب و حیاط دارد، به خوبی قابل مشاهده است. این ستون ها دارای روكش آجری زیبایی هستند كه در نوع خود حائز اهمیت است.
عمارت وكیل الملكاین عمارت در خیابان كشاورز ( وكیل سابق) سنندج واقع شده است. این بنا ملك موروثی و شخصی خانواده " وكیل " و مجموعه ای بزرگ ، شامل یك بخش اصلی در وسط و قسمت های دیگر در پیرامون آن است. قسمت اصلی مجموعه در اواخر دوران زندیه توسط " حاج محمد رشید بیگ وكیل" ساخته و سایر بخش های آن در دوره های بعد ایجاد شد. ساختمان قدیمی به علل مختلف قبل از انقلاب تخریب شد، اما با سعی و تلاش مالك آن به سبك قدیم بازسازی شده است.
فضاهای الحاقی ، شامل چندین حیاط و فضاهای مربوط به آن، بازارچه، حمام و ... با كاربری های تشریفاتی، مسكونی، تجاری و بهداشتی است كه در تمامی آن ها علاوه بر رعایت اصول معماری ایرانی، تزیینات زیبایی به كار رفته است. ستون های سنگی با تزیینات طنابی در جلوی ایوان های اصلی قرار گرفته و روی آنها سقف شیروانی با طرح كلاه فرنگی كارشده است. اُرُسی های پركار و آجر كاری های زیبا در این عمارت، از ویژگی های بارز این مجموعه است. حمام خصوصی بزرگ داخل مجموعه هم مورد استفاده خانواده قرار می گرفت. بازاری در كنار مجموعه وجود دارد كه به بازار وكیل معروف است.
منبع: کتاب میراث فرهنگی استان کردستان تهیه و تنظیم: زهره پری نوش

[Seti.Star]

خانه های تاریخی استان كردستانhttp://img.tebyan.net/big/1383/02/9119557392021351212202102518522317017149165.jpg
عمارت آصف دیواناین بنا در ضلع شمالی خیابان امام خمینی در شهر سنندج واقع شده است. سردر ورودی بنا با نمای آجری، به شكل نیم هشتی و متأثر از سبك باروك است. تالار تشریفات بنا دارای ایوان ستون دار با اُرُسی (نوعی در قدیمی كه دارای چهارچوب مخصوص بوده و با بالا و پایین رفتن باز و بسته می شده است)پر كار است و از بخش های بسیار زیبای بنا محسوب می شود. در بخش غربی نیز اُرُسی های زیبایی تعبیه شده است. در این عمارت تزیینات معماری مانند گچ بری، آینه كاری و كار چوب با مهارت به كار رفته است.
این ساختمان دارای چهار حیاط است كه به ترتیب عبارت اند از: بیرونی، اندرونی، حیاط مطبخ و اصطبل. یكی از این حیاط ها تخریب شده است. این عمارت دارای یك رشته قنات است كه آب حوض بزرگِ آب نمای مقابل تالار و دو حیاط دیگر از آن تأمین می شود.
در ضلع جنوب غربی عمارت، حمام خصوصی با سبك و اسلوب معماری حمام های ایرانی ساخته شده است كه دارای نقش های آهك بری و ستون های سنگی بسیار زیبا است.
براساس نقل قول های مختلف ، احداث بنای اصلی عمارت آصف كه به تالار تشریفات معروف است، احتمالاً مربوط به دوران صفویه است كه در دوره های بعدی ، به ویژه در دوران قاجار و پهلوی به تدریج بخش هایی به آن افزوده شده است. عمارت آصف در نوع خود از نظر معماری منحصر به فرد است.
http://img.tebyan.net/big/1383/02/1262552271042182061005221238130927719652.jpg
عمارت و باغ آیت الله مردوخروستای " نوره" در 18 كیلومتری جنوب غربی شهر سنندج واقع شده و بیش از سه هزار نفر جمعیت دارد." نوره" روستایی با معماری بومی منطقه كردستان است كه در معماری آن از مصالح محلی، به ویژه سنگ های منطقه استفاده شده است. بنای آیت الله مردوخ در دامنه یكی از تپه ماهورهای غرب كوه " آبیدر" و به فاصله 700 متری روستای نوره قرار دارد. این اثر قابل توجه، در جنوب روستا واقع ، و از موقعیت خاصی برخوردار است. نوع معماری آن قلعه ای و دارای چشم اندازی زیباست و اشراف كامل به محیط پیرامون و روستا دارد. این بنا در زمینی به مساحت 600 متر مربع ( اعیان 500 متر مربع و عرصه 550 متر مربع ) از مصالح محلی و در دو طبقه ساخته شده و در طرفین گوشه های شمالی و جنوبی دارای برج دیده بانی است. حیاط آن در ضلع غربی قرار دارد. طراحی و اجرای این بنا و باغ به وسیله " آیت الله مردوخ " انجام شده و توسط استادكاران بومی به ویژه استاد " عنایت الله " و استاد " علی محمد بنا" در سال 1322 شمسی ساخته شده است.
خانه آیت الله شیخ محمد مردوخ كردستانیبنای آیت الله مردوخ در محله قطارچیان و ضلع شرقی خیابان مردوخ شهر سنندج واقع شده و اكنون در تملك خانواده دیگری است. این ساختمان دردو طبقه و زیرزمین، به شیوه معماری اصفهانی در دوره قاجاریه ساخته شد. این منزل دارای دالان ورودی طولانی، اتاق سرایدار، حیاط چهارگوش و راه پله ورودی از دو سمت تالار شاه نشین بود. در ساختمان از آب جاری و روش دفع سنتی فاضلاب استفاده می شد. در حیاط آن كه دارای آب نما و فضای سبز است، حریم خصوصی و عمومی كاملا رعایت شده است. بر اثر كم توجهی مالكین فعلی ، در ساختمان تغییراتی حاصل شده است.
http://img.tebyan.net/big/1383/02/2081171839615164023759239164247134145228.jpg
عمارت احمد زادهاین عمارت در ضلع شمالی بلوار نمكی شهر سنندج واقع شده و زمان ساخت آن به دوران حكومت پهلوی اول برمی گردد. بنا دارای یك حیاط چهار گوش كوچك است و ساختمان آن در چهار طبقه با نمای جنوبی و تزیینات آجر تراش بسیار زیبا و پركار در قسمت نمای اصلی، ساخته شده است.
عمارت احمد زاده نسبت به سایر بناهای مسكونی استان، از شیوه اجرایی و تزیینات منحصر به فرد برخوردار ، و نوع معماری آن برون گرا است. از این رو با وجود یك حیاط در ضلع جنوبی، می توان گفت سبك معماری كردستانی كه ویژگی بارز آن ایوان های ستون دار است در این عمارت به بهترین وجهی رعایت شده است.
http://img.tebyan.net/big/1383/02/11161662121394310861140254019989886364.jpg
عمارت امجدالاشرافعمارت " امجدالاشراف " در خیابان صلاح الدین ایوبی شهر سنندج قراردارد. این بنا به سفارش " میر ابوطالب" كه از تجار اصفهان بود، با چیره دستی و مهارت معماران و استادكاران اصفهانی در سال 1217 هـ.ق ساخته شد. این عمارت در اصل شامل تالار تشریفات كه در ایام محرم محل عزا داری سالار شهیدان بود و نیز بناهای مسكونی مجاور بود كه بعدها دچار تغییرات و دگرگونی هایی به ویژه در قسمت جنوبی شد.
فضاها و اطاق های سه دری و پنج دری در دو طبقه، گچ بری های پر كار با نقوش اسلیمی و در جوار آن نقاشی هایی متآثر از نقاشی غربی، قاب بندی های سقف حسینیه با نقاشی های زیبای منحصر به فرد در شهر سنندج، پنجره ها با شیشه های رنگی و سایر عناصر تزیینی به كار رفته در بخش های مختلف این عمارت، از جمله خصوصیات شاخص و منحصر به فرد این بنا است و آن را در زمره یكی از مهم ترین بناهای استان از نظر معماری، به ویژه تزیینات معماری قرار داده است. در نمای بنا، تزیینات آجركاری خفته و راسته به خوبی كار شده است. این ساختمان دارای حیاط با حوض مستطیل شكل و سنگ فرش تخته پوش سنندجی است.
عمارت سرهنگ آزموده اردلاناین عمارت در بافت قدیمی محله قطارچیان سنندج، در كوچه خسروی نزدیك عمارت وكیل الملك واقع است. این بنای قدیمی كه مالك اولیه آن فردی از خانواده " اردلان" بود، اكنون در تملك میراث فرهنگی كردستان قرار دارد. این عمارت دارای بخش های مختلفی است؛ سردر ورودی به فرم نیم هشتی و سكوهای قرینه سنگی با قوس های متداخل نیم دایره آجری و گره چینی است. حیاط چهار ضلعی مركزی ساختمان با آب نما و باغچه، یاد آور معماری درون گرای ایرانی است. فضاهای دیگر شامل سه دری ها، دودری و پنج دری، تالار، اُرُسی زیبا و بدیع در هر یك از مدخل های ورودی فضاها، بسیار حساب شده و زیبا است. تمام فضا در پیرامون حیاط مركزی و در دو طبقه ساخته شده است. تزیینات آن تركیبی از اُرُسی، گچ بری رنگی، حجاری روی سنگ، آجر كاری به صورت خفته و راسته و استفاده از نرده های فلزی است. تاریخ ساخت دقیق منزل مشخص نیست، اما با توجه به نوع و ویژگی معماری بنا، به نظر می رسد كه در دوره قاجار ساخته شده باشد.
مجموعه عمارت شیخ محمد باقرغیاثیاین ساختمان كنار عمارت وكیل الملك ، در ضلع شمالی خیابان كشاورز و در محله قطارچیان سنندج واقع است. این منزل كه از خانه های بزرگ شهر سنندج محسوب می شود، دارای بخش های مختلف است كه طی چند دوره ساخته شده است. سردر ورودی، مهم ترین بخش ساختمان، از نظر نوع معماری دارای ویژگی های منحصر به فرد است. بخش دیگر كه ساختمانی سه طبقه است، در اوایل دوره پهلوی، در داخل حیاط اصلی و در كنار قنات ساخته شده است.
برای رسیدن به داخل ساختمان باید سلسله مراتب خاصی را طی كرد؛ ابتدا باید از سردر، هشتی، حیاط بیرونی و سپس از حیاط اصلی و محلی كه شیخ در آن ساكن بود، عبور كرد. فضاهای مختلف این مجموعه شامل پنج دری ها، سه دری ها، انبار، زیرزمین، هشتی، تراس، راهروها، هفت دری و مسجد است.
تزیینات معماری این ساختمان شامل اُرُسی سازی كه در نوع خود دارای طرح های اسلیمی قابل توجهی است، قاب بندی، گچ بری، حجاری روی سنگ و همچنین تزیینات آجر كاری است.
امروزه بخش هایی از ساختمان ، تخریب شده ولی قنات آن به خوبی باقی مانده است. این بنا متعلق به " شیخ محمد باقرغیاثی" از عارفان برجسته سنندج بود و هنوز وراث آن مرحوم در آن زندگی می كنند. معمار بنا ، استاد" ابراهیم مختار پوریان" بود.
منبع: کتاب میراث فرهنگی استان کردستان تهیه و تنظیم: زهره پری نوش

[Seti.Star]

آشنایی با معماری سردرخانه های سنندجhttp://img.tebyan.net/big/1383/02/21923315224195178228831883230253971337150.jpg
معماری سر درخانه هایكی از فضاهای مهم در معماری بناهای سنندج كه از اهمیت ویژه ای برخوردار است، سردرسازی بناهای این شهر است. تعدد و كثرت سردرهای زیبا در سنندج موجب پیدایش معماری ویژه با تفاوت ها و تمایزهای گوناگون شده است. هنر سردرسازی در سنندج بستگی به وضعیت طبقاتی صاحبان آنها داشته و دارد. به عنوان مثال سردر خانه یك خانواده اعیان با سردر منزل یك پیشه ور تفاوت داشت؛ اما یك نكته در آن مشترك است، و آن حفظ اصول هنری و رعایت شئون معماری است.
با توجه به این اشاره موجز می توان هنر سردر سازی را با توجه به میزان سرمایه گذاری به دو نوع تقسیم كرد:
http://img.tebyan.net/big/1383/02/2301621962111091068220222016122323616569175176.jpg
سردر ورودی منازل اعیانی:سردرهای منازل اعیانی عموماً دارای یك هشتی ، یا به صورت نیم دایره بود كه در اطراف مدخل ورودی، حجره هایی با سكوهای وسیع اما كم عرض برای نشستن مراجعین منزل یا فرزندان صاحب خانه پدید می آورد. پس از آن، هشتی و دالانی مسقف قرار داشت.سر در ورودی منازل طبقه متوسط: سردر سازی طبقه متوسط، چون پیشه وران، تجار، كاسب ها و... نیز به تبع اصول معماری سنتی ، عموماً به صورت هشتی و دهلیز و فضاهای باز و گاه بسته و طبعاً در ابعاد و اندازه های كوچك تر بود. در منازل طبقات اجتماعی پایین تر، عناصر خواجه نشین یعنی سكوهای داخلی و خارجی حذف می شد. مهم ترین نكته ای كه در سردرهای قدیمی منازل شهر سنندج به چشم می خورد، هنر آجر تراشی و نماسازی تزیینی این فضاها است كه در سردر منازل اواخر دوره قاجار و اوایل پهلوی به اوج رسید. خلاقیت طرح و نقش های متنوع و هماهنگ و تركیب عناصر تزیینی، ویژگی منحصر به فرد این سردرها است. قوس های مورد استفاده عموماً از نوع نیم دایره و ابرویی بود و از طرح های هندسی و اسلیمی و گل و بته ، به عنوان طرح های تزیینی استفاده می شد. از ستون نماها نیز به نحو بسیار ماهرانه بهره گرفته می شد.
http://img.tebyan.net/big/1383/02/20719814820241232161732291931241211221611737.jpg
از سردرهای قدیمی می توان به سردر نیم هشتی عمارت مشیر دیوان، سردر منزل شجاع لشكر، سردر منزل محمد باقر غیاثی و سردر منزل ملا لطف الله شیخ الاسلام كه به دوره قاجار تعلق دارند، اشاره كرد.
سردرهای جدیدتر ولی از نوع عالی نیز در این میان از جایگاه ویژه ای برخوردار هستند از جمله :
سردر عمارت آصف كه به صورت نیم هشتی است ، اما اتصال خطوط و حركت نرم آن حكایت از نوعی معماری ایرانی دارد. از دیگر سردرهای زیبا و حائز اهمیت شهر سنندج می توان به
سردر منزل فهیم كه تنها عنصر باقی مانده از این منزل است،سردر منزل فرید الملك جواهری، سردر منزل خان خانان، سردر منزل اشرف نظام (از این منزل نیز تنها سردر آن باقی مانده است) اشاره كرد. بناهای حكومتیhttp://img.tebyan.net/big/1383/02/682261631344432302221827058474324254115.jpg
عمارت خسروآبادعمارت خسروآباد در بلوار شبلی ( خسرو آباد سابق) شهر سنندج قرار دارد. تاریخ بنای اولیه عمارت و باغ به طور دقیق مشخص نیست، ولی پاره ای از منابع تاریخی، زمان ساخت اولیه آن را به زمان " خسروخان اول اردلان" و هم زمان با حكومت كریم خان زند نسبت می دهند. در سال 1223هـ.ق " امان اله خان اردلان" حكمران مقتدركردستان، برای فرزندنش خسرو خان ناكام بخش های دیگری از جمله عمارت سر در را به این بنا اضافه نمود.
مجموعه عمارت و باغ خسروآباد افزون بر دو بخش اصلی ، یعنی قصر سلطنتی با ورودی ستون دار ، در بخش غربی و ساختمان شرقی با ایوان ستون دار مشرف بر صحن عمارت و فضای بیرونی بنا، دارای فضاهای دیگری چون حمام، اتاق قاپچیان ( یا قاپوچی یعنی حاجب و دربان ) و خدمتكاران است.
تزیینات معماری این بنا شامل گج بری، آجر كاری، اُرُسی (نوعی در قدیمی كه دارای چهارچوب مخصوص بوده و با بالا و پایین رفتن باز و بسته می شده است)های زیبا همراه با پنجره های رنگی و حوض چلیپا (صلیب ) شكل داخل حیاط عمارت است كه در كنار فضای سبز قدیمی و كهنسال آن، از ویژگی های شاخص عمارت خسرو آباد به شمار می رود. عمارت خسروآباد شاخص ترین بنای استان كردستان است كه به عنوان مقر حكومت والیان اردلان مورد استفاده قرار می گرفت.
http://img.tebyan.net/big/1383/02/21945271992411225868180241203144117246137156.jpg
ساختمان شهرداری سنندجساختمان شهرداری در ضلع جنوب خیابان امام خمینی ، كمی پایین تر از مسجد جامع سنندج قرار دارد. این بنا كه اولین ساختمان شهرداری در شهر سنندج است، در سه طبقه ساخته شده و از فضاهای مختلفی برخوردار است. نمای این ساختمان از سمت خیابان امام خمینی، سنگی است و در نمای داخلی آن در ضلع جنوبی، تركیبی از سنگ و آجر به كار رفته است. استفاده از سنگ و آجر در نماهای ساختمان و همچنین استفاده از پیچ و مهره برای اتصال تیر آهن های سقف، از ویژگی های این ساختمان است.
این ساختمان در زمان دولت دكتر مصدق و توسط استاد" ابراهیم مختار پوریان " معمار قدیمی و سرشناس سنندجی ساخته شده است.
منبع: کتاب میراث فرهنگی استان کردستان تهیه و تنظیم: زهره پری نوش

[Seti.Star]

تبریز؛ شهر خانه‌های گران‌بها http://img.tebyan.net/big/1390/12/158241147901632268246142249515867394391.jpg

در دوره قاجار، تبریز رونق دوباره ای گرفت که امروز آثار این رونق و توجه را در خانه‌هایی مثل خانه امیر نظام گروسی، خانه بهنام، خانه مشروطه و ده ها خانه اعیانی و اشرافی دیگر می‌توان دید.

خانه امیر نظام گروسیاین خانه در دوره ناصرالدین‌شاه و در زمان پیشکاری امیرنظام توسط او ساخته شد. قابلیت‌های این خانه به‌حدی است که پس از مرمت و بازسازی به موزه‌ای به نام موزه قاجار بدل‌شد.

زیرزمین خانه امیرنظام یکی از جاهایی است که هرگز نمی‌توان از دیدن آن صرف‌نظر کرد. حوضخانه این زیرزمین با ستون‌های مزین و آجرکاری‌هایی که بر سقف آن نقش بسته شما را به این فکر وامی‌دارد که شاهان قاجار با سکونت در چنین خانه‌هایی صدالبته که ذوق هنری‌شان شکوفا می‌شده و به نقاشی و خطاطی و عکاسی روی می‌آوردند


خانه امیر نظام در دو طبقه با زیربنای 1500 مترمربع با دو حیاط اندرونی و بیرونی ساخته شد. باغچه‌های آباد، حوضچه‌های آبی و 16 ستون با سرستون‌های آراسته ازجمله ویژگی‌هایی است که می‌تواند شما را ساعت‌ها ساکن این خانه‌ـ موزه کند. در طبقه بالا، پنجره‌های مشبک ارسی با شیشه‌های رنگی و همچنین آیینه‌کاری‌ها و گچبری‌های تالارها زیبایی این مجموعه را دوچندان کرده است. http://img.tebyan.net/big/1390/12/20120222110110363_01.jpg
زیرزمین خانه امیرنظام یکی از جاهایی است که هرگز نمی‌توان از دیدن آن صرف‌نظر کرد. حوضخانه این زیرزمین با ستون‌های مزین و آجرکاری‌هایی که بر سقف آن نقش بسته شما را به این فکر وامی‌دارد که شاهان قاجار با سکونت در چنین خانه‌هایی صدالبته که ذوق هنری‌شان شکوفا می‌شده و به نقاشی و خطاطی و عکاسی روی می‌آوردند. حالا که این خانه تبدیل به موزه شده شما می‌توانید در طبقه اول آن تالارهای سکه، چینی، بافته، آبگینه، فلزات، موسیقی و خاتم را ببینید و در زیرزمین آن نیز از تالارهای سنگ، اسلحه، معماری و شهرسازی و تالار رجال و فرامین دیدن کنید.
یکی دیگر از مزایای رفتن به خانه امیر نظام آن است که این بنا فاصله اندکی با مقبره‌الشعرای تبریز دارد. در این آرامگاه سرسبز بیش از 400 شاعر و شخصیت نامی ازجمله قطران تبریزی، شهریار، اسدی طوسی و فارابی آرمیده‌اند.


در یکی از محله‌های قدیمی شهر تبریز به نام راسته کوچه که در غرب بازار تبریز واقع شده، خانه زیبایی هست که به خانه مشروطه شهرت دارد. سبک معماری این بنا کاملا قاجاری و متعلق به شخصی است به نام حاج مهدی کوزه‌کنانی

خانه مشروطهنام مشروطه با شهر تبریز پیوندی دیرینه دارد و برای دیدن این پیوند چه جایی بهتر از خانه مشروطه. در یکی از محله‌های قدیمی شهر تبریز به نام راسته کوچه که در غرب بازار تبریز واقع شده، خانه زیبایی هست که به خانه مشروطه شهرت دارد. سبک معماری این بنا کاملا قاجاری و متعلق به شخصی است به نام حاج مهدی کوزه‌کنانی.
دلیل نامگذاری این خانه به نام مشروطه آن است که بزرگان مشروطه پس از به توپ بستن مجلس شورای ملی توسط محمدعلی شاه در این خانه جمع می‌شدند و به همفکری می‌پرداختند و در اصل بیشترین طرح‌ها و تفکرات مشروطه‌خواهان زیر سقف این خانه شکل گرفت. همچنین این خانه مرکز فرماندهی مبارزان در طول محاصره 11 ماهه تبریز و مرکز تصمیم‌گیری برای پایین آوردن پرچم‌های تسلیم در برابر شاه قاجار بود.
http://img.tebyan.net/big/1390/12/20120222110110395_0222.jpg
خانه مشروطه توسط معمار هنرمند تبریزی که سال‌ها در روسیه زندگی کرده بود و سال 1247 شمسی به زادگاهش بازگشت، ساخته شد. زیباترین آثار هنری وی را در پنجره‌های ارسی، درهای منبت‌کاری شده، نورگیرها و غلام گردش‌ها ببینید. سال 1375 در پی انجام تغییراتی در تالارها و اتاق‌های خانه، این محل نیز مانند خانه امیر نظام تبدیل به موزه شد و در آن اسناد تاریخی و اشیای مربوط به انقلاب مشروطه به نمایش درآمد. در این میان دیدن اشیایی مانند سلاح کمری ستارخان و وسایل شخصی دیگر سران مشروطه حس و حال عجیبی را به دنبال دارد.

خانه بهنامخانه تاریخی بهنام یکی از قدیمی‌ترین و زیباترین خانه‌های این شهر به حساب می آید که در اواخر دوران زندیه و اوایل دوران قاجار، به عنوان یک خانه مسکونی ساخته شد و در زمان ناصرالدین شاه نوسازی و تزیین شد. خانه ای که حالا چند سالی است که به عنوان بخشی از مدرسه معماری دانشگاه هنر اسلامی تبریز مورد استفاده قرار می گیرد.
خانه بهنام 3 هزار مترمربع وسعت دارد که با گچبری‌های هنرمندانه و رنگی چشم هر بیننده ای را خیره می کند. این خانه که به بهنام گنجه‌ای یا قدکی هم معروف است، یک ساختمان اصلی دارد که به عنوان ساختمان قشلاقی مورد استفاده قرار می گرفته و یک ساختمان کوچک که به عنوان ساختمان ییلاقی شناخته می شد.
http://img.tebyan.net/big/1390/12/20120222110110426_03.jpg
فضاهای اندرونی و بیرونی خانه بهنام که در دوره قاجار بازسازی شده، علاوه بر تزیینات داخلی به دلیل طراحی متناسب با فصول مختلف سال یکی از کاربردی ترین معماری های ایران را دارد که در آن تعادل درجه حرارت و چشم‌انداز زیبا در کنار هم به چشم می خورد.
بهارخواب این خانه در ضلع شمالی مجموعه و رو به حیاط اندرونی است. ایوان جنوبی نشیمن تابستانی بوده و ایوان شمالی با ستون‌های چوبی گچ‌اندودش شاه نشین خانه به حساب می آمد. در بنای قسمت غربی هم که تخریب شده اصطبل، مطبخ، توالت و ... قرار داشته است.



فراوری: الهام مرادیبخش گردشگری تبیان برگرفته از: آنوبانینی، جام جم

[Seti.Star]

روزگار ِ سیاه ِ خانه مشکی در اصفهان

ایران‌نامه- مهدی فقیهی: خانه تاریخی ابوالشفیع مشکی که در تاریخ 18/9/1354 به شماره 1156 در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده است، در حالی که هنوز زندگی در آن جریان دارد، در اثر بی توجهی، عدم مرمت، تغییرات مداوم، و بلندمرتبه سازی همسایه‌ها، به حالت نیمه ویرانه درآمده و به شدت در حال نابودی است. خانه مشکی اثری ارزشمند است که در بافت قدیمی و کوچه‌‌های درهم تنیده شهر اصفهان قرار گرفته و در صورت توجه مسئولان، قابلیت تبدیل شدن به یک موزه مردم شناسی را دارد. برای دسترسی به این بنای تاریخی، می‌توان از ضلع جنوبی خیابان عبدالرزاق به کوچه شیخ الاسلام وارد شد. پیشینه خانه ابوالشفیع مشکی به دوران صفوی باز می‌گردد ولی در زمان قاجار دستخوش تغییرات زیادی گشته است. هنوز هم بخش‌هایی از این خانه تاریخی ساکنانی دارد و یکی از اتاق‌های آن به کارگاه گیوه‌دوزی تبدیل شده است و هنوز در جای‌جایش به راحتی می‌توان وسایل مختلف خانه و ابزارهای گوناگون قدیمی، و اسناد و مکتوبات خانوادگی را دید که ساکنانش سال‌هاست نگهداری کرده‌اند اما در زیر لایه‌ای از گرد و غبار به فراموشی سپرده شده‌اند. http://s1.picofile.com/irani/Pictures/خانه مشكي/M48.JPGسردر ورودی این خانه تاریخی که در گذر زمان و بی مهری اطرافیانش با حالتی نیمه مخروبه به سوی نابودی پیش می‌رود، با دیوارهای کاهگلی و درب دو لنگه چوبی کوچکش، بسیار ساده و بی آلایش درست همانند مالکان و ساکنان قدیمی خود میهمانان را به درون خانه دعوت می‌کند. با عبور از این در، کریاس(1) کوچکی در پیش روی پدیدار می‌شود که در عین کوچکی، بسیار موزون و شکیل به نظر می‌رسد. این هشتی(2) از سمت شمال شرقی به دستشویی، از غرب به ورودی پشت بام و از روبرو به راهروی طویل و کشیده‌ای منتهی می‌شود که ورودی‌های میانه ضلع غربی و انتهایی آن به اندرونی و بیرونیخانه قدیمی ختم می‌شود. این دو بخش از خانه در دوران متاخر از یکدیگر جدا شده‌اند تا هر کدام میزبان خانواده‌ای مستقل باشند و درون‌گرایی مردمان گذشته را تاکید دوباره بخشند. راهروی یادشده که از ضرب آهنگی(3) زیبا برخوردار است، با ساختاری از قوس‌های جناغی (4) و لنگه تاق‌های کوچک گهواره‌ای (5) پوششی زیبا یافته که تاق‌نماهای متعدد دیواره‌های دو سوی راهرو تکمیل کننده این زیبایی هستند. http://s1.picofile.com/irani/Pictures/خانه مشكي/M46.JPGبا پیمودن این راهرو، از راه در چوبی غربی وارد نخستین بخش از خانه می‌شویم. در اینجا میان‌سرایی (6) وسیع و مستطیل شکل دیده می‌شود که حوضی با همین قاعده در کنار دو باغچه دارد و یادآور صدای گوش‌نواز شرشر آب، و صفا و سرسبزی این فضا در گذشته‌های نه چندان دور است. در اطراف این حیاط، فضاهای متعددی به چشم می‌خورد که در ضلع غربی، شامل دو اتاق نشیمن ساده در طرفین و اتاقی سه‌دری(7) ارسی‌دار (8) در میان می‌باشند. در این فضاها که به واسطه در و پنجره‌ها و کفش‌کن‌هایی به حیاط مرکزی مرتبط هستند، هیچ آرایه چشم گیر و درخوری به جز شومینه دیواری، و بالارونده(9) اتاق مرکزی دیده نمی‌شود. http://s1.picofile.com/irani/Pictures/خانه مشكي/M30.JPG http://s1.picofile.com/irani/Pictures/خانه مشكي/M9.JPG
در ضلع جنوبی میان‌سرا نیز اتاق شاه‌نشینی دیده می‌شود که اطراف آن را بالاتاقچه‌های (10) مقرنس(11) دار و شیب‌سـَرهای (12) منقوش رخ‌بام (13) فرا گرفته‌اند ولی ارسی زیبا و پُرکار آن از سوی دیگر با دیوار تیغه‌ای(14) برای تفکیک این بخش با دیگر قسمت‌های خانه مسدود شده است. http://s1.picofile.com/irani/Pictures/خانه مشكي/M12.JPGhttp://s1.picofile.com/irani/Pictures/خانه مشكي/M13.JPG http://s1.picofile.com/irani/Pictures/خانه مشكي/M14.JPG http://s1.picofile.com/irani/Pictures/خانه مشكي/M25.JPGhttp://s1.picofile.com/irani/Pictures/خانه مشكي/M22.JPG http://s1.picofile.com/irani/Pictures/خانه مشكي/M16.JPG اما تاسف انگیزترین بخش از خانه را دو ضلع شرقی و شمالی تشکیل می‌دهند که به دلیل عدم تخصیص امکانات کافی و عدم حمایت لازم جهت نگه‌داری از سوی نهادهای مربوط، کاملا تخریب شده و به تلی از خاک بدل گشته‌اند. http://s1.picofile.com/irani/Pictures/خانه مشكي/M4.jpg http://s1.picofile.com/irani/Pictures/خانه مشكي/M31.JPGدر اینجا ارکان و فضاهای ضلع شرقی دقیقا قرینه همتای ضلع غربی بوده اما در ضلع شمالی فضاهای سه‌گانه‌ای دیده می‌شوند که در قسمت فوقانی دارای دو اتاق گوشواره(15) در دو طرف بوده‌اند. اتاق گوشواره ضلع شمال شرقی به عنوان وستاخ(16) «اتاق عروس» مورد استفاده بوده و پوشیده از تزئینات مختلف گچ‌بری، نقاشی روی دیوار، آیینه کاری و دیگر تزییناتی است که اکنون مانند صاحبانشان به زیر خاک رفته‌اند. http://s1.picofile.com/irani/Pictures/خانه مشكي/M34.JPG http://s1.picofile.com/irani/Pictures/خانه مشكي/M36.JPGاما برای ورود به بخش دوم خانه، پس از طی‌کردن راهرو، با عبور از در چوبی دو لنگه انتهای آن و گذر از پیچی به سمت غربی، به فضای کوچکی بر می‌خوریم که با داشتن عناصری چون چاه آب و حوضچه سنگی (دستک)(17)، مطبخرا تداعی می کند. با بازدید از این قسمت وارد میان‌سرای دوم خانه می‌شویم. در اینجا و در ضلع شمالی خانه، تالاری دیده می‌شود که دارای ارسی با در و پنجره بالارونده‌ای است که در دوران متأخر با بریدن و برداشتن گره‌چینی‌هایش(18) به جای آن از شیشه‌های تخت و قدی استفاده کرده‌اند. برای ورود به این فضا از دو کفش‌کن جانبی استفاده می‌کنیم که در بالای آنها از گشوده‌هایی(19) برای نوررسانی بهتر به فضاهای داخلی و زیبایی بیشتر نمای رو به حیاط سود جسته‌اند. اما با ورود به این تالار شاه‌نشین با حجم عظیمی از تزئینات گوناگون مواجه می‌شویم که از جمله آنها می‌توان به گچبری‌های اطراف قوس‌ها، لنگه تاق‌هایپوشیده از مقرنس‌های پلکانی، جرزهای آیینه‌کاری شده، تاقچه‌های مزین به خطوط تزئینی، قطاربندی‌های (20) بالای تاقچه‌ها، شبکه‌بری‌ (21) و گره‌چینی‌های توپر (22) و مطبق (23) در ارسی‌ها علاوه بر این‌که بر زیبایی این فضا افزوده‌اند نشان از ذوق و سلیقه معماران و هنرمندان دیروزی دارند. در ضلع شمالی شاه نشین تالار نیز درهای چوبی دیده می‌شوند که ارسی مسدود شده این قسمت را دربرگرفته‌اند و در دوران متأخر از فضای پشتی آنها برای نگهداری وسایل غیر ضروری استفاده می‌کردند. اما در دو گوشه ضلع شمالی این حیاط که طرفین اتاق شاه‌نشین نیز به شمار می‌آیند نشیمن‌های کوچکی دیده می‌شوند که از یک سو با شش جفت در چوبی دو لنگه به تالار مرکزی، و از سوی دیگر به واسطه ایوان‌های نه چندان بزرگ و در و پنجره‌های سه‌گانه به میان‌سرای خانه ارتباط می‌یابند. در و پنجره‌های مذکور، گشوده‌هایی بر بالای خود دارند که جهت کسب نور بیشتر در این مکان قرار گرفته‌اند. زیرزمین این قسمت نیز دارای فضای چهارصفه ای(24) است که با ازاره‌هایی (25) از آجر خشت و کاشی و تاقچه‌های متعدد همچنین آجرچینی نیمانیم (26)، ترکیبی از قوس‌های هفت و پنج (27)، تاق عرق‌چین (28) و رسمی‌بندی‌های (29) اطراف آن به علاوه پرتوهای نورانی که از روزنه‌های شباک‌های (30) سنگی وارد این فضا می‌شوند، زیبایی خاصی به این فضا می‌بخشند. http://s1.picofile.com/irani/Pictures/خانه مشكي/M1.jpg از اینجا که بگذریم در ضلع شرقی این بخش از خانه سه اتاق سه‌دری دیده می‌شود که اتاق میانی آن با پوششی از قوس‌ها، لنگه تاق‌های چند گانه و ارسی شیشه‌دار درهم شکسته‌ای از فضاهای جانبی خود متمایز است. اما در دو اتاق کناری که هر کدام به وسیله در و پنجره‌هایی به حیاط مرتبط هستند و به دلیل سقف کوتاهشان گوشواره‌هایی بر فراز خود دارند، به جز مقرنس‌های چند وجهی گلویی(31) اطراف سقف و تاقچه‌ها، تزئینات قابل توجه دیگری دیده نمی‌شود. برای ورود به فضاهای این قسمت از راهروهای قرینه‌ای سود برده اند که از قسمت ابتدایی آن به عنوان کفش‌کن و از بخش انتهایی آن جهت دسترسی به ارکان فوقانی و دیگر فضاها استفاده می‌شود. در این ضلع با طی کردن راهروی میانی به فضایی می‌رسیم که در اطراف آن مطبخ قدیمی، محل نگهداری حیوانات خانگی،‌ چاه آب و پلکانی قرار دارد که راه رسیدن به گوشواره شمال شرقی، منبع آب و مکان ذخیره و نگهداری غلات را فراهم می‌سازد. اما در ضلع غربی که متأسفانه بر اثر بی توجهی و سهل انگاری بخش اعظم آن دچار تخریب شده و یا به خانه‌های مجاور ضمیمه گشته است به اتاق سه‌دری بر می‌خوریم که تنها باقیمانده از این قسمت می‌باشد. در ارکان جنوبی نیز وضع به همین منوال است چنان که علاوه بر ویرانی تمامی ارکان این ضلع، ساخت بناهای چند طبقه و بلند مرتبه روح و هویت این خانه تاریخی را از بین برده است. http://s1.picofile.com/irani/Pictures/خانه مشكي/M28.JPG http://s1.picofile.com/irani/Pictures/خانه مشكي/M3.jpgاین همه بی توجهی در حفظ این بنای ارزشمند و دخل و تصرف در آن و بلندمرتبه سازی در مجاورت آن و روند شتابان ویرانی آن درست در مقابل چشمان مالک خصوصی، شهرداری و سازمان میراث فرهنگی در حالی انجام می شود که طبق اسناد نصب شده در دالان ورودی خانه مشکی، این خانه در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده و باید طبق قانون حفظ شود و از دخالت غیر اصولی در آن خودداری شود. یکی از این اسناد، نامه زیر است که قاب شده و در دالان ورودی نصب شده است: http://s1.picofile.com/irani/Pictures/خانه مشكي/M43.JPGشماره: 4/9546تاریخ : 4/11/1354به: آقای میرزا شفیع مشکی. از: اداره کل فرهنگ و هنر استان اصفهان ( وزارت فرهنگ و هنر). موضوع : ثبت خانه تاریخی.محترما به استحضار می‌رساند که خانه قدیمی شما از تاریخ 7/7/1354 ذیل شماره 1156 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بنابراین از تاریخ فوق، مقررات قانون و آیین‌نامه حفظ آثار عتیقه مصوب دوازدهم آبان‌ماه 1309 شمسی درباره آن به اجرا گذاشته می‌شود. لازم به توضیح است که ثبت خانه قدیمی مزبور، در مالکیت جنابعالی خللی وارد نخواهد ساخت و فقط حفظ و حراست آن به سبک و شکل اولیه، طبق مفاد قانون عتیقات مورد توجه می‌باشد. امضاء: سرپرست اداره کل فرهنگ و هنر استان اصفهان. بر همین اساس، به روی تابلوی دیگری در ورودی خانه مشکی به دو زبان فارسی و انگلیسی نوشته‌اند: «این عمارت از نفایس معماری عصر صفوی و قاجار اصفهان به شمار می رود و در تاریخ در تاریخ 18/9/1354 به شماره 1156 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است لذا هرگونه دخل و تصرف در بنا پیگرد قانونی دارد». http://s1.picofile.com/irani/Pictures/خانه مشكي/M39.JPG http://s1.picofile.com/irani/Pictures/خانه مشكي/M42.JPGتوضیحات:1. کریاس‌: فضای سرپوشیده پس از در ورودی که برای منتظر ماندن میهمان ساخته شده باشد. 2. هشتی: همان کریاس است.3. ضرب آهنگ: وزن یا آهنگ بصری حاصل از توالی یا هم نشینی عناصر معماری مانند تاق‌ها، حجره ها و پنجره‌ها.4. قوس جناغی: نوعی قوس تیزه دار که نسبت ارتفاع به دهانه آن بیشتر باشد.5. تاق گهواره‌ای: نوعی پوشش فوقانی کم خیز به شکل گهواره.6. میان‌سرا: حیاط مرکزی در هر بنا.7. اتاق سه دری: همان اتاق نشیمن.8. ارسی دار: فضایی که دارای در و پنجره بالا رونده باشد. 9. بالا رونده: پنجره‌های کشویی که با بالا کشیدن باز می شوند.10. بالا تاقچه: تاقچه بالایی.11. مقرنس: نوعی از کاربندی متشکل از آلت‌های سه بعدی سوار بر هم.12. شیب سر: عناصرغالبا چوبی یا فلزی بر لبه بالایی بام که برای جلوگیریاز ریزش آب باران به دیواره‌ها نصب می شود.13. رخ بام: انتهای فوقانی دیوار (لبه بام).14. دیوار تیغه ای: دیواری که چینش آن از سمت ضخامت آجر صورت می پذیرد. 15. گوشواره: بالا خانه‌های دو طرف تالار.16. وستاخ: اتاق خصوصی.17. حوضچه سنگی (دستک): حوضچه‌های کوچکی به مانند خزانه که در بعضی از خانه‌ها و یا حمام‌ها برای ذخیره آب از آن استفاده می کردند.18. گره چینی: گره سازی با چوب که بیشتر در ساختمان مشبک به کار می رود.19. گشوده: به پنجره ای گفته می شود که دارای دو دهانه از سمت خارج و داخل بنا باشد.20. قطاربندی: نوعی مقرنس ریز و به هم پیوسته که در حواشی تاق و تاقچه‌ها برای زیبایی بیشتر صورت می‌گیرد.21. شبکه بری: آلات چوبی به هم پیوسته و میان تهی که غالباً در اشکال انتزاعی و برای سهولت بیشتر کار به جای گره چینی مورد استفاده بوده است.22. گره چینی توپر: گره چینی مضاعف، نوعی از صنعت گره چینی که فضای خالی بین آلت و لغت در آن وجود نداشته باشد در این نوع گره چینی هر گونه عمل تزئینی مانند منبت کاری ، خاتم و ... به‌ روی قطعه‌های آلت و لغت صورت می پذیرد.23. گره چینی مطبق: نوعی از صنعت گره چینی که در فواصل آلت و لغت‌های آن فضای خالی وجود داشته باشد، در زمان صفویه و قاجار این فضاهای خالی غالبا با شیشه آراسته می شد.24. چهار صفه: چلیپایی، بنایی که در اطراف دارای چهار ایوان باشد.25. ازاره: پوششی که از پایین تا فاصله حداکثر یک و نیم متری دیوار را می پوشاند. 26. آجرچینی نیمانیم: روش آجر چینی که نیمی از یک آجر بر نیمه آجر دیگر قرار می گیرد.27. قوس های هفت و پنج: نوعی قوس تیزه دار کم خیز.28. تاق عرق چین: تاق مدور کم خیز که برش عمودی میانی آن از نیم دایره کم تر باشد.29. رسمی بندی: نوعی از کار بندی متشکل از شبکه ای هندسی از قوس های متقاطع که معمولا بار بر نیـستند.30. شباک: به مشبک‌های تزیینی و زیبای سفالی، کاشی، سنگی یا گچی گویند که با طرح و نقشه زیبا به دست آمده باشد. 31. گلویی: عنصری گرد و دایره وار یا نیم دایره که معمولا پا تاق را به دیوارها و جرزها انتقال می دهد.
http://drshahinsepanta.blogsky.com/1389/08/12/post-450/منبع:
عکس‌ها از: شاهین سپنتا، معصومه شهباز، مهدی فقیهی

[Seti.Star]

خانه مارتا پیترز خانه قدیمی مارتا پیترز که به نام "خانه جائی" نیز مشهور است، یکی از بناهای تاریخی و با ارزش دوره شاه عباس صفوی می باشد که در آن دوران محل زندگی "جائی خانی" کشیش، یکی از روحانیون کلیسای اصفهان و پدر مارتا پیترز بوده است و نام اين خانه از آخرين مالك آن يعني مارتا پيترز گرفته شده است
‌خانه مارتاپيترز كه در سال 1353 توسط سازمان حفاظت آثار باستاني به شماره 990 به ثبت فهرست آثار تاريخي كشور رسيده بود، در سال 1357 به دانشگاه هنر اصفهان (فارابي) تحويل داده شد و از همان زمان كار مرمت و بازسازي آن به طور جدي آغاز شد
بناهای ماندگار ایرانی (5)

خانه مارتا پیترز
زمانی بود که شهر اصفهان پایتخت ایران محسوب می شد و از اینرو بسیاری از هنرمندان و معماران شاهکارهای هنری خود را در آن می آفریدند. اگرچه اكنون شهر عنوان پایتخت را بر خود ندارد، اما بناها و ساختمان های با ارزش بی شماری که در جای جای آن واقع شده اند، یادآورد آن دوران شکوهمندند.
بسیاری از این ابنیه تاریخی مربوط به دوران صفویه اند، حتی قرن ها پس از آن دوران نیز ریزه کاری ها و ظرافت معماری خود را حفظ کرده اند و به عنوان میراث فرهنگی به ثبت رسیده اند. البته بسیاری از این ساختمان ها پیرو الگوهای معماری خاصی بودند که به طور مثال، حیاط بزرگ اندرونی همراه آب نمایی با فواره ای در میان آن، یکی از نقاط مشترک اکثر آنهااست.

همچنین در ناحیه جلفا نیز تعدادی خانه های قدیمی وجود دارندکه دردوران عظمت شهر، مسکن مسیحیان آن دیار بودند. در میان این دسته از خانه های شناخته شده آن دوره می توان به "خانه سوکیاس"، "خانه دیوید و پیتر" و همچنین "خانه مارتا پیترز" اشاره کرد.
خانه قدیمی مارتا پیترز که به نام "خانه جائی" نیز مشهور است، یکی از بناهای تاریخی و با ارزش دوره شاه عباس صفوی می باشد که در آن دوران محل زندگی "جائی خانی" کشیش، یکی از روحانیون کلیسای اصفهان و پدر مارتا پیترز بوده است و نام اين خانه از آخرين مالك آن يعني مارتا پيترز گرفته شده است.
آنچه با بررسی مدارک موجود و تحقیقات مربوطه به آن دست می یابیم، این است که این خانه در روزگار قدیم زمینی وسیع تر داشته و مساحت ساختمان هایش نیز بیش از اندازه فعلی آنها بوده است. ظاهرا خانه مارتا پیترز الگویی متفاوت باخانه های عادی هم عصر خود دارد و طرح کلی آن به صورت یک کوشک و در میان یک باغ بوده که در گذر زمان دستخوش تغییرات شده است.
این خانه در تقاطع خیابان حکیم نظامی و کوچه کلیسای وانک و در ابتدای خیابان مهرداد قرار دارد که نزدیکی به کلیسای مشهور و قرار داشتنش در مرکز شهر یکی از عللی است که باعث جلب گردشگران به سوی آن می شود. همانند سایر بناهای هم دوره اش، این ساختمان نیز بخش های مختلفی دارد که عبارتند از چندین بنای جدا از هم و مستقر در جبهه های مختلف زمین محوطه، و ساختمان اصلی آن نیز در بخش تابستانی – جنوبی ساخته شده است.
متاسفانه، در زمان تعریض کوچه کلیسا، بدون توجه به قدمت و ارزش این بنا، بخش اعظمی از ساختمان زمستانی – شمالی آن منهدم شد، که این بخش نیز از بقایای اصلی ساختمان محسوب می شد. شاید بهتر می بود که مانند بسیاری از کشورهای کهن به بافت ناحیه اصلا دست نمی زدند و باریکی کوچه را به خاطر حفظ این بنا تحمل می کردند!
به هر روی، آنچه که از کل بنا باقی مانده است، شامل این بخش ها می شود:
• ساختمان شمالی: این قسمت شامل اتاقی بزرگ در میانه است که دو راهرو در شرق آن و یک راهرو نیز در غربش می باشد. قسمت مذبور فاقد هرگونه تزئینات است.
• ساختمان شرقی: این فضا که حیاط شرقی را هم دربرمی گیرد نقش خدماتی داشته و مربوط به سرویس ها، حمام و آشپزخانه است و همانند ساختمان شمالی، در اینجا نیز از تزئینات خبری نیست.
• ساختمان قدیمی: این بخش قسمت اصلی ساختمان است که بنایی مکعب شکل متعلق به دورة صفویه است و یک چهار صفه در میانة خود دارد. این فضا ارتفاعی معادل دو طبقه دارد و در دو سوی شرقی و غربی خود دارای ایوان هایی بوده است که روشنایی آن را تامین می کرده اند. سقف چهار صفه آن دارای تزئینات مقرنس و دیوارهایش پوشیده از تزئینات گچبری، آینه کاری، طلاکاری و نقاشی هایی از فرشتگان است که جلوه ای خاص به آن بخشیده اند و پنجره هایی مشبک نیز در آن مشاهده می شوند.
• بخش جنوبی: در جبهه جنوبی بنا ایوانی در میانه و دو اتاق سه دری در طرفین آن قرار دارند که احتمالا در دوره های بعدی به بنا اضافه شده اند. به نظر می رسد که در قسمت جنوبی فضای میانه بنا و در اتاق سه دری گوشه جنوب شرقی آن تغییراتی ایجاد شده است. امروزه قسمت جنوبی چهار صفه به اتاق تبدیل شده و در طبقه دوم آن اتاق دیگری وجود دارد که ازیک سو به ایوان جنوبی بنا و از سوی دیگربه فضای میانی آن مشرف است. همچنین دردوره های اخیر ایوان غربی مسدود شده و به صورت اتاقکی درآمده است.
علاوه بر اینها، ایوان شمالی و اتاق های جنوبی تالارنیزهریک تزئیناتی ویژه دارندکه برارزش کل بنا می افزایند. نمای شمالی آن با نقوش هندسی، تزئینات آجرکاری، پنجره های چوبی و گره چینی های زیبایی زینت داده شده است که ازمشخصات خانه ها و بناهای تاریخی دوران صفویست و نمونه های مشابهی ازآنها را می توان در شمال زاینده رود و همچنین در بافت قدیمی شهر اصفهان مشاهده کرد.
ورودی فعلی خانه مستقیما به حیاط شمالی وارد می شود. این همان قسمتی است که در پروژه تعریض خیابان بخشی از فضاهایش را از دست داده است. امروزه درشمال کوشک اصلی یک حیاط و در دو جبهه شمالی و شرقی این حیاط فضاهای دیگری نیز واقع شده اند.
خانه مارتاپيترز كه در سال 1353 توسط سازمان حفاظت آثار باستاني به شماره 990 به ثبت فهرست آثار تاريخي كشور رسيده بود، در سال 1357 به دانشگاه هنر اصفهان (فارابي) تحويل داده شد و از همان زمان كار مرمت و بازسازي آن به طور جدي آغاز شد.

البته این یکی از چند ساختمان تاریخی است که در اختیار دانشگاه هنر قرار دارد و این ساختمان ها درنقاط مختلف شهر پراکنده اندکه علاوه برخانه مارتا پیترز، برخی ازسایت های تاریخی دیگری که دانشگاه از آنها استفاده می کند عبارتند از خانه هراتیان، خانه سوکیاس، خانه حقیقی، ایوبی و خانه ملل.
شاید اکنون که دانشگاه هنر سرپرستی این آثار را به دست گرفته است، بتوان امیدوار بودکه حفظ و حراست از آنها به بهترین شیوه ممکن انجام می شود و نسل های آینده نیز خواهند توانست به وجود این سرمایه های تاریخی ببالند..
منبع:http://www.maskanmag.ir/fa/%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%AA%D8%B1%D8%B2

[asalmehdi]

من مردم تا تونستم این 2 تا پلانو از خانه مشروطه تبریز گیر اوردم الن میخوام تقدیمش کنم به شما انشااله که کمکی کرده باشمممممممم از کیفیت بدشم شرمنده اسکن شده 9326693267

[Seti.Star]

اگر برای تعطیلات این آخر هفته به دنبال یک مکان گردشگری متفاوت هستید، پیشنهاد می کنیم سری به خانه قاجاری زینت الملوک بزنید، خانه ای با حیاطی بزرگ كه 20 اتاق احاطه‌اش كرده‌اند و... برای آدم‌هایی مثل ما كه شیفته معماری قاجاری هستند می تواند یک خاطره خوش از سفر به جا بگذارد.
این خانه در سال 1290 ه.ق ساخته شده و ساختش حدود 12 سال طول كشیده است و در این 12 سال معماران، آجر‌ها را سر صبر و با وسواس روی هم چیده‌اند و سقف چوبی اتاق‌ها را ساخته‌اند و بعد نوبت رسیده به گچكاری‌ها و نقش كردن حیوانات و پرندگان و گل‌ها و بوته‌ها روی سقف‌ها و دیوارها و آیینه كاری‌ها و معرق‌كاری‌ها و بعد زینت دادن حیاط به 2 باغچه كوچك و بزرگ و بعد شاید كار گذاشتن كاشی‌های هفت رنگ بر سردر عمارت با تصاویری از خورشید و فرشتگان و آیاتی از قرآن.

این عمارت را از آن جهت خانه زینت‌الملوك می‌گویند كه روزگاری زینت‌الملوك قوامی، دختر قوام‌الملك چهارم در آن ساكن بوده است و گفته می‌شود زنی مومن و خیر بوده است. این خانه با راهی زیرزمینی به خانه قوام كه یك كوچه با آن فاصله دارد، وصل می‌شود


خانه زینت الملوک در ضلع غربی نارنجستان قوام قرار دارد و آن را علی محمد خان قوام الملک دوم ساخته است و سقف بیشتر بخش های آن چوبی است که با نقاشی تصاویر گوناگونی از حیوانات، پرندگان و گل و بوته آراسته شده‌است. http://img.tebyan.net/big/1391/02/20120424115620668_69.jpg
این عمارت را از آن جهت خانه زینت‌الملوك می‌گویند كه روزگاری زینت‌الملوك قوامی، دختر قوام‌الملك چهارم در آن ساكن بوده است و گفته می‌شود زنی مومن و خیر بوده است. این خانه با راهی زیرزمینی به خانه قوام كه یك كوچه با آن فاصله دارد، وصل می‌شود.
http://img.tebyan.net/big/1391/02/20120424115620731_70.jpg
در ورودی خانه زینت‌الملک معرق‌کاری شده‌است و با عبور از هشتی، یک راهرو با زاویه شمال شرقی به حیاط راه می‌یابد. در حیاط علاوه بر ازاره‌های سنگی حجاری شده و مشبک، دو باغچه زیبا و حوض بزرگ و کوچک مشاهده می‌شود.
http://img.tebyan.net/big/1391/02/20120424115620762_71.jpg
کاشی‌کاری هفت رنگ هلالی که در پیشانی ساختمان جا گرفته از زیبایی خاص برخوردار است و تصاویر خورشید، دو فرشته، دو شیر شمشیر به دست همراه با آیه نصرمن‌الله و فتح‌قریب به چشم می‌خورد. ساختمان غربی بنا دارای تالار شاه‌نشین آینه‌کاری و گچ‌بری با تصاویر اروپایی است.
http://img.tebyan.net/big/1391/02/20120424115620840_74.jpg
این ساختمان در سه ضلع دارای زیرزمین بسیار وسیع و گسترده‌ای است که امروزه از آن به عنوان نگارخانه استفاده می‌شود. در این موزه تمامی شخصیتهای برجستهء شیراز به صورت مجسمه برای بازدید مردم در آمده‌اند.
http://img.tebyan.net/big/1391/02/20120424115620778_72.jpg
اما پیشنهاد مهمان شدن در خانه زینت‌الملوك فقط به دلیل سبك خاص معماری‌اش نیست. بلكه این خانه زیرزمینی بزرگ هم دارد كه حالا پر از مجسمه‌هایی زیبا از مشاهیر بزرگ فارس است. در میان این مجسمه‌ها همچنین می‌توانید مجسمه زینت‌الملوك صاحب اصلی خانه را هم پیدا كنید.
http://img.tebyan.net/big/1391/02/20120424115620809_73.jpg



فراوری: الهام مرادیبخش گردشگری تبیان برگرفته از جام جم، دانشنامه تاریخ معماری ایران‌شهر

[Seti.Star]

خانه ملاصدرای شیرازی از فلاسفه به نام ایرانی در کهک قم قرار دارد. برای دیدن خانه ملاصدرا کافی است به انتهای بافت سنتی این روستا بروید. یعنی منتهی الیه غرب روستای کهک در محله چال حمام. در انتهای یکی از مسیرهای هلالی شکل روستا به خانه ملا صدرا می رسید. ساختمان خشتی زیبایی که در داخل یک باغ قرار گرفته و فضایی گیرا و قدیمی با سقفی بلند و پوشش گنبدی را مقابل چشمان شما قرار می دهد.



http://img.tebyan.net/small/1391/02/225116652051731871959362202405399205183171.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/225116652051731871959362202405399205183171.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/17619387251240942362512082469212710316996223.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/17619387251240942362512082469212710316996223.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/25023183301881935722115416952791001427763.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/25023183301881935722115416952791001427763.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/1238419215914106112123172143159215179161249167.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/1238419215914106112123172143159215179161249167.jpg ) http://img.tebyan.net/small/1391/02/1746311410411423110359234174131161268850220.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/1746311410411423110359234174131161268850220.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/5493344823213524501827129702078012735.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/5493344823213524501827129702078012735.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/19819113519216546411027210223719222866230.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/19819113519216546411027210223719222866230.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/174681262140392513820316318948191114247102.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/174681262140392513820316318948191114247102.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/1851922282049920515324945911361017123362137.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/1851922282049920515324945911361017123362137.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/72332465021015774237642532093820619220465.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/72332465021015774237642532093820619220465.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/2342491261261901731342237225121192202916010.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/2342491261261901731342237225121192202916010.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/213511491612005381762142121180172103198219.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/213511491612005381762142121180172103198219.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/7866238251199434921841723633234182135123.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/7866238251199434921841723633234182135123.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/165107185204140586416312312142219165239244252.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/165107185204140586416312312142219165239244252.jpg)




بخش گردشگری تبیان

[Seti.Star]

اصلا می‌دانید بادگیر چیست؟ بادگیر برجكی بلند، معمولا چهارضلی یا چندضلعی است كه سال‌ها قبل كویرنشینان آن را به خانه‌هایشان اضافه می‌كردند تا نسیم‌های بیابانگرد را شكار كند، قورت بدهد و هل‌شان بدهد توی خانه‌های خشتی و زیبای كویری و به این ترتیب خانه‌ها خنك شوند و ساكنانشان را از گرمای هولناك كویر مصون نگه دارند و به خورشیدی كه بیرحم و بی‌وقفه می‌تابید و زمین را گرم می‌كرد‌، دهان كجی كنند. چرا اینها را گفتیم؟ دلیلش پیشنهاد سفری است که برایتان داریم. توصیه ما خانه آقازاده ابركوه یزد است كه شمار زیادی از عناصر معماری سنتی ایران را در خود جای داده است و از آن جمله می‌شود به بادگیر اشاره كرد كه جزو تفكیك‌ناپذیر خانه‌های كویری سنتی به حساب می‌آید.
http://img.tebyan.net/big/1391/02/20120429144023280_17.jpg
خانه آقازاده یك بنای قاجاری 820 مترمربعی است كه صاحبش سیدحسین ابرقویی از ثروتمندان این منطقه بوده است. این بنا كه به دلیل زیبایی و اصالتش جزو آثار ملی كشورمان به ثبت رسیده است در بافت قدیم دروازه میدان ابركوه قرار دارد.
http://img.tebyan.net/big/1391/02/20120429144023358_18.jpg

سید حسین ابرقویی اتاق جنوبی خانه را به صورت صلیبی و شكم دریده ساخته و حیاطی مركزی با حوضی سنگی و بزرگی در وسطش برای آن در نظر گرفته است. در متون میراث فرهنگی معتبر نوشته شده است كه خانه در 3 جبهه ساخته شده تا ساكنانش بسته به شرایط آب و هوایی فصل‌های مختلف سال، در بخش‌های مختلف آن ساكن شوند.
http://img.tebyan.net/big/1391/02/20120429144023686_19.jpg
در یک جبهه تالار، پنج دری، خیشخان و بادگیر و در جبهه دیگر، اتاق های سه دری و پنج دری قرار دارد. مجاور کوچه کلیاس نیز ورودی، راهروها و تعدادی اتاق سه دری واقع شده است. مصالح ساختمان خشت، گل و آجر است. کف حیاط به صورت سنگ فرش (قلوه سنگ) بوده که بخش هایی از آن هنوز باقی مانده است.
http://img.tebyan.net/big/1391/02/20120429144023718_20.jpg
بادگیر این خانه 18 متر طول دارد و مساحت آن 18 متر مربع است. در دهانه بادگیر 19 دریچه تنظیم هوا وجود دارد كه با بادگیر دومی هماهنگی و ارتباط دارد. بادگیر کار خنك كردن (كولر) فضای زیرین و تالار خانه را انجام می دهد.
http://img.tebyan.net/big/1391/02/20120429144023733_21.jpg
علاوه بر بادگیرها، خانه یك كلاه‌فرنگی مقرنس‌كاری شده نیز دارد و معمارش، آن را مثل بادگیرها با هدفی هوشمندانه طراحی كرده است. در واقع این كلاه‌فرنگی علاوه بر آن كه فرصتی به معمار داده است تا جلوه‌ای از هنر را در معرض دید هر تازه‌واردی بگذارد، به شكلی طراحی شده است كه نور آسان‌تر وارد خانه شود و فضای داخل آن را روشن كند.



فراوری: الهام مرادیبخش گردشگری تبیان برگرفته از جام جم، پورتال یزد

[Seti.Star]

گشت و گذری در استان یزد
http://img.tebyan.net/big/1385/04/66211613817111023511822416477414022465236.jpg
خانه امید سالار این خانه در محله قدیمی "دروازه میدان" شهرستان ابرکوه قرار دارد و مربوط به دوره قاجار است. ورودی بنا در سمت جنوب غربی است. بالای در ورودی، یک برج چهار گوش قرار دارد که در ضلع جنوبی دارای یک ورودی است. بعد از ورودی و برج سردر، هشتی که پوشش سقف آن کلاه فرنگی است، قرار دارد. راهروهای طویل و L مانند، دسترسی به حیاط و فضاهای اطراف را میسر می سازد.
فضاهای جبهه شمالی در دو طبقه ساخته شده اند. طبقه اول شامل یک سه دری در وسط، دو راهرو و دو اتاق در طرفین است. پشت این ردیف، یک سری اتاق با ابعاد بزرگ تر وجود دارد. در طبقه دوم نیز یک سه دری در وسط و دو اتاق در طرفین قرار دارد. سقف اتاق سه دری، اتاق های طرفین آن و همچنین ایوان ستون دار جلو از چوب است. دو ستون این ایوان هشت ضلعی با سر ستون چهار گوش، مقرنس کاری شده است و چهار ستون چهار ضلعی در طرفین آن قرار دارد. در سه طرف آن نیز نیم ستون هایی است که در نمای رو به حیاط، با گجبری و سیم گل نارنجی رنگ تزیین شده است.
تزیینات نمای ضلع شرقی و غربی حیاط شبیه یکدیگر است و به صورت مقرنس کاری در سردر برخی فضاها است و کمی بالاتر از آن نقش برگ، ساقه و گل به شکل تقریباً اسلیمی در درون قابی چهارگوش دیده می شود. در نمای ضلع جنوبی حیاط نیز تزیینات گچبری به شکل حرف پنج با گل هایی در داخل آن دیده می شود. در ضلع شمالی نیز تزیینات گچبری به چشم می خورد. در جبهه جنوب غربی و شمال شرقی بنا، دو برج دیده بانی وجود دارد. در شمال خانه، باغ "خورشید خانم" قرار دارد.
در جبهه شمالی غربی راه پله (برای دسترسی به طبقه دوم و پشت بام)، در جبهه جنوب شرقی مطبخ، در جبهه جنوبی یک سه دری با چهار درگاه و در جبهه جنوب غربی انبار خانه به چشم می خورد.
خانه تقدیری این خانه در بخش "مرکزی" شهرستان اردکان واقع مربوط به عصر قاجار است. بنای این ساختمان از خشت، گل، آجر و به سبک معماری سنتی ویژه مناطق کویری، با حیاط مرکزی است.
در این بنا اتاق های سه دری، پنج دری و تالاری در ضلع جنوبی عمارت که متصل به بادگیر یک طرفه ویژه منطقه اردکان و میبد است، دیده می شود. مانند سایر خانه های سنتی این استان، در زیر تالار خانه، زیرزمین قرار دارد.
خانه امامزاده ای خانه امامزاده ای در محله "مصلی عتیق" شهرستان یزد قرار دارد و متعلق به دوره قاجار است. این خانه، نمونه بارز معماری سنتی و معرف هنر، ذوق و توانایی معمار یزدی است. اسکلت این بنا از خشت خام وگل و در جای جای آن به منظور استحکام و زیبا سازی از آجر استفاده شده است. این بنا دو طبقه است و کلیه قسمت های لازم برای زیست یک خانواده مرفه را دارد.
طبقه تحتانی شامل باغچه بزرگ، نارنجستان، عمارت حوضخانه، یادگیر و انبار است. طبقه فوقانی اتاق های مسکونی، آشپزخانه، اصطیل، ساختمان مخصوص مستخدم و سرایدار، چاه و چاه خانه را در بر می گیرد. در تابستان اکثراً از طبقه تحتانی استفاده می شد.
خانه آقا زاده ابرقو این خانه در محله "دروازه میدان" شهر ابرقو قرار دارد و مربوط به دوره قاجار است. مالک و بانی خانه شخصی به نام "سید حسین ابرقویی" است. خانه آقا زاده نیز مانند سایر خانه های منطقه کویری به صورت حیاط مرکزی است و عمارت آن در سه جبهه و به منظور استفاده در فصول مختلف بنا شده است.
در یک جبهه تالار، پنج دری، خیشخان و بادگیر و در جبهه دیگر، اتاق های سه دری، پنج دری قرار دارد. مجاور کوچه "کلیاس" نیز ورودی، راهروها و تعدادی اتاق سه دری واقع شده است. مصالح ساختمان خشت، گل و آجر است. کف حیاط به صورت سنگ فرش (قلوه سنگ) بوده که بخش هایی از آن هنوز باقی مانده است.
یکی دیگر از بخش های این خانه اتاق "شکم دریده" آن است و در انتهای آن اتاق پنج دری قرار دارد. زیر پاکار سقف، مقرنس های گچی به صورت قندیل تزیین شده است. مجاور آن نیز، عمارت کلاه فرنگی قرار دارد که با گچبری های ظریف تزیین شده است. مساحت این خانه هشتصد و بیست متر مربع و زیربنای آن پانصد و بیست وهشت متر مربع است. بادگیر دو طبقه این بنا در بافت اطراف چون یک نشانه شهری قوی است و به جهت یابی مسیر در نواحی مختلف بافت، کمک می کند.
خانه موید علایی خانه موید علایی در خیابان امام خمینی شهر یزد و نزدیک مجموعه تاریخی امیر چقماق قرار دارد و همین امر، این ساختمان را از سایر خانه های قدیمی مشابه متمایز می سازد این خانه مربوط به دوره قاجار و محل سکونت دکتر "سید حسین علایی" فرزند "آقا سید یحیی موید علایی" بود.
مدخل ساختمان با در چوبی قدیمی و سردری بزرگ، به یک هشتی با پوشش گنبدی می رسد که سقف هشتی با گچ کاربندی شده است. هشتی یک ورودی به حیاط بیرونی دارد. یک ورودی دیگر با راهرویی نسبتاً طولانی و کم عرض به حیاط اصلی ساختمان راه می یابد. در ضلع غربی بیرونی ساختمان، اتاقی با در چوب خورشیدی قرار دارد و فرم ساخت آن نشان می دهد که بیرونی خانه قبل از اندرونی آن، ساخته شده است. در ضلع شرقی بیرونی نیز اتاقی در دو طبقه بنا شده است.
اندرونی خانه شامل تالار، بادگیر و زیرزمین در ضلع جنوبی، پنج دری در ضلع شمالی و سه اتاق سه دری در ضلع غربی است. طرفین تالار دارای نیم طبقه کم عرض و طبقه فوقانی پنج دری، دارای ایوان سر پوشیده است. در طبقه فوقانی اتاق های سه دری نیز، سه اتاق بنا شده است.
خانه لاری ها خانه های قدیمی یزد. از جمله خانه لاری ها با توجه به نوع شغل و تمکن صاحب خانه از دو قسمت تشکیل می شد و هر قسمت عملکر ویژه خود را داشت. اندرونی به عنوان ماوا و مسکن محارم و بیرونی به اسکان و پذیرایی میهمانان اختصاص داشت.
معمولاً قسمت عمده بنا را اندرونی تشکیل می دهد: حیاط در مرکز و قسمت های اعیانی نشین به صورت چهار فصل در پیرامون حیاط شکل می گیرد. از قسمت شمالی به عنوان زمستانه و از قسمت جنوبی به عنوان تابستانه استفاده می شد که قسمت اخیر، شامل تالار و بادگیر است. از ضلع شرقی که شامل اتاق آیینه، مطبخ، سرداب و سایر فضاها است به عنوان پاییزه و از ضلع غربی به عنوان بهار خواب استفاده می شد.
در خانه اعیان، معمولاً برای تفنن، فضایی هنری ایجاد می کردند که تزیینات این فضا به وسیله آیینه کاری یا گچبری انجام می گرفت. اتاق آیینه کاری این خانه، حدود پنجاه تا شصت سال پیش، ساخته شد.
خانه لاری ها در محله "فهادان" شهرستان یزد قرار دارد و از بناهای دوره قاجاری است. مساحت این خانه حدود هزار و هفتصد متر مربع و زیربنای آن حدود هزار و دویست متر مربع است. از این خانه فعلاً به عنوان محل اداره میراث فرهنگی استفاده می شود. قسمت عمده ساختمان، دارای زیرزمین است.
منبع : کتاب میراث فرهنگی استان یزد تهیه و تنظیم: زهره پری نوش

[Seti.Star]

گشت و گذری در استان یزد
http://img.tebyan.net/big/1385/04/24011517910015618337121140247189233161248250203.jp g
خانه رسولیان این خانه در محله "سهل بن علی" در مرکز بافت قدیم شهر یزد قرار دارد. این بنا در سال 1283 هجری شمسی – مصادف با سال های آخر حکومت سلسله قاجار- به همت مرحوم "حاج میرزا کاظم رسولیان" و به دست استاد "محمد حسن محمد رحیم" ساخته شد.
خانه رسولیان تا چند سال پیش مسکونی بود. در حال حاضر، دانشکده معماری یزد در آن مستقر است. این خانه شامل دو بخش اندرونی و بیرونی است. بیرونی شامل اتاق ارسی، حوضخانه، تالار، زیرزمین و بادگیر است. اندرونی نیز که قسمت خصوصی خانه است، شامل اتاق های سه دری، پنج دری، بادگیر، تالار، کلاه فرنگی، ارسی و حیاط مشجر است. حمام خانه، حد فاصل حیاط بیرونی و اندرونی است.
خانه کلاه دوزها این خانه در شمال میدان امیر چقماق شهر یزد قرار دارد. این بنا متعلق به یکی از تجار یزد به نام "کلاه دوز" و تاریخ اتمام ساخت آن سال 1312 هـ. ق است. این خانه شامل سه قسمت زیرزمین، پایاب و طبقه همکف است. از ویژگی های این خانه، عبور انشعاب دو رشته قنات از د اخل آن است. یکی از این قنات ها در عمق ده متری از کف پایاب یا پاکنه می گذرد.
در پشت بام این خانه، چاه خانه ای قرار دارد که به وسیله چرخ چاه و دلو از آن آب می کشیدند و بدینوسیله آب انبار خانه را که در طبقه همکف قرار داشت. پر می کردند. این خانه اکنون به "موزه آب" تبدیل شده است.
خانه نواب رضوی خانه نواب رضوی بین کوچه های "حظیره" و "دارالشفاء" شهر یزد واقع و مربوط به اوایل دوره قاجاریه است. بانی این خانه "زین العابدین خان" فرزند "محمد تقی خان" از خوانین یزد است.
این خانه دارای اندرونی، بیرونی، نارنجستان، گودال باغچه، چاه خانه، حوضخانه و منزل خدمه است. دکتر "پیرنیا" در مورد این خانه نوشته است: "از ویژگی های چشمگیر این بنا این است که هیچ یک از اتاق ها به هم شباهت ندارند و همچنین کوشش شده که دو حوض شبیه به هم در آن نباشد...".
خانه محمودی خانه محمودی (عرب های بحرینی) بخشی از مجموعه بزرگی از خانه های متصل به هم، به نام "مجموعه عرب ها" است، که در محله "فهادان" بافت قدیم شهرستان یزد قرار دارد. این خانه مربوط به اواسط دوره قاجار است و متعلق به طایفه ای از تجار، معروف به "عرب های بحرینی" بود. گسترش و رونق کاری این طایفه سبب توسعه این مجموعه مسکونی عظیم شد. البته این گستردگی و اشاعه خانوادگی در طول یک قرن و پس از احداث اولین خانه صورت گرفته است. از آن پس موروثی شدن و تفکیک مجموعه مذکور آغاز شد.
هم اکنون بخش هایی از کل این مجموعه در اختیار صاحبان اصلی آن است. این خانه زیبا و با ارزش هم که به خانه محمودی موسوم است، در تملک سازمان میراث فرهنگی قرار دارد.
معماری این بنا متاثر از شرایط اقلیمی گرم و خشک کویری است. مصالح به کار رفته در این بنا عمدتاً بومی و سنتی است و شامل خشت، گل، آجر، سنگ، کاه، گچ، چوب و سازو می باشد.
خانه ملک زاده این خانه در محله "فهادان" شهر یزد قرار دارد. قدمت این خانه به عصر قاجار می رسد. ورودی این خانه از خشت و گل است و پس از عبور از یک هشتی کوچک که سقف آن با گچ کاربندی شده و راهرویی کم عرض، به حیاط می رسد.
خانه از سمت شمال، جنوب و غرب حیاط دارای ساختمان و در ضلع شرقی جهت هماهنگی با سه بدنه دیگر دارای طاق و طاقچه نماهایی است. تالار خانه در سمت جنوب، بادگیر نه چندان بلندی را در خود جای داده است.
در ضلع شمالی خانه یک پنج دری با گچ کاری و آیینه کاری در سقف و بدنه و در ضلع شرقی سه عدد سه دری دیده می شود. در طرفین پنج دری ضلع شمالی و نیز در طرفین تالار ضلع جنوبی، بالاخانه هایی وجود دارد. در سه طرف ساختمان نیز زیرزمین ساخته شده است.
در ضلع جنوبی حیاط اصلی و پشت تالارخانه، یک حیاط کوچک (بیرونی یا نارنجستان) قرار دارد. ارتباط حیاط اصلی با حیاط کوچک از طریق راهروهایی است که در طرفین تالار ساخته شده است. نماسازی حیاط اندرونی سیم گل و نماسازی حیاط بیرونی کاهگل است.
خانه صراف زاده این خانه باغ تا چند دهه پیش در حاشیه شهر یزد واقع بود؛ ولی هم اکنون در اثر گسترش شهر، در داخل شهر قرار دارد.
این خانه، باغ، از آثار دوران "پهلوی اول" و بانی و سازنده آن "صراف زاده" است. در حال حاضر اسن خانه در اختیار سازمان میراث فرهنگی و موزه "آیینه و روشنایی" است.
خانه مرتاض این خانه قاجاری در کوچه "مرتاضیون" شهر یزد قرار دارد و دارای دو بخش بیرونی و اندرونی است و هر یک از این دو بخش دارای حیاط و ورودی جداگانه است.
مساحت حیاط اندرونی تقریباً سه برابر مساحت حیاط بیرونی و تالار بزرگ آن از بناهای پیرامون بلندتر است. این تالار در راس حیاط قرار گرفته و کاملاً بر آن تسلط دارد. فضاهای اطراف با نظم معموی خانه های سنتی است. بدین شرح که فضاهای مهم تر در محوطه اصلی خانه و فضاهای کم اهمیت، بین آن ها قرار دارند. از دیگر ویژگی های این بنادو طبقه بودن کلیه فضاها است.
حیاط اندرونی دارای مقرنس های گچ و کاربندی های گچی بر روی دریچه های طبقه فوقانی است. در گوشه های حیاط هشتی های منحصر به فردی دیده می شود.
خانه اربابی خانه اربابی در محله "گازرگاه" شهر یزد قرار دارد. این خانه در ابتدا بخشی از باغ "معین" بود. در این باغ عمارتی اعیانی مشتمل بر اتاق های مسکونی و قسمت تابستانه تشریفاتی وجود داشت.
این باغ و عمارت در زمان ناصرالدین شاه قاجار- مقارن با حکمرانی "ظل السلطان" بر اصفهان و یزد- به دستور یکی از اعیان یزد ملقب به "معین التجار" و به دست معماران اصفهان ساخته شد. بعدها، قسمت های مهمی از باغ و عمارت به مالکیت "حاج اکبر اربابی" در آمد. او در سال 1370 هجری شمسی، قسمت مهمی از باغ و عمارت را که حدود دو هزار متر مربع می شد، جهت احداث مدرسه به اداره کل آموزش و پرورش استان یزد واگذار کرد. مساحت باغ حدود چهار هزار متر مربع و مساحت عمارت آن بیش از یک هزار متر مربع است.
با توجه به آب وهوای گرم و خشک یزد و این که این باغ بیشتر در فصل تابستان مورد استفاده بود، اکثر قسمت های این ساختمان مانند زیرزمین های خنک، حوضخانه و بادگیر کلاه فرنگی تابستانه است. در قسمت شمال غربی باغ، ساختمان و حیاط کوچکی قرار دارد که احتمالاً به عنوان عمارت بیرونی از آن استفاده می شد. در حال حاضر این بخش کوچک در تملک مالک آن و جدا از قسمت های در اختیار اداره آموزش و پرورش است.
منبع: کتاب میراث فرهنگی استان یزد تهیه و تنظیم: زهره پری نوش

[Seti.Star]

خانه ی طباطبایی ها، عروس خانه های ایران است که معماری متناسب و ظاهر فوق العاده زیبایش این شهرت و نام را برای آن به همراه آورده است. این خانه در زمینی به مساحت 4730 متر مربع و در حدود سال 1250 قمری با مهارت و هنرمندی معمار معروف کاشانی استاد علی مریم احداث گردیده است.



http://img.tebyan.net/small/1391/02/163422541952001712829821251612191014168167.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/163422541952001712829821251612191014168167.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/11614812149632408479145712437637417225.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/11614812149632408479145712437637417225.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/1181552325576137216232143139196247244213189129.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/1181552325576137216232143139196247244213189129.jpg ) http://img.tebyan.net/small/1391/02/911542221295415422825310977868642823195.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/911542221295415422825310977868642823195.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/252914723012625211516221327204202209152138185.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/252914723012625211516221327204202209152138185.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/3715383902075913443181216281362539929125.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/3715383902075913443181216281362539929125.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/901821919114731551531382720216817270164151.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/901821919114731551531382720216817270164151.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/1432432544011920115924819771692818118447146.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/1432432544011920115924819771692818118447146.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/1261012451051961171179241725422413314814679.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/1261012451051961171179241725422413314814679.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/2402452381644012871283518915523922898100192.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/2402452381644012871283518915523922898100192.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/23622132140682172211991322515213853226112.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/23622132140682172211991322515213853226112.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/229194281184104226109228931210516113818.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/229194281184104226109228931210516113818.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/2240224910014311521218205225176124187112118.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/2240224910014311521218205225176124187112118.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/1481421159344135162201771271481901831703859.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/1481421159344135162201771271481901831703859.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/25217019420522610523525557394210919214860.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/25217019420522610523525557394210919214860.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/57248111759281514156179242186612832217.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/57248111759281514156179242186612832217.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/71731641331311739724951210673921913840187.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/71731641331311739724951210673921913840187.jpg) http://img.tebyan.net/small/1391/02/2091789878271786192538919411132184240155.jpg (http://img.tebyan.net/big/1391/02/2091789878271786192538919411132184240155.jpg)





بخش گردشگری تبیان

[Seti.Star]

کاشان سرزمین خانه های شگفت انگیز است. شهری که اگرچه آب و هوای مناسبی برای گشت و گذار در تابستان ندارد، اما تا دلتان بخواهد خانه های تاریخی با معماری های منحصر به فرد دارد که دیدن آنها می تواند منحصر به فردترین تجربه سفرتان باشد.



خانه عامری‌های کاشان را باید در خیابان علوی این شهر ببینید که عمر آن به در دوران زندیه برمی گردد و حتی هنوز هم یکی از بزرگترین خانه‌های تاریخی این شهر به شمار می‌رود. معماری، تزئینات جالب این مجموعه و ایوان ها، حوضخانه ها، زیر زمین ها و حیاط های گودال باغچه آن را در ردیف یکی از دیدنی ترین بناها قرار داده است.
http://img.tebyan.net/big/1390/06/23119910527195213154923522122455115142251106.gif (http://www.iran-eng.com/bigimage.aspx?img=http://img.tebyan.net/big/1390/06/5765246113204225224541922072229115955213.gif)
این خانه حدود 85 اتاق و چندین حیاط دارد که قدیمی‌ترین آن حیاط بیرونی و اندرونی است. شاید برایتان جالب باشد که بدانید خانه عامری ها از 3خانه مجزا تشکیل شده که پهلو به پهلوی هم قرار دارند و با یکدیگر در ارتباط هستند. این خانه ها مجموعا مساحتی در حدود 9هزار متر مربع را تشکیل می دهند و 5 حیاط مرکزی اندرونی و بیرونی دارند.
http://img.tebyan.net/big/1390/06/219244232681923242234189233787263812128.gif (http://www.iran-eng.com/bigimage.aspx?img=http://img.tebyan.net/big/1390/06/22614116814179132582511507519392817290.gif)
در حیاط خانه عامری ها می توانید حوضخانه، ایوان‌های رفیع و شاهنشین‌های 7 دری و تعداد زیادی اتاق‌های 3 دری را ببینید که گرداگرد حیاط به صورت قرینه قرار گرفته اند. این حیاط ها با گچبری، یزدی و رسمی بندی، مقرنس، نقاشی روی گچ، درودگری، منبت کاری، گره چینی و دیگر هنرهای تزئینی ایرانی پوشیده شده اند و در دوران قاجار، بخش های دیگری به آن اضافه شد تا ضمن بازسازی بخش های آسیب دیده آن، توسعه هم پیدا کند. بانی این کار شخصی به نام سهام‌السلطنه عامری فرد بود.
http://img.tebyan.net/big/1390/06/7620380108232902121911714613224859315688.gif (http://www.iran-eng.com/bigimage.aspx?img=http://img.tebyan.net/big/1390/06/2251042518617461217906517522164191100243128.gif)
خانه عامری‌ها حمام اختصاصی زنانه و مردانه جدا از هم داشته و چهار حیاط بیرونی، اندرونی، مهمان خانه آن توسط خدمه و سوارکاران نظامی مورد استفاده قرار می‌گرفته و در 3 حیاط دیگر هم بستگان سهام‌السلطنه سکونت داشته‌اند. اگر گذارتان به خانه عامری ها بیفتد، بیش از هر چیز تقارن معماری توجه شما را جلب خواهد کرد. در تمام حیاط‌های این خانه ضلع شمالی، جنوبی، شرقی و غربی متقارن هستند و به این ترتیب جاذبه بصری خوبی را برای اهالی خانه به وجود می آوردند. این خانه همچنین بلندترین بادگیر را در بین بادگیرهای کاشان دارد که به تبع آن خنک ترین خانه کاشان هم بوده است.
بعد از سهام السلطنه، حیاط‌های بیرونی و اندرونی در اختیار پسرش، ابراهیم خلیل خان عامری قرار گرفت و بقیه ساختمان‌ها نصیب دیگر وراث او شد اما به مررو زمان بعضی از این حیاط‌ها تفکیک شدند و به افراد دیگر فروخته شدند.
http://img.tebyan.net/big/1390/06/24516235692431851114223913231124956032161.gif (http://www.iran-eng.com/bigimage.aspx?img=http://img.tebyan.net/big/1390/06/12316418614358253511831701217411814023214170.gif)
http://img.tebyan.net/big/1390/06/5214515942224331306371531002262351615287.gif (http://www.iran-eng.com/bigimage.aspx?img=http://img.tebyan.net/big/1390/06/252251143912221081713110198112111301799434.gif)
http://img.tebyan.net/big/1390/06/12520511818014215818216714152149804823227.gif (http://www.iran-eng.com/bigimage.aspx?img=http://img.tebyan.net/big/1390/06/1881731152054312267192159167218816214550248.gif)
http://img.tebyan.net/big/1390/06/13350209721001113017839180207616020432151.gif (http://www.iran-eng.com/bigimage.aspx?img=http://img.tebyan.net/big/1390/06/2521021402152920213516219830236728174154255.gif)

رستم زادبخش گردشگری تبیان

[Seti.Star]

به نظرتان ممكن است یک ایرانی ادعا كند به معماری سنتی ایران علاقه‌مند است، اما خانه پیرنیا را در نائین ندیده باشد؟ نه! ممكن نیست اما این خانه فقط برای آنها كه به معماری ایرانی مشتاق هستند جذاب نیست و حتی آنها كه سر از معماری در نمی‌آورند هم مسحورش می‌شوند.
خانه پیرنیا را باید در نزدیکی مسجد جامع نائین، خیابان 25 شهریور ببینید؛ اثری که در شهریورماه 1356 به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید و کم کم شهرت جهانی پیدا کرد. این خانه تاریخی به علت نوع معماری اش به صورت الگوی خانه های سنتی کویر مرکزی ایران شناخته شده و در حال حاضر موزه مردمشناسی شهر نائین در آن برقرار است.
قدمت این خانه به دوره صفویه برمی گردد و گویا ابتدا منزل قاضی نورالهدی معروف به قاضی نور، جد خانواده دکتر حسین فاطمی بوده و در دوره قاجار به خاندان پیرنیا رسیده است.
http://img.tebyan.net/big/1391/02/20120515111225600_50.jpg
مهمترین ویژگی هنری خانه تاریخی پیرنیا نقاشی های دیواری و گچبری های بسیار زیبای آن در ایوان شاه نشین، اتاق تشریفات و اتاق مخصوص حاكم است. این گچبری ها شامل قاب های متعددی بوده و داستان های هفت پیكر نظامی شامل: داستان های خسرو و شیرین، یوسف و زلیخا،‌ صحنه های شكارگاه، داستان های عاشقانه و خیال را به نمایش گذاشته است.
در نقاشی های قسمت های دیگر بنا هم می توانید نقوش گیاهی هنری، گل و مرغ، اژدها و حیوانات مختلف زیبایی را ببینید.
http://img.tebyan.net/big/1391/02/20120515111225631_51.jpg
اما جدا از همه اینها، می‌دانید چه چیز در خانه پیرنیا، آدم را عاشق می‌كند؟ شاید فكر كنید موزه مردم‌شناسی خانه پیرنیا می‌تواند بهانه‌ای برای دل‌بسته‌شدن به این خانه باشد. خانه از مجسمه‌هایی پر شده است كه زندگی بومیان منطقه را بخوبی نمایش می‌دهد. البته درست حدس زده‌اید، موزه پیرنیا یكی از موزه‌های دیدنی مردم‌شناسی در كشورمان است، اما دلیل دل‌بستن‌مان به خانه پیرنیا فقط این نیست.

گردشگری وجود ندارد كه وارد خانه پیرنیا شود و نگاهش سقف و دیوارهای خانه را طواف نكند و لب به تحسین نگشاید


شاید با خودتان بگویید دلیل این علاقه، احتمالا معماری خاص سنتی خانه است. اتاق‌ها، شاه‌نشین، ایوان‌ها، پله‌ها و... همه به شكلی با هم تركیب شده‌اند كه انگار هیچ‌كدام را نمی‌شود از مجموعه كلی خانه جدا كرد یا نادیده گرفت البته درست حدس زده‌اید، زیبایی خانه پیرنیا در حد كمال است؛ شاهكار هنر معماران صفوی است و یكی از بهترین نمونه‌های معماری سنتی در خانه‌های كویری ایران به حساب می‌آید، اما دلیل دل‌بستن‌مان به خانه پیرنیا فقط این نیست. http://img.tebyan.net/big/1391/02/20120515111225663_52.jpg
شاید از ذهن‌تان بگذرد كه ما احتمالا عاشق نقاشی‌ها و گچ‌كاری‌های روی سقف و دیوارهای خانه شده‌ایم؛ منظورم همان نقاشی‌هایی است كه داستان هفت‌پیكر نظامی ‌را روایت می‌كنند.
البته درست حدس زده‌اید، گردشگری وجود ندارد كه وارد خانه پیرنیا شود و نگاهش سقف و دیوارهای خانه را طواف نكند و لب به تحسین نگشاید، اما دلیل دل‌بستن‌مان به خانه پیرنیا فقط این نیست. می‌دانید ما از كی عاشق این خانه شدیم؟ از وقتی”‹ از هشتی‌اش عبور كردیم و وارد حیاط بخش اندرونی شدیم.
http://img.tebyan.net/big/1391/02/20120515111225741_54.jpg
این حیاط دلیل دلبستگی ما به خانه پیرنیاست؛ حیاط، طوری طراحی شده است كه پایین‌تر از سطح خانه قرار بگیرد و همیشه هوایی مطبوع و خنك داشته باشد و با حوضی بزرگ و باغچه‌ای سبز از درختان انگور و پسته و انجیر، تابستان نشین اهالی خانه شود.
نمی‌شود همه زیبایی‌های خانه پیرنیا را در قالب كلمات توصیف كرد و به همین خاطر باید خودتان بروید و ببینید. یادتان باشد برای بازدید از خانه پیرنیا و موزه مردم‌شناسی‌اش اول باید به نائین سفر كنید و آن‌وقت هیچ نائینی”‹ای نیست كه از او بپرسید خانه پیرنیا كجاست و او نشانی را بلد نباشد!



فراوری: الهام مرادیبخش گردشگری تبیان برگرفته از جام جم، دانشنامه تاریخ معماری ایران‌شهر، نقش و نگار

[Seti.Star]

شهر > هویت - شیوا حریری:
به مادرم گفتم: خانواده‌ ما باید موزه‌ای برای خودش داشته باشد تا همه‌ چیزهای قدیمی یک جا جمع شوند و همه بتوانند تماشایشان کنند.
مادرم خندید. آخر یاد ترمه‌هایی افتاده بودم که مادرم آنها را توی بقچه‌ای در صندوقی قدیمی نگه‌ می‌دارد و سالی دوبار بازشان می‌کند، هوا می‌دهد که خراب نشوند. و یاد چرتکه پدربزرگم و قباله ازدواجش با مادربزرگم که توی همان صندوق است و آن همه عکس قدیمی که پدرم دارد و در آنها آدم‌ها لباس‌های قدیمی پوشیده‌اند و پر از ریزه‌کاری‌ها و گوشه‌ و کنارهایی فراموش شده است.
گفتم: « فکر می‌کنم همه خانواده‌ها باید موزه‌ای برای خودشان داشته باشند.» مادرم باز هم خندید. آخر یاد سه‌فتیله خوراک‌پزی همسایه‌مان افتاده بودم و کتاب‌های خطی که دوستم در خانه پدربزرگشان داشت و ... و چرا یاد این همه افتادم؟ ما در خانه لطفعلی خان بودیم، در ملایر، در موزه تاریخ و فرهنگ ملایر.
ما در همدان بودیم. گنبد علویان و آرامگاه عطار و بوعلی سینا را دیده بودیم و شیر سنگی و گنج‌نامه و... و هنوز یک روزی تا پایان سفر وقت باقی بود.

با خودمان، نه، به همدیگر گفتیم: « ما که پیش از این هم همدان آمده بودیم. درست که هر چند سال دلمان برای گنج‌نامه و شیر سنگی تنگ می‌شود، اما چرا نرویم یک جای جدید؟ تجربه‌های تازه به‌یادماندنی‌اند.»
و این‌طوری شدکه در سفر، راهی سفر دیگری شدیم. کجا؟ ملایر، شهری که شیره انگور دارد.
از همدان تا ملایر86 کیلومتر راه است و ما از کنار الوند گذشتیم که باشکوه بود و سفیدپوش و توانستیم خوب تماشایش کنیم و تماشایش کردیم و از ماشین پیاده شدیم و برف‌بازی کردیم! و بعد از برف‌بازی وقتی حسابی یخ زده بودیم،‌ چای قهوه‌خانه‌ای کوچک در «جوکار» حسابی بهمان چسبید.
و البته که بعدها آدم‌های زیادی به ما خندیدند بلند بلند که: « از همدان کوبیدید رفتید تا ملایر برای شیره انگور؟!» ما به آنها خندیدیم در دلمان که راز سفر را نمی‌دانستند!
بعضی زبان‌شناس‌ها گفته‌اند که ملایر یعنی مل به‌معنی سرزمین و آیر به‌معنی آریایی، یعنی سرزمین آریایی‌ها. و زبان‌شناس‌های دیگری گفته‌اند ملایر یعنی مل یا مال به‌معنی خانه و آیر یا آگر به‌معنی‌ آتش، یعنی خانه آتش. ملایر در کوهپایه زاگرس نشسته و آب و هوایش معتدل و کوهستانی است. اگرچه به قول حمدالله مستوفی: « ملایر را جنگلی انبوه فراگرفته بود که وقتی از ملایر به نهاوند رفتم، به علت انبوهی جنگل آفتابی مشاهده نمی‌شد.» حمدالله البته راست گفته بود، چون هنگام حفاری‌ها در این منطقه ریشه‌های قطور درخت‌ها کشف ‌شد. اما به نظر می‌رسد در تغییرات آب و هوایی جنگل‌ها از بین رفته‌اند.

در روزگاری که هگمتانه یا اکباتان، یعنی همین همدان خودمان، پایتخت حکومت مادها بود و پس از آن و در سلسله‌های مختلف پیش از اسلام، ملایر اهمیت زیادی داشت. قلعه‌ها و دژهای مختلفی که در این منطقه ساخته شده بود نشانه این اهمیت است که دژها حافظ امنیت حکومت بودند و امروز دژ گوراب و قلعه نوشی‌جان از آن روزگار به یادگار مانده و همچنین خرابه قلعه چوبین که به احتمالی یادگار بهرام چوبین، سردار ایرانی است و باقی‌مانده قلعه یزدگرد.
به ملایر که رسیدیم صاف رفتیم سراغ شیره انگور. یعنی رفتیم بازار و پرس‌وجو کردیم که شیره انگور خوب و خوشمزه و مطمئن را از کجا باید بخریم و پیدایش کردیم. داشتیم آن را می‌چشیدیم و تصمیم می‌گرفتیم چه‌قدر بخریم و برای کی‌ها سوغاتی ببریم که پدر پرسید: «راستی، شیره انگور را چه‌طوری درست می‌کنند؟ ما خودمان نمی‌توانیم شیره انگور درست کنیم؟»
فروشنده خندید.
«گرفتن شیره انگور کار راحتی نیست. خاک سفید لازم دارد که همه جا نیست. مال روستاهای اطراف ملایر است. با هر انگوری هم نمی‌شود شیره انگور گرفت. انگورش باید درشت و شیرین باشد.»
و وقتی دید هنوز نگاهش می‌کنیم و منتظریم، ادامه داد: «نه این‌که فکر کنید خاک سفید پیدا کنید، می‌توانید شیره درست کنیدها. تجربه می‌خواهد. باید انگورها را له کنند، آبش را بگیرند. خاک سفید به آب انگور اضافه ‌کنند. خاک سفید برای این است که انگور موقع جوشیدن ترش نشود. بعد هم آن را صاف ‌کنند و بجوشانند تا غلیظ شود.»

همه اینها راکه گفت، وقتی دید هنوز سراپا گوشیم و به‌نظر نمی‌رسد کسی حوصله‌اش سر رفته باشد، گفت: «بروید خانه لطفعلی‌خان. آن‌جا می‌توانید مراحل درست کردن شیره انگور را ببینید.»
و این‌طوری بود که سر از خانه لطفعلی‌خان در آوردیم، خانه‌ای بازمانده از عصر فتحعلی‌شاه قاجار. مثل همه خانه‌های ایرانی حیاط دارد و حوض، اندرونی و بیرونی. سه دری و ارسی و حوض‌خانه‌ای زیبا و... این خانه اسطبل و حمام و حسینیه هم دارد.
و امروز این‌جا موزه تاریخ و فرهنگ ملایر است و در آن سندهای تاریخی باقی‌مانده از گذشته و اشیای باستانی کشف شده از تپه‌های اطراف ملایر نگهداری می‌شود.
در بخش مردم شناسی مجسمه‌ها زندگی مردم را در گذشته نشان می‌دهند. و همین‌طور طرز ساخت باسلق و شیره انگور را. و ما وقتی به آنها نگاه می‌کنیم صدای مرد فروشنده توی گوشمان است و فکر می‌کنیم که او شهرش را با مسافرانش خیلی دوست داشت که این‌قدر باحوصله برایمان توضیح داده بود.
کرسی، چراغ‌های توری نفتی، اتوی زغالی، وسایل کشاورزی، سبد، فانوس، چپق، سازهای موسیقی،‌ سماور، مجمعه، وسایل شکار... حتی یک رادیو گرام قدیمی. دیدید؟ بی‌دلیل نبود که به مادرم گفتم: « خانواده‌ ما باید موزه‌ای برای خودش داشته باشد.» و بعد گفتم: « فکر می‌کنم همه خانواده‌ها باید موزه‌ای برای خودشان داشته باشند.» و حالا فکر می‌کنم هر شهر و حتی محله‌ای باید موزه‌ای داشته باشد تا یادگاری‌ها از بقچه و صندوق و پاکت و کشو و کمد بیرون بیاید، بیاید جلو چشممان، فقط برای کشف راز این خانه‌های قدیمی.







اغلب خانه‌های قدیمی و تاریخی از قسمت‌های ذیل تشکیل ‌شده‌اند:


سکو، سردر ورودی، در ورودی، هشتی، دالان، ایوان‌ها، حیاط و اتاق‌های اطراف آن، حوض، آشپزخانه، سرویس‌ها، جهت ساخت خانه، گودال باغچه، بام، سرابستان، زمستان نشین، تابستان نشین، بهار خواب، اتاق کرسی، پایاب، شوادان، شبستان، شناشیل، آب سرا و اتاق بادگیر.

سکو به محلی در دو سوی در ورودی، برای استراحت در هنگام انتظار برای ورود یا گفت و گو با همسایه‌ها گفته می‌شود.
سر در ورودی هلال تزئینی روی در و تنها قسمت خارج از خانه است که اغلب کاشی‌کاری دارد و معمولاّ طوری ساخته می‌شده که در زمستان‌ها مانع از ریزش برف و باران بوده و در تابستان‌ها نیز مانعی برای تابش مستقیم آفتاب به شمار می‌رفته است. در بالای سردر آیاتی از قرآن کریم یا عبارات مذهبی نوشته می‌شد تا هنگام ورود و خروج از زیر آیات قرآنی یا روایات و عبارات دینی عبور کنند.
در ورودی، در بیشتر خانه‌های سنتی، درهای ورودی دو لنگه و چوبی هستند و هر لنگه کوبه‌ای نیز دارد. زن‌ها حلقه‌ای که صدای زیری داشت را به صدا در می‌آوردند و مردها کوبه چکشی شکل را که صدای بمی‌داشت.
هشتی‌ها اغلب به شکل هشت ضلعی یا نیمه هشت ضلعی و یا بیشتر مواقع 4 گوش است. هشتی دارای سقفی کوتاه و یک منفذ کوچک نور در سقف گنبدی شکل آن است و عموماّ سکوهائی برای نشستن در آن طراحی شده است.
هشتی برای انشعاب قسمت‌های مختلف خانه و گاه برای دسترسی به چند خانه ساخته می‌شد. در خانه‌های بزرگ، اندرونی و اقامتگاه‌های خدمتکاران نیز به هشتی راه داشتند و اغلب برای جدا سازی آقایان و خانم‌ها دو قسمتی ساخته می‌شد.
دالان راهروی باریکی بود که با پیچ و خم وارد شونده را از هشتی به حیاط خانه هدایت می‌کرد. پیچ و خم دالان برای رعایت حریم خصوصی خانه بود تا عابران نتواند سریعاً فعالیت‌های جاری در حیاط را متوجه شوند.
حیاط در خانه‌های قدیمی مرکز و قلب ساختمان بوده است. حیاط مرکزی همراه با ایوان در هر سمت، ویژگی بود که از گذشته‌های دور در معماری ایرانی به چشم می‌آمد.
همچنین حیاط محلی برای برگزاری مراسم مختلف نظیر مراسم مذهبی، عروسی و تجمع اقوام بود. معمولاً چهار گوش بوده. ابعاد حیات را تعداد و عملکرد فضاهای اطراف آن تعیین می‌کنند. هر حیاط معمولاً یک حوض و چند باغچه دارد که بسته به شرایط مختلف محلی نظیر آب و هوا و عوامل فرهنگی اشکال متفاوتی می‌یابد.
حوض و باغچه در حیاط‌سازی خانه‌های قدیمی معتبرترین عناصر به شمار می‌رفته است.
تالار عموماً فضائی بود با تزئینات بسیار زیبا و پرکار که در کنار اتاق‌های ساده زندگی در خانه‌های سنتی کاملاً مشهود بود. تالار با گچبری، آئینه‌کاری، نقاشی روی گچ، مقرنس و با نقاشی روی چوب تزئین می‌شدند.
نشیمن،‌ اتاق‌هائی بودند که نسبت به تالار اهمیت کمتری داشتند و از اتاق‌های ساده مهمتر بودند. نشیمن، محل تجمع افراد خانواده و مهمان‌های بسیار نزدیک به حساب می‌آمد این عناصر از نظر تزئینات بسیار ساده بودند.
آشپزخانه معمولاً مربع یا مستطیل و نزدیک آب انبار و چاه آب ساخته می‌شد. در درون آشپزخانه، محلی برای پخت و پز، ذخیره چوب و تنور پخت نان و در درون دیوار آن تاقچه‌ای برای قرار دادن ابزار آشپزی و غذا تعبیه می‌شده است.
توالت و حمام معمولا در سطح پایین‌تری قرار می‌گرفتند. این عمل به دلیل سهولت در استفاده از آب و زهکشی آن و همچنین گرمای آن انجام می‌شد. حمام به دو بخش تقسیم می‌شد؛ یکی برای تعویض لباس (سر بینه) و دیگری برای شست وشو (گرم خانه).
جهت ساخت خانه‌های قدیمی تابع زاویه نور خورشید و قبله بوده است. هر وجه خانه برای فصل خاصی از سال مناسب بود و عناصری مانند تالار، بادگیر، پنج دری، سه دری و ارسی در شمار راه حل‌ها بودند.
در اکثر قریب به اتفاق خانه‌های سنتی، محور اصلی بنا، محور شمالی جنوبی بودند و بهترین موقعیت را برای گرفتن نور خورشید داشتند تا در روزهای گرم تابستان از سایه و در زمستان از گرمای خورشید برخوردار باشند. فضاهای اصلی زندگی نیز در دو سمت شمالی و جنوب و فضاهائی که اهمیت کمتری داشتند،‌ به خصوص فضاهای خدماتی در دو سمت شرق و غرب ساخته می‌شدند.
گودال باغچه یا باغچال در وسط حیاط مرکزی ساخته می شده و یک طبقه در داخل زمین فرو می‌رفته است. نمونه‌های این فضا در اقلیم های بسیار خشک کویری از جمله در کاشان، نایین و یزد دیده می‌شود. گودال باغچه علاوه بر تأمین خاک مورد نیاز خشت‌های استفاده شده در بنا، امکان دسترسی به آب قناط را هم فراهم می‌کرده.
بام در معماری ایران به جرأت بخشی از فضای زندگی است و علاوه بر وجود حجم‌های پیچیده و زیبا، به عنوان حیاط هم مورد استفاده قرار می‌گرفته است. در شهرهایی چون نایین در برخی از بناها با دیوارهای صندوقه چینی شده، اطراف بام را تا حدود یک متر و نیم بالا آورده و نوعی حیاط در بام بوجود می‌آوردند که در شب‌های تابستان برای خواب استفاده می‌شده است. همچنین این دیوارها با سایه اندازی بر بخشی از بام در ساعات مختلف روز نقش اقلیمی ثانویه‌ای نیز داشته‌اند. چنین فضاهایی در مساجد نیز مورد استفاده بوده است.
سرابستان باغ کوچکی بوده که کنار خانه ساخته می‌شده و تأثیر اقلیمی زیادی بر خانه داشته است. نمونه بسیار خوب آن در کنار خانه پیر نیا در نایین در قسمت جنوبی حیاط وجود دارد، در واقع متمولین با ساختن چنین فضایی نوعی ییلاق در کنار خانه خود بوجود می‌آورده‌اند.
اگرچه زمستان نشین پیش از آنکه نام فضای معینی باشد، به همه فضاهایی که در وجه شمالی حیاط ساخته می‌شوند تا از آفتاب زمستان که با زاویه‌ای مایل به درون اتاق‌ها می‌تابد استفاده کنند، گفته می‌شود، اما مجموعه معینی از فضاها با رابطه‌ای خاص،‌ مجموعه فضاهای زمستان نشین را تشکیل می‌دهند که عبارتند از سه دری،‌ پنج دری و شکم دریده، که روی محور اصلی قرار می‌گرفته‌اند و دو فضای ارتباطی که می‌توانند راهرو یا تختگاه باشند و گوشواره‌هایی که از سه دری، اتاق ارسی یا تهرانی و اتاق دو دری تشکیل شده‌اند و گوشه‌های این بخش را تشکیل می‌دهند.
فضای اصلی زمستان نشین روی محور اصلی قرار گرفته و برای ورود بیشتر نور خورشید اغلب پنجره‌های آن را از ارسی‌های بزرگ می‌ساخته اند. داخل فضاهای مرکزی با توجه به بسته بودن فضا، تزیینات پیچیده‌ای چون قطارهای مقرنس و آیینه کاری‌های بسیار پیچیده دیده می‌شود.
تابستان نشین نیز موقعیتی مانند زمستان نشین دارد با این تفاوت که در وجه جنوبی حیاط قرار گرفته است تا در تابستان از تابش مستقیم آفتاب در امان بماند و روی محور اصلی آن معمولاً فضای نیمه باز با تالار قرار می‌گیرد.
این تالارها و ایوان ها جز در مواقع بسیار سرد سال مهمترین فضایی زندگی در خانه بوده اند، و اگرچه همیشه تزیینات داشته‌اند، اما با توجه به باز بودن و نفوذ گرد و خاک، از تزیینات بسیار پیچیده در آنها پرهیز و به نقوش ساده گچی در ترکیب با آجر یا سیم گل قناعت می‌شده است.
بهار خواب همان مهتابی است و در مناطقی از خراسان تخ بوم (تخت بوم) نیز نامیده می‌شود. این فضای بدون سقف در مجاورت حیاط و در طبقات بالاتر از اول ساخته می‌شده و شب‌های تابستان در آن می‌خوابیدند و بسته به محل استقرار آن، در ساعاتی که دیوارهای اطراف بر آن سایه مناسب می‌انداخته از آن استفاده می‌شده. در بهار و پاییز در تمام ساعات روز و در تابستان شب‌ها قابل استفاده بوده است.
این فضا در دوره قاجار به مساجد و مدرسه‌ها نیز راه یافت و نمونه‌های زیبایی از آن را در مسجد سید اصفهان، مسجد سلطانی سمنان و مسجد سپهسالار تهران می‌توان دید و در مناطق گرم و مرطوب چون دزفول و شوشتر جزء جدایی ناپذیر خانه‌های مسکونی است. تزیینات رایج این فضا از جنس تزیینات نمای رو به حیاط است.
اتاق کرسی در مجموعه زمستان نشین و اغلب در گوشه‌های این بخش که در و پنجره کمتری به حیاط دارند، ساخته می‌شده تا در زمستان با بستن در و پنجره‌ها بتوان آن را گرم کرد. در وسط اتاق، چال کرسی قرار داشته و ابعاد اتاق تابع ابعاد کرسی بوده، چون دیواره‌های آن برای تکیه دادن مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند. این فضا در همه خانه‌های اقلیم سرد و کوهستانی وجود دارد.
این اتاق در مناطق پر شیب در پشت اتاق‌ها و داخل کوه کنده می‌شده و فاقد پنجره بوده است. این بخش در خانه‌هایی که حیاط بیرونی داشتند، گاه روی محور اصلی که شکم دریده یا چلیپا بوده نیز قرار می‌گرفته است. در خانه حیدرزاده تبریز اتاق کرسی الگوی شکم دریده دارد. که با توجه به استفاده این اتاق در شب و در بخش‌های خصوصی خانه تزیینات مفصلی ندارد. در خانه پیرنیا در نایین این اتاق با استقرار در محور اصلی، تزییناتی بسیار ظریف با لایه کاری گچی دارد.شاه نشین در داخل اندرونی قرار دارد و آفتاب خور است. به همین دلیل بزرگتر و با اهمیت‌تر ساخته می شود.
و شاه نشین محسوب می شد.
شاه نشین اتاقی است با ارتفاع نسبتا بلند که معمولا ارتفاع آن 2 برابر دیگر اتاق‌های خانه‌های قدیمی است. در قسمت بالای این ارتفاع، سقف نیم گنبدی قرار می‌گیرد و چون ارتفاع زیاد بود باعث خنک شدن اتاق می‌شود.
شاه نشین ها با تزئینات خاصی نظیر نقاشی، شیر و شکر در زیر گنبد و در زمان قاجار با آیینه کاری همراه بوده است. گچبری‌های نفیس به همراه تندبری‌ها در اطراف اجاق و نقاشی‌های شیشه‌ها نیز از جمله این تزئینات به شمار می‌رود.
یک ارسی (پنجره) بالا رو، با شیشه‌های رنگی همراه با الحاقات مربوط به آن نیز در اتاق شاه نشین وجود دارد که اغلب 3 دری یا 5 دری بوده است.
پایاب محل دسترسی به آب قنات در حیاط خانه‌ها و مساجد است و نمونه‌های عمومی آن نیز در شهرهایی همچون نایین به چشم می‌خورد. الگوی معمول آن هشتی است که با اتاق ترکی یا کلمبه پوشانده و در مسیر قنات در مرکز آن یک حوض ساخته می‌شود.
شوادان که شبادان، شبابیک، خشیان و باد کش نیز نامیده می‌شود به طور مشخص در شهرهای دزفول و شوشتر دیده می‌شود و زیر زمینی با عمق بسیار زیاد است. با توجه به ویژگی خاک این دو شهر، در واقع در دل زمین حفر می‌شود و معمولاً فاقد مصالح ساختمانی است و حداکثر در مواردی بخش‌هایی از دیواره آن را با گچ می‌پوشانند. سقف آن گنبدی و فاقد سازه است. در بالاترین قسمت سقف، سوراخی وجود دارد که معمولاً به کف حیاط می رسد.
این فضا که گاه ۶ تا ۷ متر در زیر زمین پایین می‌رود به زیر حریم مالکیتی خانه مجاور نیز نوفذ می‌کند. شوادان‌ها علاوه بر مکش سوراخ بالا که موجب جریان هوا می‌شود، از پدیده نفوذ تأخیری فصول در زمین استفاده می‌کنند. در چنان عمقی معمولاً با دمای یک یا حتی دو فصل قبل روبرو هستیم. شوادان ها عملاً تزییناتی ندارند و اغلب الگوی فضای مشخصی در آنها دیده نمی‌شود، اما در نمونه‌های عالی الگوی شکم دریده یا چلیپا دارند.
شبستان در مساجد (http://hamshahrionline.ir/news-82929.aspx)به عنوان نمازخانه در دو طرف گنبد خانه یا اطراف ایوان‌ها شکل می‌گیرد و معمولاً در زمستان بیشتر استفاده می‌شود. به زیر زمین خانه‌های شوشتر و دزفول هم شبستان گفته می‌شود که معمولاً حدود 1.5 تا ۲ متر در زمین فرو رفته و پنجره‌هایی به حیاط دارند و حد فاصل شوادان و طبقه اول‌اند. از این فضا در ساعاتی از روز در تابستان و در بهار و پاییز و در مواردی به عنوان انبار نیز استفاده می‌شود.
شناشیل مختص مناطق جنوبی ایران بخصوص بوشهر است و به نوعی بالکن به سمت بیرون خانه و روی معبر عمومی گفته می‌شود که با چوب ساخته شود و پیرامون آن با نرده‌های مشبک پوشیده شده باشد تا هوا به راحتی در آن جریان یابد. شناشیل در برخی از موارد سقف ندارد. نمونه‌هایی از این فضا در برخی از خانه‌های شیراز نیز دیده شده است.
آب سرا به ساختمان‌های ییلاقی گفته می‌شود که در میان استخر یا دریاچه و برای استفاده از رطوبت و چشم انداز آب ساخته می‌شدند. نمونه‌های زیبای آن شاه گلی در تبریز و چشمه علی دامغان هستند.
کنده فضایی است که در دل زمین کنده شود. نمونه‌های زیبای آن روستای کندوان در اسکو و میمند هستند، ولی در بسیاری از خانه‌های کوهستانی، قسمت‌های پشتی فضا را به شکل پستو در دل زمین می‌کندند که کیفیت اقلیمی بسیار مناسبی در زمستان و تابستان بوجود می‌آورد و گاهی به عنوان اتاق کرسی نیز استفاده می‌شده است.
اتاق بادگیر در تابستان نشین خانه‌های حاشیه کویر یا حاشیه دریای جنوب، علاوه بر تالار اصلی، در برخی موارد گوشواره‌ها نیز از جریان هوای بادگیر استفاده می‌کرده‌اند. اتاق بادگیر به هر فضایی در طبقه اول تابستان نشین که از هوای بادگیر استفاده کند گفته می‌شود. تزیینات این فضا همچون تزیینات ایوان است.

http://www.hamshahrionline.ir/news-101423.aspx

[Seti.Star]

خونه چوب گلی، یا خانه گلی
تا اواخر قرن 20 تمام خانه های روستایی گیلان و مازندران خونه گلی و زگالی Zegali و دار ور چین Daar var chin بودند، ساخت و نگهداری این خانه ها مشکل بود، و به مرور با گذشت زمان بسیار گرانتر تمام می شد. با وجود فراوانی و ارزانی سیمان و آهن ، مردم خونه گلی را فراموش کردند، خانه هایی که بخاطر ساختاری از گل و چوب و پوشال و سفال، در آنها عایق بندی کاملاً رعایت شده بود. با داشتن سبک معماری در تابستان ها خنک و در زمستان گرم بود، همچنین حرارت مرکز داشت، که از هیزم و ذغال بود، یعنی کنترل انرژی رعایت شده بود. اما امروزه در منطقه چلاسر و جل تمام خانه های چوب گلی قدیمی را خراب و نابود کردند، ولی فقط یک خانه چوب گلی موجود است، آنهم در ابتدای قرن 21 یعنی دوران تمدن کنترل انرژی (http://www.ravid3.blogfa.com/) بنا شده.

http://www.parsiblog.com/PhotoAlbum/raavid/17.jpg
عکس نمونه خانه های زگالی در گیلان و مازندران در 1300 خورشیدی، . در گذشته ها تمام خانه های گیلان و مازندران همین گونه، و با مصالح تماماً داخلی و محلی بود.
http://www.parsiblog.com/PhotoAlbum/raavid/13.jpg
عکس مراحل ساخت خونه چوب گلی و زگالی، نمونه خونه چوب گلی در چلاسر و جل،

این، خانه چوب گلی، در سال 1382 میان طبیعت زیبای چلاسر و جل، به شیوه خانه های بومی جلگه های شمالی ایران طراحی، و با مصالح سنتی از قبیل چوب سفال و کاهگل ساخته شده است. بسیاری از مصالح به کار گرفته شده در خانه گلی از بازیافت تخریب دیگر خانه های سنتی منطقه می باشد. سفال های بام قدمت چند دهه دارند، و از خانه های قدیمی استان گیلان جمع آوری شده اند، سفالها تا حدود 50 سال پیش توسط اساتید سفالگر زحمت کش گیلانی در کوره های سفالگری ساخته می شدند، تاریخ سفال ایران (http://chelasar.blogfa.com/page/4.aspx). الورهای نرده های ایوان خانه گلی 30 ساله هستند، و از چوب درخت ملج می باشند. اسکلت خانه گلی از ستون های قطور درختان شمشاد و شاقوز (شبخوس) تشکیل گردیده، که در زمان رضا شاه پهلوی بریده شده بودند.
خانه های گلی شمالی نمونه های بی مانند تاریخی هستند، آنها محیطی آرام و دور از دغدغـه زندگی شهری دارند، برای آنهایی که رویای زندگی در طبیعت را دارند، و تجربه دیگری از اقامت در کلبه چوبی و گلی، از نمونه های بی مانند تاریخی است. خانه گلی چلاسر دارای 2 اتاق بزرگ در دو طبقه مجزا، یک بالکن بزرگ جنوبی ، یک آشپزخانه و دو سرویس بهداشتی ایرانی و فرنگی است.
هم اکنون نیز در بسیاری از نقاط جهان خانه هایی بدوی وجود دارد، که با چوب ساخته می شود. خانه های روستایی شمال ایران (http://chelasar.blogfa.com/) را که به خانه های زگالی مشهور است، می توان نمونه ای از این بناهای بدوی دانست. چار چوب و اسکلت این خانه ها معمولاً چوبی است، و در چهار دیواری آن از جست های بلند و باریک درخت انجیلی، که دارای چوب سخت و مقاومی است استفاده می شود. جست های مزبور را در اصطلاح محلی شوش می نامند، آنها را به فواصل مساوی در حدود چهار انگشت نصب می کنند. شوش را معمولاً با پوست شاخه های درخت لرک که دارای الیاف محکمی است، به اسکلت بنا وصل می کنند. پس از آنکه ساختن کلی اسکلت و نصب درب و پنجره و روزنه های لازم تمام شد، فواصل شوشها را با گل پر و مسدود می سازند، و بدین طریق دیواری عایق ایجاد می کنند. بام این خانه ها با کلش و علف هایی به نام گالی پوشیده می شود، شیب بام را حتی المقدور زیاد می گیرند، تا باران های شدید و مدام شمال به درون خانه نفوذ نکند.
اشخاصی که در قلب جنگل زندگی می کنند، و به چوب و درخت دسترسی دارند، خانه خود را بزرگتر و با اسلوبی بهتر و راحتر می سازند، این گونه خانه ها را دارواجن می نامند. بدین طریق که تنه درختانی را که 15 ، 20 سانتیمتر قطر دارند پوست می کنند، و دو به دو به طور افقی و به موازات هم قرار می دهند. دو انتهای آن را هم کمی با تبر گود می کنند، و دو تیر دیگر عمود بر دو تیر قبلی و بر روی آنها نصب می کنند، و بدون به کار بردن میخ یا طناب یا استفاده از پوست درخت آنها را به هم متصل می سازند، لای آنها را با گل مسدود می کنند و ساختمانی محکمتر و کاملتر از بناهای زگالی دیگر به وجود می آورند. سقف این ساختمانها نیز به وسیله تخته هایی به نام لت از چوب بلوط یا چوبی دیگر و گاهی هم با گالی پوشانده می شود. طرز چیدن و نصب لت از حاشیه سقف به سمت داخل و خط الرأس شیروانی می باشد، تا آب باران بتواند از روی آن بدون آنکه به رون اطاق ریزش کند به پایین سرازیر شود. خونه چوب گلی چلاسر نمونه ای منحصر بفرد از اینقبیل می باشد، که مورد بازدید گردشگران قرار می گیرد، و فیلم سازان در آن فیلم تهیه می کنند. بسیاری از این بناهای روستایی بزرگ و در دو طبقه بوده، گاه کلیه اهل منزل اعم از خانواده صاحب خانه و پیشکار در طبقه فوقانی، خدمتکار و چوپان در طبقه پایین زندگی می کنند، حتی دامها در بخش کم ارتفاع هم کف جا دارند. نقاطی از کوه های البرز در بخش ارتفاعات شمالی که در آنها چوب کافی در دسترس نیست از سنگ نیز استفاده می شود.

http://www.parsiblog.com/PhotoAlbum/raavid/14.jpg

عکس خونه گلی چلاسر هنگام فیلم برداری برای یک فیلم سینمایی، عکس شماره 330 ب.


* http://www.parsiblog.com/PhotoAlbum/raavid/15.jpg
عکس خونه گلی چلاسر نمایی از نزدیک، عکس شماره 331.
* http://www.parsiblog.com/PhotoAlbum/raavid/16.jpg

زمستان و برف در خونه گلی چلاسر و جل، عکس شماره 333.




http://nasirmahaleh.persianblog.ir/tag/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C

[فرهيخته]

خانه بهنام،زيباترين خانه تبريز


بعد از ورود اسلام به ایران این منطقه باز هم اهمیت خود را حفظ کرد و همچنان محل وقوع حوادث تاریخی زیادی بود. بنابراین اگر از طرفداران تاریخی و فرهنگ ایران هستید، مطمئن باشید که......

آذربایجان زنده ترین گوشه تاریخی ایران است که هنوز هم می توانید در آن بناهای تاریخی سالم و سرپایی پیدا کنید که شناسنامه هویتی این منطقه هستند.
در گذشته بخشی از سرزمین تاریخی ماد بود که به «ماد کوچک» شهرت داشت. در دوره ساسانیان هم یکی از مهم‌ترین ایالت‌های ایران بود که به‌ دلیل قرارگرفتن آتشکده‌های بزرگ و مشهور در آن به عنوان یک پایگاه اعتقادی به شمار می رفت. بعد از ورود اسلام به ایران این منطقه باز هم اهمیت خود را حفظ کرد و همچنان محل وقوع حوادث تاریخی زیادی بود. بنابراین اگر از طرفداران تاریخی و فرهنگ ایران هستید، مطمئن باشید که از سفر به آذربایجان شرقی و تبریز دست خالی بر نمی گردید!


http://www.beytoote.com/images/stories/iran/ir769.jpg



اگر گذارتان به تبریز افتاد، پیشنهاد می کنیم بعد از گشت و گذار در شهر و تماشای مقبره الشعرا، مسجد کبود، بازار این شهر سری هم به خانه تاریخی بهنام بزنید که یکی از قدیمی‌ترین خانه‌های این شهر به حساب می آید و البته از زیباترین هایشان!

خانه بهنام در اواخر دوران زندیه و اوایل دوران قاجار، به عنوان یک خانه مسکونی ساخته شد و در زمان ناصرالدین شاه قاجار، نوسازی تزیین شد. در همین دوره هم بود که نقاشی های دیواری چشمگیری به آن اضافه شد و خانه بهنام تبدیل شد به چیزی که می بینید و حالا به عنوان بخشی از مدرسه معماری دانشگاه هنر اسلامی تبریز به حساب می آید. خانه ای اعیانی به وسعت ۳ هزار مترمربع که با گچبری‌های هنرمندانه و رنگی چشم هر بیننده ای را خیره می کند.



http://www.beytoote.com/images/stories/iran/ir770.jpg



این خانه که به بهنام گنجه‌ای یا قدکی هم معروف است، یک ساختمان اصلی دارد که به عنوان ساختمان قشلاقی مورد استفاده قرار می گرفته و یک ساختمان کوچک که به عنوان ساختمان ییلاقی شناخته می شد. این خانه هم به سبک معماری قدیم ایرانی، دو حیاط اندرونی و بیرونی دارد و شامل هشتی ورودی، دالان سردر، ایوان ستون‌دار و... است.

اگر گذارتان به خانه بهنام افتاد، باید ساختمان اصلی را در شمال حیاط ببینید و رو به جنوب ایوان ستون دار آن را مشاهده کنید که یک زیرزمین با اتاق‌هایی برای نشیمن تابستانی دارد. معمارانی که خانه را بررسی کرده اند، معتقدند که یکی از خصوصیات بارز این بنا کامل بودن مجموعه، پلان معماری و تنوع در ابعاد اتاق ها ضمن رعایت تقارن در نما است. به همین دلیل است که خانه بهنام را هم به دلیل معماری و هم به دلیل تزئیناتش به عنوان یک ساختمان مسکونی قابل مطالعه و مهم می شناسند.


http://www.beytoote.com/images/stories/iran/ir771.jpg


فضاهای اندرونی و بیرونی خانه بهنام که در دوره قاجار بازسازی شده، علاوه بر تزیینات داخلی به دلیل طراحی متناسب با فصول مختلف سال یکی از کاربردی ترین معماری های ایران را دارد که در آن تعادل درجه حرارت و چشم‌انداز زیبا در کنار هم به چشم می خورد.


http://www.beytoote.com/images/stories/iran/ir772.jpg



مهتابی یا همان بهارخواب این خانه در ضلع شمالی مجموعه و رو به حیاط اندرونی است. ایوان جنوبی به عنوان نشیمن تابستانی کاربرد داشت و ایوان شمالی با ستون‌های چوبی گچ‌اندودش شاه نشین خانه به حساب می آمد. در بنای قسمت غربی هم که تخریب شده اصطبل، مطبخ، توالت و ... قرار داشته است.


http://www.beytoote.com/images/stories/iran/ir773.jpg

http://www.beytoote.com/images/stories/iran/ir774.jpg

http://www.beytoote.com/images/stories/iran/ir775.jpg






نماي شمالي


http://www.pic1.iran-forum.ir/images/up5/08190010995859643517.jpg



نماي شرقي

http://www.pic1.iran-forum.ir/images/up5/53112564185054654727.jpg




نماي غربي





http://www.pic1.iran-forum.ir/images/up5/74374338241856508102.jpg

منبع: tebyan.net

[Seti.Star]

ملاقات با فرهنگ کزدی در خانه آصف http://img.tebyan.net/big/1391/03/2102221701723912782213312014221712897168208.jpg
اگر کسی دوست داشته باشد فرهنگ و تمدن مناطق کردنشین را از نزدیک ببیند، بهترین جا برای او عمارت آصف یا همان خانه کرد است. عمارت آصف، یکی از قدیمی ترین بناهای موجود در شهر سنندج است که نمادی از هویت فرهنگی اقوام کرد و گنجینه مردم‌شناسی آنها به حساب می آید. در واقع شواهد و شیوه معماری این بنا که در واقع یک موزه به حساب می آید نشان می دهد که احداث بنای اولیه این خانه به دوره صفویه می رسد.
در واقع شکل گیری عمارت آصف به چهار دوره تقسیم می‌شود که دوره اول آن مربوط به بخش شمالی شامل تالار تشریفات، اتاق‌ها و راهروهای طرفین و قسمتی از فضاهای بخش شرقی مربوط به دوره صفویه‌است. دوره دوم به نیمه نخست دوره قاجار می رسد که در این دوره ضلع‌های شرقی و غربی حیاط بیرونی و حمام عمارت ساخته شده‌است.
http://img.tebyan.net/big/1391/03/20120529113859843_80.jpg
دوره سوم که شامل احداث فضاهای اندرونی، سردر ورودی نیم هشتی و بازسازی بخش غربی تالار تشریفات می‌شود مربوط به سال‌های 1312 تا 1316 هجری شمسی است. دوره چهارم شکل گیری عمارت آصف مربوط به سال‌های 1378 تا 1382 است که شامل مرمت کلیه قسمت‌های عمارت، تعویض سنگفرش کف حیاط، ساخت دوباره حیاط مستخدمان به شکل امروزی است.
مجموعه عمارت حدود چهار هزار متر مربع عرصه و اعیانی دارد و علاوه بر سر در و دالان ورودی و اتاق تقسیم آب دارای چهار حیاط است که عبارتند از: حیاط بیرونی (اصلی)، حیاط اندرونی، حیاط مستخدمین و حیاط مطبخ.
http://img.tebyan.net/big/1391/03/20120529113859968_83.jpg
بر اساس اعلام سازمان میراث فرهنگی استان کردستان، فعلا در خانه کرد می توانید از نگارخانه و حیاط ورودی، حمام، غرفه های زندگی شهری، مکتب خانه، قالی بافی، آثار استاد بهزادیان، غرفه های مشاغل و فنون، بخش اسناد و عکس های تاریخی، اتاق خان، بخش پوشاک، زیورآلات، غرفه شکار، غرفه های صنایع دستی، بخش کشاورزی، غرفه زندگی روستایی و بخش مطبخ، کتابخانه و مرکز اسناد بازدید کنید.
هر چند که حیاط مستخدمین که این روزها از آن به عنوان نگارخانه، چایخانه و سرویس بهداشتی استفاده می شود، به مرور زمان کاملاً تخریب شده و بعدها به طور کامل بازسازی شده است اما در مجموه، خانه کرد فضای دل نشینی دارد که بیننده را با آداب و رسوم، فرهنگ گذشته و حال مردم کردستان و بزرگان این قوم که یکی از شاخه های قدیمی و اصلی نژاد آریایی هستند، آشنا می کند.
http://img.tebyan.net/big/1391/03/20120529113859906_81.jpg
چطور برسیم؟باید اول به کردستان و سنندج بروید و بعد این خانه را در مرکز شهر سنندج در خیابان امام خمینی ببینید. خانه کرد فاصله بسیار کمی با میدان انقلاب (میدان مرکزی شهر) دارد. خیابان های مرکزی شهر عمدتاً یک طرفه اند اما محدودیت طرح ترافیک ندارند.
امکانات رفاهی خانه کرد* پارکینگ مناسب نزدیک خانه کرد موجود نیست.
* آب آشامیدنی در مجموعه موجود است.
* سرویس بهداشتی قابل قبول است. خانه کرد فاقد توالت فرنگی است.
* تعداد هتل و مسافرخانه در شهر سنندج بسیار محدود است و متناسب با تعداد مسافرین در فصل تابستان و تعطیلات نوروز نمی باشد. به همین دلیل بسیاری از مسافران به دلیل کمبود جای مناسب و کاهش هزینه های سفر در چادر اطراق می کنند. درصورت تمایل به استفاده از هتل حتماً قبلاً هماهنگی های لازم را به عمل آورید.
http://img.tebyan.net/big/1391/03/2012052911390015_84.jpg
* چایخانه سنتی در خانه کرد موجود است.
* آنتن دهی تلفن همراه مطلوب است.
* برای ورود لازم است بلیط تهیه فرمایید.
* محدودیت یا ممنوعیتی برای گرفتن عکس و فیلم وجود ندارد.
* خانه کرد بروشور دارد. در صورت درخواست به شما تحویل خواهند داد. همزمان نقشه راهنمای گردشگری استان را هم مطالبه کنید.
* شهر سنندج به عنوان مرکز استان کردستان از امنیت بالایی برخوردار است. مردم سنندج خونگرم و مهمان نواز هستند و با شما به عنوان گردشگر به شایستگی برخورد می کنند.
http://img.tebyan.net/big/1391/03/20120529113859937_82.jpg
بهترین زمان بازدیددر هر فصلی از سال می توان به راحتی از این خانه بازدید کرد. هرچند اگر به قصد گردشگری به کردستان سفر می کنید، طبیعتاً زمستان های سرد و یخبندان و روز های کوتاه می تواند تاحدودی آزاردهنده باشد و از کیفیت گردشگری شما بکاهد. بهترین زمان بازدید و استفاده از طبیعت زیبای کردستان ماه های اردیبهشت و خرداد است.
توصیه ما این است که اگر برای بازدید به خانه کرد رفتید، توصیه می شود از مسجد دارالاحسان (جامع) سنندج و موزه سنندج که فاصله بسیار کمی با خانه کرد دارند و پیاده می توانید به راحتی از آن ها دیدن کنید، بازدید کنید.



فراوری: الهام مرادیبخش گردشگری تبیان برگرفته از: ایران- ایرانی ها، حوزه هنری استان کردستان

[DDDIQ]

جلوه های سنت و تجدد در فضاهای ورودی خانه های تهران دوره قاجار

مینا رمضان جماعت، دکتر جوادن یستانی


چکیده:
دوره قاجار، دوره تضاد در ارزش ها و اندیشه های معمارانه، و تنوع در گرایش ها و شیوه های معماری شهری است. این تنوع و تضاد که متأثر از عوامل گوناگون و رویکردهای مختلف سنت و تجدد است، بیش از همه، در حوزه معماری مسکونی نمود پیدا می کند و ساختار یکنواخت خانه های شهر را به عرصه تفاوت می کشاند. تفاوتی که در تمامی اجزاء تشکیل دهنده یک خانه، از فضای ورودی تا فضاهای داخلی رخ می نماید؛ اما بدین خاطر که فضاهای ورودی، نمودی بیشتر در معماری دارد، تحولات رخ داده در این بخش، ملموس تر و بررسی ویژگی های ساختاری و تزیینی آنها از اهمیتی دو چندان برخوردار است. در این میان، موضوع قابل توجه این است که تحول مذکور، بر فضاهای ورودی خانه های گروهی از جامعه تأثیرگذار بوده و حتی نوع این تأثیرگذاری، از محله ای به محله دیگر متفاوت بوده است؛ گرچه از این طریق، شاید بتوان شاخصه های بارزی را برای انواع فضاهای ورودی تعیین نمود و سبک غالب ورودی ها را ارزیابی رد. بدین ترتیب می توان گفت خانه های تهران دوره قاجار، سبک های گوناگونی در فضاسازی ورودی داشته که هر یک، جلوه هایی از سنت، تجدد یا تلفیقی از آنها را به نمایش گذاشته است.


واژ ه های کلیدی:
قاجار، تهران، خانه، ورودی، سنت، تجدد.

[arch.mi]

آشنایی با بنای عمارت آصف سنندج (خانه کرد)
عمارت آصف که با نام خانه کرد در سنندج معروف است، به عنوان نمادی از هویت فرهنگی اقوام کرد و گنجینه مردم‌شناسی مردم کرد از با ارزشترین آثار فرهنگی و تاریخی استان کردستان است. عمارت آصف که امروز در برگیرنده بخشی از پروژه فرهنگی خانه کرد، شامل فضاها و غرفه‌های نمایشی موزه‌است، که یکی از قدیمی‌ترین بناهای شهر سنندج محسوب می‌شود و در خیابان امام خمینی، نزدیک مسجد دارالاحسان قرار دارد. این عمارت توسط «آصف اعظم» (میرزا علی نقی خان لشکر نویس) در دوره صفویه احداث شد.
شکل گیری عمارت آصف به چهار دوره تقسیم می‌شود که دوره اول آن مربوط به بخش شمالی شامل تالار تشریفات، اتاق‌ها و راهروهای طرفین و قسمتی از فضاهای بخش شرقی مربوط به دوره صفویه‌است. دوره دوم شکل گیری عمارت آصف مربوط به نیمه نخست دوره قاجار است، در این دوره ضلع‌های شرقی و غربی حیاط بیرونی و حمام عمارت ساخته شده‌است. دوره سوم که شامل احداث فضاهای اندرونی، سردر ورودی نیم هشتی و بازسازی بخش غربی تالار تشریفات می‌شود مربوط به سال‌های ۱۳۱۲ تا ۱۳۱۶ هجری شمسی است. دوره چهارم شکل گیری عمارت آصف مربوط به سال‌های ۱۳۷۸ تا ۱۳۸۲ است که شامل مرمت کلیه قسمت‌های عمارت، تعویض سنگفرش کف حیاط، ساخت دوباره حیاط مستخدمان به شکل امروزی است.


موزه (http://www.persiancad.com/)
«موزه مردم‌شناسی (http://www.farsicad.com/) مناطق کردنشین» یا «خانه کرد»، بزرگترین موزه مردم‌شناسی مربوط به یک قوم در ایران است. مرحله نخست پروژه خانه کرد که عمارت آصف را به خود اختصاص داده شامل، نگارخانه و حیات ورودی، حمام، غرفه‌های زندگی شهری، مکتب خانه، قلاب بافی، زیورآلات، بخش کشاورزی، مشاغل و فنون، بخش اسناد و عکس‌های تاریخی، اتاق خان، بخش پوشاک، غرفه شکار، غرفه صنایع دستی، غرفه بخش مطبخ زندگی روستایی، کتابخانه و مرکز اسناد است. مجموعه عمارت آصف که حدود چهار هزار متر مربع عرصه و اعیانی دارد و در زمره خانه‌های اعیانی مسکونی مورد توجه در معماری مسکن است، در سال ۱۳۷۵ به شماره ۱۸۲۲ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده‌است.

عمارت آصف، یكی از قدیمی ترین بناهای موجود در شهر سنندج است كه نام خود را از آصف دیوان گرفته است. این عمارت در ضلع شمالی خیابان امام خمینی(ره) سنندج در مجاورت بناهایی چون «دژسنه» قلعه سنندج ، مسجد جامع عمارت ملالطف الله شیخ الاسلام واقع شده است.
بانی اولیه خانه آصف را خانواده معتمد هاشمی ها می دانند كه در دوره صفوی می زیسته اند. بعد ها میرزا رضا وزیر، پدر علی نقی خان معروف به آصف دیوان آن را تملك كرد كه براساس مدارك تغییرات اساسی در زمان وی در مجموعه ایجاد شد . نام گذاری این خانه به خانه كُرد (موزه مردم شناسی كردستان) هم به این دلیل است كه این عمارت بخشی از مجموعه بزرگ خانه كُرد است كه افزون بر عمارت آصف شامل عمارت شیر دیوان ، منزل ارسلان آصفی و منزل شجاع لشكر است.
● معماری عمارت آصف
این مجموعه بزرگ قریب به ۴ هزار متر مربع عرصه و اعیانی دارد و در زمره خانه اعیانی مسكونی مورد توجه در معماری خانه های شهر است. این بنا در كنار سردر و دالان ورودی و اتاق تقسیم آب دارای ۴ حیاط است كه عبارتند از حیاط بیرونی (اصلی)، حیاط اندرونی، حیاط مستخدمان و حیاط مطبخ.
حیاط بیرونی (اصلی)
دارای پلانی مستطیل شكل و یك ایوان است كه یادآور معماری سبك اصفهانی است.در داخل حیاط آب نمای بزرگی در مقابل تالار اصلی قرار گرفته و در كنار آن باغچه بزرگی وجود دارد كه به ۴ بخش تقسیم شده است. در ضلع شمالی این حیاط، تالار اصلی با ایوان ستون دار چوبی و سرستون های مقرنس كاری شده قرار دارد، تالار اصلی به فرم چهار طاقی است و گنبدی آن را مسقف كرده است.
در ضلع جنوبی فضای گنبد خانه، اروسی پركاری با طرح مهندسی و گره چینی تعبیه شده كه در نوع خود در منطقه غرب كشور كم نظیر است. در پشت گنبد خانه فضای طنبی (طنابی) به شكل مستطیل قرار دارد كه با طاق وتویزه (نوعی نقش و نگار) مسقف شده است.در دو طرف فضای تالار اصلی، دو راهرو با سردرهای تودرتو در دو اشكوبه ایجاد شده است.
بخش شرقی آن قدیمی و همزمان با تالار ساخته شد، ولی بخش غربی جدید تر و براساس نقل قول ها و اسناد موجود، دچار حریق شده و در سال های اوایل حكومت پهلوی مانند فضاهای بخش شرقی و با اندكی تفاوت بازسازی شده است. پوشش و سقف فضاهای ضلع شرقی تالار اصلی در قسمت های راهرو و اتاق های طبقه همكف به روش تیرپوش و فضاهای فوقانی به صورت طاق تویزه است.
معماری بخش ضلع غربی حیاط اصلی كه احتمال می رود در زمان میرزا رضایی، وزیر میرزا علی نقی آصف به مجموعه الحالق شده با دیگر بخش ها بویژه تالار اصلی ضلع شرقی تفاوت دارد. فضای یاد شده دارای یك ایوان سراسری با ستون های چهار ضلعی است.در پشت این ایوان سراسری، یك تالار با اروسی بسیار و طرح اسلیمی وجود دارد كه روی یكی از لنگه های آن تاریخ ۱۳۲۳ نوشته شده است.سقف این بخش با طاق و تویزه و تزئینات گچبری با طرح پرنده و سقف ایوان آن مسطح و قاب بندی شده است.
در دو طرف بخش، دو راهرو قرار دارد كه بالای آنها اتاق هایی با استفاده از اروسی هایی است كه این فضاها در معماری مسكونی به كشواز معروف است. در كنار راهروهای جنبی دو اتاق وجود دارد كه یكی از آنها متصل به حمام است و دیگری متصل به حیاط اندرونی است.در این فضا به جای استفاده از طرح سه دری از یك اروسی چهار لنگه با طرح اسلیمی استفاده شده است . سقف این فضا هم مسطح و به روش تیر پوش و دارای قاب بندی طراحی شده است.
● حیاط اندرونی
در ضلع شمالی عمارت حیاط اندرونی واقع شده كه در اوایل دوره پهلوی و براساس معماری بومی منطقه كه ایوان ستون دار مشخصه آن است، در سه طبقه ایجاد شده است.فضاها در سه طبقه كه شامل زیرزمین و ایوانی با شش ستون چوبی و تزئینات گچبری و سر ستون هایی به شیوه كورنتی ساخته شده است و یك ایوان ستون دار كوچك تر در دو طبقه، با راه پله ای كه مقابل ایوان اصلی قرار داده شده است.این بخش سال ۱۳۱۶ به وسیله استاد كاران بومی و چند استاد كار همدانی ساخته شده است.
● حیاط مستخدمها
در ضلع جنوبی مجموعه، در كنار دالان ورودی، حیاطی با فضاهایی كه در پیرامون آن وجود داشته قرار دارد كه متأسفانه در سه، چهار دهه اخیر تخریب شده است. این گونه پیداست كه از بخشی از آن به عنوان زورخانه استفاده می شده است .
در بررسی ساخت و سازهای جدید كه در این بخش انجام شده بقایای حوض آب و سازه های معماری به دست آمده است و براساس نقل قول های محل، ساختمانی جدا از عمارت آصف بود. این عمارت مربوط به خانواده اردلان و به نام منزل علی خان سرهنگ معروف بوده است كه در سال ۱۳۲۰ ه.ق به حیاط بیرونی مجموعه عمارت آصف الحاق و به صورت میان دروازه، اتاق نگهبانی دربانی و حیاط بیرونی تبدیل شده است. این بخش در خیابان كشی سال های ۱۳۱۲ تا ۱۳۱۶ تخریب شده و به عنوان حیاط مستخدمان كاربرد داشته است.
● حیاط مطبخ
در كنار حیاط مستخدمان در گوشه ضلع جنوبی عمارت، حیاط كوچك تری قرار دارد كه به حیاط مطبخ معروف است. این حیاط مستطیل شكل و دارای آب نمایی سنگی است. فضای مطبخ (آشپزخانه) با طاق و تویزه مسقف شده است. معماری این فضا نشانه هایی از همزمانی با تالار اصلی شمالی مجموعه كه مربوط به دوره صفوی است را دارد.
● حمام
یكی ازویژگی های بارز این عمارت، وجود حمامی بسیار زیباست كه در جنوب غربی مجموعه واقع شده است. حمام دارای بخش های سردر، راهرو، حمام سرد (سربینه)، حمام گرم، خزینه، تون، منبع آب اضافی و سرویس بهداشتی و خلوتی (رخت كن) است.
از ویژگی های بارز حمام وجود ستون های سنگی حجاری شده كه به صورت طنابی شكل در بدنه و مقرنس در سرستون ها تزئین شده است . همچنین تزئینات پركار آهك بری در همه بخش های حمام از ویژگی های بارز آن است. طرح های متنوع گل و بوته و بویژه طرح های هندسی از تزئینات آهك بری حمام است كه به طور كامل مرمت شده است.
● نحوه آبرسانی
آب این مجموعه از یك رشته قنات كه از غرب شهر سنندج به وسیله تنبوشه های سفالی و لوله های فلزی جدید جاری است، تأمین می شود. برای تنظیم و تقسیم مناسب آب، فضایی در كنار دالان ورودی ساخته شده كه به اتاق تقسیم آب معروف است.
هم اكنون آب نماهای حیاط بیرونی، اندرونی، مطبخ و حیاط مستخدمان فعال است و زیبایی چشمگیری به مجموعه بخشیده است. فاضلاب مجموعه نیز بیش از ۳۰۰ سال سابقه دارد. سقف اتاق تقسیم آب با طاق و تویزه مسقف شده و دارای دو حوض آب است كه به ترتیب آب در داخل آنها جریان و تقسیم می شود.
● سردر، هشتی و دالان ورودی مجموعه
سردر ورودی كه خانه آصف به فرم « نیم هشتی» در سال های ۱۳ ۱۳۱۲ شمسی ساخته شده است. گویا پیش از ساخت این سردر، كوچه ای تنگ راه ورودی به عمارت بوده و از این رو آن را كوچه باریكه می خواندند.
با ساخت خیابان بخشی از این سردر تخریب و سردر جدید به جای آن ساخته شد. سردر دارای پلان نیم هشتی و متأثر از بناهای شیر دیوان و عمارت ملالطف الله شیخ الاسلام است. با این تفاوت كه انحنای بیشتری در زوایا و اضلاع و حركت فوق العاده ای در نما با ایجاد ستون نما، طاق نما و حركت های نیم دایره ای آن دیده می شود. این سردر با نمای آجری زیبا به دست استاد عباس زمانی كردستانی و با همكاری استاد عسكر موسوی كردستانی ساخته و تزئین شده است.
در پشت سردر ورودی و متصل به آن، هشتی مستطیل شكل دیده می شود و در ادامه آن دالانی دراز قرار گرفته كه با روش (طاق تیرگم)، دو پوسته، مسقف شده است. در واقع دسترسی به عمارت آصف با عبور از سردر هشتی و دالانی صورت می گیرد.
● تزئینات معماری
گچبری در بیشتر فضاهای درونی و بیرونی از طرح های گل و بوته به صورت بسیار برجسته و رنگی كار شده است. اروسی های مجموعه با دو طرح گره چینی هندسی و اسلیمی ساخته شده اند اروسی با گره چینی هندسی مربوط به دوره صفوی و با طرح اسلیمی مربوط به دوره قاجار و كار استادكاران بومی و محلی كردستان است. از دیگر تزئینات این مجموعه مقرنس كاری در تالار اصلی، حجاری سنگی ستون ها و آهك بری در حمام قابل عنوان است.
متأسفانه از معماران مجموعه، نامی به جای نمانده است ولی در زمینه آجرتراشی و نجاری و آهك بری نام چند استان را می توان عنوان كرد كه از جمله آنها استاد عبدالله نجارباشی كردستانی اروسی بزرگ تالار اصلی را مرمت كرده و استاد عباس نجار باشی كردستانی ساخت و یا مرمت دیگر اروسی ها را برعهده داشته است.
● مرمت، احیا و تغییر كاربری
عمارت آصف در سال ۱۳۷۶ از سوی اداره كل میراث فرهنگی وقت تملك و كار مرمت و احیای آن از سال ۱۳۷۸ آغاز شد كه هنگام مرمت، دو قطعه مشبك گره چینی در تالار اصلی كشف شد كه سبك آنها با آثار گره چینی اروسی اصلی تالار و با نمونه های دوره صفوی قابل مقایسه است و در سال ۸۲ به موزه مردم شناسی یا خانه كرد تغییر كاربری داد. هم اكنون در فضاهای این مجموعه، موزه مردم شناسی به منظور معرفی فرهنگ و آداب و رسوم مردم كرد به نمایش گذاشته شده است.

برای دانلود فایل روی دانلود فایل کلیک کنید. مشخصات فایل دانلود:
نام : پروژه معماری اسلامی –عمارت آصف شهر سنندج
تعداد صفحات : 30
نوع فایل : پاورپوینت
حجم: 9 مگابایت


دانلود فایل (http://dl.persiancad.com/90/Memari%20Eslami%20-%20Emarat%20Asef%20Sanandaj%20%28www.parsiancad.ir %29.zip)

منبع: وبلاگ معمار جوان

[mahsa hf]

هیاهوی خیابان امام خمینی تهران و میدان حسن آباد آنقدر زیاد است که کمتر کسی درب یک موزه نبش خیابان شیخ هادی را پیدا می کند. به گزارش مهر، "موزه مقدم" درست در میان های و هوی بازار خرید و رفت و آمد مردم به بانک مجاورش قرار دارد. همین که از ورودی هشتی خانه وارد شوی، زندگی ماشینی را پشت سر می گذاری. دیوارهای این خانه اجازه ورود این همه هیاهو را به حریم خانه که ارزشمندترین خانه جهان نام دارد، نمی دهد.


http://persian-star.net/1391/4/28/khane/01.jpg (http://www.persian-star.org)

ارزشمندترین خانه جهان به واسطه داشتن اشیای تاریخی و گرانبها به گرانترین خانه جهان در سالهای دهه 30 و 40 توسط پروفسور پوپ مورخ آمریکایی که مقاله ای با عنوان بررسی هنرهای ایران در مجله "سپید و سیاه" نوشته بود، معروف شد و هنوز هم جزو یکی از منحصر به فردترین خانه های ایران و جهان است.


http://persian-star.net/1391/4/28/khane/02.jpg (http://www.persian-star.org)

این خانه متعلق به محسن مقدم پسر کوچکتر احتساب الملک شهردار دوره ناصر الدین شاه قاجار است.


http://persian-star.net/1391/4/28/khane/03.jpg (http://www.persian-star.org)

محسن از کودکی به نقاشی علاقه زیادی نشان می داد. در مکتب کمال الملک نقاشی یاد گرفت حتی در تابلوی معروف کمال الملک از کلاس درسش نیز محسن مقدم به تصویر کشیده شده است محسن برای تحصیل نقاشی به همراه برادرش حسن، به سوئیس رفت و در زمان جنگ جهانی دوم برگشت اما دومین بار برای یادگیری باستان شناسی و تاریخ سفر کرد و این بار با دست پر همراه گروه های باستان شناسی در برخی از محوطه های تاریخی مانند دیلمان و شوش به کاوش و نظارت و بازرسی پرداخت.


http://persian-star.net/1391/4/28/khane/04.jpg (http://www.persian-star.org)

او جزو اولین باستان شناسان ایرانی بود که به همراه اساتید باستان شناسی در محوطه های تاریخی فعالیت می کرد.


http://persian-star.net/1391/4/28/khane/05.jpg (http://www.persian-star.net)

محسن مقدم از شاگردان استاد کمال الملک، باستان شناس و مؤسس دانشگاه هنرهای زیبا و استاد دانشگاه تهران بود که با همسر فرانسوی زبانش تصمیم گرفتند همه هم و غم خود را برای برپا کردن یک موزه از اشیای گرانبهایی که در حال از بین رفتن است بگذارند.


http://persian-star.net/1391/4/28/khane/06.jpg (http://www.persian-star.org)

زوج باسواد عمارت مقدم از همان سالهای ابتدایی ازدواجشان تصمیم میگیرند که هیچ وقت ازدواج نکنند آنها نگهداری از اشیای تاریخی موجود در خانه شان را فرزندان خود می پنداشتند که باید برای نسلهای بعد نگهداری شوند.


http://persian-star.net/1391/4/28/khane/07.jpg (http://www.persian-star.org)

خانه ای که اکنون به عنوان موزه مقدم از آن یاد می شود از خانه های مجلل دوره قاجار و دارای بخش های اندرونی و بیرونی است اما در کنار تمام اجزای این عمارت مجلل، کاشی های زرین فام و گرانبهایی را می توان یافت که مقدم برای پاسداری از آنها، جایی مناسب را در دیوار برای آنها در نظر گرفته بود تا از آسیب در امان بمانند برخی از این کاشی ها در دنیا منحصر به فرد هستند.


http://persian-star.net/1391/4/28/khane/08.jpg (http://www.persian-star.org)

اما کلکسیون پارچه استاد مقدم نیز جزو یکی از کلکسیون های پارچه در دنیاست این پارچه های قیمتی اکنون به صورت فریز شده در داخل مجموعه نگهداری می شود امکان بازدید عموم از آنها وجود ندارد جز یکی از پارچه ها که آن هم درون قاب شیشه ای نگهداری می شود.


http://persian-star.net/1391/4/28/khane/09.jpg (http://www.persian-star.org)

در کنار تمام در و دیوارهای کاشی کاری شده و زیبای عمارت مقدم، اتاق کوچکی راه ورودی به زیرزمین خانه است که تمام در و دیوار آن با سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی و صدف و مرجان های زیبا نقش داده شده است.


http://persian-star.net/1391/4/28/khane/10.jpg (http://www.persian-star.org)

مقدم در دفترچه خاطراتش نحوه بدست آوردن بسیاری از اشیای تاریخی موجود در این خانه را شرح داده و گفته که یا آنها را از دستفروش های بازار و یا از مالکانی که قصد تخریب خانه های تاریخی خود را با تمام ملحقاتش داشتند خریده است.


http://persian-star.net/1391/4/28/khane/11.jpg (http://www.persian-star.org)

برخی دیگر از این اشیا درحال خروج از کشور بودند و یا در حراجی های کشورهای بیگانه دست به دست می شدند که مقدم با ثروت خانوادگی اش آنها را خریده و به ایران برگردانده است. اما بسیاری دیگر از این اشیای تاریخی توسط سفرا و فرهنگیانی که مهمان مقدم بودند به این خانواده هدیه داده شده است مانند اشیایی که حدس زده می شود از بیت المقدس به او هدیه شده است.


http://persian-star.net/1391/4/28/khane/12.jpg (http://www.persian-star.org)

اما در بین تمام این آثار برخی مانند سفال قرمز رنگ چشمه علی که متعلق به هزاره پنجم قبل از میلاد است، قدمت زیادی دارد که هیچ کس نمی داند چطور سر از این خانه در آورده است، به همین دلیل اداره کل موزه های دانشگاه تهران که اکنون مدیریت این موزه را بر عهده دارد می خواهد به بررسی مبدا این اشیا بپردازد.


http://persian-star.net/1391/4/28/khane/13.jpg (http://www.persian-star.net)

مقدم در سال 1351 خانه پدری خود را با تمام آثار ارزشمندش وقف دانشگاه تهران کرد و در سال 1366 دار فانی را وداع گفت.


http://persian-star.net/1391/4/28/khane/14.jpg (http://www.persian-star.org)

پس از مرگش نیز همسرش در سال 69 تولیت موزه را در اختیار مستقیم دانشگاه تهران قرار داد و سرانجام پس از چند سال عملیات مرمت، در مرداد ماه سال 88 در این خانه به روی بازدیدکنندگان گشوده شد.

[sanaz_panel]

زیباترین خانه خشتی و سنتی جهان در رفسنجان



خانه ی حاج آقا علی با زیربنایی بالغ بر هفت هزار متر مربع و با معماری زیبا و ایرانی یکی از بزرگترین و زیباترین خانه‌های خشتی و سنتی جهان به شمار می آید که توسط حاج آقا علی معروف به زعیم الله رفسنجانی (بزرگترین تاجر ایرانی آن دوره) در سال ۱۱۳۶ هجری خورشیدی بنا گردیده است.این بنا در فاصله ی شش کیلومتری شهر رفسنجان واقع شده است
در وسط حوضخانه حوض مستطیل شکلی قرار دارد که در گذشته با حوض‌های حیات‌های جانبی در ارتباط بوده است و آب آن از طریق قنات تأمین می‌شده است




http://didan.ir/wp-content/uploads/2012/Seyfi/91-08-15/zibatarin%20khane%20kheshti%20v%20sonati%20jahan%2 0dar%20rafsanjan/01.jpg



دروازه‌ رفیع و با عظمت ورودی خانه حاج آقا علی با شکوه است، داخل خانه از قسمت های مختلفی شکل گرفته است
تالارهای پاییزی و زمستانی در اضلاع غربی و شمالی بنا قرار گرفته اند و نسبت به تالار شاه نشین و حوضخانه کمی ساده تر اجرا گردیده اند



http://didan.ir/wp-content/uploads/2012/Seyfi/91-08-15/zibatarin%20khane%20kheshti%20v%20sonati%20jahan%2 0dar%20rafsanjan/02.jpg



در ساخت خانه حاج آقا علی اصول و شیوه‌های معماری ایرانی به کار گرفته شده است، در هماهنگی با اقلیم منطقه و با وجود گرمای نسبتا زیاد، خشکی هوا، بادهای متغیر و وجود شن‌های روان بنا حالتی درونگرا داشته و با دیوار چینه ای نسبتا بلندی محصور گردیده است
خانه حاج آقا علی دارای ۸۶ اتاق (هفت دری، پنج دری، سه دری و پستو) بوده که در ۴ بخش اصلی ساختمان حوضخانه، شاه نشین، پاییزی و زمستانی احداث گردیده‌اند، یک آشپزخانه بزرگ و انبار بزرگ وظیفه تامین نیازهای این مجموعه را بر عهده داشته است، ۴ حیاط، راهروهای سرپوشیده و روباز و ۳ هشتی نیز ارتباط قسمت‌های مختلف این خانه را تامین می نموده است



http://didan.ir/wp-content/uploads/2012/Seyfi/91-08-15/zibatarin%20khane%20kheshti%20v%20sonati%20jahan%2 0dar%20rafsanjan/03.jpg



تالار حوضخانه وسیعترین فضای سرپوشیده خانه حاج آقا علی است سقف آن در ارتفاع طبقه دوم با گنبدی عظیم پوشانده شده است. در زمینه مستطیل کار بندی شده و در مرکز آن کلاه فرنگی قرار گرفته است که نور فضای حوضخانه را تامین می‌نماید



http://didan.ir/wp-content/uploads/2012/Seyfi/91-08-15/zibatarin%20khane%20kheshti%20v%20sonati%20jahan%2 0dar%20rafsanjan/04.jpg



حوضخانه در دو طبقه ساخته شده که در طبقه بالای آن تعدادی اتاق و دو تالار در ضلع شمالی و جنوبی قرار گرفته است، نمای داخلی حوضخانه با با اندود گچ و گچبری‌های برجسته با طرح های اسلیمی تزیین گردیده است



http://didan.ir/wp-content/uploads/2012/Seyfi/91-08-15/zibatarin%20khane%20kheshti%20v%20sonati%20jahan%2 0dar%20rafsanjan/05.jpg



تالار شاه نشین یا بهاره در مرکز ضلع جنوبی ایوانی نسبتا رفیع قرار دارد که در طرفین آن با حفظ تقارن دو راهرو دسترسی ایجاد گردیده است در این بخش ایوان به ارتفاع دو طبقه بالا کشیده شده است و دسترسی به طبقه فوقانی از طریق را پله انتهایی دو راهرو می باشد
خانه حاج آقا علی دارای ۱۲۰۰۰ متر مربع مساحت و ۷۰۰۰ متر مربع زیر بنا است





http://didan.ir/wp-content/uploads/2012/Seyfi/91-08-15/zibatarin%20khane%20kheshti%20v%20sonati%20jahan%2 0dar%20rafsanjan/06.jpg



http://didan.ir/wp-content/uploads/2012/Seyfi/91-08-15/zibatarin%20khane%20kheshti%20v%20sonati%20jahan%2 0dar%20rafsanjan/07.jpg



http://didan.ir/wp-content/uploads/2012/Seyfi/91-08-15/zibatarin%20khane%20kheshti%20v%20sonati%20jahan%2 0dar%20rafsanjan/08.jpg



http://didan.ir/wp-content/uploads/2012/Seyfi/91-08-15/zibatarin%20khane%20kheshti%20v%20sonati%20jahan%2 0dar%20rafsanjan/09.jpg



http://didan.ir/wp-content/uploads/2012/Seyfi/91-08-15/zibatarin%20khane%20kheshti%20v%20sonati%20jahan%2 0dar%20rafsanjan/10.jpg



http://didan.ir/wp-content/uploads/2012/Seyfi/91-08-15/zibatarin%20khane%20kheshti%20v%20sonati%20jahan%2 0dar%20rafsanjan/11.jpg



http://didan.ir/wp-content/uploads/2012/Seyfi/91-08-15/zibatarin%20khane%20kheshti%20v%20sonati%20jahan%2 0dar%20rafsanjan/12.jpg



http://didan.ir/wp-content/uploads/2012/Seyfi/91-08-15/zibatarin%20khane%20kheshti%20v%20sonati%20jahan%2 0dar%20rafsanjan/13.jpg

[sanaz_panel]

خانه امام جمعه کرمان(دانشکده پرستاری)

موقعیت ملک:خیابان مدیریت در بخش شمالی شهر کرمان به جهت شمال و جنوب کشیده شده است.در انتهای جنوب شرقی خیابان و در کنار محموعه ی تاریخی بیمارستان نوریه ساختمان عظیم آجری و زیبایی باقی مانده است.طی سالهای اخیر به وسیله دانشگاه علوم پزشکی خریداری شده و به نام ساختمان دانشکده پرستاری شناخته شده است.

http://www.farsdid.com/data/0004/48/133689505724.jpg

http://img.irna.ir/1390/13900720/30608071/30608071-1757396.jpg

تاریخچه :مرحوم امام جمعه به روایت باستانی پاریزی در دهم ذی القعده 1287 هجری قمری (1862 هجری میلادی) در کرمان وفات یافت.
عمارت خانه امام جمعه مسکن مرجوم آقا سید جواد شیرازی و فرزند او آقا سید حسن شیرازی بوده است.خانه امام جمعه در گذشته خارج از محدوده حصار شهر و در محله زریسف که دارای آب و هوای خوبی در شهر کرمان است بنا گردیده است.اصولا محله زریسف در اواخر دوره قاجاریه و اوایل پهلوی مد نظر شهروندان به خصوص زرتشتیان کرمان بوده است.
ابنیه دوره قاجاری کرمان در دو طبقه بنا گردیده است .این خانه دارای طرحی تلفیقی است که معماران و بنایان با استفاده از الگوهایی که فرنگی نامیده می شوند و عناصر معماری سنتی مخصوصا حاشیه کویر شکل گرفته است

ویژگی بنا:این بنا دارای پنج دری های مرکزی و تالار های شمال -جنوب که در پیرامون هسته مرکزی اتاق های سه دری شکل گرفته که با توجه به ابعاد و اندازه اتاق ها ,هرکدام کاربری خاصی دارند.پلان مجموعه طرحی فرنگی دارد و نماها نیز با آجر تراش ,آجرهای طرح گل,طرح های خفته راسته و ... تزئین شده است.
سازه بنا ترکیبی از آجر چهارگوش و مربع و خشت خام است و ملات آن کاهگل است و بر خلاف خانه های سنتی حاشیه کویر از درهای متعددی که در نمای ساختمان قرار دارند نورگیری آن تامین می شود.در ساخت این بنا اصول قرینه سازی رعایت شده است

[mpb]

خانه های تاریخی گیلان:

منزل سردار جنگل مربوط به دوره قاجار است و در رشت، سبزه میدان، استادسرا واقع شده است.

http://mihanstar.com/wp-content/uploads/2012/07/Mihanstar.com-mirza-171.jpg (http://mihanstar.com/wp-content/uploads/2012/07/Mihanstar.com-mirza-171.jpg)
درب ورودی منزل میرزا کوچک خان
http://mihanstar.com/wp-content/uploads/2012/07/Mihanstar.com-mirza-15.jpg (http://mihanstar.com/wp-content/uploads/2012/07/Mihanstar.com-mirza-15.jpg)

منزل میرزا کوچک خان جنگلی (قبل از بازسازی) http://mihanstar.com/wp-content/uploads/2012/07/Mihanstar.com-mirza-16.jpg (http://mihanstar.com/wp-content/uploads/2012/07/Mihanstar.com-mirza-16.jpg)
منزل میرزا کوچک خان جنگلی (بعد از بازسازی)

خانه ابریشمی :خانه ابریشمی از بناهای زیبای عصر قاجار و در محله صیقلان رشت واقع است. این خانه دارای دو تالار به نام های چینی خانه و تالار آیینه است. هر یک از تالار ها با تزئینات پر کار آرایش یافته اند. در تالار چینی خانه ظروفی منقوش به نقش گل و مرغ، در دوایری که با گچ بری ها احاطه شده، به جای گرفته اند. از دیگر قسمت های این بنا تالار آیینه با آینه کاری های دقیق و ظریف است. تزئینات بی شمار سقف، گیلویی ها، طاق ها، طاقچه ها و سردرها به همراه گچ بری های ظرفی در اطراف پیش بخاری این بنای مسکونی را در ردیف زیباترین منازل دوره قاجاریه قرار داده است. از آنجا که این بنا در گذشته به حاجی میرزا ابریشمی تعلق داشت. امروزه نیز با نام صاحب اولیه آن خوانده می شودhttp://www.gchto.ir/main/media/miras%20farhangi/bana%20&%20masajed/KHANEH%20ABRISHAMI%20(143).JPG
عکس ها (http://www.gchto.ir/main/media/miras%20farhangi/baft%20&%20banahaye%20tarikhi/abrishami.rar)

خانه قدیری رشت نمادی از معماری مربوط به اواخر دوران قاجار بوده ودر دوران پهلوی مرمت شده است.این بنا توسط محمد ولی خان تنکابنی سپهدار حکمران گیلان در ضلع شرقی سبزه میدان رشت واقع شده‌ است.دارای اسکلت و سازه چوبی با سقف لمبر کوبی است. پوشش خارجی خانه قدیری، سفالی و در و پنجره آن از چوب نراد روسی ساخته شده‌است.این بنا در سال ۱۳۶۷ خورشیدی طعمه حریق شد و بام آن فرو ریخت و در و پنجره‌ها، تزیینات آیینه کاری و گچ بری آن نیز در این آتش سوزی آسیب جدی دید.

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/fa/a/a8/Khaneh_ghadiri.JPG

خانه منجم باشی در شهرستان لنگرود بیانگر اهمیت این شهر در دوره قاجار است. اين خانه به خانواده منجم باشى تعلق داشته که با روى کار آمدن آقا محمد خان قاجار صاحب نام شدند. سالن و تزئينات اين خانه نمونه اى از هنر معمارى گيلان در دوره قاجار است. این بنا به صورت مجموعه ساخته شده بود و در اصل شامل بيروني ، اندروني ، خلوت خانه، مسجد، حمام و... بوده است اما امروزه از هم مجزا شده است.
ورودي اصلي ساختمان بيروني، مشهور به مهتابي و مشرف به محل عبور و مرور مردم است. سر در ورودي هلالي شكل و گچ بري ساده ای دارد. میان ورودی اصلی و سرسرا یک هشتی قرار دارد که به وسیله چند پله به طبقه بالایی بنا راه می یابد. طبقه بالایی از يك سالن پذيراي و سه اتاق تشكيل شده است. داخل سالن اصلی با گچبری های استادانه و قاب بندیهای متعدد بین درها و پنجره ها تزئین شده و همین تزئینات در نمای خارجی نیز روی ستون ها و سرستون ها دیده می شود. ایوانی با 4 ستون چوبی و به عرض 1 متر و طول 10 متر جلوی اتاقها ساخته شده است. نمای این بخش بدون تزئین است.
اندرونی هم در 2 طبقه بنا شده و 2 ورودی از جنوب ساختمان به آن راه دارد. درها و ارسی های (پنجره های بزرگ) مشبک و شیشه های رنگارنگ و گچبری ها و نقاشی های رنگ روغن روی دیوارهای داخل ساختمان و نمای بیرون، به اندرونی جلوه زیبایی داده است. دیوارهای طبقه همکف با کاشی کاری رنگارنگ و لعابدار و نقاشی چهره زنان و مردان قاجار تزیین شده است. بام بنا به شيوه سنتي گيلان واشن ريزي شده و چوب يا سفال پوش است، لبه به شيوه سر بندي سه پوش و چكش بر گردان ساخته شده است .


126367126368http://static.khabarefarsi.com/sites/default/files/imagecache/khf_news_image/news_image/2012/07/01/8613411453151341145315_6873.jpg (http://khabarfarsi.com/ext/2879315)
مجموعه خانه ها ی دریابیگی در در غرب رودخانه لنگرود قرار دارند و در اوایل دوره قاجاریه ساخته شده اند. این مجموعه دارای بناهای اندرونی،بیرونی ومحل مخصوص خدمتکاران است. بناها دو طبقه هستند و هر اشکوب، ایوانی سرتاسری دارد. از تزئینات این بناها گچ بری های زیبا، طاقچه های مطبخ با طاق جناقی، نقوش روی چوب در دامنه بام و در هاست. اروسی های این مجموعه از نفاست زیادی برخوردارند. این بنا آسیب دیده و نیاز به مرمت اساسی دارد.


http://www.gchto.ir/main/media/.gallery/main570.jpg (http://www.gchto.ir/main/media/.gallery/image570.jpg)

خانه محمد صادقی که در بافت تاریخی لاهیجان قرار دارد. یکی از بناهای مسکونی دوره قاجار و از نظر تزئینات و گچ بری بسیار زیباست. خانه محمد صادقی دارای یک تالار و شاه نشین با طاق گنبدی و سقف مقرنس کاری شده است و ارسی های مشبک دارد. خانه های قدیمی دیگری نیز وجود دارد و به صورت مسکونی مورد استفاده قرار می گیرد. اما به دلیل ارزش های ویژه در فهرست آثار ملی استان به ثبت رسیده است. مهمترین این خانه ها عبارتند از خانه سید علی مقیمی خانه سید اسماعیل ضیا بری و ...

http://62.220.120.107/guilan/tolid-site/inja-gilan-ast/khane-sadeghi.flv.png
خانه آوادیس :

http://guilan-e-ma.ir/wp-content/uploads/2012/04/4-300x157.jpg (http://guilan-e-ma.ir/wp-content/uploads/2012/04/4.jpg)

تصوير 1- نماي جنوبي خانه آوانسيان


“خانه خواجه آوادیس” داراي چنين ارزش تاريخي مي‌باشد. كمتر نظير چنين خانه‌اي در گيلان- با اين همه زيبايي و قدمت- يافته مي‌شود و چون محل زندگي چند چهره تاريخي در ايران بوده است مي‌تواند با حفظ معماري با ارزش خود كاربري جديدي در جهت فرهنگ و توسعه فرهنگي اين استان بدارد. كاربريهايي همچون موزه، گالري هنرهاي تجسمي، خانه فرهنگ ارامنه گيلان و… باشد. اين خانه در ابتداي خيابان سعدي، محله استادسرا جنب ساختمان خاتم‌الانبيا و در كوچه نشاط واقع است. گفتني ست در سالهاي نه چندان دور، محله استادسرا و خيابان سعدي، محله ارامنه رشت محسوب مي‌شده است. معماري خانه هاي شهر رشت: در بررسی اولیه خانه‌های شهری می‌توان ترکیب سه‌گانه‌ای را بصورت یک بخش اصلی در وسط و دو بال جانبی در تمامی پلان‌ها مشاهده کرد، که با تأثیرپذیری از معماری سایر نقاط ایران رنگ و بوی خاصی گرفته‌اند. بدین ترتیب که در قسمت میانی، تالار یا سه دری و در مواردی ایوان قرار گرفته است. این صورت اولیه ترتیب فضاها در مواردی تغییرات جالبی نیز پیدا کرده‌اند. برای مثال در خانه اسدیان ایوان تبدیل به راهرویی نسبتاً سراسری گشته که دیگر حالت مرکزیت معمول را ندارد. اما همان عملکردهای همیشگی با ترکیبی تکرار شونده در پشت ایوان دیده می‌شوند که می‌توان نمونه‌های آن را در معماری آذربایجان (شوروی) نیز مشاهده کرد. در حقیقت این خانه همچون بعضی از خانه‌های بومی دارای دو لایه متفاوت، شامل لایه سرتاسری ایوان و لایه اطاق‌ها می‌باشد؛ چیزی که بندرت در معماری شهری سایر مناطق دیده می‌شود، بویژه در خانه ابریشمی، همان ایوان سراسری با چوب و شیشه بسته شده و تمام سطوح فوقانی را همشکل ساخته است. بطور کلی با توجه به حالت متقارن بناها، مرکزیت و سه‌گانگی موجود پلان‌های منازل شهری، دارای نظم و هندسه پیوسته‌ای می‌باشند. اما همین نظم در مواردی با سطوح بیرون زده شکسته می‌شود و بنا، بسوی نوعی ساخت ارگانیک تمایل می‌یابد. از نکات بارز دیگر این ساختمان، حالت سقف و پوشش سفالی و یا شیرواني دربرگیرنده تمام حجم بنا می‌باشد، پیش آمدگی سقف نیز سبب شده است تا این اتصال با جزئیات بیشتری مطرح شود. اغلب خانه‌های شهری گیلان 1 طبقه است. در این نوع خانه‌ها ساختار بنا با خانه‌های روستایی بی‌شباهت نیست، تعداد اطاق‌ها از 2 تا 3 اطاق تجاوز نمی‌کند که در یک ردیف مجاور هم ساخته می‌شوند. بطور کلی در این خانه‌ها با توجه به شرایط اقلیمی و محیطی، کمتر به تزئینات معماری در بدنه‌ها توجه شده و بیشترین تزئینات در داخل معماری بکار گرفته شده است.

http://guilan-e-ma.ir/wp-content/uploads/2012/04/5-300x273.jpg (http://guilan-e-ma.ir/wp-content/uploads/2012/04/5.jpg)تصوير 2- كتيبه موجود در بنا


تاریخچه بنا: “خانه خواجه آوادیس” سال 1895 میلادی (بنا بر کتیبه موجود) حدود 116 سال پیش و در زمان ناصرالدین شاه قاجار توسط “آواديس هوردانانیان” بنیانگذار مدرسه- کلیسا “مگردیچ. آ. هوردانانیان” واقع در خیابان سعدی خریداری شده و در همین سال ساخته شده است ولی مالک و یا سازنده اولیه آن معلوم نمی‌باشد. آوادیس بناهای زیادی را در رشت می‌سازد از جمله خانه آوادیس که در چند کوچه بالاتر از این بنا و تا سالهای اخیر موجود بوده است. خواجه آوادیس این خانه و بسیاری از املاک دیگر خود را در زمان حیاتش وقف می‌کند، ولی بعدها این خانه به دلایلی فروخته می‌شود.
در سال 1905 میلادی این خانه توسط دختران و دامادهای مرحوم آواديس به شخصی به نام “آوانِس آوانسیان” ارابه‌چی (که در اصل صاحب شرکت ارابه‌رانی بوده و بین رشت و تهران و دیگر شهرهای ایران ارابه‌رانی می‌کردند) فروخته می‌شود. وی دارای چهار پسر (که یک پسر در جوانی فوت می‌کند) و دو دختر بوده است. سه پسر وي بنامهای “آرادشس” و “هراند” و “موشق” بوده‌اند. “آرداشس آوانسیان” (اردشیر آوانسیان) در سال 1284 شمسی* (http://guilan-e-ma.ir/2012/04/%D9%8A%D9%83-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%8C-%D9%8A%D9%83-%D9%87%D9%88%D9%8A%D8%AA/#_ftn2) در رشت متولد می‌شود. در جوانی وارد نهضت جنگل می‌شود و در همان سالها از بنیانگذاران حزب کمونیست ایران می‌گردد. سپس در شوروی تحصیل کرده و وارد ایران می‌شود. وی از بنیان‌گذاران حزب توده در ایران بوده و مدتی رهبری شاخه‌ی جوانان حزب و نيز شاخه حزب در گيلان را بر عهده داشته است. در زمان قائله آذربايجان دبيركل خلق آذربايجان مي‌بود. هِراند از بنیانگذار روزنامه “آلیک” (معتبرترین روزنامه ارامنه در ایران) مي‌گردد. موشق کارمند وزارت بهداری می‌شود و وکالت کامل را برای فروش این خانه به عهده می‌گیرد. در سالهای 20 شمسی این خانه به “طاطاووس ینوک آوانسیان” که از ناحیه قره‌داغ ارس باران به رشت مهاجرت می‌کنند فروخته می‌شود. طاطاووس این ملک را به اسم دو پسر خود به نامهای “هاراتبون” (آرتوش) و “روبیک” می‌کند. آرتوش در 10 سالگی به همراه خانواده و در این خانه ساکن می‌گردند. طاطاووس در ابتدا به تجارت ابریشم در ایران می‌پردازد. بعدها به علت فعالیت در تجارت چوب، نمایندگی صنایع چوب اسالم در رشت را می‌گیرد. آرتدوش به علت فعالیت‌های خیرخواهانه به همراه مرحوم “میناسیان” جز هیأت امناي ارامنه رشت در دور سوم و مسئول روابط عمومی خليفه‌گري ارامنه- در رشت- انتخاب می‌شود. وی در سال 85 خانه مذکور را به مجتمع خاتم‌الانبیا رشت می‌فروشد و ساکن تهران می‌گردد. در همان سال به علت ریزش برف- که از روی سقف مجتمع خاتم‌الانبیا به روی سقف این بنا وارد می‌آید- بخشي از اين ساختمان آسيب مي‌بيند که همین امر باعث می‌شود اداره فرهنگ و ارشاد رشت تصمیم به تخریب کامل این بنا و ساختن پارکینگ در محل مذکور را بگیرد. این موضوع با پیگیری بعضی از مردم و فرهیختگان شهر و جمع‌آوری طوماری درسال 87 منتفی شده و با دخالت سازمان میراث فرهنگی مقداری از سقف این بنا باز سازی می‌شود. در حال حاضر این بنا در تملک میراث فرهنگی استان قرار دارد. وجه تسمیه بنا: متأسفانه در برخی از جراید و متون امروزی، به علت ناآشنایی با منابع تاریخی، از این بنا به نام “خانه آوانسیان” یاد کرده‌اند. این بنا نام خود را از اسم “خواجه آوادیس هوردانانیان” گرفته است. وی تاجر ابریشم و از ارامنه اصفهان بوده و در دهه 1870 میلادی ساکن رشت می‌گردد. اشکوب زیرین خانه محل نگهداری نوغان بوده است. ارامنه اصفهان به مردی که متشخص و دارای اعتبار بوده لقب “خواجه” به معنای “بزرگ”، “آقا” و یا “ارباب” می‌دادند. بعد از وی دو خاندان “آوانسیان” ساکن بوده‌اند. اتفاقاً هر دو مهاجر از ناحیه ارس باران می‌باشند ولی دو خانواده هیچ نسبت فامیلی نداشته‌اند و صرفاً تشابه اسمی دارند. و تا امروز نزد ارامنه گیلان به اسم “خانه آوادیس” معروف می‌باشد. بررسی کتیبه: با بررسي و قرائت كتيبه كه توسط بانو ژانت انجام گرفت مشخص گرديد كه بر روي كتيبه فقط چند حرف از الفباي ارمني و تاريخ ساخت بنا حك شده است. اين حرفها، با آوانوشت لاتين، در زير چنين بيان شده است:
Թ.Թ.Փ. Ծ
Ք.Ի
1895
t .t .p.ts
k.e.
1895
به گفته بانو ژانت و همچنين شخص مهندس ادوارد هوسپانيان اين چند حرف به طور مستقيم و با هم معناي خاصي ندارند و كلمه‌اي را ايجاد نمي‌كنند و شايد حروف اول اسامي گچكاران و معماران سازنده بنا باشد. مشخصات تیپ پلان: ساختمان داراي دو طبقه مي‌باشد. طبقه همكف كه مانند زير زمين است در سابق محل پرورش نوغان و بعدها كارگاه مبل‌سازي بوده است. در طبقه بعدي آن كه به وسيله چند پله به ايوان بالا متصل مي‌شود محل استقرار ساكنان خانه بوده است. اين طبقه نيز دارای 3 پله بوده كه سه اتاق را در نيم طبقه‌اي قرار می‌دهد. - کوران شمالی جنوبی در پلان قابل مشاهده است. - پلان دارای طرح هندسی منظم هستند، پلان ها گسترده و باز هستند و طویل و باریک (به منظور حداکثر استفاده از وزش باد در ایجاد تهویه طبیعی و دفع رطوبت). - ارتباط فضای باز و بسته معمولاً بوسیله ایوان می‌باشد. - معمولاً اکثر پلان دارای ایوان و یا تالار می‌باشند. - با توجه به اقلیم، کشیدگی در جهت شرقی- غربی می‌باشد. - تمام اجزای بخش بسته مسکونی با همدیگر به نحوی ارتباط دارند. - پلان دارای محور تقارن هستند و بصورت کامل قرینه و یا تفاوت های کمی نسبت به این محور دارند.
http://guilan-e-ma.ir/wp-content/uploads/2012/04/6-300x194.jpg (http://guilan-e-ma.ir/wp-content/uploads/2012/04/6.jpg)
تصوير3- نقشه پلان طبقه اول
مشخصات تیپ نماها: از آنجایی که رشت، شهری بزرگ با هویت قوی تجاری بوده و با اروپا ارتباط داشته است و به عبارتی دروازه اروپا به حساب می‌آمده است، به همین دلیل تأثیرات ناشی از این پدیده در کالبد بناهای مسکونی و غیرمسکونی نیز انعکاس یافته است. البته این تأثیرات در بخش مسکونی، بیشتر روی ظاهر بنا و جزئیات آن اثر گذاشته است. در نماها، گاهاً تلفیقی از معماری بومی و اروپایی نیز مشاهده می‌گردد. روی هم رفته سه تیپ نما را می‌توان تشخیص داد: یک) الهام گرفته از معماری سنتی ایران دو) الهام گرفته از معماری اروپا سه) تلفیقی از معماری سنتی و اروپایی، که روی هم رفته می‌توان اشتراکات آنها را بدین شکل توضیح داد: 1.استفاده از بازشوهای فراوان در نما. 2- استفاده از شیشه‌بندها در ایوان‌ها، بویژه در سمتی که باران‌خور است. 3- درنظر گرفتن اصل تقارن و ترجیح محور و تأکید به آن و تکرار ریتم‌های معین 4- وجود ایوان‌های سراسری در گرداگرد بنا و یا بخشی از آن. http://guilan-e-ma.ir/wp-content/uploads/2012/04/7-300x165.jpg (http://guilan-e-ma.ir/wp-content/uploads/2012/04/7.jpg)

تصوير 4- نقشه نماي جنوبي

http://guilan-e-ma.ir/wp-content/uploads/2012/04/81-300x174.jpg (http://guilan-e-ma.ir/wp-content/uploads/2012/04/81.jpg)
تصوير 5- پرسپكتيو خارجي بنا
بررسي درها و پنجره ها و مصالح به كار رفته: مصالح به كار رفته در اين خانه- به مانند اغلب خانه‌هاي قديمي- بيشتر چوب، خشت و آجر مي‌باشد. بيشتر خانه با گچ بري فراوان آراسته شده و حتیٰ تمامي اجزا چوبي آن به زيبايي طراحي گرديده است. تماي گچ بري ساختمان داراي نقوشي از گل و گلدان و پرندگان تزيين گشته است. در قسمت شاه‌نشين آن داراي يك شومينه و پنجره ارسي شكل دارد كه با شيشه‌هاي رنگي شماي خاصي به معماري خانه مي‌دهد. تمامي كفپوش آن تخته كوبي مي‌باشد. و نيز در قسمت ايوان داراي نرده و ستون‌هايي چوبي است. انتهاي ستون‌ها به كله شيري متصل شده‌اند كه همگي به زيبايي با رنگ آبي طراحي گشته‌اند. داراي 7 تيپ در و 3 تيپ پنجره مي‌باشد. درون اتاق‌ها طاقچه‌هايي موجود مي‌باشد كه بالاي همگي تزيينات گچبري‌اي دارد. سقف ساختمان نيز سفالپوش به رنگ قرمز است. در قسمت پايين آن ديواره‌هايي قرار دارد كه داراي گربه‌روهايي است. اين گربه‌روها خود نيز داراي تزيينات است كه متأثر از كل گچبري‌هاي ساختمان مي‌باشد.
http://guilan-e-ma.ir/wp-content/uploads/2012/04/9-300x225.jpg (http://guilan-e-ma.ir/wp-content/uploads/2012/04/9.jpg)

تصوير 6- پنجره ارسي شاهنشين بنا

حفظ و احيای بنا: بناهاي تاريخي ميراث گذشتگان و بيانگر هويت زندگي آنان است كه حفظ اين بناها براي هر كسي كه علاقمند و كنجكاو به هويت سرزمينش مي‌باشد واجب است. و اين مهم ما را به اين امر وامي‌دارد كه با مورد استفاده قرار دادن اين بناها البته نه به همان روال گذشته بلكه با يك كاربري جديد كه آن نيز مشمول تحقيقات فراوان است ضمن دادن جاني تازه به بنا از آن به عنوان گنجينه‌اي ارزشمند حفاظت كنيم. به جاي تخريب اينگونه آثار و پرداخت هزينه و صرف كردن بودجه‌هاي دولتي براي ساختن مجتمع‌هاي فرهنگي (كه معماري بي‌هويت و ناهمخواني با محيط شهري خود دارا مي‌باشند) به جاست كه اين آثار را مرمت و نگهداري كنيم. اين امر نه تنها بر عهده معماران و شهرسازان شهرمان است بلكه همه‌ي جامعه هنري شهرمان اعم از نقاشان، نويسندگان و شاعران و هنرمندان ديگر عرصه‌هاي هنري را دربرمي‌گيرد تا ضمن حفظ اين اثر هنري، آن را احيا نموده و براي آيندگان بر جاي بگذارند.

[E . H . S . A . N]

در این فایل pdf ، تصاویر و همچنین نقشه هایی از خانه ی گلشن قرار داده شده .

ضمنا در صفحات 3 یا 4 همین تاپیک ، یک پست مشابه هست ، که متاسفانه لینک مدارک مسدود شده .

.
.
.
.

[sanaz_panel]

خانه آقازاده
http://website.arthut.co/media/k2/items/cache/08f61c52357dcc6d2503bfea790efe4d_L.jpg (http://website.arthut.co/media/k2/items/cache/08f61c52357dcc6d2503bfea790efe4d_XL.jpg)

يكي از خانه هاي قديمي شهرستان ابركوه خانه آقازاده است. اين خانه در بافت قديم ابرکوه واقع گرديده و از نظر معماري و بكارگيري عناصر معماري سنتي ايران در خور توجه است.


قدمت خانه آقازاده به دوره قاجاريه باز مي گردد و در فهرست آثار ملي ايران تحت شماره 1838 به ثبت رسيده است. مالک و بانی این خانه، شخصی به نام سید حسین ابرقویی بوده است. مصالح این بنا خشت، گل و آجر و کف حیاط به صورت سنگ فرش (قلوه سنگ) بوده است.

اين بنا با مساحتي بالغ بر 851 مترمربع بصورت حياط مركزي بوده و عمارت در سه جبهه به منظور استفاده در فصول مختلف سال استقرار پيدا كرده است. اتاق جنوبي خانه بصورت صليبي و شكم دريده ساخته شده است. وجود حوض سنگي در وسط حياط خانه، فضاي خانه بخصوص تالار را طراوت خاصي بخشيده است.

قسمت شاخص و جالب توجه بنا بادگير دو طبقه و كلاه فرنگي است كه درنوع خود بي نظيراست، ارتفاع بادگير 18 متر و مساحت آن 18 متر مربع مي باشد. در دهانه بادگير 19 عدد دريچه تنظيم هوا وجود دارد كه با بادگير دومي هماهنگي و ارتباط دارد. در كنار آن، يك كلاه فرنگي با تزئينات مقرنس كاري بسيار زيبا وجود دارد. بادگير و كلاه فرنگي به ترتيب حكم خنك كردن (كولر) و نور رساني (نورگير) فضاي زيرين و تالار خانه را انجام مي دهند.

http://website.arthut.co/media/k2/galleries/468/1.jpg

http://website.arthut.co/media/k2/galleries/468/2.jpg

http://website.arthut.co/media/k2/galleries/468/3.jpg

http://website.arthut.co/media/k2/galleries/468/4.jpg

http://website.arthut.co/media/k2/galleries/468/5.jpg

http://website.arthut.co/media/k2/galleries/468/6.jpg

http://website.arthut.co/media/k2/galleries/468/7.jpg

http://website.arthut.co/media/k2/galleries/468/8.jpg

منبع :سایت کلبه ی هنر

[joojememar]

این بوده که دو تا کلون روی در ها هست
یکی برای اقایون بوده و یکی برای خانم ها،اونی که برای خانم ها است ظربف تر ساخته شده و صدای زیری داره اما برعکس برای اقایون از کلون بزرگتری استفاده میشه که صدای بمی داره
بنابراین صاحبخونه می فهمه کسی که پشت دره زنه یا مرد

[معمار اسمان]

سلام اگه میشه بهم بگین ویزگی در های قدیمی چی بوده که تشخیص میدادن که زن یا مرد پشت در هست:que:


كوبه‌ای حلقه‌ای شكل برای زنان و كوبه‌ای چكشی برای مردان تا صاحب‌خانه بداند آن‌كه در می‌زند كیست و احتمالاً‌ با چه كسی كار دارد.148861

[sanaz_panel]

خانه هاي عباسيان مسعودي فر و حقاني و تقوي بصورت مجموعه اي در ارتياط با يكديگر در خيابان علوي و در محله سلطان اميراحمد كاشان ساخته شده و از لحاظ معماري داراي تناسبات موزون و از نظر تزئينات بسيار غني و همچنين از لحاظ ارتباطات معماري ارزشمند مي باشند . بناهاي اين مجموعه بگونه اي شكل گرفته اند كه با شرايط اقليمي كاشان سازگاري كامل داشته و از نظر فرهنگي حائز اهميت فراوان است و به جرأت مي توان گفت كه مجموعه مذكور بويژه خانه عباسيان در نوع خود منحصر بفرد مي باشد . مجموعه مذكور در حدود سال 1245 هـ . ق . به وسيله پدربزرگ آيت ا... سيد محمد علوي بروجردي ( پس از زمين لرزه مهيب كاشان در سال 1192 هـ . ق . ) ساخته شده است . چند سال بعد از ساخت ، حاج محمد ابراهيم تاجر كاشي پدر آيت ا... سيد محمد علوي بروجردي مجموعه مزبور را توسعه ميدهد. در زيرزمين خانه عباسيان كتيبه اي به خط ثلث روي بدنه ديوار وجود دارد كه با گچبري تاريخ 1252هـ . ق . ديده ميشود . پس از فوت مرحوم تاجر كاشي خانه هاي مذكور در ارث قرار ميگيرد. و با توجه به سهم الارث وراث ، بمرور خانه ها از يكديگر جدا وتفكيك وبصورت خانه هاي مستقل از هم در آورده شده اند . سالهاي 76 و 1375 هيئت محترم امناء بازسازي خانه هاي قديمي كاشان كه فعاليت خود را از سال 1373 در اين شهر در مورد تملك و مرمت و احياء خانه هاي تاريخي كاشان شروع نموده ، خانه هاي عباسيان ، مسعودي فر ، تقوي را به نام شهرداري كاشان تملك و خانه حقاني به لحاظ اينكه از طريق طرح تملك آزاد گرديد به نام ميراث فرهنگي سند مالكيت صادر و خانه عباسيان تا كنون خريداري نشده است . كليه خانه هاي مجموعه ضمن اينكه از داخل بنابا يكديگر ارتباط موزون و حساب شده دارند هريك به تنهايي ورودي مستقل داشته و درهاي آنها از داخل راهروهاي مذكور و هشتي و جلوخان ورودي فوق الذكر بوده و هست و خانه عبسيان نيز راه جداگانه اي از داخل خيابان علوي دارد كه شامل سردر هشتي و راهرو ورودي به حياط مي باشد . خانه عباسيان بصورت گودال باغچه براي دسترسي مطلوب به آب ( قنات نصرآباد ) و همچنين استفاده از كليه قسمتهاي مختلف بنا در فصول سال ساخته شده اند . طبقه فوقاني بنا از جوانب خانه و در پيرامون طارمي براي زندگي زمستاني ، و طبقه تحتاني كه بناهاي اتاقها حوضخانه زيرزمين در جوانب حياط و در اطراف حوض و باغچه شكل گرفته اند براي زندگي در تابستان است . نماهاي قابل رؤيت در نماهاي حياطها بگونه هاي خاص گچبري شده اند و درون اتاقها بر حسب نوع بهره برداري كه داشته اند تزئينات مناسب خود را داشته و معمولاً از تزئينات گچبري ، نقاشي ، آئينه كاري ، پنجره هاي چوبي آلت چيني شده نفيس ، مشبكهاي گچي ظريف و ارزنده و درهاي چوبي دو لنگه و ارسيهاي ارزشمند برخوردار مي باشد . خانه تاريخي عباسيان در تاريخ 06/03/1377 به شماره 2020 در فهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيده است .

148977

[shamim*]

سلام اتنا جون درهای قدیمی دارای 2 کوبه بودن یکی حالت چکشی داشته که برای مردها بوده و صدای بم میداده و یک کوبه حلقوی بوده که برای خانم ها بوده و صدای زیری داشته و به این صورت بوده که اگه کسی در میزده صاحب خونه متوجه میشده که پشت در زن هست یا مرد .:)

[فرهيخته]

سلام.ممنون.....پلان،نما،برش چند تا خونه قدیمی تو اقلیم سرد و کوهستانی میخواستم...

سلام دوست عزیز،
1 نمونه از مجموعه خانه های معروف قدیمی اقلیم سرد و کوهستانی،خانه مجتهدی واقع در تبریز هست.که تصاویری از نقشه های اون رو قرار میدم.
به منظور حفظ حقوق منتشر کنندگان این آثار از قرار دادن فایل های کدی اون معذورم اما در صورت تمایل ایمیلتون رو به من ارسال کنید تا مجموعه رو براتون بفرستم.
موفق باشید

*رمز فایل:www.iran-eng.com (http://www.iran-eng.com)

[E . H . S . A . N]

در ادامه و تکمیل ِ اولین مطلب از پست ِ #48 (http://www.iran-eng.com/showthread.php/23284-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?p=4668207&viewfull=1#post4668207)


«خانه و باغ اتحادیه» یا «خانه امین‌السلطان» عمارتی مربوط به دوران قاجار است که در مرکز تهران واقع شده است. خانه – باغ اتحادیه به عنوان تنها بازمانده از خیابان لاله‌زار قدیم و یکی از نفایس معماری عصر قاجار شناخته می‌شود.در سال ۱۲۶۱ شمسی، هنگامی ‌که باغ بزرگ لاله‌زار برای احداث خیابانی به همین نام تقسیم و فروخته شد، بخشی از آن به میرزاابراهیم خان، پدرعلی‌اصغر‌خان اتابک (امین‌السلطان) رسید و با مرگ ابراهیم خان، پسرش بخش‌های دیگری از زمین‌های مجاور را خرید و به آن اضافه کرد. در این خانه بسیاری از تصمیمات مهم سیاسی آن دوران گرفته می شده است. مساحت این خانه باغ در زمان قاجار بیشتر از حال حاضر بوده و ساختمان‌های آن به مرور زمان تخریب شده است.خانه امین السلطان مانند دیگر خانه باغ های دوره قاجار دارای اندرونی و بیرونی است که برای آن از دو جهت درهای ورودی و خروجی در نظر گرفته اند. بخش اصلی این خانه متعلق به دوره ناصری است که در طی زمان بناهایی به آن اضافه یا کم شده است. امروزه یکی از بناهای چندگانه که در شمال غربی مجموعه قرار دارد مربوط به دوره قاجاریه است، ولی بقیه در دوره های بعد ساخته شده اند.

http://arcpedia.com/Memarkadeh/wp-content/uploads/2013/02/aminsoltan4.jpg

خانه امین السلطان

http://arcpedia.com/Memarkadeh/wp-content/uploads/2013/02/aminsoltan5.jpg

درب ورودی خانه امین السلطان (از سمت خیابان لاله زار)


ورود به داخل خانه اتحادیه اولین بنایی که جلب توجه می کند بنای کوچک ولی بسیار شکیل و زیبا در سمت راست (شمال شرقی باغ) است. در بالای ورودی آن به طول ۲ متر مقرنس کاری بسیار زیبایی با بهره گیری از گچ به چشم می خورد ، مقرنس کاری چهار کاسه ای بود دارای ۲ آویز نسبتا بلند، اگر چه آویزهای متعدد دیگری در این قسمت به چشم می خورد ولی اغلب آنها در یک اندازه و هماهنگ ساخته شده بود . از داخل این عمارت نتوانستیم بازدید کنیم ، اول آنکه افرادی در آن عمارت زندگی می کردند و دوم آنکه سگ مورد اشاره روبروی در انتظار ما را می کشید!! (البته متاسفانه این مقرنس زیبا در حال تخریب بود)بعد از عمارت مقرنس کاری شده به یک درب فلزی که دو ستون سنگی زیبا در ۲ طرف آن خودنمایی می کرد برخوردم که ما را به محوطه ای زیبا رهنمون می کرد ، ساختمانی ۲ اشکوبه که درب اشکوب اول قفل و راه دسترسی به طبقه دوم با گیاه خاردار نسترن بسته شده بود ، به هر مصیبتی بود به طبقه دوم رفتیم ، آنجا پر بود از وسایل ادیت و صدابرداری که از زمان فیلم برداری سریال دایی جان ناپلئون در آن باقی مانده بود.

http://arcpedia.com/Memarkadeh/wp-content/uploads/2013/02/aminsoltan6.jpg

نمایی از ویرانه‌های خانه امین السلطان


http://arcpedia.com/Memarkadeh/wp-content/uploads/2013/02/aminsoltan8.jpg

نمایی از ویرانه‌های خانه امین السلطان


از عمارت دوم که بیرون آمدیم به عمارت سوم و زیباترین عمارت مجموعه که در مرکز و شمال باغ اتحادیه به صورت L شکل قرار داشت رسیدیم ، عمارتی که حوضی زیبا در روبروی آن بود و تمام سردرهای آن با استفاده از گچ بری همراه با گل و بوته تزئین شده بود ( حیف که این گچ بری ها به علت عدم رسیدگی و گذشت زمان در حال فروریختن بود) در ۲ طرف پنجره ها و درها ستونها با شیار قاشقی جلب توجه می کرد. در بخش های زیرین دیوار انواع مختلف آجرچینی همانند پرکلاغی ، جناغی ، خفته راست و … به چشم می خورد. علاوه بر آن سر ستونهای زیبایی در نماسازی آن وجود دارد و راه پله ای سنگی و فرتوت با ۲ ستون در کنار ، ما را به داخل فرا می خواند …. وای وقتی داخل عمارت سوم خانه اتحادیه می شوی نفس در گلویت حبس می شود …..


http://arcpedia.com/Memarkadeh/wp-content/uploads/2013/02/Home-and-Garden-Association-17.jpg

داخل عمارت سوم خانه دایی جان ناپلئون







http://arcpedia.com/Memarkadeh/wp-content/uploads/2013/02/Home-and-Garden-Association-8.jpg

تابلوی داخل عمارت با مضمون: افراد حزب ملیون …

http://arcpedia.com/Memarkadeh/wp-content/uploads/2013/02/Home-and-Garden-Association-3.jpg

آجر کاری حصیری و چراغ دان سردر خانه اتحادیه

http://arcpedia.com/Memarkadeh/wp-content/uploads/2013/02/Home-and-Garden-Association-7.jpg

ستون نیم گرد خانه دایی جان ناپلئون

http://arcpedia.com/Memarkadeh/wp-content/uploads/2013/02/aminsoltan1.jpg

قاب اسماء جلاله خانه امین السلطان

http://arcpedia.com/Memarkadeh/wp-content/uploads/2013/02/Home-and-Garden-Association-21.jpg

دیوارهای گچبری شده درحال تخریب

http://arcpedia.com/Memarkadeh/wp-content/uploads/2013/02/Home-and-Garden-Association-20.jpg

شومینه عمارت مخروبه خانه امین السلطان

http://arcpedia.com/Memarkadeh/wp-content/uploads/2013/02/Home-and-Garden-Association-13.jpg

گچبری های خانه و باغ اتحادیه

http://arcpedia.com/Memarkadeh/wp-content/uploads/2013/02/Home-and-Garden-Association-11.jpg





خانه – باغ اتحادیه یا امین‌السطان از بناهای شاخص تهران است که در سال ۸۴ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید اما شش سال بعد به درخواست خاندان اتحادیه و با رای دیوان عدالت اداری از ثبت خارج شد. در این باغ بخش‌هایی از شش کاخ فتحعلی شاه در باغ لاله‌زار وجود دارد. این بنا یادگاری از دوران ناصرالدین شاه، مظفرالدین شاه و محمدعلی شاه است که اتفاقات مهمی مانند واگذاری خرید تنباکو به شرکت تالبوت و لغو آن، امتیاز دارسی و فرمان مشروطیت در آن رخ داده است.بلندترین و سالم ترین بادگیر تهران نیز در آن قرار دارد.


منبع : سایت معمارکده + سفرنویس

[فرهيخته]

ممنون..بنای دیگه ای نیست؟؟مثلا خانه بهنام؟؟

.....
مجموعه نقشه های خانه بهنام(نماها) و خانه سلماسی(پلان و نماها)؛....
امیدوارم که مفید باشه.

*رمز فایل:www.iran-eng.com (http://www.iran-eng.com)

[sky-girl]

ممنون...سلام دوستان کسی پاورپوینت از تحلیل خونه های مرعشی،عباسیان،ویلای درویش ،و خانه ابراهیمی اردبیلی داره؟؟؟؟ممنون میشم کمکم کنین..واسه درس تنظیم شرایط میخوام


ببخشید میشه پلان خونه بهنام رو هم بدین؟؟؟

[nasimesahel]

سلام . من به مدارک (بخصوص پلان) چندتا از خانه های قدیمی استان اصفهان در دوره قاجار نیاز دارم ،ممنون میشم اگه دوستان کمکی کنن . برای مثال خانه های : مشکی، امام جمعه، سرهنگ بخردی(حاج رسولی ها)، حقیقی، مجموعه خان خوراسگان،دکتر اعلم، گلپرور، لباف، امین، نیلفروشان، حبیب آبادی ....

[E . H . S . A . N]

سلام من هلیا هستم.درهای قدیمی 2 تا دستگیره داشته که دارای 2 شکل متفاوت بوده که یکی برای آقایان بوده و دیگری برای خانم ها ، در نتیجه چون شکل آنها متفاوت بوده صدای آنها هنگام در زدن نیز فرق می کرده و از روی همین صدا می فهمیدن که پشت در خانم است یا آقا:smile:


سلام بچه ها دمتون گرم اگه می تونید مقطع bb و نمای حسینیه امینی ها رو هم بذارید


سلام مرسیی از این کار کاملتون. لطفا اگر از خانه های تبریز پلان و نماو مقطع دارین لطفا کمکم کنید


سلام . بچه ها کسی در مورد عمارت مسعودیه چیزی داره ؟ خیلی خیلی ضروریه لطفا کمکم کنید. 1چیزی غیر از مطالب اینترنت میخوام. مثلا 1 منبع خوب !


برای در زدن دو نوع فلز بر روی در نصب میشد یکی از آنها صدای زیر داشت که مخصوص خانمها و یکی دیگه صدای بم داشت که مخصوص آقایان بود


سلام دوستان کسی خانه مستوفی تهران رو نداره یا عین الدوله؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟


sllam mishe axaye bishtari az khaneye mostofi az shoshtar bezarid .darzemn in plan.............ina baz nemishan


seleria: boro khode emarate masodiyeh onja har fili bekhay rahat dar ekhtiyarat mizaran faghat ye moarefi name az daneshgah bebar man in term porojham hamonjast


بچه ها کسی از مستوفی الممالک چیزی داره مثل برش نما ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟


سلام کسی در مورد خانه های زمان قاجار در کرمانشاه اطلاعاتی داره نقشه یا هر اطلاعاتی ؟؟


سلام...پلان و نما و برش خانه عامری هارو به صورت کدی کسی داره؟؟؟
میشه این خونه هایی که معرفی کردین مدارکش هم (پلان ،نم،برش)بزارین؟؟؟


سلام..مرسی از فایل خوبت راجع به عمارت اصف ولی پسوورد میخواد..چیکار کنم؟


دوباره سلام...کسی پلان نما و برش خونه عباسیان رو داره؟؟؟؟


سلام بچه ها تورو خدا اگه کسی یه پاورپوینت از یه خونه یا عمارت ایرانی داره بهم برسونه....چند بار درخواست کردم ولی جوابی ندیدم.:(


سلام.ممنون.....پلان،نما،برش چند تا خونه قدیمی تو اقلیم سرد و کوهستانی میخواستم...


ممنون..بنای دیگه ای نیست؟؟مثلا خانه بهنام؟؟


ممنون...سلام دوستان کسی پاورپوینت از تحلیل خونه های مرعشی،عباسیان،ویلای درویش ،و خانه ابراهیمی اردبیلی داره؟؟؟؟ممنون میشم کمکم کنین..واسه درس تنظیم شرایط میخوام


ببخشید میشه پلان خونه بهنام رو هم بدین؟؟؟


سلام . من به مدارک (بخصوص پلان) چندتا از خانه های قدیمی استان اصفهان در دوره قاجار نیاز دارم ،ممنون میشم اگه دوستان کمکی کنن . برای مثال خانه های : مشکی، امام جمعه، سرهنگ بخردی(حاج رسولی ها)، حقیقی، مجموعه خان خوراسگان،دکتر اعلم، گلپرور، لباف، امین، نیلفروشان، حبیب آبادی ....



با سلام و احترام . . .

به اطلاع میرسونم که جهت ِ تسهیل ِ دسترسی به مطالب و پست های اصلی ِ تاپیک ، و همچنن احترام به نوشتار ِ و درخواست های دوستان و اعضا محترم تالار معماری ، تمامی ِ پست های درخواست ، به صورت نقل قول ضمیمه شد تا حفظ و آرشیو شوند ، و اصل ِ پست ها حذف گردید !
لازم به یادآوری است که در حال ِ تنظیم ِ فهرست برای تاپیک هستم که بزودی کامل خواهد شد . #1 (http://www.iran-eng.com/showthread.php/23284-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?p=70645&viewfull=1#post70645)

نکته ی مهم : نکته ای رو میخواستم عنوان کنم و اون این هست که در این تاپیک ، فقط و فقط مطالب و تصاویر و ... از خانه های قدیمی قرار داده می شود ! برای قرار دادن ، دیدن ، دریافت و ... مدارک و نقشه های خانه ها و بناهای قدیمی ، به این تاپیک مراجعه بفرمائید . مدارک(پلان-نما-برش)بناهای قدیمی (http://www.iran-eng.com/showthread.php/32090-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DA%A9(%D9%BE%D9%84%D8%A7% D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%B4)%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%A7% DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C)

از توجه شما عزیزان ، سپاسگزارم . شاد و با طراوت باشید . . .:gol:

[s_nazi1358]

سلام از خانه عباسیان یا طباطبایی ها یا کلا خانه های درونگرا کسی فایل اتوکدی یا تصویری نداره ترجیحا نام فضاها مشخص باشه من نیاز اضطراری دارم