مهندسی صنایع و تاریخچه آن

[www.saeidonline.com]

تاريخچه مهندسى صنايع



اولين جرقه هاى پيدايش مهندسى صنايع بعنوان يک تخصص با آغاز انقلاب صنعتى در ابتداى قرن 19 زده شد. انقلاب صنعتى که با ظهور اختراعات جديد خصوصاً در صنعت نساجى و اختراع ماشين بخار آغاز شد، باعث بکارگيرى نيروى انسانى بيشتر و افول صنايع کوچک دستى شد. با گسترش کارخانجات، نياز به مديريت و تفکر مديريتى بيش از پيش احساس شد. افراد بسيارى در جهت ارتقا کيفيت محصولات تلاش کردند. آدام اسميت، پدر علم اقتصاد پيشنهاد تقسيم کار را داد. وى بيان کرد که مى توان با تقسيم کار در کارخانه پيچ سازى نتيجه کار را به مقدار زيادى بهبود بخشيد. به موازات اختراعات و نوآورى در فرآيندها، روشهاى حسابدارى و هزينه يابى گسترش يافتند. روش هاى تحليل علمى، آزمايشات و اثبات هاى علمى در طراحى و ساخت ابزارآلات و ماشين ها بکار گرفته شد و در نتيجه، اثرگذارى اين تحولات در تفکر سازمانى مديريت،موجب شد مديريت علمى به عنوان يک نگرش و روش حرفه اى مطرح شود. اولين تلاش براى علمى شدن مديريت از آمريکا شروع شد. در سال 1881 فردريک تيلور پدر مديريت علمى، انديشه هاى خود را توسعه داد. فرانک گيلبرت و همسرش ليليان در جهت مطالعه کار با بررسى حرکات توانستند ابزار جديدى را ابداع کنند. همچنين آنان به مسائل روانشناسى و انگيزه هاى انسانى توجه نمودند. عملکرد پرداخت پاداش و نتايج قابل قبول آن توسط امرسان ايجاد و توسعه يافت. مجموعه فعاليتهاى تيلور و هم عصران وی براى فرموله کردن اصول اساسى به عنوان روش هاى علمى مديريت متمرکز شده بود که اين فعاليت ها به زودى تحت عنوان مديريت علمى شناخته شد.
کار اين افراد توسط انجمن مهندسين مکانيک آمريکا ارج نهاده شد و عرصه براى فعاليت تيلور و همفکران اوتوسط اين انجمن ايجاد شد. در سال 1912 انجمنى براى ارتقا و رشد مديريت بنا نهاده شد. در سال 1915 انجمن تيلور نام گرفت. اين انجمن از سال 1934 با عنوان انجمن مهندسى صنايع فعاليت خود را ادامه داد. در اين دوران مديران علمى داراى تحصيلات مهندسى بودند و بسيارى خود را مهندس صنايع قلمداد مى کردند و گروهى نيز در حيطه مديريت به عنوان مشاوران مديريت مطرح بودند. بتدريج مواد درسى و مدرک مهندسى صنايع و برنامه هاى مربوطه مورد توجه قرار گرفت و در نهايت دانشکده هاى مهندسى صنايع ايجاد و توسعه يافتند.

[jeyjey]

1- سير شكل‌گيري مهندسي صنايع تا جنگ جهاني دوم
اولين فعاليت‌هاي مهندسي صنايع مربوط به اقتصاددانهاي كاربردي و صنعتگرها است كه در حدود سالهاي 1800 در انگلستان شكل گرفت. آدام اسميت1 (http://www.mgtsolution.com/olib/460234408.aspx#endnote) ، اقتصاددان معرف اسكاتلندي، در سال 1776 در كتاب ثروت ملل ايده تقسيم كار را براي بهبود بهره‌وري مطرح كرد. پياده‌سازي اين ايده روي فعاليت سوزن سازي در يك كارگاه نشان داد كه با تقسيم فعاليت به چهار عمليات جداگانه، خروجي 5 برابر افزايش يافت. وقتي كه يك كارگر تمام فعاليت را انجام مي‌داد در هر روز 1000 سوزن توليد مي‌كرد ولي وقتي 10 كارگر به چهار فعاليت تخصصي و جداگانه گمارده شدند مي‌توانستند 48000 سوزن توليد كنند. علاوه بر اينكه ظرفيت توليد افزايش يافت، اسميت نشان داد كه با اين ايده هزينه ساخت نيز كاهش مي‌يابد. اسميت علت كاهش هزينه ساخت را چنين بيان كرد:

انجام يك كار توسط يك نفر به صورت مكرر باعث به وجود آمدن مهارت خاص در آن فرد براي انجام آن كار مي‌گردد بنابراين مي‌تواند در زمان كمتري آن را به پايان رساند.
صرفه‌جويي در زمان از دست رفته كارگر براي تغيير از يك كار به كار بعدي
اختراع ابزار جديد و مخصوص براي انجام هر يك از كارهاچارلز ببج2 (http://www.mgtsolution.com/olib/460234408.aspx#endnote) در تكميل ايده اسميت بيان كرد كه با گماردن هر كارگر به يك كار خاص، ديگر به مهارت و تجربه زياد در كار ساخت و توليد نياز نبوده و نرخ پرداخت به كارگران نيز مي‌تواند كمتر باشد و بدين شكل هزينه توليد كاهش مي‌يابد. وي نتيجه يافته‌هاي خود را در سال 1835 با عنوان «اقتصاد ماشين‌آلات و سازندگان3 (http://www.mgtsolution.com/olib/460234408.aspx#endnote) » ارائه نمود.
در توليد ماشين بخار توسط ماتئو بولتون4 (http://www.mgtsolution.com/olib/460234408.aspx#endnote) و جيمز وات5 (http://www.mgtsolution.com/olib/460234408.aspx#endnote) ، استفاده از سيستم‌هاي مديريت شامل استانداردها، روش‌هاي پيش‌بيني، استقرار كارخانه، طراحي كارخانه و سياست‌هاي حقوق و پاداش در شكل ابتدايي خود براي كمك در هدايت، مديريت و كنترل كارخانه آغاز شد.
توسعه مهندسي صنايع در آمريكا در سالهاي اول 1900 توسط فردريك تيلور6 (http://www.mgtsolution.com/olib/460234408.aspx#endnote) ، پدر مهندسي صنايع، آغاز شد. بر خلاف آدام اسميت و چارلز ببج كه نظريه‌پرداز و نويسنده بودند، تيلور كسي بود كه از طريق انجام فعاليت‌هاي صنعتي و بر اساس آزمايش به توسعه اصول و مفاهيم پرداخت و توجه خود را روي روش‌هاي علمي انجام كار و مديريت يك واحد توليدي متمركز ساخت. تا قبل از تيلور كارها بر اساس حسابهاي سرانگشتي انجام مي‌شد و از استانداردهاي علمي، برنامه‌ريزي مديريتي و رويه‌هاي تحليل خبري نبود. هدف تيلور تغيير اين وضعيت به شرايطي بود كه نشان دهد مديريت يك فعاليت علمي است و نه يك فعاليت اتفاقي و باري به هر جهت. وي چهار خط‌مشي زير را مورد توجه قرار داد:

براي هر عنصر كاري يك پايه علمي توسعه دهيد و آن را جايگزين روش‌هاي سر‌انگشتي كنيد.
براي هر كار، بهترين كارگر را انتخاب كنيد به جاي اينكه كارگر خود، كار خود را انتخاب كند.
كار را به طور مساوي بين مديريت و نيروي كار تقسيم كنيد به طوري كه هر يك وظايف و مسئوليت متناسب با خود را دارا باشد.
روح همكاري بين مديريت و نيروي كار را توسعه دهيد به طوري كه كار بر اساس خط‌مشي اول و دوم انجام پذيرد.در راستاي هدف تيلور (يعني مديريت علمي) افراد ديگري از جمله گيلبرت7 (http://www.mgtsolution.com/olib/460234408.aspx#endnote) و گانت8 (http://www.mgtsolution.com/olib/460234408.aspx#endnote) به توسعه روش‌هاي علمي و سيستماتيك براي مطالعه و اندازه‌گيري كار، برنامه ريزي و زمانبندي توليد پرداختند. تا پيش از سال 1930 رشد چشمگيري در توسعه مهندسي صنايع ايجاد شد و حوزه‌هايي تحت عناوين زير شكل گرفت:

روش‌هاي كار
اندازه‌گيري كار
طراحي كارخانه
سيستم‌هاي پاداش و حقوق
ارزيابي كار
تئوري سازمان
فاكتورهاي انساني
برنامه‌ريزي و كنترل توليدتا اواخر سالهاي 1940، توسعه مهندسي صنايع بر اساس روش‌هاي سنتي كه توسط تيلور، گانت و گيلبرت پايه‌گذاري شده بود ادامه يافت. فلسفه وجودي مهندسي صنايع با توجه به نگرش و هدف به وجود‌آورندگان آن، ارائه راه‌حل‌هاي مؤثر و كارا براي مسائل مربوط به طراحي، تحليل و ارزيابي بود.

[jeyjey]

شكل‌گيري مهندسي صنايع به همراه تدوين فلسفه وجودي، مفاهيم، اهداف و مشخص شدن حوزه‌هاي كاربرد از يك طرف و از طرف ديگر ظهور حوزه‌هاي جديد قابل كاربرد در مهندسي صنايع طي سالهاي جنگ جهاني دوم و بعد از آن، مهندسي صنايع را به حوزه‌اي تبديل نمود كه داراي معاني متفاوت نزد افراد مختلف بود. بهترين روش درك مهندسي صنايع جديد، درك چگونگي ارتباط آن با ديگر حوزه‌هاست. معمول‌ترين حوزه‌هاي مرتبط با مهندسي صنايع عبارتند از: مديريت، علوم كامپيوتر، علم آمار، تحقيق در عمليات، علوم مديريت9 (http://www.mgtsolution.com/olib/460234408.aspx#endnote) ، مهندسي فاكتور‌هاي انساني و مهندسي سيستم‌ها.

[jeyjey]

شكل‌گيري و تكامل مهندسي صنايع و تعامل آن با حوزه‌هاي مرتبط طي سالهاي 1800 تا 1970 باعث تدوين حوزه يا رشته‌اي به نام مهندسي صنايع و سيستم‌ها شده است.
تعريف مهندسي صنايع
تعريف رسمي زير توسط IIE16 (http://www.mgtsolution.com/olib/460234408.aspx#endnote) براي مهندسي صنايع ارائه شده است كه بدون هيچ تغييري قابل كاربرد براي مهندسي صنايع و سيستم‌هاست:
«مهندسي صنايع عبارتست از طراحي، بهبود و استقرار سيستم‌هاي مركب از انسان، مواد، اطلاعات، تجهيزات و انرژي. مهندسي صنايع با دستيابي به دانش و مهارت تخصصي در علوم رياضي، فيزيكي و اجتماعي به همراه اصول و روش‌هاي تحليل و طراحي مهندسي نتايج و خروجي‌هاي مورد انتظار چنين سيستم‌هايي را تعيين، پيش‌گويي و ارزيابي مي‌كند».
اگر چه واژه صنايع معمولاً براي سازمان‌هاي توليدي بكار مي‌رود اما قابل كاربرد براي هر گونه سازمان است.

[S H i M A]

ali bood

;)

:gol:

[jeyjey]

با توجه به تعريف ارائه شده از مهندسي صنايع و سيستم‌ها، چنين مي‌توان نتيجه گرفت كه در هر سازمان، مهندسي صنايع و سيستم‌ها به عنوان مركز هماهنگ‌كننده بين تمام عناصر سازمان عمل مي‌كند. اين نقش مي‌تواند در قالب ابزار پشتيبان مديريت ظاهر شود. همانطور كه قبلاً نيز اشاره شد مهندسين صنايع و سيستم‌ها نقش طراح، تحليل‌گر و برنامه‌ريز را به عهده دارند و مديريت سازمان مجري طرح‌ها و برنامه‌هاي ارائه شده خواهد بود. اگر چه مهندسين صنايع و سيستم‌ها مي‌توانند در قالب مديراني كارآمد نقش ايفا كنند اما با درگير شدن در مشكلات اجرايي، از نقش اصلي خود باز مي‌مانند.
بسته به حجم فعاليت و اندازه سازمان، واحد مهندسي صنايع و سيستم‌ها مي‌تواند در سطح مديريت يا زيرمجموعه يكي از مديريت‌ها مطرح گردد. ساختار سازماني داخلي يك واحد مهندسي صنايع و سيستم‌ها بايد بر اساس اصول طراحي سازماني و شرايط خاص سازمان مورد نظر طراحي گردد. هم‌چنين بايد حيطه فعاليت موردنياز براي عملي ساختن مأموريت محول شده به اين واحد تحليل شده و در قالب گروه‌هاي منطقي از وظايف و فعاليت‌ها شكل داده شود. اين گروه‌ها مي‌توانند به عنوان بخش‌هاي مختلف اين واحد در نظر گرفته شوند.

[jeyjey]

در اين بخش فعاليت‌هاي مختلف مهندسي صنايع در قالب نمونه‌هاي عملي و پرسش معرفي شده و شرح مختصري از هر يك از فعاليت‌ها ارائه مي‌شود. لازم به ذكر است كه نمونه‌هاي اشاره شده واقعي نبوده و فقط براي استفاده در معرفي فعاليت‌ها بيان شده‌اند. هم‌چنين توضيحات ارائه شده به شكل عمومي بوده و با هدف معرفي مهندسي صنايع و سيستم‌ها به صورت كلي تهيه شده و معطوف به يك سازمان خاص نيستند. نمي‌توان گفت كه توضيحات ارائه شده به تمام فعاليت‌هاي مهندسي صنايع و سيستم‌ها اشاره مي‌كند ولي بخش اعظم فعاليت‌هاي اين رشته را پوشش مي‌دهد. توضيحات مختصر بوده و به جزئيات تكنيك‌ها و روش‌ها اشاره‌اي نشده است.

[فردریک تیلور]

کلیه دروس کارشناسی مهندسی صنایع(تولید)
1- دروس عمومی /پیش نیاز
1-1 فارسی
1-2 زبان خارجه
1-3 تربیت بدنی 1
1-4 تربیت بدنی 2 /تربیت بدنی 1
1-5 تا 1-10 معارف


2- دروس عمومی اجباری
2-1 تنظیم خانواده
2-2 آشنایی با قرآن کریم
2-3 وصایای امام (ره)


3- دروس پایه
3-1 ریاضی 1
3-2 ریاضی 2 /ریاضی 1
3-3 برنامه نویسی کامپیوتر /ریاضی 1
3-4 معادلات دیفرانسیل /ریاضی 2 یا هم زمان
3-5 محاسبات عددی /ریاضی 1و برنامه نویسی کامپیوتر
3-6 فیزیک 1 /ریاضی 1 یا هم زمان
3-7 فیزیک 2 /فیزیک 1
3-8 آزمایشگاه فیزیک 1 /فیزیک 1 یا هم زمان
3-9 آزمایشگاه فیزیک 2 /فیزیک 2 یا هم زمان
3-10 شیمی عمومی
3-11 آزمایشگاه شیمی عمومی /شیمی عمومی یا هم زمان

4- دروس اصلی
4-1 اقتصاد عمومی 1
4-2 اقتصاد عمومی 2 /اقتصاد عمومی 1
4-3 اقتصاد مهندسی /اقتصاد عمومی 1
4-4 اصول حسابداری و هزینه یابی
4-5 نقشه کشی صنعتی 1
4-6 نقشه کشی صنعتی 2 /نقشه کشی صنعتی 1
4-7 استاتیک /ریاضی 1
4-8 مقاومت مصالح /استاتیک
4-9 علم مواد /شیمی عمومی
4-10 روش های تولید 1 /کارگاه ماشین ابزار2 یا هم زمان
4-11 روش های تولید 2 /روش های تولید 1- مقاومت مصالح
4-12 آزمایشگاه اندازه گیری دقیق و کنترل کیفیت /روش های تولید 1
4-13 مبانی مهندسی برق /فیزیک 2
4-14 آزمایشگاه مبانی مهندسی برق /مبانی مهندسی برق یا هم زمان
4-15 کارگاه ماشین ابزار 1
4-16 کارگاه ماشین ابزار 2 /کارگاه ماشین ابزار 1
4-17 کارگاه جوش
4-18 کارگاه ریخته گری و ذوب و مدل سازی
4-19 تئوری احتمالات و کاربرد آن /ریاضی 2
4-20 آمار مهندسی /تئوری احتمالات و کاربرد آن
4-21 کنترل کیفیت آماری /روش های تولید 1- آمار مهندسی
4-22 تحقیق در عملیات 1 /تئوری احتمالات و کاربرد آن
4-23 تحقیق در عملیات 2 /تحقیق در عملیات 1
4-24 کنترل پروژه /تحقیق در عملیات 1
4-25 برنامه ریزی کنترل تولید و موجودی 1 /تحقیق در عملیات 1
4-26 ارزیابی کار و زمان /روش های تولید 1- آمارمهندسی یا هم زمان
4-27 طرح ریزی واحد های صنعتی /نقشه کشی صنعتی 1- ارزیابی کار و زمان


5- دروس تخصصی
5-1 اصول مدیریت و تئوری سازمان /ارزیابی کار و زمان
5-2 برنامه ریزی کنترل تولید و موجودی 2 /برنامه ریزی کنترل تولید و موجودی 1
5-3 کاربرد کامپیوتر در مهندسی صنایع /کنترل پروژه-برنامه ریزی کنترل تولید و
/موجودی 1
5-4 مهندسی فاکتورهای انسانی /ارزیابی کار و زمان
5-5 برنامه ریزی تولید /کنترل پروژه-برنامه ریزی کنترل تولید و
/موجودی 1
5-6 پروژه طراحی ایجاد صنایع /اصول حسابداری- طرح ریزی واحد ها
5-7 برنامه ریزی تعمیرات و نگهداری /اقتصاد مهندسی- تئوری احتمالات
5-8 زبان تخصصی /زبان خارجه


6- کارآموزی ( بعد از ترم 6 و در ترم تابستان )


7- دروس اختیاری
7-1 مدیریت مالی /اصول حسابداری و هزینه یابی
7-2 ایمنی و بهداشت صنعتی
7-3 اصول شبیه سازی /آمار مهندسی- برنامه نویسی کامپیوتر
7-4 برنامه ریزی حمل و نقل /اقتصاد مهندسی- تحقیق در عملیات 1
7-5 تحلیل سیستم ها /معادلات دیفرانسیل
7-6 سیستم های پرداخت حقوق و دستمزد /اصول حسابداری و هزینه یابی
7-7 طرح سیستم های اطلاعاتی و کنترل مد /تحقیق در عملیات 1
7-8 طرح ساختمان و تاسیسات صنعتی /مبانی مهندسی برق مقاومت مصالح
7-9 مونتاژ مکانیکی /روش های تولید 2
7-10 آزمایشگاه ارزیابی کار و زمان /ارزیابی کار و زمان یا هم زمان
7-11 مدیریت کیفیت /کنترل کیفیت آماری
7-12 پروژه

[alballo2007]

<B><U>.

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/Broom_icon.svg/40px-Broom_icon.svg.png (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1:Broom_icon.svg)
مهندسی صنایع یکی از شاخه‌های مهندسی (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%87%D9%86%D8%AF%D8%B3%DB%8C) می‌باشد که به توسعه ٬ بهبود ٬ اجرا و ارزیابی سیستمهای منسجم انسانی ٬ مالی ٬ اطلاعاتی ٬ تجهیزاتی ٬ انرژی (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D8%B1%DA%98%DB%8C) ٬ ماده و فرایند می‌پردازد. مهندسی صنایع برپایه ترکیب و ادغام مبانی ریاضیات (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D8%A7%D8%AA) ٬ فیزیک (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9) و دانش‌های اجتماعی با متدهای مهندسی تحلیل و طراحی بمنظور تعیین ٬ پیش‌ بینی و ارزیابی نتیجه بدست‌آمده از سیستمهای مطبوع طراحی شده‌است.در سیستمهای تولید ناب و بدون خطا (lean manufacturing) ٬ مهندسی صنایع در جهت حذف و کاهش منابع تلف شده از قبیل زمان ٬ پول ٬ ماده وانرژی نقش کلیدی دارد

[ویرایش (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D9%87%D9%86%D8%AF%D8%B3%DB% 8C_%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9&action=edit&section=1)] تاریخچه

دورهٔ مهندسی صنایع از اواخر قرن نوزدهم میلادی در بسیاری از دانشگاه‌های دنیا ارائه می‌شود. اولین مرکز مهندسی صنایع در سال 1908 میلادی در دانشگاه پنسیلوانیا (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86%D B%8C%D8%A7) در کشور آمریکا (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7) ایجاد شد. اولین دکترای مهندسی صنایع در سال 1930 توسط دانشگاه کورنل (Cornell University) اعطا گردید. پدر علم مهندسی صنایع فردریک تیلور (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%B1%DB%8C%DA%A9_%D8%AA%DB%8C% D9%84%D9%88%D8%B1) است.

تعریف وزارت علوم، تحقیقات و فن‌آوری اطلاعات ایران از مهندسی صنایع به صورت زیر می باشد:
با پيشرفت سريع علم ,تکنولوژی و پيچيدگيهای روز افزون آن , بالطبع سيستمهای توليدی و خدماتی نيز گسترش يافته‌است ٬ ادارهٔ صحيح و مناسب و سيستماتيک اين گونه واحد‌ها مستلزم استفاده از تکنيک‌های علمی و پيشرفته‌است . مباحث توليد و خدمات چنان گسترش يافته‌است که رشته‌های مهندسی سنتی از قبيل شيمی ,راه و ساختمان , مکانيک و غيره پاسخگوی همه مسائل نيست.برای جبران چنين کمبودهايی در قرن حاضر به ويژه طی چند دههٔ اخير از پيوند رشته‌های گوناگون علوم مديريت ,اقتصاد و روش‌های مهندسی , رشتهٔ جديدی به نام مهندسی صنايع بوجود‌آمده‌است.
گرایش‌ها

این رشته در دانشگاه‌های ایران دارای گرایش‌های زیر در دوره کارشناسی (http://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C) است:

برنامه‌ریزی و تحلیل سیستم‌ها (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D8%B 1%DB%8C%D8%B2%DB%8C_%D9%88_%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8 C%D9%84_%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%E2%80%8C%D9 %87%D8%A7)
تولید صنعتی (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF_%D8%B5%D9%86%D8%B9% D8%AA%DB%8C)
تکنولوژی صنعتی (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%84%D9% 88%DA%98%DB%8C_%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA%DB%8C&action=edit)
ایمنی صنعتی (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D9%85%D9%86%DB%8C_%D8 %B5%D9%86%D8%B9%D8%AA%DB%8C&action=edit)در دورهٔ کارشناسی ارشد (http://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_% D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%AF) گرایش مهندسی صنایع-صنایع و گرایش سیستمهای اقتصادی و اجتماعی و مديريت بهره‌وری وجود‌دارد.

مقالات مرتبط

مهندسی ارزش (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%87%D9%86%D8%AF%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%D8%B1% D8%B2%D8%B4)
مهندسی معکوس (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%87%D9%86%D8%AF%D8%B3%DB%8C_%D9%85%D8%B9% DA%A9%D9%88%D8%B3)
مهندسی متدها (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D9%87%D9%86%D8%AF%D8%B3%DB% 8C_%D9%85%D8%AA%D8%AF%D9%87%D8%A7&action=edit)
مهندسی سیستمها (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D9%87%D9%86%D8%AF%D8%B3%DB% 8C_%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%D9%87%D8%A7&action=edit) درس‌ها

درس‌های اصلی مهندس صنایع در دوره کارشناسی:

استاتیک (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AA%DB%8C%DA%A9) و مقاومت مصالح (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA_%D9%85%D8%B5% D8%A7%D9%84%D8%AD)
روشهای تولید1و2
مونتاژ مکانیکی
طراحی و ایجاد واحدهای صنعتی
آزمایشگاه اندازه‌گیری دقیق
تحقیق در عملیات (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82_%D8 %AF%D8%B1_%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA&action=edit)
احتمالات (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA)
آمار مهندسی (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1_%D9%85%D9 %87%D9%86%D8%AF%D8%B3%DB%8C&action=edit)
ارزیابی کار و زمان و زمان سنجی
برنامه‌ریزی و کنترل موجودی 1و2
برنامه‌ریزی تولید (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D8%B 1%DB%8C%D8%B2%DB%8C_%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF _%28%D8%AF%D8%B1%D8%B3%29)
برنامه‌ریزی و کنترل پروژه
اقتصاد خرد (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF_%D8%AE%D8%B1% D8%AF)
اقتصاد كلان (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8% AF_%D9%83%D9%84%D8%A7%D9%86&action=edit)
اقتصاد مهندسی (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF_%D9%85%D9%87% D9%86%D8%AF%D8%B3%DB%8C)
اقتصادسنجی (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8% AF%D8%B3%D9%86%D8%AC%DB%8C&action=edit)
شبیه‌سازی (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%B3%D8%A7%D8%B 2%DB%8C)
کنترل کیفیت (http://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84_%DA%A9%DB%8C%D9%81% DB%8C%D8%AA)
مدیریت کیفیت (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA_%DA%A9%DB%8C% D9%81%DB%8C%D8%AA)
طراحی سیستم‌های اطلاعاتی (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C_%D8 %B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%D B%8C_%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA%DB %8C&action=edit)
مدیریت کیفیت (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA_%DA%A9%DB%8C% D9%81%DB%8C%D8%AA)
نظریه سیستم‌ها (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D9%85% D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7)
مدیریت استراتژیک (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D8%B3% D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DA%98%DB%8C%DA%A9)
مدیریت طرح‌های توسعه (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8% AA_%D8%B7%D8%B1%D8%AD%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_% D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87&action=edit)
مدیریت تکنولوژی (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8% AA_%D8%AA%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%84%D9%88%DA%98%DB%8 C&action=edit)
فرایندها و روش‌های تولید (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8% AF%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D8%B1%D9%88%D8%B4%E2%80%8C% D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF&action=edit)
طراحی قالب و جیگ و فیکسچر (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C_%D9 %82%D8%A7%D9%84%D8%A8_%D9%88_%D8%AC%DB%8C%DA%AF_%D 9%88_%D9%81%DB%8C%DA%A9%D8%B3%DA%86%D8%B1&action=edit)
برنامه ریزی CNC (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9% 87_%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C_CNC&action=edit)
برنامه ريزی نگهداری و تعميرات (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9% 87_%D8%B1%D9%8A%D8%B2%DB%8C_%D9%86%DA%AF%D9%87%D8% AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%88_%D8%AA%D8%B9%D9%85%D9% 8A%D8%B1%D8%A7%D8%AA&action=edit)درسهای مشترک دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد:

تحقیق در عملیات ۲ (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82_%D8 %AF%D8%B1_%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%DB %B2&action=edit)
برنامه‌ریزی وکنترل تولید۲ (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9% 87%E2%80%8C%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C_%D9%88%DA%A9%D 9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84_%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8 %AF%DB%B2&action=edit)
روشهای تولید پیشرفته (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%87%D8%A7%DB% 8C_%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF_%D9%BE%DB%8C%D8% B4%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87&action=edit)
رگرسیون (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D9% 88%D9%86&action=edit)
تئوری صف (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8 %B5%D9%81&action=edit)درسهای دورهٔ کارشناسی ارشد( این درسها و درسهای مشترک در دانشگاههای مختلف در سطح ایران به صورت‌های گوناگونی ممکن است ارائه شوند.):

مديريت فازی (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D9%8A%D8%B1%D9%8A%D8% AA_%D9%81%D8%A7%D8%B2%DB%8C&action=edit)
طراحی آزمایشها (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C_%D8 %A2%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%D9%87%D8%A7&action=edit)
تحلیل تصمیم گیری (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84_%D8 %AA%D8%B5%D9%85%DB%8C%D9%85_%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB% 8C&action=edit)
پایایی (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB% 8C&action=edit)
مدیریت پروژه (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8% AA_%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87&action=edit)
طراحی برای ساخت (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C_%D8 %A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA&action=edit)
برنامه‌ریزی زنجیره عرضه (http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D9%86%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D9%87_%D8%B9%D8%B1% D8%B6%D9%87)
برنامه‌ریزی پویا (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9% 87%E2%80%8C%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C_%D9%BE%D9%88%D B%8C%D8%A7&action=edit)
سیستمهای صف (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%D9% 87%D8%A7%DB%8C_%D8%B5%D9%81&action=edit)
سمینار کارشناسی ارشد (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%D9%85%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8% B1_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8 C_%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%AF&action=edit)
پروژه کارشناسی ارشد (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87_%DA %A9%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8% A7%D8%B1%D8%B4%D8%AF&action=edit)
اقتصاد مهندسی پیشرفته (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8% AF_%D9%85%D9%87%D9%86%D8%AF%D8%B3%DB%8C_%D9%BE%DB% 8C%D8%B4%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87&action=edit)
آمار مهندسي پيشرفته (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1_%D9%85%D9 %87%D9%86%D8%AF%D8%B3%D9%8A_%D9%BE%D9%8A%D8%B4%D8% B1%D9%81%D8%AA%D9%87&action=edit)
طراحی سیستمهای صنعتی (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C_%D8 %B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8% B5%D9%86%D8%B9%D8%AA%DB%8C&action=edit)
بهینه‌سازی ترکیبی (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A8%D9%87%DB%8C%D9%86%D9%87%E2% 80%8C%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D B%8C%D8%A8%DB%8C&action=edit)
تئوری فازی
مهندسی کیفیتدرسهای دوره دکتری: ( این دانشجویان می‌توانند از درسهای دورهٔ کارشناسی‌ارشد و مشترک نیز واحد بگیرند.)

امتحان جامع دکترا (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D9% 86_%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9_%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8% B1%D8%A7&action=edit)
تز دکترا (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B2_%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8 %B1%D8%A7&action=edit)
دستیار آموزشی (http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8% B1_%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C&action=edit)[
>

[alballo2007]

گرایش های مهندسی صنایع:



رشته صنایع دردوره ی کارشناسی دارای چهارگرایش برنامه ریزی وتحلیل سیستم ها، تولید صنعتی، تکنولوژی صنعتی وایمنی صنعتی است.البته گرایش های ذکرشده درسطح کارشناسی تفاوت چندانی با یکد یگر ندارد ، چرا که دانشجویان هر یک از گرایش های فوق ازمیان 142واحدی که دردوره ی کارشناسی می گذارنند تنها10تا15واحد شان بایکدیگرمتفاوت است.(گرایش ایمنی صنعتی با25واحد اختصاصی متفاوت ،بیشترین تفاوت راباگرایش های دیگردارد).
که دانشجویان همین واحدهای متفاوت را نیزمی توانند در 8 واحد اختیاری خویش انتخاب کرده و بگذرانند.برای مثال فارغ التحصیل گرایش تولید صنعتی می تواند به جای گرایش تحلیل سیستم ها فعالیت کند .

ما دراین بحث سعی برآن داریم تاچهارگرایش مهندسی صنایع را معرفی کرده ودروس مربوطه آنهارامشخص کنیم تاعلا قمندان هر چه بیشتر بااین رشته آشنایی پیدا کنند:


قبل ازبررسی چهارگرایش، لازم می دانیم دروس مشترک بین گرایش های مختلف مهندسی صنایع یادآورشویم:


ریاضی، معادلات دیفرانسیل، برنامه نویسی کامپیوتر، محاسبات عددی، فیزیک،شیمی عمومی با آزمایشگاه،مبانی مهندسی برق با آزمایشگاه،اقتصاد مهندسی، نقشه کشی صنعتی،استاتیک،مقاومت مصالح،علم مواد،اقتصادعمومی،اصول حسابداری وهزینه یابی، ارزیابی کاروزمان، طرح ریزی واحدهای صنعتی، برنامه ریزی وکنترل تولیدوموجودی، کنترل پروژه، کنترل کیفیت آماری،تحقیق درعملیات، روشهای تولید، تئوری احتمالات وکاربردهای آن،آمار مهندسی ،آزمایشگاه اندازه گیری دقیق، کارگاه ماشین ابزار(ماشین افزار)، کارگاه عمومی جوش، کارگاه ریخته گری

گرایش برنامه ریزی و تحلیل سیستم ها:











گرایش برنامه ریزی وتحلیل سیستم ها تاحدودی جنبه نرم افزاری داردوبیشتربه ارائه راهکارهای سیستماتیک می پردازد.درواقع هدف این گرایش تربیت کارشناسانی است که بتوانندبابهره گیری از روشهای جدید و سیستماتیک ومدلهای ریاضی، مسائل واحدهای صنعتی راتجزیه وتحلیل نموده و بیشترین رهنمودهارابرای استفاده از منابع موجود درعملکرد اجزاء تشکیل سیستم ارائه بدهند.برای توضیح بیشترمهندس تحلیل سیستمهادرواقع اطلاعات جمع آوری شده رابا استفاده ازنرم افزارهای مختلف ومدل های ریاضی تجزیه و تحلیل نموده موارد بدست آمده راتنظیم وثبت کرده و در اختیار واحدهای مختلف قرارمی دهد(حتی الا مکان اطلاعات رابه صورت نمودارنیزارائه میدهد) برای مثال دریک سیستم صنعتی باجمع آوری اطلاعات وهماهنگ کردن ارگانها وسیستم های مختلف(سیستم های کیفیت،سیستم های مالی، سیستم های تدارک، سیستم های حسابداری و...) وارائه چارتی کامل ازآنهاسعی برآن دارد تاسیستم ها راازنظرمدیریت زمانی(زمان سنجی) بهبود بخشیده،تقسیم کاررا به بهترین نحو بین نیروی انسانی وماشین آلات انجام داده تا بیکاری در سیستم ها کاهش یابد (در مورد ماشین آلات به بررسی وثبت نواقص، ضعف قطعات وعلت کارافتادگی آنها می پردازد) خط تولید را موازنه کرده ونقاط گلوگاهی را مشخص می نماید تا خروجی با حداقل هزینه، بهبودیافته وبالانس شود.


مهندسی تحلیل سیستم ها نسبت به سایرگرایش هابه بررسی جامع تر وکلان ترپروژه ها وسیستم ها می پردازد
دروس تخصصی گرایش برنامه ریزی و تحلیل سیستم ها:
زبان تخصصی، برنامه ریزی حمل و نقل، اصول شبیه سازی، تحلیل سیستم ها، کار برد کامپیوتردر مهندسی صنایع، پروژه پایا نی اصول مدیریت وتئوری سازمان ، سیستم های اطلاعاتی ، کنترل مدیریت وکارآموزی.


گرایش تولید صنعتی:


گرایش تولید صنعتی فن به کارگیری مهارتهای تکنیکی− اقتصادی و استفاده ی موثر و نظام یافته از نیروی انسانی، زمان، ماشین آلات، ساختمان و مواد به منظور تولید کالا با کیفیت مطلوب است.
مهندس تولید صنعتی با استفاده از علوم مختلفی که کسب کرده قادر است با تجزیه و تحلیلی که پیرامون برنامه ریزی تولید، کنترل و مدیریت پروژه، کنترل کیفیت، بهبود کارایی تولیدو نیز طرح ریزی های گوناگونی که درواحدهای اجرایی انجام می دهد امکان موثر تر به تولید رسیدن فراورده ها یا عرضه مطلوب تر خدمات راپدید آورد انتخاب ترکیب مناسب ازمحصولات تولیدشده توسط یک کارخانه برای به حداکثر رساندن سود کارخانه، قسمتهای مختلف یک کارخانه به چه ترتیبی ساخته شوند تا حداقل جابجایی مواد ومحصولات رابا حداقل ضایعات داشته باشند،تدابیرلازم برای ثبات کیفیت محصولات کارخانه ،برنامه ریزی و کنترل موجودی ها،کنترل کیفیت،راه های موثربه تولیدرسیدن فراورده ها یاعرضه مطلوب ترخدمات ازکارهایی است که یک مهندس تولید صنعتی می تواند انجام دهد او می تواند به گونه ای یک نظام اجرایی را برنامه ریزی کند که چند هدف متفاوت و گاه متضاد درقالبی بهینه تحقیق پیدا نماید .
مثلا قیمت هاکاهش یافته،ارزش افزوده بالا رفته،حمل ونقل ها کم شده موجودی های محدودتری ذخیره شده ودرعین حال قابلیت اطمینان بالا تری نیز برای حفظ رقابت پذیری وجود داشته باشددرواقع هدف این گرایش تربیت مدیران تولید واحدهای صنعتی است.

دروس تخصصی گرایش تولید صنعتی :
زبان تخصصی،پروژه ی طراحی ایجاد صنایع، مهندسی فاکتورهای انسانی، برنامه ریزی تولید،برنامه ریزی وکنترل تولیدوموجودی، کاربرد کامپیوتر در مهندسی صنایع،برنامه ریزی نگهداری وتعمیرات، اصول مدیریت و تئوری سازمان،پروژه،کارآموزی.




گرایش تکنولوژی صنعتی:

گرایش تکنولوﮊی صنعتی با بینش ودیدی فنی تر از گرایشهای قبلی به مسائل نگاه می کند کارشناسان این رشته که از نظر فنی نزدیکتر به مهندسین مکانیک(مخصوصا گرایش ساخت وتولید )می باشند اگاه به مسائل بهینه سازی ساخت و ساز و فراورده های صنعتی ونیز نگهداشت و راه اندازی فنی واحدهای اجرایی هستند .دارای توانایی هایی از قبیل انتقال و مدیریت تکنولوﮊی همین طور حفظ و حراست از ان هستند که به مدد امکانات سخت افزاری و نرم افزاری در جهت حفظ و نگهداشت نظام فنی و اجرایی گام بر می دارند. با مدیریت تکنولوﮊی های در دسترس یا مواردی که در قالب انتقال تکنولوﮊی بده بستان می شود سعی در افزودن کمیت و کیفیت فراورده ها و نیز بهره برداری موثر از امکانات در در دسترس دارند . با استفاده از تجهیزات کامپوتری و مدارهای منطقی قادر هستند طیف و سیعی از خواست های اجرایی بشر را که بدلیل محدودیت های انسانی به سهولت قابل تحقق نمی باشند را عینیت بخشند. انها از مرحله طراحی یک ایده و نمونه سازی ان گرفته تا مرحله ساخت و تدارک امکانات تولید٬ همین طور مدیریت مراحل اجرایی ٬ توان خدمت رسانی را دارند. ضمنا ضایعات و منابع بروز انها را شناسایی می کنند و می توانند تاثیرات گوناگون انها را مورد سنجش و ارزیابی قرار دهند در واقع هدف این گرایش تربیت تکنولوﮊیست های کارخانه است .

دروس تخصصی گرایش تکنولوﮊی صنعتی :
ماشین های ابزار٬ قید وبندها (جیک و فیکسچر ) ٬طراحی قالب ٬کنترل عددی ٬مونتاﮊمکانیکی٬ عملیات حرارتی٬ زبان تخصصی٬ پروﮊه٬ کار اموزی

[sepehrkhosrowdad]

مقدمه
محدوديت‌هاي موجود در رويكردهاي تك بعدي به مهندسي صنايع، منجر به ابراز علاقه بيشتر در ساير جنبه‌ها و ابعاد سازمان وزايشزمينه‌هاي جديد در مديريت شد.
از سال 1871 تا 1899 آهسته آهسته رويكرد جديدي در علم مديريت به وجود آمد و رويكرد جديدي به نام مديريت علمي در تاريخ رشد علم مديريت ثبت شد. مهندسي به نام فردريك دبليو تيلور به عنوان يكي از پيشگامان مبحث مديريت علمي و طليعه‌دار پيوند روش‌هاي مهندسي و علم مديريت، لقب “پدر مديريت علمي” را به خود اختصاص داد.
در ادامه اين جنبش، پژوهشهاي بسياري در زمينه كارايي و اثربخشي در سيستم‌هاي توليد و عمليات انجام شد و از راه نگرشهاي فني و روش‌شناسانه، فرايند درست انجام كار و افزايش بهره‌وري در كارخانه و محيط‌هاي توليدي با بياني ساده مطرح شد.
در آمريكا ، مشاوره مديريت با رشد حرفه‌ي حسابداري معنا گرفت. بدين گونه كه در مبحث حسابرسي، يك حسابرس مي‌تواند مشكل را شناسايي و فاش كند، اما اجازه‌ پيشنهاد راه حل براي آن را ندارد.
همين موضوع، نقطه آغاز نياز به شركتهاي مشاوره‌اي در زمينه مسائل مالي و حسابداري شد، به خصوص وقتي دراوايل قرن بيست ويكم، وقوع رسواييهاي مالي در آمريكا منجر به تصويب قوانيـني بـراي جـدا‌سازي رسـمي شـركتهاي ارائه دهنده خدمات ازمديران اجرايي شركتها شد، تقاضا براي خدمات مشاوره مديريت فزوني گرفت.

در ادامه، سير شكل‌گيري و گسترش حرفه مشاوره مديريت در دوره زماني به تفصيل بررسي شده است.

دوره زماني 1800 تا 1899

نخستين شركت در زمينه حرفه مشاوره مديريت در سال 1886 توسط يك شيميدان به نام آرتور دي ليتل بنيان نهاده شد. اين شخص پروفسوري از دانشگاه MIT بود و در زمينه تحصيلي خود كشفيات بسياري داشت. براي مثال او كاشف استات بود و درواقع مي‌توان او را نخستين فردي دانست كه مفهوم پژوهش‌ها در زمينه تكنولوژي را شناخته و آن را اجرا كرد.

اين شركت در ابتدا با هدف تحقيقات بر روي سيستم‌هاي تهيه مدارك و مستندات و پژوهش‌هاي كاربردي در شيمي ايجاد شد. اما بعدها در ساير زمينه‌هاي مديريتي، مانند: استراتژي‌ سازمان، مديريت تكنولوژي، تحقيق در عمليات مالي و مديريت ريسك نيز فعاليت كرد.
در سال 1898 نيز نخستين شركت فعال در زمينه حسابداري با نام كوپرز و ليبراند تاسيس شد. اين شركت بعدها در زمينه حسابرسي و مديريت مالي نيز فعال شد و در سال 1998 با شركتي به نام پرايس و اترهاوس ادغام گرديد. اين شركت در حال حاضر با نام پرايس واترهاوس كوپرز بزرگترين شركت جهان در زمينه حسابرسي و مسايل مديريت مالي محسوب مي‌شود.
در سال 1899 نيز هاريگتون امرسون با پايه‌گذاري رويكردي جديد در مديريت و ايجاد شركت امرسون، فعاليت خود را در زمينه مشاوره عمومي آغاز كرد. در حالي‌كه ساير شركت‌هاي مشاوره‌اي در زمينه علوم مهندسي فعال بودند، اين شركت اقدام به مشاوره‌هاي ويژه در زمينه‌هاي پايه‌اي مديريت كرد.


دوره زماني 1900 – 1930

شايد بتوان اين‌گونه بيان داشت كه سده بيستم سده‌اي است كه در آن شاخه‌هاي مديريت به ويژه در زمينه‌هاي روابط انساني، مالي، فروش و بازرگاني شروع به رشد و توسعه نمودند.

در سال‌ 1906 زوج گيلبرت يعني فرانك و ليليان گيلبرت اقدام به تاسيس يك شركت مشاوره‌اي در زمينه مهندسي و مديريت اقدام كردند كه تواماً بتواند مباحث مهندسي را با علم مديريت ادغام كرده، اثرات تكنيكي آن را در صنايع مختلف بسنجند.
نخستين مدرسه بازرگاني در سال 1908 در يكي از دانشگاه‌هاي نيويورك در كشور امريكا تاسيس شد. هدف از تشكيل چنين مدرسه‌اي، پذيرش و پرورش دانشجو در زمينه‌هاي جديد مديريت بود.
يكي ديگر از پيشگامان مديريت علمي، هنري گانت بود. گانت ابداع كننده مديريت پروژه بود و از او به عنوان: پدر مديريت پروژه نام برده مي‌شود.
هنري گانت مهندسي بود كه شروع و پايان پروژه و شناسايي گلوگاه‌هاي بحراني در فرايند پروژه را، مشكل اساسي در بحث پروژه‌هاي مهندسي مي‌دانست، به همين دليل نمودار گانت را در سال 1910 بنيان نهاد. نمودار گانت در حقيقت نشان مي‌داد كه فعاليتهاي اصلي و فعاليتهاي موازي كدام هستند و شروع و پايان هر فعاليت چگونه است.
در سال 1914 آرتور اندرسون يك شركت مشاوره را در زمينه مالي و حسابداري بنيان نهاد. او نروژي تبار و دانش آموخته رشته مديريت مالي از دانشگاه نورث‌وست امريكا بود.
اندرسون به واسطه تحصيلات دانشگاهي و تجربه كاري در دو زمينه مالي و حسابرسي، در اين دو حوزه شروع به فعاليت نمود و به موفقيت‌‌هاي چشمگيري دست يافت.
اما در سال 2000 ميان دو گروه اصلي اين شركت (مشاوره و حسابرسي) اختلافاتي پيش آمد و در نهايت با ميانجيگري اتاق بازرگاني بين‌الملل، به دو شركت Anderson Consulting و Anderson تجزيه شدند، كه يكي در زمينه حسابرسي و ديگري در زمينه مشاوره به طور مستقل، شروع به فعاليت كردند.
اما شركت Anderson Consulting موظف به پرداخت 2/1 ميليارد دلار در سال به شركت Anderson شد تا بتواند از اين نام استفاده كند. بنابراين در سال 2001 از اين نام به اكسنچر تغيير نام داد.
در سال 1918 چارلز داوز كه سي امين معاون رئيس جمهوري امريكا و يك بانكدار و فعال سياسي بود، پس از جنگ جهاني اول برنامه‌اي براي توسعه و بهبود ويراني‌هاي ناشي از جنگ ارائه داد و به همين واسطه برنده جايزه نوبل شد.
او برنامه‌ها و خدمات رشد توسعه را در زمينه بانكداري و مسائل مربوط به بودجه، به دولت ارائه داد. به همين منظور در سال 1918 به تاسيس يك شركت مشاوره‌اي در زمينه مسائل مربوط به بودجه اقدام كرد.


سالهاي 1939-1920

در دهه 1920 مطالعات هاثورن باعث ايجاد تحرك در فعاليتهاي تحقيق و مشاوره در زمينه روابط انساني شد. وظيفه مهم مشاوره در مديريت منابع انساني و انگيزش، در اين سالها نمود بيشتري يافت.

طي دهه 1920 تعدادي شركت مشاوره نيز تاسيس شدند كه به طور فزاينده‌اي قادر به شناخت سازمان كسب و كار بوده و مسائل توليد و بازدهي را در چشم انداز وسيعتر فروش و فرصتهاي توسعه كسب و كار حل مي‌كردند.
در همين دهه شخصي به نام ليندال يوريك در زمينه مشاوره كسب و كار در انگلستان اقدام به تاسيس شركت مشاوره‌اي نمود. شهرت او به واسطه جمع‌آوري عقايد و نظرات انديشمنداني همچون فايول و يكپارچه كردن ديدگاه‌هاي آنها بود.
يوريك همچنان در زمينه علوم اداري به انتشار مجله‌ معتبري پرداخت و بعدها نيز در همين زمينه، دست به تاليف كتابي زد كه در زمينه علوم اداري بسيار شناخته شده است.
سال 1925 از جمله سالهايي است كه روند رو به رشد مشاوره در زمينه‌هاي مالي و حسابرسي توسعه پيداكرد. در اين سال، مشاوره در مسائل مالي، از جمله مسائل مالي بنگاه‌ها و كنترل مالي عمليات به سرعت رشد يافت و تعداد زيادي از شركتهاي مشاوره جديد كه در زمينه حسابداري قابليت داشتند، ايجاد شدند.
در همين سال فردي به نام جورج اس.مي شركتي را در زمينه مشاوره مسائل مرتبط با سودآوري و بهره‌وري در شركتها ايجاد كرد و با همكاري خانواده‌اش به اداره آن پرداخت. تمركز اين شركت بيشتر بر روي چالشهاي شركت‌هاي كوچك و متوسط و افزايش سطح بهره‌وري و سودآوري در آنها بود.
در سال 1926 بزرگترين شركت مشاوره در زمينه مسائل مالي و بودجه‌بندي توسط فردي به نام جيمز مك‌كينزي تاسيس شد. اين فرد تحصيلات آكادميك خود را در رشته حسابداري و در دانشگاه نورث‌وسترن امريكا به پايان رسانده بود و بعدها استاد حسابداري در همان دانشگاه شد.
او با توجه به تحصيلات دانشگاهي و تجربه كاري خود شركت‌ مشاوره‌اي مك كينزي را در زمينه مالي و حسابداري تاسيس نمود و سپس فعاليت خود را در ساير زمينه‌هاي علوم مديريت، مانند: بازاريابي، توليد و عمليات، استراتژي، تكنولوژي، طراحي كسب وكار ... گسترش داد. در حال حاضر اين شركت يكي از شركت‌هاي بزرگ و به نام در زمينه حرفه مشاوره مديريت است.
در سال 1927 التون مايو كه پروفسور مدرسه كسب و كار هاروارد بود، يك شركت مشاوره‌اي در زمينه تحقيقات صنعتي ايجاد كرد. از جمله مطالعاتي كه مايو در زمينه توليد و عمليات و اثر آن بر روي كارايي انجام داد مطالعات هاثورن بود.
او در اين مطالعه به دنبال ارتباط اثرات نور بر ميزان كارايي كارگران در كاخانه وسترن الكتريك بود و در اين تحقيق نشان داد كه با افزايش ميزان نور كارخانه، بهره‌وري كارگران نيز افزايش مي‌يابد و با كاهش آن بهره‌وري كم مي‌شود. بنابراين ثابت شد كه بين اثربخشي و كارايي كارگران و تجهيزات فيزيكي رابطه مستقيم وجود دارد.
در سال 1928 فرد ديگري به نام اندرو سيتروئن به عنوان يك محقق اقدام به ارائه مقاله و مشاوره‌هاي فردي در زمينه علوم مهندسي به ويژه صنعت اتومبيل‌سازي كرد و اتومبيل سيتروئن نيز ماحصل تحقيقات اين فرد است.


دوره زماني 1930 تا 1950

در سال 1930 تقاضا براي خدمات مشاوره مديريت افزايش يافت. بسياري از نام‌آوران و افراد شناخته شده در اين صنعت در طي اين سال‌ها خدمات بزرگي به صنايع ارائه كردند. مشاوره مديريت نه تنها در امريكا و بريتانيا، بلكه در فرانسه، آلمان، چكسلواكي و ساير كشورهاي صنعتي توسعه يافت.

شركتهاي كوچك اما پراهميت مشاوره در اين دهه تاسيس شدند و به شركتهاي بزرگ خدمات ارزنده‌اي ارائه كردند. از سوي ديگر دولتها نيز اقدام به درخواست مشاوره از شركتهاي كوچك و بزرگ نمودند و اين شروع فعاليتهاي مشاوره‌اي براي بخش دولتي بود. مشاوره براي دولت و ارتش، در زمان جنگ جهاني دوم نقش برجسته‌اي يافت.
براي مثال دولت امريكا ‎تشخيص داده بود كه جنگ در مبارزه مديريتي خلاصه شده و تجميع بهترين تخصص‎هاي مديريت دركشور، براي پيروز شدن اهميت اساسي دارد.
بنابراين تحقيق در عمليات و ساير تكنيك‎هاي جديد كه نخست براي مراكز نظامي به كارگرفته مي‎شد، به سرعت به مديريت‎هاي كسب و كار و مديريت‌هاي دولتي وارد شد و بعد جديدي به خدمات مشاوره مديريت اضافه كرد.
در سال 1933 مك كنيزي با فردي به نام ماروين باور كه دانش آموخته دانشگاه هاروارد بود، شريك شد. باور در ابتدا اداره يكي از شعب تازه تاسيس شركت مك كينزي در نيويورك را برعهده گرفت.
در سال 1937 جيمز مك كينزي بر اثر ذات‎الريه در سن 48 سالگي درگذشت و ميان باور و تام كرني كه مديريت شعبه شيكاگوي مك كينزي را برعهده داشت، اختلافاتي به وجود آمد. همين مسئله منجر به جدايي كرني از مك‌كينزي و ايجاد يك شركت مشاوره‌اي جديد شد.
باور اعتقاد داشت مشاوره مديريت نيز بايد مانند حقوق و پزشكي قوانين، مقررات و استانداردهاي حرفه‎اي مخصوص به خود را داشته باشد. در نتيجه قوانيني را براي حرفه مشاوره به شرح زير اعلام كرد:
1. منافع مشتري بر كسب درآمد ارجحيت دارد.
2. بايد حقيقت به مشتري گفته شود و نگراني از چالش‌هاي بعدي نبايد مانع از بيان واقعيت شود.
3. مشاور بايد فعاليتهاي لازم و اساسي كارفرما را شناسايي كرده، مسئوليت آن دسته از كارهايي را بپذيرد كه در انجام آنها تبحر و تخصص لازم را دارد.
باور از سوي مدرسه كسب و كار هاروارد به عنوان پدر مشاوره مديريت نو شناخته مي‌شود.


سالهاي 1959-1940

دهه 1950 دهه‎اي بود كه بازسازي صنايع پس از جنگ، جزو اولويت‌هاي اصلي دولتها بود، در اين زمان گرايش افراد به تحصيل در رشته MBA روزبه روز افزايش يافت. رايانه و بهره‌گيري از ميكرورايانه‌ها در مديريت توليد، حسابداري و تكنولوژي ارتباطات نمونه‎اي از اين فعاليت‎ها است.

بين دهه 1950 تا 1960 رقابت بين شركتهاي مشاوره‎اي به شدت افزايش يافت و علاوه بر بهبود كيفيت در انجام كار مشاوره، مشاوران مديريت يك حركت تهاجمي براي يافتن مشتري و متقاعد ساختن مشتريان در مورد قابليت‎هاي خود در مقايسه با سايرين نمودند.
اين امر باعث شد كه از دهه 1960 به بعد تغييرات فراوان در شيوه تبليغات و بازاريابي در حرفه مشاوره مديريت صورت پذيرد. در اين دوره‎ اكثر سازمانهاي مشاوره‌اي كه ديگر در حال حاضر وجود ندارند، پا به عرصه وجود گذاشتند.
در سال 1942 جورج فراي كه يكي از متفكران و پيشتازان شركت مشاوره‌اي بوز آلن بود، اين شركت را ترك كرد و به طور مستقل يك شركت مشاوره‎اي تاسيس كرد.
به باور فراي خدمات مشاوره مديريت مي‎بايستي به مشتريان بخش صنعت ارائه مي‌شد، اما ادوين بوز (موسس شركت بوز آلن) باور داشت كه بهتر است خدمات به ارتش و به ويژه نيروي هوايي ارائه شود.


به باور برخي صاحب‌نظران، سال 1943 يكي از سالهاي طلايي در زمينه مشاوره مديريت است. شخصي به نام ارنست بوتن به همراه 6 كارشناس ديگر، يك شركت مشاوره‌اي در انگلستان تاسيس كرد.
او روش (PAMT) را ابداع كرد و در اين روش بر آن بود تا با حداقل اختلاف نظر بين مديران و كاركنان، كارايي كاركنان را افزايش دهد و براي رسيدن به چنين هدفي، از تكنيك‎ها و روشهاي متفاوتي استفاده كرد. امروزه اين شركت در زمينه تكنولوژي و توسعه محصولات جديد، بسيار مشهور است.
شركت پرايس واترهاوس در سال 1946 اقدام به تاسيس دپارتمان ديگري در زمينه علوم كامپيوتر كرد و نخستين كامپيوتر الكترونيك آن زمان، وارد صحنه فعاليت شد.


دوره زماني 1960 تا 1969

در سال 1962، مدرسه كسب و كار هاروارد براي نخستين اقدام به جذب زنان در رشته MBA كرد؛ تا آن زمان هيچ زني وارد دنياي مشاوره مديريت نشده بود.

در سال 1963 بروس هاندرسون گروه بوستون نمود. هاندرسون به يادگيري در حين عمل با افزايش سهم بازار معتقد بود و اين شركت با ارائه ماتريس BCG (ماتريس سهم بازار و نرخ رشد) انقلاب عظيمي در زمينه تدوين استراتژي برپا كرد، منحني بوستن به عنوان يكي از روشها و تكنيك‌هاي تعيين استراتژي در حال حاضر نيز بسيار مورد استفاده است.
در سال 1965 پروفسور اريك رهن‌من، استاد دانشكده اقتصاد دانشگاه استكهلم، به اتفاق چند تن از همكارانش اقدام به تاسيس موسسه‎اي به نام SIAR را در زمينه رفتار سازماني تاسيس كرد.
اين شركت درخصوص سازمان و رفتار سازماني در موقعيت‌هاي مختلف به شركتها و صنايع سوئد و فرانسه مشاوره ارائه مي‎داد و در سال 1992 با شركت Bossard ادغام شد.
در سال 1969 شركت مشاوره‎اي ايندكس توسط جريتي و چامپي در زمينه تغييرات استراتژيك و مهندسي مجدد تاسيس شد و در سال 1988 اين شركت با شركت Computer Sciences Corporation ادغام شد و نام خود را به CSC تغيير داد.
در اين سال از 50 درصد دانش آموختگان رشته MBA كه از هاروارد دانش آموخته شده بودند وارد اين حرفه شدند و شركت مك كنزي به تنهايي يك سوم اين افراد را جذب نموده بود.

[sepehrkhosrowdad]

دوره زماني 1970 تا 1999

در اين سالها با وجود كندي رشد اقتصاد، مشاوره مديريت در حال رشد و جهاني شدن بود. بسياري از شركتهايي كه پيشتر در مورد آنها صحبت شد اقدام به ايجاد دفاتري در خارج از مرزهاي كشورشان كردند.

مكانيزه‌سازي كسب و كارها بسيار گسترش يافت و دانش رايانه در تمامي شاخه‎هاي فني، مهندسي و علم مديريت رسوخ كرد و تقاضا براي استفاده از مشاوران سيستم‎ها و توليدكنندگان سخت‎افزار افزايش يافت.
در سال 1973 ويليام بين، يكي از شركاي شركت بي‌سي‌جي (گروه بوستون)، اين شركت را ترك كرد و به تاسيس يك شركت تحقيقاتي مستقل پرداخت.
فعاليت گروه بوستون بيشتر بر روي برنامه‎ريزي استراتژيك متمركز شده بود در صورتيكه بين برنامه‎ريزي استراتژيك را از حالت تئوريك به حالت عملياتي درآورده، مشاوران خود را به منظور حل مسائل و تدوين استراتژي به سايت كارفرما مي‌فرستاد. بدين ترتيب هم با مشتري ارتباط و تعامل نزديكتري برقرار كرده بود وهم امور با سرعت بهتري انجام مي‎شد.
در سال 1977 دو مهندس به نامهاي ريچارد نولان و ديويد نورتن شركت نولان و نورتون را در زمينه ارائه مشاوره‎هاي مديريتي در مديريت فناوري اطلاعات تاسيس كردند.
سال 1980، سالي بود كه مباحث استراتژيك و مزيت رقابتي شركت‌ها از مباحث پرطرفدار روز بود. پروفسور مايكل پورتر در اين دهه تاليف‌ها و پژوهش‌هاي بسيار زيادي در زمينه مباحث استراتژيك و نيروهاي رقابتي به انجام رسانيد و سپس در سال 1985 كتاب معروف پنج نيروي رقابتي خود را در مورد استراتژي‎هاي رقابتي منتشر كرد. اين كتاب يكي از موثرترين كتاب‌ها در زمينه رقابت در آن زمان و حتي در زمان كنوني است.
در سال 1988 براساس پژوهشهاي دانشگاه MIT مشخص شدكه استفاده از رايانه ميان بسياري از مديران ارشد رايج شده حدود 20% از مديران ارشد شركتها در محل كار خود رايانه دارند.
اما تنها حدود 50% از اين افراد قادر به استفاده از آن بودند. اين امر نشان‎دهنده آن بود كه صنعت رايانه و به طور طبيعي مشاوره در اين زمينه به سرعت رشد و توسعه خواهد يافت.
يكي از روندهاي روبه رشد در اين سالها مربوط به مسائل مالي و تكنولوژي بود، به گونه‌اي بسياري از شركتهاي پيش‌رو اقدام به سرمايه‌گذاري در اين بخش كردند. براي مثال شركت مك‌كينزي در سال 1994 شركتي به نام Mitchell Madison Group در زمينه‎ مشاوره‌هاي جديد مالي، بنيان گذاشت.
مساله ديگري كه در اين سالها رشد قابل ملاحظه‌اي داشت، تمايل دانش آموختگان رشته MBA به فعاليت در حرفه مشاوره مديريت بود، به گونه‌اي كه در سال 1995 دانش آموختگان اين رشته بيش از هر سال ديگر جذب شركت‌هاي مشاوره مديريت شدند و درآمد آنها بالغ بر 760 هزار دلار در سال مي‌شد كه درآمد بسيار قابل توجهي بود.
همچنين در اين سال‌ها طبق روال سالهاي پيش، بحث استراتژي و مفاهيم جديد آن روبه گسترش نهاد. در اين سال ويندا يتس و گري هامل شركتي در زمينه استراتژي تاسيس كردند و مفاهيم مزيت رقابتي يا Core-Competency در اين زمان شكل گرفت.


سالهاي 1995 تا 1997

از سال 1995 تا 1998 اتفاق تاثيرگذاري در صنعت مشاوره رخ نداد و تنها چند شركت بزرگ با يكديگر ادغام شدند. براي مثال Coopers با Price waterhouse ادغام شد.

سال 1998 تا 2000

در سال 1998 بزرگترين شركت مشاوره مديريت در زمينه مالي، يعني شركت Deloitte and Touche اقدام به نقد مشاوره استراتژيك ساير شركت‌ها نمود و اعلام داشت كه اين شركتها فقط به مباحث تئوريك مي‎پردازند و مشاوره‌هاي آنها جنبه علمي و كاربردي ندارد و در بخش اجرا ضعيف هستند.

سال 2000 تا كنون

همان‌گونه كه بسيار گفته و شنيده شده، سال‌هاي پس از 2000 و به عبارتي سده بيست و يكم عصر رايانه و اينترنت ناميده مي‌شود. در اين سال شركتهاي مشاوره‎اي با ماهيت IT شكل گرفتند و IT زيربناي بسياري از رشته‎هاي مديريت شد. اين مساله تا آنجا پيش رفته كه در برخي از شركتهاي مشاوره‎اي نقش IT بر مفاهيم مديريتي پيشي گرفته است.

در بحث بازاريابي و بازرگاني مفاهيمي همچون: تجارت الكترونيك، بازاريابي الكترونيكي، تبليغات الكترونيكي و ... شروع به رشد كردند و اكثر شركتهاي مشاوره‎اي با توجه به اين رويكرد، به رشد و نمو رسيدند.

[sepehrkhosrowdad]

من این مقاله رو 1هو توی کامپیوتر دوستم پیدا کردم، امیدوارم تکراری نباشه!

[mahtabi]

با سلام:
به به خوش تشریف باشین.
مرسی از تاپیکتون.توی تالار بود اما نه با این مقاله فکر کنم.
در هر صورت دست گلتون درد نکنه.

[sepehrkhosrowdad]

آخ، ببخشید، من 1جستجوی کوچولو کردم، اما....
اگر تکراری بود و صلاح دونستین، حذفش کنین!!:)

[mahtabi]

آخ، ببخشید، من 1جستجوی کوچولو کردم، اما....
اگر تکراری بود و صلاح دونستین، حذفش کنین!!:)

نه عالیه.منتها من با تاپیک دیگه ای که داریم ترکیبش میکنم با اجازه.

[roze sefid]

سلام.ممنون:gol::gol::gol:

[mojtaba_a_m]

:)مهندسي صنايع:gol:

ديباچه: آيا اين بهترين روش است؟ اين سؤالي است كه فكر يك مهندس صنايع را دائماً به خود مشغول مي‌كند تا به اين وسيله بهترين راه را براي توليد محصول و حل مسائل و مشكلات يك واحد صنعتي يا خدماتي پيدا كند. در واقع فارغ‌التحصيل اين رشته تلاش مي‌كند تا با يك نگرش سازمان يافته‌، مسائل‌ و مشكلات‌ كارخانه‌ را تحليل‌ كرده‌ و به‌ گونه‌اي‌ عمل‌ كند كه‌ با حداقل‌ ورودي‌ مواد، حداكثر خروجي‌ را داشته‌ باشد. زيرا امكان دارد كه‌ طراحان‌ يك‌ واحد صنعتي‌ وقتي‌ مشغول‌ طراحي‌ مي‌شوند به مسائل‌ اقتصادي‌، افزايش‌ بهره‌وري‌ و ساير مسائل‌ توجه كافي نداشته باشند، اما يك‌ مهندس‌ صنايع‌ هنگام‌ برنامه‌ريزي‌ براي‌ اداره‌ كارخانه‌اي‌ كه‌ داراي‌ كارگران‌ زياد و ماشين‌ آلات‌ بسيار است‌ براي‌ مثال‌ به‌ اين‌ مسأله‌ توجه‌ مي‌كند كه‌ چگونه‌ مي‌توان‌ بيكاري‌ ماشين‌آلات‌ را به‌ حداقل‌ رساند و از نيروي‌ انساني‌ نيز بهترين‌ استفاده‌ را كرد و در ضمن‌ محصول‌ كارخانه‌ كمترين‌ ضايعات‌ را داشته‌ و نگهداري‌ و تعميرات‌ ماشين‌آلات‌ نيز به‌ بهترين‌ نحو انجام‌ بگيرد. اين‌ رشته‌ در دوره‌ كارشناسي‌ داراي‌ چهار گرايش‌ توليد صنعتي‌ ، تحليل‌ سيستم‌ها، تكنولوژي‌ صنعتي‌ و ايمني‌ صنعتي‌ است‌. گرايش‌ توليد صنعتي‌ گرايش‌ توليد صنعتي‌ فن‌ به‌كارگيري‌ مهارت‌هاي‌ تكنيكي‌ ـ اقتصادي‌ و استفاده‌ مؤثر و نظام‌يافته‌ از نيروي‌ انساني‌، زمان‌، ماشين‌آلات‌، ساختمان‌ و مواد به‌ منظور توليد كالا با كيفيت‌ مطلوب‌ مي‌باشد. در واقع‌ هدف‌ اين‌ گرايش‌ تربيت‌ مديران‌ توليد واحدهاي‌ صنعتي‌ است‌

[mojtaba_a_m]

درس‌هاي‌ اين‌ رشته‌ در طول‌ تحصيل‌ :
دروس‌ مشترك‌ در‌ گرايش‌هاي‌ مختلف‌ مهندسي‌ صنايع‌:
رياضي‌، معادلات‌ديفرانسيل‌، برنامه‌نويسي‌ كامپيوتر، محاسبات‌ عددي‌، فيزيك‌ ، شيمي‌ عمومي‌ ، مباني‌ مهندسي‌ برق‌ ، اقتصاد مهندسي‌، نقشه‌كشي‌ صنعتي‌ ، استاتيك‌، مقاومت‌ مصالح‌، علم‌ مواد، اقتصاد عمومي‌ ، اصول‌ حسابداري‌ و هزينه‌يابي‌، ارزيابي‌ كار و زمان‌، طرح‌ريزي‌ واحدهاي‌ صنعتي‌، برنامه‌ريزي‌ و كنترل‌ توليد، موجودي‌ها‌ ، كنترل‌ پروژه‌، كنترل‌ كيفيت‌ آماري‌، تحقيق‌ در عمليات‌ ، روش‌هاي‌ توليد ، تئوري‌ احتمالات‌ و كاربردهاي‌ آن‌، آمار مهندسي‌، آزمايشگاه‌ اندازه‌گيري‌ دقيق‌، كارگاه‌ ماشين‌ابزار ، كارگاه‌ عمومي‌ جوش‌، كارگاه‌ ريخته‌گري‌.

[mojtaba_a_m]

دروس‌ تخصصي‌ گرايش‌ توليد صنعتي‌ :
زبان‌ تخصصي‌، پروژه‌ طراحي‌ ايجاد صنايع‌، مهندسي‌ فاكتورهاي‌ انساني‌، برنامه‌ريزي‌ توليد، برنامه‌ريزي‌ و كنترل‌ توليد و موجودي‌ها ، كاربرد كامپيوتر در مهندسي‌ صنايع‌، برنامه‌ريزي‌ نگهداري‌ و تعميرات‌، اصول‌ مديريت‌ و تئوري‌ سازمان‌، پروژه‌، كارآموزي‌.

[mojtaba_a_m]

گرايش‌ برنامه‌ريزي‌ و تحليل‌ سيستم‌ها
گرايش‌ برنامه‌ريزي‌ و تحليل‌ سيستم‌ها تا حدودي‌ جنبه‌ نرم‌افزاري‌ دارد و بيشتر به‌ ارائه‌ راهكار سيستماتيك‌ مي‌پردازد. در واقع‌ هدف‌ اين‌ گرايش‌ تربيت‌ كارشناساني‌ است‌ كه‌ بتوانند با بهره‌گيري‌ از روش‌هاي‌ جديد و سيستماتيك‌ و مدل‌هاي‌ رياضي‌ مسائل‌ واحدهاي‌ صنعتي‌ بزرگ‌ را تجزيه‌ و تحليل‌ نموده‌ و بيشترين‌ رهنمودها را براي‌ استفاده‌ از منابع‌ موجود در عملكرد اجزاء تشكيل‌ سيستم‌ ارائه‌ بدهند.
دروس‌ تخصصي‌ گرايش‌ برنامه‌ريزي‌ و تحليل‌ سيستم‌‌ها:
زبان‌ تخصصي‌، برنامه‌ريزي‌ حمل‌ و نقل‌، اصول‌ شبيه‌سازي‌، تحليل‌ سيستم‌ها، كاربرد كامپيوتر در مهندسي‌ صنايع‌، پروژه‌ پاياني‌، اصول‌ مديريت‌ و تئوري‌ سازمان‌، كارآموزي‌، سيستم‌هاي‌ اطلاعاتي‌ و كنترل‌ مديريت‌ .

[mojtaba_a_m]

گرايش‌ تكنولوژي‌ صنعتي‌:
گرايش‌ تكنولوژي‌ صنعتي‌ نسبت‌ به‌ گرايش‌هاي‌ توليد صنعتي‌ و تحليل‌ سيستم‌ها فني‌تر بوده‌ و به‌ مهندسي‌ مكانيك‌ نزديك‌تر مي‌باشد. هدف‌ اين‌ گرايش‌ تربيت‌ تكنولوژيست‌هاي‌ كارخانه‌ است‌.
دروس‌ تخصصي‌ گرايش‌ تكنولوژي‌ صنعتي‌:
ماشين‌هاي‌ افزار ، قيد و بندها (جيك‌ و فيكسچر)، طراحي‌ قالب‌ ، كنترل‌ عددي‌، مونتاژ مكانيكي‌، عمليات‌ حرارتي‌، زبان‌ تخصصي‌، پروژه‌.

[mojtaba_a_m]

گرايش‌ ايمني: صنعتي
گرايش‌ ايمني‌ صنعتي‌ به‌ مسائل‌ مشكل‌ساز در صنعت‌ از لحاظ‌ ايمني‌ مي‌پردازد؛ يعني تلاش مي‌كند تا با اجراي دستورالعمل‌ها از خطرات احتمالي جلوگيري كند و در صورت بروز مشكل يا خطري، راهي براي رفع آن پيدا نمايد. از جمله‌ اين‌ مسائل‌ مي‌توان‌ به‌ كوره‌ها يا آلودگي‌ هوا اشاره‌ نمود.
دروس‌ تخصصي‌ گرايش‌ ايمني‌:
ايمني‌ در برق‌، اعلام‌ و اطفاء حريق‌، ديگ‌ها و ظروف‌ تحت‌ فشار، عوامل‌ شيميايي‌ محيط‌ كار، عوامل فيزيكي محيط كار، حفاظت‌ صنعتي‌ (ايمني‌ صنعتي‌)، مهندسي‌ احتراق‌، گازرساني‌.

[mojtaba_a_m]

توانايي‌هاي‌ لازم :
اين‌ رشته‌ ارتباط‌ نزديكي‌ با مديريت‌ دارد و دانشجوي‌ آن‌ بايد توانايي‌هاي‌ مديريتي‌ داشته‌ و قدرت‌ تحليل‌ و درك‌ بالايي‌ داشته‌ باشد. دانشجويان‌ رشته‌ مهندسي‌ صنايع‌ بايد در دو درس‌ رياضي‌ و فيزيك‌ قوي‌ باشند. بخصوص‌ در درس‌ رياضيات‌ جديد كه‌ آمار و احتمالات‌ اين‌ درس‌ تا حدي‌ به‌ مهندسي‌ صنايع‌ مربوط‌ مي‌شود. همچنين‌ يك‌ دانشجوي‌ مهندسي‌ صنايع‌ بايد از خلاقيت‌ و نوآوري‌ برخوردار باشد.

[mojtaba_a_m]

موقعيت‌ شغلي‌ در ايران‌ :
اين‌ رشته‌ در چند سال‌ اخير جايگاه‌ خود را يافته‌ است‌ و اكثر مسؤولان‌ و متخصصان‌ نيز به‌ اين‌ موضوع‌ واقف‌ شده‌اند كه‌ جامعه‌ نياز بسياري‌ به‌ تخصص‌ فارغ‌التحصيلان‌ اين‌ رشته‌ دارد. چرا كه‌ رشته‌ مهندسي‌ صنايع‌ افراد را براي‌ مديريت‌ پرورش‌ مي‌دهد و بهترين‌ و نزديكترين‌ رشته‌ به‌ كارهاي‌ مديريتي‌ و برنامه‌ريزي‌ و اداره‌ امور است‌ و اگر قرار باشد براي‌ مديريت‌ بخش‌ توليد يك‌ واحد صنعتي‌ بين‌ مهندس‌ مكانيك‌، برق‌ و صنايع‌ كه‌ داراي‌ شرايط‌ مساوي‌ هستند، يك‌ نفر را انتخاب‌ كرد، مهندس‌ صنايع‌ اولويت‌ اول‌ را دارد. بنابراين‌ اين‌ رشته‌ از نظر بازار كار مشكلي‌ ندارد